ماده 1 - لزوم تشکیل شورای عالی جوانان
نظر به اهمیت و ضرورت اهتمام به امور جوانان بویژه با توجه به میانگین سنی پائین جامعه انقلابی ایران و نقش ارزنده جوانان فعال و امیدوار، پرنشاط و شاداب و خلاق و مبتکر در جهت ارتقاء مادی و معنوی کشور و نسبتی که سرنوشت نسل با سرنوشت جامعه دارد و همچنین با عنایت به ویژگیها و مقتضیاتی از قبیل نوگرائی، آرمانخواهی، تشخص طلبی و هویت جوئی و عشق به زیبائی درعین تمایل به فهم استدلالی و عقلی استقلال طلبی و ورود جدی به صحنه حیات اجتماعی، آمادگی برای پذیرش مسئولیت و میل به آن، نیاز به ابراز شخصیت، علاقه به تفریح و نشاط و کنجکاوی بیشتر در امور غلیان احساسات و فوران نیروهای متراکم روحی و جسمی که معمولاً ظهور، غلبه و تشدید آن در سنین جوانی و نوجوانی است. شورای عالی جوانان با اهداف و وظایف ذیل تشکیل میشود:
ماده 2 - اهداف
1- رشد متعادل و همه جانبه شخصیت جوانان بر اساس اصول، اهداف و آرمانهای انقلاب اسلامی
2. تامین نیازهای فکری اجتماعی، جسمی، روحی و تلطیف و هدایت عواطف و احساسات جوانان
3 (اصلاحی 1377/05/13)- فراهم کردن زمینه های مشارکت جوانان در عرصه های مختلف اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و مدیریتی کشور.
4. حفظ و تقویت نشاط و شادابی جوانان در جهت عظمت و سربلندی ایران اسلامی
ماده 3- وظایف
1- بررسی نقش و عملکرد نهادها و سازمانهایی که در امور جوانان مسئولیت دارند و نیز ایجاد هماهنگی در دستگاههائی که وظایف آنها به نحوی با مسائل جوانان مربوط میشود.
2- مطالعه و تدوین شیوه های بهتر آشنا کردن جوانان با حقایق و معارف و تاریخ و تمدن اسلامی و ایرانی با همکاری دستگاهها و افراد ذیصلاح
3- کمک به فراهم آوردن زمینه داوری صحیح و منطقی نسل جوان نسبت به تمدن و فرهنگ غرب و تفکیک جنبه مثبت و منفی آن از یکدیگر و شناخت روحیه انحصارطلبی و ماهیت استکبار
4- پشتیبانی از تحقیقات در مورد خصوصیات روحی، اخلاقی، فکری و عاطفی جوانان و اهتمام در بهره گیری از آنها در برنامه های جوانان و کمک به تربیت نیروی متخصص برای این منظور
5- معرفی شخصیتهای متعالی برای زندگی انسان و بخصوص نسل جوان
6- زمینه سازی مناسب برای ابراز شخصیت جوانان و مطالعه راههای مبارزه با سنتهای ناروا و عوامل برخوردهای تحقیرکننده جوانان
7- مساعدت در جهت ایجاد و توسعه کانونها و مراکز اجتماعی و فعالیت خلاق جوانان و حمایت از خلاقیتهای فرهنگی و هنری و علمی و ورزشی برای جوانان
8- مطالعه و بررسی زمینه های مناسب برای اشتغال و ازدواج جوانان و حمایت از ایجاد و توسعه واحدهای مشاوره ای
9- تصویب آیین نامه های شورای عالی جوانان، تعیین نوع و وظایف کمیسیونها و تعیین وظایف دبیر و دبیرخانه
10 (الحاقی 1377/05/13)- تعیین اهداف، سیاستها و خط مشی های مربوط به امور فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی جوانان و تدوین راهکارهای مناسب.
11 (الحاقی 1377/05/13)- ایجاد هماهنگی بین برنامه های دستگاههای مرتبط با امور جوانان.
ماده 4- اعضای شورای عالی جوانان
شورای عالی جوانان به ریاست رئیس جمهور (و در غیاب ایشان معاون اول رئیس جمهور) تشکیل میشود و اعضای آن عبارتند از:
1- وزیر آموزش و پرورش
2- وزیر فرهنگ و آموزش عالی
3- وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی
4- وزیر کار و امور اجتماعی
5- وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
6- وزیر کشور
7- رئیس سازمان صدا و سیما
8- رئیس سازمان تربیت بدنی
9- مشاور رئیس جمهور در امور زنان
10- دبیر شورا که توسط رئیس شورا انتخاب میشود
11- چهار نفر از زنان و مردان صاحب نظر و متعهد، به انتخاب شورای عالی انقلاب فرهنگی
تبصره: افراد بند 11 به مدت سه سال با حکم رئیس جمهور منصوب و انتخاب مجدد آنان بلامانع است.
12 (الحاقی 1377/05/13)- رئیس جهاد دانشگاهی.
