بسمه تعالی
“با صلوات بر محمد و آل محمد”
وزارت اموراقتصادی و دارایی
وزیران عضو کارگروه تصویب آییننامه های مربوط به قانون اصلاح موادی از قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و اجرای سیاست های کلی اصل چهل و چهارم قانون اساسی - مصوب 1387- به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و با رعایت تصویبنامه شماره 186084/ت41633ه- مورخ 1387/10/14، آییننامه اجرایی ماده (7) قانون یادشده را به شرح زیر تصویب نمودند:
فصل اول - تعاریف
ماده 1 - اصطلاحات و عبارات به کار برده شده در این آییننامه دارای معانی زیر است:
الف - قانون: قانون اصلاح موادی از قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران واجرای سیاست های کلی اصل چهل و چهارم قانون اساسی.
ب - دستگاه های مشمول: وزارتخانه ها، موسسه های دولتی و شرکت های دولتی موضوع ماده (4) قانون محاسبات عمومی کشور - مصوب 1366- و همچنین دستگاه های اجرایی، شرکت های دولتی و موسسات انتفاعی وابسته به دولت که شمول قوانین و مقررات عمومی بر آنها مستلزم ذکر نام آنها است، از جمله شرکت ملی نفت ایران و شرکت های دولتی تابع و وابسته به آن، سایر شرکت های دولتی وابسته به وزارت نفت و شرکت های دولتی تابع آنها، سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران و شرکت های دولتی تابع آن، سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران و شرکت های دولتی تابع آن، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و بانک های دولتی و موسسات اعتباری دولتی، شوراهای اسلامی شهر، شهرداری ها، مجامع و اتحادیه های صنفی.
پ - متقاضی: اشخاص حقیقی یا حقوقی ایرانی یا غیر ایرانی که درخواست صدور پروانه مجوز فعالیت های اقتصادی و یا امور مرتبط با آن را از دستگاه های مشمول دارند.
ت - ستاد سرمایه گذاری: ستاد موضوع تبصره (2) ماده (7) قانون و مرجع رسیدگی به اعتراضات متقاضیان در سطح استان.
ث - هیات رسیدگی: مرجع رسیدگی به اعتراضات متقاضیان در سطح فرا استانی و متشکل از معاونان وزارتخانه های صنایع و معادن، جهادکشاورزی، کشور، کار و اموراجتماعی، بازرگانی، تعاون و سازمان حفاظت محیط زیست به ریاست وزیر اموراقتصادی و دارایی و یا معاون وی.
ج - سازمان: سازمان سرمایه گذاری و کمک های اقتصادی و فنی ایران.
چ - دبیرخانه اجرایی: دبیرخانه مستقر در سازمان، مسئول برگزاری جلسات و رسیدگی موضوع تبصره (2) ماده (7) قانون، تنظیم صورتجلسات و مصوبات، تهیه گزارش های لازم و تدوین کتاب راهنما.
ح - کتاب راهنما: کتاب راهنمای سرمایه گذاری، حاوی شرایط، مدارک و فرایند صدور مجوز برای فعالیت های اقتصادی با رویکرد تسهیل مقررات و حذف مجوزهای غیرضروری که هر شش ماه یک بار توسط وزارت اموراقتصادی و دارایی (سازمان) منتشر شده و تنها مستند تعیین تکلیف متقاضیان سرمایه گذاری در فعالیت های اقتصادی است.
خ - هیات نظارت: هیات موضوع تبصره (4) ماده (7) قانون.
د - اکثریت مطلق: آرای مثبت نصف به علاوه یک نمایندگان حاضر دارای حق رای.
ذ - فعالیت های اقتصادی: فعالیت های موضوع ماده (2) قانون.
ر - مجوز: اجازه نامه فعالیت های اقتصادی و موضوعات مرتبط نظیر موافقتنامه، صدور پروانه، امتیاز بهره برداری و بهره مندی از خدمات دولتی و عمومی، عقد قرارداد با متقاضی توسط دستگاه های مشمول.
