صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1401/12/04
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر شیراز
موضوع
قابلیت استماع دعوی رفع تصرف عدوانی توسط ورثه مستند به سبق تصرف مورث
پرسش
وراث متوفی دعوای تحت عنوان رفع تصرف عدوانی علیه خوانده مطرح نموده‌اند و استناد آن‌ها سبق تصرف مورث خواهان‌ها می‌باشد؛ آیا چنین دعوایی قابل پذیرش است؟
نظر هیات عالی
در فرض سوال، طرح دعوی رفع تصرف عدوانی و سایر دعاوی ثلاث به استناد سبق تصرفات مورث خواهان یا خواهان‌ها ممنوع است و نظیر نظریه اکثریت مورد تایید می‌باشد
نظر اکثریت
مطابق ماده 158 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1379؛ دعوای تصرف عدوانی عبارت است از ادعای متصرف سابق مبنی بر اینکه دیگری بدون رضایت او مال غیرمنقول را از تصرف وی خارج کرده و اعاده تصرف خود را نسبت به آن مال درخواست می‌نماید. چون وراث، قائم‌مقام عام مورث خود می‌باشند، بنابراین اقامه دعوا به خواسته رفع تصرف عدوانی به استناد سبق تصرف مورث آن‌ها قابل پذیرش است. در نظریه مشورتی اداره حقوقی قوه قضاییه به شماره 5420/7 مورخ 1383/7/23 نیز این موضوع پذیرفته شده است.
نظر ابرازی
با توجه به ماده 158 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1379؛ از ادعای متصرف سابق نامبرده متوجه می‌شویم که سبق تصرف قائم به شخص است. به‌عبارت‌دیگر تنها شخصی می‌تواند درخواست رفع تصرف عدوانی نماید که راساً سبق تصرف داشته است؛ بنابراین دعوی وراث می‌بایست مواجه با قرار عدم استماع دعوی گردد. در این حالت وراث می‌توانند از طریق دعاوی مربوط به اثبات مالکیت و خلع ید اقدام نمایند ولی بحث تصرف در دعاوی تصرف مربوط و خاص مورث آن‌ها می‌باشد.