در اجرای امریه شماره 6652 - 25/ 3/ 36 مقام نخست وزیری کمیسیونی مرکب از امضا کنندگان ذیل در سازمان اطلاعات و امنیت کشور تشکیل و پس از شور و بحث لازم در جلسات مورخ 12 و 22 مرداد 36 و 20 شهریور36 و 28 مهر36 آیین نامه تاسیس چاپخانه ها و گراورسازی ها به استناد لایحه قانونی مطبوعات مصوب10/ 5/ 34 به اتفاق آراء و به شرح ذیل تنظیم میگردد.
فصل اول - تعریف چاپخانه
ماده 1- چاپخانه به موسسه اطلاق میشود که حداقل دارای وسایل فنی زیر باشد.
الف - یکدستگاه که قدرت چاپ دو ورق کاغذ به قطع 25×17 سانتیمتر در آن واحد داشته باشد.
ب - یکدستگاه ماشین برش
ج - یکدستگاه ماشین مفتول دوزی
د - یکدستگاه ماشین پرفراژ
ه- - یکدستگاه پرس حروف چینی
و - حروف یا وسائل فنی دیگر (از قبیل افست و غیره) به مقداری که لااقل 4 صفحه روزنامه 6 ستونی را کفایت نماید.
تبصره 1- ممکن است ماشین چاپ مندرجه در بند الف شامل دو دستگاه با قدرت دو ورق باشد ولی دستگاههای کوچک دستی مخصوص چاپ کارت و امثال آن مشمول این قاعده نبوده و هر چند دستگاهی که در چاپخانه موجود باشد بابت دو ورق مورد بحث محسوب نخواهد شد.
فصل دوم - شرایط مالک چاپخانه که مدیر مسئول و موسس شناخته میشود
ماده 2- هیچکس نمیتواند چاپخانه ای تاسیس کند مگر با اجازه قبلی وزارت کشور و وزارت کشور پس از رسیدگی لازم پروانه تاسیس چاپخانه را صادر خواهد نمود.
تبصره - در صورتی که چاپخانه با سرمایه چند نفر و به صورت شرکت سهامی تاسیس شده باشد مدیرعامل شرکت به عنوان مدیر مسئول چاپخانه شناخته شده و پروانه تاسیس چاپخانه به نام او صادر خواهد شد.
ماده 3- مدیرمسئول چاپخانه بایستی دارای شرایط ذیل باشد:
الف - تابعیت ایران
ب - حداقل سن (22 سال)
د - دارا بودن گواهینامه سه ساله اول متوسطه و با سابقه 5 سال اداره کردن چاپخانه
ه- - تقاضا کننده پروانه تاسیس چاپخانه پرسشنامه چاپی که از طرف وزارت کشور یا فرمانداری شهرستان طبق نمونه ضمیمه این آیین نامه باختیار وی گذارده میشود تنظیم و سه قطعه عکس و 2 نسخه رونوشت گواهی شده شناسنامه خود را ضمیمه پرسشنامه تسلیم خواهند نمود.
فصل سوم - شرایط محل چاپخانه و تاسیس آن
ماده 4- تناسب عمارتی که برای تاسیس چاپخانه اختصاص داده شود بایستی از نظر قدرت تحمل حرکات ماشین آلات و سایر امور مربوط به بهداشت عمومی به تصدیق شهرداری یا برزن مربوطه رسیده باشد.
ماده 5- محل چاپخانه بایستی صرفاً اختصاص به چاپخانه داشته باشد و جزاً و کلاً عنوان مسکونی صاحب ملک یا موسس یا فرد دیگری را نداشته باشد سرایدار چاپخانه که قبلاً به این عنوان معرفی شده باشد حق سکونت در چاپخانه را خواهد داشت.