13 (الحاقی 1377/05/13)- رئیس سازمان برنامه و بودجه.
14 (الحاقی 1377/05/13)- رئیس سازمان امور اداری و استخدامی.
15 (الحاقی 1384/04/21)- نماینده قوه قضائیه.
ماده 5 - کمیسیونهای شورا
شورای عالی بنا به اقتضا و به تناسب ضرورتها و اولویتها و به منظور طراحی و برنامه ریزی مسائل جوانان اقدام به تشکیل کمیسیونهای تخصصی مینماید که زیر نظر دبیرخانه اداره خواهند شد.
ماده 6- این اساسنامه که دارای 6 ماده و یک تبصره میباشد در تاریخ 1371/5/6 به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید.
ماده الحاقی (الحاقی 1377/05/13)- دبیرخانه شورا در ریاست جمهوری مستقر بوده و زیر نظر دبیر شورا اداره می شود. شرح وظایف و تشکیلات دبیرخانه توسط شورای عالی جوانان تهیه و به تایید سازمان امور اداری و استخدامی کشور می رسد.
اهداف، سیاستها و وظایف شورای عالی جوانان
مقدمه انسان در دوران نوجوانی و جوانی خویش پرشورترین، پرتحرک ترین، نیرومندترین و مستعدترین حالت و وضعیت را داراست. طبیعی است که شناختن این ویژگی ها و پرداختن به این نیازها در مقطع زمانی جوانی و نوجوانی، موضوعیت و استقلال و اهمیت خاصی را واجد میباشد.
سخن حکیمانه علی (ع) آنجا که فرموده است: « انما قلب الحدیث کالارض الخالیه ما القی فیها من شیی، الا قبلته» و نیز کلام امام صادق (ع) که فرمود: علیک بالاحداث فانهم اسرع الی کل خیر» بیانگر ارزش و اهمیت فوق العاده قیام و اهتمام به امر جوانان است.
متاسفانه در دنیای امروز آفات و آسیب های بسیار و همچنین علل وعوامل دست اندرکار برای انحراف جوانان از مسیر اصلی و تعالی دهنده ای که مشیت بالغه ذات اقدس الهی تحقق آن را اقتضاء می کند، گسترده تر و کیفا «موثرتر و آسیب زننده تر است. توجه و تامل در باب مسائل و موضوعات ذیل ضروری است
الف) «آفات و آسیب های» احتمالی به عنوان مثال عبارت اند از:
خودباختگی و بی هویتی مدپرستی و بی بند و باری، شکسته شدن مرزهای اخلاقی و مخدوش شدن ارزشهای مسلم دینی و سیاسی، رشد تدریجی اندیشه ها و دیدگاههای مغایر با نظامات اصیل انقلابی و مردمی و مذهبی و کاهش میزان اعتماد و اطمینان به چنین نظامهائی برای حل مشکلات و تحقق آرمانها، افزایش جرایم اخلاقی و اقتصادی، ابهام و سردرگمی و نیز تشدید تدریجی تضادها و افزایش سئوالات سیاسی و اقتصادی و فلسفی در ذهن جوانان، گرایش به ارزشها و آموزشهای منفی و منحط غربی و امثال آن.
ب) «علل و عوامل» این آفات وآسیب ها اعم از موارد فعلی و آنی در سطح جهانی یا داخلی از این قبیل است تلاش و تمهیدات برنامه ریزی غرب و نظامهای استکباری جهان، تاثیر و تسری فکر و فرهنگ غربی غلبه تدریجی فرهنگ رفاه طلبی و ثروت اندوزی در جامعه و جلوه نمائی افراد مرفه و بیدرد به جای اسوه های زهد و ایثار عدم توجه به احساسات و ویژگی های جوانان و استفاده از برخوردهای تحقیرآمیز و شخصیت شکن و خشونت بار در طریق رفع نابسامانی آنان تحت الشعاع قرارگرفتن اصالتها و معیارهای حقیقی و باطنی یا افراطی و نابجا و نامناسب بر ظواهر تاکید بر تبعیت و تعبد صرف به قیمت کم توجهی به نیازهای عقلانی و علاقه جوانان به استقلال و مسئولیت پذیری تنگناهای طبیعی و غیرطبیعی از حیث بودجه و امکانات و فضای آموزشی و هنری و ورزشی و تفریحی کمبودهای قابل توجه در زمینه تربیت کارشناس و محقق و مربی ورزیده پرورشی و ورزشی و عدم تناسب و تطا بق روحی و فکری و علمی میان برخی از معلمان و اساتید با معیارها و موازین مطلوبه کاستی های مختلف در زمینه تولیدات فرهنگی و هنری جذاب و در عین حال عاری از بدآموزی و ابهام در تشخیص و توجیه ایده آلها و آرمانها و سمت گیری های سیاسی و اقتصادی و فرهنگی و عدم تبیین همه جانبه مکتب درارتباط با آنها وجود تشکیلات موازی و عدم سیاست و قانون و دستورالعمل مشترک برای دستگاههای ذیربط و فقدان دستگاه مشخص و مسئول و هماهنگ کننده در امور جوانان، سطحی نگری در مراکز فرهنگی و عدم تحقیق و بررسی کافی و جامع در زمینه اوقات فراغت و اشتغال و تحصیل و نیز مشکلات آموزشی و پژوهشی و صنفی و رفاهی دانش آموزان و دانشجویان، نابرابری های ناروای اقتصادی و اجتماعی و روند رو به تزاید هزینه های تحصیل و ازدواج و مسکن دوگانگی در تبلیغ و عمل و عدم توان کافی در تحقق وعده ها و شعارها فقدان الگوی محسوس و موفق برای یک زندگی جامع کامیابی و معنویت، ریاکاری و تظاهر و سیاست بازی و درگیریهای جناحی، ابهام درباره نقش و شخصیت و جایگاه زن درجامعه، عدم هماهنگی میان برنامه ها و سیاست های فرهنگی دستگاهها و مراکز مختلف تبلیغی و تربیتی، عدم سرمایه گذاری و برنامه ریزی کافی و کارساز به منظور حمایت و تشویق هنرمندان و محققان و نویسندگان مستعد و متخصص و متعهد و نظائر آن.