فصل دوم - تسهیل و تسریع صدور مجوز
ماده2(اصلاحی 1388/07/19)-دستگاه های مشمول موظفند از این پس صرفاً در مواردی که به موجب قوانین یا مصوبات قانونی مجاز شده باشند، برای صدور مجوز از متقاضیان درخواست مدارک و اطلاعات نمایند. وضع و صدور هر نوع مجوز توسط دستگاه های مشمول که فاقد حکم قانونی یا مصوبه هیات وزیران باشد، ممنوع است و دستگاه های مذکور مجاز به صدور مجوز در این زمینه نیستند. آن دسته از دستگاه های مشمول که نیازمند حکم قانونی یا مصوبه هیات وزیران برای وضع یا صدور مجوزهای مورد نظر باشند، باید از طریق هیات نظارت اقدام نمایند. دستگاه های مشمول همچنین مکلفند به منظور تسهیل و تسریع صدور مجوز، اقدامات زیر را به عمل آورند
الف - فرآیندهای صدور مجوز را به گونه ای تنظیم نمایند که ظرف ده روز پس از دریافت تقاضا یا ثبت آن در پایگاه اطلاع رسانی، پاسخ متقاضی داده شود.
ب - مقررات ناظر بر صدور مجوز را به گونه ای بازبینی، اصلاح، حذف و یا تدوین نمایند که متقاضی ظرف مدت مقرر در قانون (ده روز برای پاسخ به متقاضی و یک ماه برای صدور مجوز)، برای شروع کار و یا فعالیت اقتصادی مجوزهای لازم را اخذ نماید.
پ - فهرست مدارک موردنیاز و اقدامات بعدی برای کسب مجوز را در پایگاه اطلاع رسانی خود درج نمایند.
ت - فرآیندهای صدور مجوز و هزینه های مرتبط را به وضوح تعریف نموده و آن را از طریق اعلام رسمی و پایگاه های اطلاع رسانی در اختیار متقاضیان قرار دهند.
ث - در صورتی که پاسخ به متقاضی مثبت باشد، پس از دریافت مدارک کامل ظرف یک ماه نسبت به صدور مجوز به گونه ای اقدام نمایند که متقاضی نیاز به هیچ مجوز دیگری برای فعالیت های اقتصادی و کسب و کار نداشته باشد.
ج - اطلاعات موردنیاز در کل فرایند سرمایه گذاری برای صدور مجوز به تفکیک نوع، محل، هزینه، زمان فعالیت و مشخصات فرد پاسخگو را تهیه و با امضای عالی ترین مقام دستگاه مشمول جهت تدوین کتاب راهنما در اختیار دبیرخانه اجرایی قرار دهند.
چ - به منظور تسهیل در فرایند صدور مجوز نسبت به ایجاد، ارتقا و یا به روز رسانی پایگاه اطلاع رسانی و استفاده از نرم افزارهای مناسب به گونه ای اقدام نمایند که متقاضی بتواند فرایندهای منتهی به صدور مجوز و پیگیری های لازم را به صورت الکترونیکی انجام دهد.
ح - در شرایطی که یک فعالیت اقتصادی نیاز به اخذ مجوزهای چندگانه داشته باشد، هر یک از دستگاه های مربوط مکلف است ترتیبی اتخاذ نماید تا اخذ مجوزهای لازم از ظرف زمانی مقرر تجاوز ننماید.
خ - ظرف سه ماه پس از ابلاغ این آیین نامه، نسبت به راه اندازی پایگاه اطلاع رسانی الکترونیکی اقدام نمایند.
د - برای اعطای مجوز، فقط مدارک یا شرایط مندرج در کتاب راهنما را از متقاضی درخواست نموده و نباید بیشتر ازموارد تعیین شده در آن را مطالبه نمایند.
تبصره - بالاترین مقام اجرایی دستگاه های مشمول، مسئولیت حسن انجام کار را برعهده دارد.
ماده 3 - دستگاه های مشمول موظفند هر شش ماه یک بار (حداکثر تا آخر خرداد ماه و آخر آذر ماه هر سال)، فرآیند صدور مجوزها و یا سایر اقدامات لازم برای شفاف سازی انجام فعالیت های اقتصادی را با رویکرد تسهیل مقررات و حذف مجوزهای غیرضروری مورد بازبینی قرارداده و نتایج و اطلاعات نهایی را به دبیرخانه اجرایی ارسال نمایند.
ماده 4 - مراجع صادرکننده مجوزهای فعالیت های اقتصادی موظفند هر شش ماه یک بار اطلاعات مربوط به مجوزهای صادر شده و واحدهای فعال در هر کسب و کار را در پایگاه اطلاع رسانی خود قرار داده و مراتب را به دبیرخانه اجرایی اعلام نمایند.
تبصره 1 - دبیرخانه اجرایی موظف است اطلاعات دریافتی از دستگاه های مشمول را در پایگاه اطلاع رسانی خود قرار دهد.
تبصره 2 - ستادهای سرمایه گذاری موظفند اطلاعات مربوط به مجوزهای صادر شده در استان را به منظور ثبت در پایگاه اطلاع رسانی مستقر در سازمان در اختیار دبیرخانه اجرایی قرار دهند.
فصل سوم - ستاد سرمایه گذاری و هیات رسیدگی
ماده 5 - چنانچه هر یک از دستگاه های مشمول ظرف یک ماه پس از دریافت مدارک کامل و اسناد واریز وجوه مورد نیاز، قادر به انجام تعهد خود نباشد، با ارایه دلایل و مستندات از ستاد سرمایه گذاری یا هیات رسیدگی تقاضای مهلت جدید می نماید.
ماده 6 - ستاد سرمایه گذاری یا هیات رسیدگی در صورت موافقت با مرجع درخواست کننده می تواند نسبت به تمدید زمان موردنیاز برای صدور مجوز حداکثر به مدت یک ماه و تنها برای یک بار اقدام نماید.
تبصره - در صورتی که دلایل مرجع درخواست کننده برای ستاد سرمایه گذاری یا هیات رسیدگی قانع کننده نباشد، مدارک متقاضی به مرجع ذی ربط عودت داده می شود تا ظرف ده روز نسبت به صدور مجوزهای لازم اقدام نماید.
ماده 7 (اصلاحی 1388/07/19)- به منظور دریافت، ثبت و بررسی اعتراض متقاضی و ارایه گزارش به ستاد سرمایه گذاری یا هیات رسیدگی، دبیرخانه ستاد در سازمانهای امور اقتصادی و دارایی استانها و دبیر خانه اجرایی در سازمان تشکیل میشود.
تبصره - دبیر هیات رسیدگی، رئیس سازمان و دبیر ستاد، رئیس سازمان امور اقتصادی و دارایی استان است.
ماده 8 - ستاد سرمایه گذاری موظف است هر چهل و پنج روز، گزارشی از تصمیمات متخذشده و آرای صادر شده را در اختیار دبیرخانه اجرایی قرار دهد.
ماده 9 - به منظور دریافت، ثبت و بررسی اعتراض متقاضی اخذ مجوز از دستگاه های فرا استانی، هیات رسیدگی در وزارت اموراقتصادی و دارایی تشکیل میشود. دبیرخانه این هیات در سازمان مستقر است.
ماده 10 - جلسات ستاد سرمایه گذاری و هیات رسیدگی با حضور دو سوم اعضا رسمیت یافته و تصمیمات آن با اکثریت مطلق آرای حاضران معتبر است.
ماده 11 - رئیس ستاد سرمایه گذاری یا رئیس هیات رسیدگی میتوانند حسب مورد از متقاضی، نمایندگان بخش های خصوصی، دستگاه های دولتی غیر عضو ستاد و کارشناسان مستقل برای اخذ نظر مشورتی در جلسات دعوت نمایند.
ماده 12- درصورت اعتراض متقاضی نسبت به پاسخ منفی یا عدم اجرای تعهدات دستگاه مشمول در زمان های مقرر، ستاد سرمایه گذاری یا هیات رسیدگی مکلفند ظرف پانزده روز از تاریخ دریافت اعتراض، درچارچوب مقررات دستگاه های مشمول (مندرج در کتاب راهنما) به موضوع رسیدگی و اتخاذ تصمیم نمایند.
ماده 13 - دبیرخانه ستاد و دبیرخانه هیات موظفند ترتیبات لازم برای دریافت، ثبت و پاسخگویی به اعتراضات متقاضیان را به صورت الکترونیکی فراهم نمایند.
ماده 14 - دبیرخانه ستاد و دبیرخانه اجرایی وظیفه تهیه و تنظیم صورتجلسه و ابلاغ مصوبات با امضای رئیس ستاد و رئیس هیات رسیدگی به دستگاه ها، مراجع ذی ربط و متقاضیان را بر عهده دارند.
ماده 15 - دبیرخانه اجرایی موظف است به منظور تسریع و تسهیل فرایندهای صدور مجوز و کمک به دستگاه های مشمول در ایفای وظایف مصرح در این آییننامه، بانک اطلاعات جامعی را با استفاده از اطلاعات دریافتی از دستگاه های مشمول ایجاد نماید.
فصل چهارم - کتاب راهنما
ماده 16 - دبیرخانه اجرایی موظف است اطلاعات نهایی ارسالی از دستگاه های مشمول را پس از یکپارچه سازی، کنترل و نظارت در کتاب راهنما چاپ و منتشر نموده و آن را به زبان های فارسی و انگلیسی در پایگاه اطلاع رسانی درج و هر شش ماه یک بار مورد تجدیدنظر قرار دهد.
ماده 17 - دستگاه های مشمول موظفند به منظور ایجاد رویه واحد و یکسان سازی اطلاعات موردنیاز برای درج در کتاب راهنما نسبت به تهیه فرم های استاندارد، متناسب با هرگونه فعالیت اقتصادی اقدامات لازم را به عمل آورند.
تبصره - دستگاه های مشمول موظفند در صورت درخواست دبیرخانه اجرایی ظرف یک ماه مراجع صدور مجوزهای استانی و فرا استانی را برای درج در کتاب راهنما یا پایگاه اطلاع رسانی به دبیرخانه اجرایی اعلام نمایند.
ماده 18 - به منطور تهیه اطلاعات مذکور در ماده (2) و همچنین انجام هماهنگی های لازم با دبیرخانه اجرایی، وزیر و یا عالی ترین مقام اجرایی دستگاه مشمول موظفند واحد اجرایی تخصصی موردنیاز را تعیین نمایند.
تبصره - واحد تعیین شده موظف است به طور مستمر، اطلاعات نهایی شده را با اطلاع وزیر و یا عالی ترین مقام دستگاه به دبیرخانه اجرایی به منظور درج در کتاب راهنما ارسال نماید.
فصل پنجم - هیات نظارت
ماده 19 - هیات نظارت موظف است اقدامات نظارتی موثر، کارا و به موقع به منظور مقررات زدایی، تسهیل شرایط صدور مجوزها و پروانه فعالیت های اقتصادی را به عمل آورده و در صورت لزوم لوایح موردنظر را تهیه و تقدیم هیات وزیران نماید.
تبصره 1 - هیات برای اعمال نظارت های خود میتواند از طرق مختلف نظیر گزارش گیری، اعزام نماینده به دستگاه های مشمول و اعطای نمایندگی به اشخاص مورد وثوق، اطلاعات مورد نیاز خود را تحصیل و با تجزیه و تحلیل آنها، پیشنهادهای اصلاحی به دستگاه های مشمول ارایه دهد. دستگاه های مشمول موظفند پیشنهادهای اصلاحی هیات نظارت را ظرف ده روز اجرا و نتیجه آن را اعلام نمایند.
تبصره 2 (منسوخ 1400/10/08)- دستگاه های مشمول مکلفند با هیات همکاری نموده و اطلاعات و مدارک مورد درخواست را در اسرع وقت به هیات ارسال کنند و در صورت کوتاهی، متخلفان مشمول ماده (85) قانون بوده و گزارش امر به بالاترین مقام اجرایی دستگاه منعکس میشود و در صورت عدم اقدام موثر، هیات علاوه بر اعلام موضوع به مراجع انضباطی و اداری، مراتب را به رئیس جمهور منعکس می نماید.
ماده 20 - به منظور بازنگری و اصلاح در فرآیند صدور مجوز و یا سایر الزامات ناشی از قانون و آییننامه اجرایی آن، دستگاه های مشمول موظفند در صورتی که فرآیند صدور مجوز نیاز به تصویبنامه هیات وزیران و یا مراجع دیگر داشته باشد، پیشنهادهای خود را برای اصلاح و تصویب به هیات نظارت ارسال نمایند.
تبصره 1- در صورتی که صدور مجوز برای یک فعالیت اقتصادی مستلزم پرداخت هزینه باشد، دستگاه های مشمول موظفند پیشنهادات لازم را به منظور حداقل نمودن هزینه های موجود به هیات نظارت ارایه نمایند.
تبصره 2 - چنانچه اشخاص حقیقی و حقوقی، قوانین و مقرراتی را در دستگاه های مشمول در ارتباط با شرایط صدور مجوزها و پروانه ها زاید و نامناسب تشخیص دهند، میتوانند مراتب را به هیات نظارت اعلام نمایند.
ماده 21 (اصلاحی 1388/07/19)- دبیرخانه هیات نظارت در معاونت ذی ربط وزارت امور اقتصادی و دارایی مستقر خواهد بود ترتبب برگزاری و نحوه اداره جلسات هیات نظارت متضمن شرح کامل وظایف آن به موجب دستورالعملی خواهد بود که به تصویب هیات نظارت خواهد رسید.
ماده 22- اعضای هیات نظارت به پیشنهاد وزیر امور اقتصادی و دارایی و تایید رئیس جمهور تعیین میشوند.
فصل ششم - بهبود فضای کسب و کار
ماده 23 - دستگاه مشمول موظفند اقدامات لازم را برای بهبود رتبه بین المللی ایران در کسب و کار به نحو مقرر در این آییننامه انجام دهند. سازمان موظف است اطلاعات و استانداردهای بین المللی مورد عمل را در خصوص ارتقای رتبه مزبور در اختیار این دستگاه ها قرار دهد تا متناسب با اطلاعات و استانداردهای بین المللی با سازمان همکاری نمایند.
ماده 24 - سازمان موظف است نحوه عملکرد هر یک از دستگاه های مشمول را در بهبود فضای کسب و کار در ایران و ارتقای رتبه بین المللی کشور هر شش ماه یک بار رسیدگی و نتایج را به هیات نظارت گزارش نماید.
فصل هفتم - مقررات عمومی
ماده 25 - به منظور اصلاح فرایندهای صدور مجوز، دستگاه های مشمول مکلفند آسیب شناسی موضوع این آیین نامه را به صورت سالانه مبتنی بر پژوهش های علمی و مطالعات کارشناسی انجام داده و نتیجه را به دبیرخانه اجرایی گزارش کنند.
ماده 26 - به منظور ایجاد وحدت رویه، تمرکز و یکسان سازی در ارایه اطلاعات موردنیاز به سرمایه گذاران خارجی در کشور، مرکز خدمات سرمایه گذاری خارجی، موضوع فصل چهارم آییننامه اجرایی قانون تشویق و حمایت از سرمایه گذاران خارجی مصوب 1381 و سازمان های امور اقتصادی و دارایی استان ها، تنها دستگاه های متولی اطلاع رسانی در موضوع سرمایه گذاری خارجی به عنوان کانون مراجعات متقاضیان سرمایه گذاری خارجی هستند.
ماده 27 (منسوخ 1400/10/08)- در صورت قصور دستگاه مشمول در صدور مجوز طبق مهلت زمانی مقرر در ماده (2) این آییننامه، ستاد سرمایه گذاری یا هیات رسیدگی میتواند تخلف مسئول یا مسئولان دستگاه مشمول را بررسی و فرد یا افراد متخلف را به هیات تخلفات اداری ذی ربط معرفی نماید. متخلفان به مجازات های مقرر در بندهای د به بعد ماده (9) قانون رسیدگی به تخلفات اداری - مصوب 1372- محکوم میشوند.
ماده 28 - در صورتی که وظایف صدور مجوز از دستگاه های مشمول به هر مرجع دیگری انتقال یابد، وظایف و تعهدات ناشی از قانون و آییننامه اجرایی آن لازم الاتباع خواهد بود.
ماده 29 - شرایط و فرایند مقررات زدایی صدور انواع مجوزها باید به گونه ای باشد که با پذیرفته شدن جمهوری اسلامی ایران در سازمان تجارت جهانی منجر به افزایش سرعت در نظام تولید، کسب و کار، سرمایه گذاری و فعالیت های اقتصادی کشور شود.
ماده 30 - منابع و اعتبارات لازم به منظور تشکیل دبیرخانه اجرایی، انتشار و به روز رسانی اطلاعات کتاب راهنما توسط سازمان و همچنین بودجه موردنیاز برای فعالیت هیات نظارت هرساله پیش بینی و برای تخصیص اعتبارات لازم در قالب بودجه سالانه به معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور پیشنهاد میشود.
ماده 31 - وزیر اموراقتصادی و دارایی موظف است گزارش اقدامات اجرایی این آییننامه را هر شش ماه یک بار به رئیس جمهور ارایه نماید.
ماده 32 - مقررات مذکور در تصویبنامه های هیات وزیران در مورد تسهیل و تسریع در امر سرمایه گذاری و صدور مجوز فعالیت های اقتصادی برای بخش های غیردولتی در قلمروهای مجاز که مغایر با مفاد این آییننامه است، از تاریخ ابلاغ این آییننامه لغو میشود.
محمود احمدی نژاد
رئیس جمهور