ماده 6- ادارات روزنامه و مجله که دارای چاپخانه اختصاصی میباشند موظفند محل چاپخانه را با محلی که مربوط به روزنامه یا مجله است ولو در یک عمارت قرار گرفته باشد از یکدیگر مجزی نمایند به طوریکه دو قسمت مجزی از هم تشخیص داده شود.
ماده 7- در تمام مدت شبانه روز که تمام یا قسمتی از چاپخانه مشغول کار است بایستی درب چاپخانه به روی مامورین صلاحیتدار باز باشد.
ماده 8- نام چاپخانه بایستی از کلمات فارسی انتخاب گردد به طوری که چاپخانه دیگری قبلاً آن نام را به خود اختصاص نداده باشد.
ماده 9- هر چاپخانه تابلوئی حاکی از نام چاپخانه با زمینه سفید و خط مشکی حداقل به قطع 50×60 سانتیمتر بر بالای سردر چاپخانه نصب نماید.
ماده 10- هر یک از قسمت های چاپخانه که برای انجام کاری اختصاص داده شده بایستی دارای پلاک راهنما باشد.
فصل چهارم - شرایط کارگران فنی و کارمندان مالی و دفتری چاپخانه ها
ماده 11- کارگران هر چاپخانه بایستی در موقع کار پلاکی که حاکی از شغل و شماره کارگری آنها باشد در روی سینه یا بازوی خود داشته باشند.
ماده 12- هر چاپخانه بایستی صورت اسامی و نشانی محل اقامت کارگران و کارمندان و حدود مسئولیت آنها را در دفتر مخصوص ثبت و در اطاق دفتر چاپخانه نگهداری کند و این صورت بایستی طوری تنظیم شود که همواره وضع آمار و اسامی کارگران و کارکنان را نشان بدهد و نیز عکس هر یک از کارگران بایستی در پرونده آنها موجود باشد.
ماده 13- در صورتی که مدیر چاپخانه به علتی به خارج از محل کار خود مسافرت نماید که مدت آن از شش ماه تجاوز نکند موظف است قائم مقامی به مسئولیت خود کتباً در مرکز به وزارت کشور و در شهرستان ها به فرمانداری محل معرفی کند.
فصل پنجم - شرایط قبول سفارش و چاپ کتب و اوراق
ماده 14- هر چاپخانه موظف است دفتر ثبت و پلمپ شده قانونی برای معاملات مطبوعاتی خود تهیه و سفارشهای رسیده را در آن ثبت و همچنین مطبوعاتی که تهیه و تحویل سفارش دهنده شده در آن قید نماید.
ماده 15- مدیر چاپخانه در صورتی که تقاضای سفارش دهنده را قبول نمود سفارش دهنده بایستی هویت کامل و محل سکونت خود و تعداد مورد سفارش را در برگ سفارشنامه ذکر و نمونه خطی مورد سفارش را با امضای صریح خود و گواهی وزارت فرهنگ به چاپخانه تسلیم نماید و مدیر چاپخانه ملزم است نمونه خطی و 2 نسخه نمونه که از روی نسخه خطی چاپ شده برای مدت شش ماه در چاپخانه نگاهداری کند.
تبصره 1 - در صورتی که سفارش برای چاپ کلیشه باشد فقط 2 برگ نمونه چاپ شده آن با امضای سفارش دهنده و مدیر چاپخانه ضمیمه سفارش نامه نگهداری خواهد شد.
تبصره 2 - مدیر چاپخانه موظف است به طور کلی 2 نمونه از کلیه کتب و اوراقی که چاپ میشود حداقل برای مدت 6 ماه در چاپخانه خود نگهداری نموده و 2 نسخه به وزارت فرهنگ تسلیم نماید.