ج) امام خمینی رضوان الله تعالی علیه توجه مسئولان و مدیران نظام جمهوری اسلامی را به لزوم و تحقق اصول قانون اساسی جلب کرده و فرموده اند:
«من به همه مسئولین و دست اندرکاران سفارش میکنم که به هر شکل ممکن، وسائل ارتقاء اخلاقی و علمی و هنری جوانان را فراهم سازید و آنان را تا مرز رسیدن به بهترین ارزشها و نوآوری ها همراهی کنید و روح استقلال و خودکفایی را در آنان زنده نگهدارید» ایشان همچنین جوانان جامعه انقلابی و اسلامی ایران را مخاطب قرار داده اند که:« خودتان را برای یک مبارزه علمی وعملی بزرگ تا رسیدن به اهداف عالی انقلاب اسلامی آماده کنید» آرزو و آرمان امام خمینی این بود که جوانان دلیر و متعهد و هوشمند ایران چشم و چراغ نسل جوان در جهان امروز و فردا باشند.
خواست نظام جمهوری اسلامی ایران در پرتو تعالیم اسلامی، اندیشه های امام خمینی واصول قانون اساسی این است که:
بذر فضائل و کمالات اخلاقی و معنوی در وجود جوانان بارور شود، چراغ فطرت درق لبهای پاک و حقیقت طلب و خداجوی آنان روشنتر و نورانی تر گردد، استعداد قوای شایسته مقام انسانی و الهی نسل جوان در مسیر کمال و تکامل فعلیت پیدا کند، هویت دینی و ملی و تاریخی آنان بیش از پیش شناخته شود و در جهت احیاء و اعاده تمدن درخشان اسلام و ایران سرمایه آنان باشد، اندیشه و آگاهی دینی آنان تقویت شده توان تحقیق و پژوهش در حوزه فرهنگ و تفکر و علوم اسلامی به تناسب مقتضیات زمان افزایش پیدا کند، در جهت شناخت دشمنان و توطئه گران از توفیق و توانائی مستمر برخوردار شوند، در عرصه مدیریتها و مسئولیتهای اجتماعی و سیاسی و نظائر آن امکان حضور بیشتر و موثرتری داشته باشند، موانع درسی و تحصیلی از برابر آنان برداشته شده راه رشد و ارتقاء علمی و صنعتی نسل جوان هموار گردد، به نیازهای طبیعی و خدا آفریده جسمی و روحی و مادی آنان باشیوه های مناسب پاسخ داده شود، مشکلات برقراری ارتباط آنان با جامعه از حیث شغل و درآمد و فعالیت سالم اقتصادی و اجتماعی کاهش یابد، موانع توفیق در تشکیل خانواده و پاسداری از قداست و استحکام آن برطرف گردد. شادابی و قوت و نیرومندی نسل جوان در عرصه زندگی و سازندگی وآمادگی برای دفاع از کشور افزایش یابد استفاده از امکانات تفریحی و هنری در جهت تامین سلامت هر چه بیشتر روحی و جسمی آنان تسهیل یابد و سرانجام آنکه دولت و ملت و وسائل ارتباط جمعی، نسل جوان را کماکان در شمار مهمترین سرمایه های اصلی و انسانی و در زمره بهترین تضمین کنندگان سلامت و سعادت، حیات و حرکت، توسعه و پیشرفت همه جانبه کشور قرارداده حداکثر حمایتها و مساعدت های ممکن را نسبت به آنان به عمل آورند و در مسیر وصول به جامعه نمونه موعود، حداکثر مسئولیت و اراده و ایمان را از آنان طلب کنند.
رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی