ماده واحده- موافقتنامه هوایی بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت جمهوری سویس[سوئیس] راجع بسرویسهای هوایی برای حمل و نقل مسافر و بار ومحمولات پستی مابین دو کشور و ماوراء آنها که مشتمل بر یک مقدمه و شانزده ماده و یک ضمیمه و دو نامه میباشد و در تاریخ ششم خرداد ماه 1333 خورشیدی در طهران بامضا رسیده است تصویب مینماید و به دولت اجازه مبادله اسناد تصویبی آن را میدهد.
قانون فوق که مشتمل بر ماده واحده و متن موافقتنامه ضمیمه است پس از تصویب مجلس سنا در جلسه یکشنبه بیستم بهمن ماه یکهزار و سیصد وسی و شش به تصویب مجلس شورای ملی رسید.
رئیس مجلس شورای ملی - رضا حکمت
موافقتنامه بین دولت شاهنشاهی ایران و سویس[سوئیس] راجع بسرویسهای هوایی بازرگانی مابین دو کشور و ماوراء آنها
نظر به اینکه:
اعلیحضرت شاهنشاه ایران
و
شورای فدرال سویس[سوئیس]
مایل هستند به منظور برقراری و بهرهبرداری سرویسهای هوایی مابین کشورهای خود و ماوراء آنها موافقتنامه منعقد نمایند لذا نمایندگان تامالاختیار خود را بدین منظور به ترتیب زیر تعیین نمودند:
اعلیحضرت شاهنشاه ایران.
جناب آقای عبدالله انتظام وزیر امور خارجه
شورای فدرال سویس(سوئیس).
جناب آقای آلفرد. ام. اشر نماینده فوقالعاده و وزیر مختار دولت سویس(سوئیس) در ایران نمایندگان مزبور که رسماً اختیار داشتند نسبت به مواد زیر موافقت حاصل نمودند:
ماده 1) برای اجرای این موافقتنامه جز در مواردی که در متن مخالف آن قید شده باشد.
الف - عبارت (مقامات هواپیمایی) در مورد ایران شامل (اداره کل هواپیمایی کشوری) یا هر شخص یا هیئتی که مامور انجام وظایف فعلی آن اداره کل یا وظایف نظیر آن گردد میباشد و درباره سویس[سوئیس] شامل (اداره فدرال هواپیمایی) یا هر شخص یا هیئتی که مامور انجام وظایف فعلی آن اداره یا وظایف نظیر آن گردد خواهد بود.
ب - مقصود از کلمه (قرارداد) قرارداد مربوط به هواپیمایی کشوری بینالمللی میباشد که در تاریخ 7 دسامبر 1944 در شیکاکو[شیکاگو] بامضا رسیده است.
ج - جملات ‹‹قلمرو›› (سرویس هوایی) سرویس هوایی بینالمللی موسسه حمل و نقل هوایی (و توقف غیر بازرگانی) به ترتیب همان معنی را خواهند داشت که در ماده 2 و 96 (قرارداد) بآنها داده شده است.
ماده 2-
الف - به منظور برقراری سرویسهای هوایی بینالمللی که در ضمیمه قید گردیده و در زیر سرویسهای مقرره نامیده خواهد شد هر یک از طرفین متعاهدین با رعایت مقررات این موافقتنامه بموسسات حمل و نقل هوایی که طرف دیگر طبق مفاد ماده 3 زیر تعیین نماید اجازه خواهد داد.
1- هواپیماهای آن بر فراز قلمرو کشور مزبور پرواز نمایند.
2) در قلمرو آن کشور حق فرود آمدن غیر بازرگانی داشته و
3) در نقاطی که در ضمیمه تعیین گردیده در قلمرو آن کشور فرود آمده به منظور حمل و نقل بینالمللی مسافر و بار و محمولات پستی از نقطهای بنقطه دیگر نیز که در ضمیمه قید گردیده پیاده و سوار نماید.
ب - در مناطق جنگی یا اشغال نظامی یا در نقاطی که برای چنین عملیاتی اختصاص داده شده است بهرهبرداری سرویسهای مقرره باید با اجازه مقامات صالحه نظامی انجام گیرد.