تبصره 3(الحاقی 1338/00/00)- وزارتخانه ها و ادارات دولتی و سازمانهایی که بودجه آنها از طرف خزانه داریکل تامین شده و همچنین سایر موسسات و بنگاههائیکه تحت نظر دولت اداره میشود و مشمول ماده 15 آیین نامه مربوط به صلاحیت چاپخانه ها مصوب 10/ 9/ 36 هیات وزیران نخواهد بود منتهی با توجه به ماده 15 آیین نامه مذکور مدیر چاپخانه ملزم است نمونه خطی (وزارتخانه ها و ادارات دولتی و سازمانها و موسسات و بنگاههای مذکور) و دو نسخه از روی نمونه خطی چاپ شده را تا مدت شش ماه در چاپخانه نگهداری نماید.
ماده 16- در کلیه مطبوعاتی که در چاپخانه ها به چاپ میرسد ولو ورقه های تبلیغاتی روی جعبه خوراک و دارو و امثال آن باشد بایستی نام چاپخانه و تاریخ چاپ و شماره ثبت علائم ذکر شود.
ماده 17- کلیه مطبوعات مورد سفارش بایستی در برابر رسید مخصوص بسفارش دهنده یا نماینده او که معروف چاپخانه باشد تحویل و رسید آن ضمیمه سفارش نامه و نمونه های ضبط شده در دفتر چاپخانه بایگانی گردد.
ماده 18- در صورتی که چاپخانه پس از قبول سفارش بر اثر زیادی کار یا خرابی دستگاههای فنی قادر به انجام سفارش نباشد و مورد سفارش را با موافقت سفارش دهنده به چاپخانه دیگری رجوع کند چاپخانه قبول کننده بایستی چاپخانه سفارش دهنده را مانند یکنفر مشتری تلقی و مقررات مندرجه در مواد 16 و 17 و 18 را اجرا نماید.
ماده 19- نظر به اینکه برای چاپ جراید و مجلات که به طور یومیه یا هفتگی یا ماهانه چاپ آن تکرار میشود در هر مرتبه تنظیم سفارشنامه مقدور نیست سفارش دهنده و چاپخانه مربوطه موظفند قراردادی در 2 نسخه بین خود مبادله و تکنسخه از قرارداد را به منزله سفارشنامه در چاپخانه نگهداری کنند.
تبصره- هیچ یک از چاپخانه ها مجاز نیستند در مورد روزنامه ها و مجلات بدون مطالبه و ملاحظه امتیاز و در مورد سایر مطبوعات بدون پی بردن بهویت واقعی سفارش دهنده اوراقی به چاپ برسانند.
فصل ششم - شرایط فروش و اجاره دادن و تغییر محل چاپخانه و تعطیل آن
ماده 20- در صورتی که مدیر و موسس چاپخانه بخواهد چاپخانه خود را به دیگری بفروشد موظف است مراتب را فوراً به وزارت کشور و در شهرستان ها به فرمانداری های محل کتباً اعلام و خریدار موظف است طبق مقررات ماده 13 برای اخذ پروانه چاپخانه به نام خود اقدام نماید.
ماده 21- در صورتی که مدیر و موسس چاپخانه بخواهد چاپخانه خود را به طور اجاره بدیگری واگذار نماید موظف است مقررات ماده 20 را رعایت نماید.
ماده 22- در صورتی که محل چاپخانه تغییر داده شود مالک چاپخانه موظف است پس از اخذ پروانه شهرداری برای محل جدید تغییر محل جدید تغییر محل چاپخانه را بلافاصله به وزارت کشور اعلام و رونوشت پروانه شهرداری را نیز بضمیمه اعلامیه خود تسلیم نماید.
ماده 23- در صورتی که مالک چاپخانه قصد تعطیل یا انحلال چاپخانه را داشته باشد بایستی قبل از اقدام بتعطیل در تهران به وزارت کشور و در شهرستانها فرمانداری محل را از تصمیم خود مطلع و پروانه دریافتی را مسترد نماید.
فصل هفتم - تکالیف چاپخانه هائیکه قبل از تصویب این آیین نامه دائر شده است
ماده 24- صاحبان چاپخانه هائیکه تا این تاریخ تاسیس و دائر شده است بایستی در ظرف یکماه پس از انتشار این آیین نامه و درج در روزنامه رسمی کشور تقاضای خود را در مرکز به وزارت کشور و در شهرستانها بفرمانداری محل تسلیم و مقامات مذکور موضوع را طبق مقررات این آیین نامه رسیدگی و پروانه صادر نمایند در صورتی که متقاضی صالح برای اداره چاپخانه تشخیص نگردید مراتب بتقاضا کننده اعلام و از صدور پروانه خودداری خواهد شد.
ماده 25- چاپخانه ها مجاز نیستند اعلانات و نشریاتیکه منتشر کننده آن معلوم نیست بچاپ برسانند و ضمناً در صورتی که مدیر چاپ خانه از زمینه موضوع اطلاعاتی کسب نمود موظف است مراتب را بمقامات مربوطه اطلاع دهد.
ماده 26- مدیران مسول چاپخانه ها مکلفند جز در مورد چاپ روزنامه ها و مجلات و ضمائم آن ها که طبق قانون مطبوعات دارای امتیاز رسمی میباشند از چاپ کتب مضره و ضاله که در ماده 20 متمم قانون اساسی تصریح شده مطلقاً خودداری نماید.
فصل هشتم - وظائف فروشندگان و تولیدکنندگان وسائل چاپ و گراورسازی
ماده 27- کسانی که در داخله کشور دارای کارگاه های تهیه ماشین چاپ و حروف ریزی و سایر لوازم فنی چاپ و گراور میباشند اعم از این که قبل از تصویب این آیین نامه کارگاه خود را تاسیس کرده باشند یا بعداً دایر نمایند موظفند خود را به وزارت کشور معرفی و پرسش نامه ای مطابق نمونه ضمیمه تنظیم و جواز مخصوص از وزارت کشور برای وارد کردن یا تهیه لوازم چاپ تحصیل نمایند.
ماده 28- فروشندگان و تولیدکنندگان وسایل چاپ و گراور مندرجه در ماده 27 بایستی دارای دفتر ثبت شده قانونی بوده و وسائلی که بفروش میرسانند در دفتر مزبور ثبت و لوازم چاپ را فقط بکسانی بفروشند که پروانه تاسیس چاپخانه از وزارت کشور در دست داشته باشند.
ماده 29- بنگاهها و تجارتخانه ها و موسساتی که ماشین چاپ و حروف و وسایل گراورسازی را از ممالک دیگر وارد می کنند مکلفند وسائل وارده را در دفتر تجارتی خود ثبت و با صدور ورقه خرید به کسانی بفروشند که پروانه تاسیس چاپخانه در دست داشته باشند.
فصل نهم - مواد متفرقه
ماده 30- کلیه ماشین آلاتی که از تاریخ تصویب این آیین نامه در چاپخانه ها موجود است در پرسش نامه مربوطه ذکر خواهد شد و ماشین آلاتی که من بعد وارد چاپخانه ها میشود بایستی دارای ورقه خرید بوده و در دفتر اموال چاپخانه به ثبت رسیده باشد.
ماده 31- هر یک از صاحبان امتیاز روزنامه یا مجله قبلاً چاپخانه برای خود تاسیس کرده یا بعد از این قصد تاسیس آن را داشته باشند مشمول مقررات این آیین نامه خواهند بود.
ماده 32- چاپخانه هائی که بهزینه دولت تاسیس شده یا خواهد شد مشمول مقررات این آیین نامه نیست ولی موسسه دولتی دایر کننده چاپخانه یکنفر مدیر مسئول واجد صلاحیت به وزارت کشور معرفی خواهد کرد.
ماده 33- هر چاپخانه که برخلاف مفاد این آیین نامه رفتار نماید پروانه کار او لغو میگردد.
نماینده وزارت کشور
نماینده وزارت دادگستری
نماینده وزارت فرهنگ
نماینده سازمان اطلاعات و امنیت کشور