تاریخ نظریه: 1404/11/26
شماره نظریه: 7/1404/490
شماره پرونده: 1404-168-490ک
استعلام:
همانگونه که مستحضرید به موجب قسمت پایانی ماده 560 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 «در هر صورت از متهم، هیچ هزینهای اخذ نمیشود.» با توجه به احکام مقرر در مواد 502 و 522 قانون یادشده، آیا زندانیانی که ادعای بیماری لاعلاج یا صعبالعلاج دارند و یا حضور آنها در زندان مستلزم تشدید بیماری یا تاخیر در بهبودی میشود یا دیگر مصادیق مذکور در این مواد، در صورت معرفی به پزشکی قانونی مکلف به پرداخت هزینههای مربوط هستند و یا آنکه این مرجع، باید با معرفی زندان و بدون اخذ هرگونه هزینهای، درباره وضعیت بیماری یا سلامت زندانی اظهار نظر کند؟ در مواردی که زندانی، بر اساس ضوابط قانونی در بیرون از زندان به سر میبرد؛ مانند مرخصی و مشمول مواد پیشگفته میباشد، هزینههای یادشده چگونه پرداخت میشود؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
الف) با توجه به اطلاق صدر ماده 148 آییننامه اجرایی سازمان زندانها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور مصوب 1400/2/20 با اصلاحات و الحاقات بعدی، در فرض سوال که قاضی اجرای احکام کیفری در اجرای مواد 502 و 522 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و بند «ح» ماده 8 آییننامه پیشگفته، به منظور صدور دستور تعویق اجرای مجازات محکومان به حبس یا زندانیانی که ادامه اجرای حبس موجب تشدید بیماری و یا تاخیر در بهبودی آنان میشود یا مداوای آنان در خارج از زندان ضروری است، دستور اعزام زندانی به پزشکی قانونی برای معاینه و اخذ نظر کارشناسی آن مرجع را صادر میکند، پرداخت هزینه معاینه زندانی مطابق تعرفه هزینههای خدمات پزشکی قانونی بر عهده موسسه کیفری (موضوع بند «ب» ماده یک آییننامه پیشگفته) است و در این خصوص با عنایت به تبصره ماده 522 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و تبصره 2 ماده 3 قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب 1394 بین محکومان به مجازات حبس و کسانی که در اجرای ماده 3 قانون اخیرالذکر در حبس به سر میبرند، تفاوتی وجود ندارد.
ب) محکومانی که در اجرای قانون و مقررات ذیربط با اخذ تامین مناسب در مرخصی به سر میبرند و معرفی آنان به زندان موجب تشدید بیماری و یا تاخیر در بهبودی آنان میشود و یا مداوای آنان در خارج از زندان ضرورت دارد، در موسسه کیفری نگهداری نمیشوند تا از امتیاز مقرر در صدر ماده 148 آییننامه یادشده بهرهمند شوند و اخذ نظر پزشکی قانونی در خصوص این افراد به منظور برخورداری آنان از امکان قانونی تعویق اجرای مجازات و یا محبوس شدن به تشخیص قاضی اجرای احکام کیفری و در اجرای مواد 502 و 522 پیشگفته است؛ اما در خصوص این افراد با عنایت به ملاک ماده 560 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392، هزینه خدمات پزشکی قانونی از محل اعتبارات قوه قضاییه قابل پرداخت است./