ماده 3)
الف - هر یک از طرفین متعاهدین به منظور بهرهبرداری از سرویسهای مقرره یک یا چند موسسه حمل و نقل هوایی را که در زیر(موسسات معینه) نامیده خواهد شد کتباً بطرف متعاهد دیگر معرفی خواهد نمود.
طرف متعاهد دیگر بمحض دریافت این معرفینامه با رعایت ماده 4 زیر بدون تاخیر بموسسه یا موسسات مزبور اجازه بهرهبرداری مخصوص اعطاء خواهد نمود.
ب - در هر حال مقامات صلاحیتدار هواپیمایی میتوانند قبل از صدور اجازه برقراری سرویسهای مقرره از موسسات معینه درخواست ارائه پروانه نمایند که به موجب آن واجد شرایطی میباشند که طبق قوانین و مقررات معموله کشور مقامات مزبور برای بهرهبرداری از سرویسهای هوایی بینالمللی مقرر است.
ماده 4)
الف - هر یک از طرفین متعاهدین حق خواهند داشت از اعطاء اجازه بهرهبرداری به موسسه معینه خودداری یا در صورت اعطاء آن را لغو یا معلق نموده یا برای استفاده از آن اجازه شرایطی که لازم بداند تعیین کند در صورتی که قانع نشده باشد که سهم مهمی از مالکیت موسسه معینه و تسلط موثر آن در دست طرف متعاهد تعیین کنند موسسه مزبور یا اتباع آن طرف میباشد.
ب - هر یک از طرفین متعاهدین پس از مشورت با طرف دیگر همچنین حق خواهد داشت در صورتی که موسسه معینه مواد 11 و 13 قرارداد را به نحوی که فعلا تنظیم گردیده مراعات نکند یا تعهدات ناشی از موافقتنامه حاضر را ایفا نکند اعطای اجازه بهرهبرداری را که باین موسسه داده شدهاست معلق نموده یا استفاده از اجازه را مشروط بشرایطی که لازم میداند بنماید.
ماده 5) این موافقتنامه نباید به نحوی تفسیر شود که حقوق انحصاری برای یکی از طرفین متعاهدین یا موسسات معینه آنها قائل گردیده یا شامل محرومیت یا تبعیض درباره موسسات حمل و نقل کشور ثالثی شود.
ماده 6) این موافقتنامه نباید به نحوی تفسیر گردد که بموسسه معینه یکی از طرفین متعاهدین حق سوار کردن مسافر یا حمل بار و محمولات پستی با دریافت کرایه از نقطهای به نقطه دیگر واقع در قلمرو طرف متعاهد دیگر را داشته باشد.
ماده 7)
الف - موسسات معینه هر یک از طرفین متعاهدین در قلمرو طرف دیگر از وسائل ممکنه متساوی و عادلانه برای بهرهبرداری سرویسهای مقرره بهرهمند خواهند بود.
ب - سرویسهای مقرره با احتیاجات عمومی کاملا منطبق بوده و هدف اصلی آنها (با رعایت ضریب مناسبی از استفاده هواپیماها) فراهم نمودن ظرفیت متناسب با احتیاجات جاری و احتیاجاتی که منطقاً برای آتیه پیشبینی شود از لحاظ حمل و نقل مسافر و بار و محمولات پستی بین قلمرو طرف متعاهدی که موسسات را تعیین نموده و کشوریکه مقصد نهایی حمل و نقل است خواهد بود.
ج - در مسیرهای مشترک موسسات معینه طرفین متعاهدین منافع یکدیگر را در نظر خواهند گرفت تا به موسسات طرفین لطمه وارد نیاورند.
د - حق سوار و پیاده کردن در قلمرو یکی از طرفین متعاهدین (غیر از آن طرف که موسسات را برای حمل مسافر و بار و محمولات پستی تعیین نموده است) بمقصد کشورهای ثالث و یا از مبداء آن کشورها در شرایطی انجام خواهد یافت که ظرفیت آن تطبیق نماید با:
1- احتیاجات حمل و نقل بین کشور مبداء و کشورهای مقصد.
2- احتیاجات سرویس سرتاسری.
3- احتیاجات حمل و نقل نواحی که از آن عبور میشود با در نظر گرفتن منافع سرویسهائی که در آن نواحی وجود دارد.
ماده 8) تعرفههائیکه برای هر یک از سرویسهای مورد موافقت وضع میشود باید عادلانه بوده و میزان آن با رعایت کلیه عوامل مربوطه مخصوصاً صرفهجوئی در بهرهبرداری و نفع عادلانه و اختلاف خصوصیات هر سرویس (از قبیل میزان سرعت و وسائل راحتی) و تعرفههائیکه از طرف موسسات هواپیمایی دیگر که در مسیر یا هر قسمت از مسیر وضع شده تعیین شود نسبت بهر مسیر یا قسمتی از آن تعرفهها باید در صورت امکان بین موسسات هواپیمایی طرفین متعاهدین پس از مشورت با موسسات هواپیمایی دیگر که در همان مسیر یا در قسمتی از آن عمل مینمایند تعیین گردد وموافقت در تعیین این تعرفه در مواردی که ممکن باشد طبق اصول تعیین تعرفههای انجمن بینالمللی حمل و نقل هوایی (یاتا) انجام میکیرد(میگیرد) اجرای تعرفههائی که بدین ترتیب مورد موافقت قرار میکیرد(میگیرد) موکول به تصویب مقامات هواپیمایی طرفین متعاهدین خواهد بود مقامات مزبور سعی خواهند نمود چنانچه موسسات معینه نتوانند موافقت حاصل نمایند راه حلی پیدا کنند و الا به ترتیبی که در ماده 12 زیر پیشبینی شده عمل خواهد شد.
ماده 9) مواد 9 - 13 - 14 - 15 - 24 - 29 - 31- -32 33 - 35 قرارداد به صورت فعلی آنها به منزله جزء لایتجزای این موافقتنامه در مورد هر یک ازطرفین متعاهدین طی مدت اعتبار این موافقتنامه لازمالاجرا خواهد بود مگر اینکه طرفین متعاهدین که قرارداد نامبرده را امضا نمودهاند نسبت به مواد مذکور اصلاحاتی را که طبق ماده 94 آن قرارداد به موقع اجرا گذارده خواهد شد تصویب نمایند و در این صورت موادی که باین ترتیب اصلاح شده نسبت بطرفین متعاهدین لازمالاجرا خواهد بود.
ماده 10) مقامات صلاحیتدار هواپیمایی هر یک از طرفین متعاهدین در صورت تقاضای مقامات صلاحیتدار هواپیمایی طرف متعاهد دیگر اطلاعات وآماری که معقولا مورد لزوم بوده و مربوط به:
الف) تعداد و ظرفیت سرویسهای مورد موافقت و
ب - حمل و نقلهائی که توسط موسسات معینه یکی از طرفین متعاهدین به مقصد نقاطی در کشور طرف متعاهد دیگر یا در نقاطی در کشور طرف مزبوریا از راه آن کشور انجام شده است باشد با ذکر مبداء و مقصد حمل و نقلهای مزبور تهیه و تسلیم خواهند نمود.
ماده 11)
الف - هر گاه یکی از طرفین متعاهدین مقتضی بداند که مفاد این موافقتنامه را تغییر دهد میتواند تقاضای مشورت بین مقامات رسمی هواپیمایی طرفین متعاهدین را بنماید و این مشورت در ظرف شصت روز از تاریخ تقاضا شروع خواهد شد و هر موقع که مقامات رسمی نامبرده با تغییر این موافقتنامه توافق نظر حاصل نمودند تغییر مزبور پس از آنکه به وسیله مبادله یادداشتهائی از مجرای سیاسی تایید گردید به موقع اجرا گذارده خواهد شد.
ب - تغییراتی که یکی از طرفین متعاهدین در خطوطی که سرویسهای مقرره موسسات معینه آن بهرهبرداری مینمایند میدهد تغییر در این موافقتنامه محسوب نخواهد گردید مگر آنکه مربوط بنقاطی در قلمرو متعاهد دیگر باشد که مورد بهرهبرداری موسسات مزبور است بنابراین مقامات هواپیمایی هر یک از طرفین متعاهدین میتوانند یک جانبه چنین تغییراتی بدهند مشروط بر اینکه بلافاصله مقامات هواپیمایی طرف دیگر را مستحضر سازند.
چنانچه مقامات اخیر نظر باصول مذکوره در ماده 7 فوق معتقد باشند که به منافع یکی از موسسات حمل و نقل هوایی آنها در نتیجه حمل و نقلی که بین خاک این طرف قرارداد و ایستگاه جدید در کشور ثالثی از جانب موسسات معینه طرف قرارداد اولی تامین شده است لطمه وارد میآید با مقامات هواپیمایی طرف دیگر به منظور حصول موافقت رضایتبخش مذاکره خواهند نمود.
ماده 12)
الف - چنانچه نسبت بتفسیر یا اجرای این موافقتنامه اختلافی بین طرفین متعاهدین روی دهد طرفین در وهله اول کوشش خواهند نمود که آن را مستقیماً بین خود حل نمایند.
ب - هر گاه نتوانند در مدت 90 روز از تاریخی که موضوع مورد اختلاف از جانب یکی از طرفین اظهار گردیده موافقتی حاصل نمایند طرفین میتوانند مقرر دارند که اختلاف را بتصمیم یک دادگاه حکمیت یا شخص یا سازمانی که با توافق نظر طرفین تعیین شود ارجاع نمایند. چنانچه در این موضوع موافقت حاصل نشود یا در مدت سی روز نسبت بتشکیل دادگاه حکمیت توافق ننمایند هر یک از طرفین میتوانند موضوع مورد اختلاف را برای اخذ تصمیم به دادگاه صالحی که در سازمان بینالمللی هواپیمایی کشوری تشکیل خواهد شد واگذار کند.
هر یک از طرفین میتواند از دادگاه حکمیت یادادگاه صالحه که در سازمان بینالمللی هواپیمایی کشوری تشکیل یافته و بآن ارجاع میگردد تقاضا نماید هر چه زودتر قرار موقتی که باید به منظور تامین حقوق طرفین متعاهدین صادر شود بدهد.
ج - طرفین متعاهدین تعهد مینمایند از کلیه تصمیمات متخذه پیروی نموده یا قراری که طبق مفاد این موافقتنامه صادر گردیده انجام دهند.
د) چنانچه یکی از طرفین متعاهدین یا یکی از موسسات معینه آنها در انجام این تصمیم اهمال نماید یا اقدام لازم معمول ندارد طرف متعاهد دیگرمیتواند تا مدتی که این وضع ادامه دارد اعمال هر گونه حقی را که طبق مفاد این موافقتنامه بطرف متعاهد مستنکف یا بموسسه معینه مستنکف آن اداره نقض نموده یا محدود یا معلق سازد.
ماده 13) این موافقتنامه با کلیه قراردادهای چند جانبه راجع باعطاء حقوق بازرگانی به منظور بهرهبرداری از سرویسهای هوایی بینالمللی که طرفین متعاهدین را ملزم برعایت آن نماید تطبیق داده خواهد شد.
ماده 14) این موافقتنامه یک سال پس از تاریخ وصول اعلام فسخ به وسیله یکی از طرفین متعاهدین خاتمه خواهد یافت مگر اینکه اخطار نامبرده قبلاز انقضای این مدت با موافقت طرفین پس گرفته شود این اخطار باید در آن واحد به شورای سازمان بینالمللی هواپیمایی کشوری نیز ارسال گردد طرف متعاهدی که اعلام فسخ موافقتنامه را دریافت کرده است بآن پاسخ وصول خواهد داد و در صورت عدم اعلام وصول 14 روز پس از وصول اخطاراز طرف شورای سازمان اخطار نامبرده رسیده شده تلقی خواهد شد.
ماده 15) موافقتنامه فعلی و ضمیمه آن و همچنین کلیه اضافات یا تغییرات بعدی آن در نزد سازمان بینالمللی هواپیمایی کشوری به ثبت خواهد رسید.
ماده 16) این موافقتنامه از روزی که تصویب آن با مبادله یادداشت سیاسی بطرفین اعلام شد معتبر خواهد گردید.
بنا علیهذا نمایندگان مختار امضاءکننده زیر این موافقتنامه را امضا نمودند
این موافقتنامه در تاریخ ششم خرداد ماه 1333 در تهران در دو نسخه بزبانهای فارسی و فرانسه که هر دو متن متساویا معتبر میباشد بامضا رسید.
به نام اعلیحضرت شاهنشاه ایران به نام شورای فدرال سویس (سوئیس)
عبدالله انتظام افرد.ام.اشر
ضمیمه
صورت (1)
سرویسهای هوایی که از طرف موسسات معینه ایران مورد بهرهبرداری قرار خواهند گرفت:
(1) ایران - بیروت - آتن - رم - ژنو - یا زوریخ و ماوراء آن در هر دو جهت.
2) ایران - دمشق - استانبول - آتن - رم - ژنو یا زوریخ و ماوراء آن در هر دو جهت.
در تمام سرویسهای معینه فوقالاشعار ممکن است در کلیه یا قسمتی از پرواز توقفها بنا بتمایل موسسات معینه ایرانی حذف گردد.
صورت (2)
سرویسهای هوایی که از طرف موسسات معینه سویس(سوئیس) مورد بهرهبرداری قرار خواهند گرفت:
1) سویس(سوئیس) - رم - آتن - استانبول یا آنکارا - بیروت - دمشق - لیدا - تهران یا آبادان و ماوراء آن در هر دو جهت.
2- سوئیس - رم - آتن - بیروت - دمشق - لیدا - قاهره - بصره - آبادان یا تهران و ماوراء آن در هر دو جهت.
در تمام سرویسهای معینه فوقالاشعار ممکن است در کلیه یا قسمتی از پرواز توقفها بنا بتمایل موسسات معینه سوئیس حذف گردد.
تهران - 18 اکتبر 1955
آقای وزیر
احتراماً وصول نامه جنابعالی مورخ امروز را که متن آن به قرار زیر است اعلام میدارم:
در تعقیب امضای موافقتنامه بین ایران و سویس(سوئیس) راجع به سرویسهای هوایی بازرگانی بین دو کشور و ماوراء آنها مورخ 27 مه 1954 احتراماً به اطلاع آن جناب میرساند که با تغییر قسمت آخر ماده 16 دولت ایران اعلام میدارد که در صورت بروز اختلاف راجع به تفسیر مواد موافقتنامه مزبور تنها متن فرانسه معتبر خواهد بود.
این نامه و تایید جنابعالی در حکم جزئی از موافقتنامه تلقی خواهد شد. به نام دولت متبوع خود موافقت خود را با مراتب فوق اعلام و اتخاذ سند مینمایم.
خواهشمندم احترامات فائقه اینجانب را بپذیرد.
آنتوان رواکانز
جناب آقای عبدالله انتظام
وزیر امور خارجه ایران- تهران
18 اکتبر 1955
آقای وزیر مختار
در تعقیب امضای موافقتنامه بین ایران و سویس(سوئیس) راجع به سرویسهای هوایی بازرگانی بین دو کشور و ماوراء آنها مورخ 27 مه 1954 احتراماً به اطلاع آنجناب میرساند که با تغییر قسمت آخر ماده 16 دولت ایران اعلام میدارد که در صورت بروز اختلاف راجع به تفسیر مواد موافقتنامه مزبور تنها متن فرانسه معتبر خواهد بود.
این نامه و تایید جنابعالی در حکم جزئی از موافقتنامه تلقی خواهد شد.
خواهشمند است احترامات فائقه اینجانب را بپذیرید.
مصطفی سمیعی
جناب آقای انتوان رواکانز
نماینده فوقالعاده و وزیر مختار سویس(سوئیس) - تهران
موافقتنامه فوق مشتمل بر یک مقدمه و شانزده ماده و یک ضمیمه و دو نامه ضمیمه قانون مربوط به موافقتنامه بین دولت شاهنشاهی ایران و دولتجمهوری سویس(سوئیس) راجع به سرویسهای هوایی برای حمل و نقل مسافر و بار و محمولات پستی مابین دو کشور ماوراء آنها بوده و صحیح است.
رئیس مجلس شورای ملی - رضا حکمت