شماره دادنامه: 140431390002201549
تاریخ دادنامه: 1404/08/27
شماره پرونده: 0401005
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: سازمان بازرسی کل کشور
طرف شکایت: صندوق رفاه اعضای هیات علمی دانشگاه صنعتی بیرجند
موضوع شکایت و خواسته: ابطال قسمت دوم از بند 1 مصوبات دومین جلسه هیات اجرایی جذب دانشگاه صنعتی بیرجند مورخ 1401/12/24 به شماره 10/1007/د/01 مورخ 1401/12/24
گردش کار: معاونت حقوقی، نظارت همگانی و امور مجلس سازمان بازرسی کل کشور به موجب دادخواست و لایحه ای به شماره 112365 مورخ 1404/03/19 اعلام کرده است که:
" با عنایت به قسمت دوم از بند 1 مصوبات دومین جلسه هیات اجرایی جذب دانشگاه صنعتی بیرجند (شماره 10/1007/د/01 مورخ 1401/12/24) در جذب اعضای هیات علمی در دانشگاه صنعتی بیرجند، متقاضیان شرکت کننده در فراخوان جذب هیات علمی چنانچه دارای مدرک دکترا تخصّصی از دانشگاه های آزاد اسلامی و پیام نور باشد و حداقل یکی از مدارک مقاطع تحصیلی کارشناسی یا کارشناسی ارشد متقاضیان از دانشگاه دولتی نباشد، از فرآیند جذب حذف می گردند که مبنای این اقدام قسمت دوم از بند 1 مصوبات دومین جلسه هیات اجرایی جذب دانشگاه صنعتی بیرجند (10/1007/د/01 مورخ 1401/12/24) به شرح ذیل می‌باشد:
«مدرک دکترا متقاضی می‌بایست از دانشگاه های دولتی معتبر (به استثنا پیام نور) و یا دانشگاه های خارجی مورد تایید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری باشد و حداقل یکی از مدارک کارشناسی و کارشناسی ارشد از دانشگاه های دولتی معتبر یا خارجی مورد تایید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری باشد.»
شایان ذکر است در قسمت توضیحات مربوط به فراخوان های جذب هیات علمی توسط دانشگاه صنعتی بیرجند، طی سال های 1402 و 1403 نیز همین مصوبه به عنوان یکی از قیود ذکر گردیده است این درحالی است که:
1- در ماده 4 و 5 «آیین‌نامه استخدامی اعضای هیات علمی دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی، پژوهشی و فناوری، که شرایط عمومی و اختصاصی متقاضیان ورود به خدمت جهت تصدّی عضویت در هیات علمی دانشگاه را عنوان نموده، هیچ گونه محدودیتی برای نوع دانشگاه از جمله فارغ التحصیلان دانشگاه های آزاد اسلامی و پیام نور گذاشته نشده است و این مصوبه خلاف آیین‌نامه مذکور می‌باشد.
2- در تبصره 1 بند 1 شیوه نامه اجرایی بررسی پرونده متقاضیان جذب عضو هیات علمی برای هر رشته گرایش تحصیلی (ابلاغی توسط رییس مرکز جذب اعضای هیات علمی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری) به این که مدرک تحصیلی متقاضیان از چه دانشگاهی باشد و محدودیتی اعمال شود، اشاره ای نشده است و مصوبه هیات اجرایی جذب دانشگاه صنعتی بیرجند، برخلاف شیوه نامه مذکور می‌باشد.
«در غربالگری اولیه افرادی که هرکدام از شرایط لازم قانونی از قبیل شرط سنی، همسویی رشته گرایش تحصیلی با فراخوان، حداقل معدل سه مقطع تحصیلی، همسویی مقاطع تحصیلی و شرایط اختصاصی اعلام شده در فراخوان را ندارد، حذف می‌شوند.
تبصره 1: کارگروه مسیول غربالگری برای هر رشته تحصیلی حداقل دارای سه عضو هیات علمی معتمد است و ترکیب آن را هیات اجرایی دانشگاه تعیین می کند. این کارگروه طی صورتجلسه ضمن ذکر دقیق عناوین شرایط لازم قانونی مسبب حذف هرکدام از متقاضیان، افراد واجد تمامی شرایط لازم قانونی را مشخص می کند.»
3- براساس ماده 5 مصوبه «اهداف، وظایف و ترکیب هیات های مرکزی و اجرایی جذب هیات علمی دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی» که شرح وظایف هیات اجرایی جذب هیات علمی ذکر شده، نیز چنین اختیاری از مفاد موضوع ماده یادشده استنباط نمی شود و لذا مصوبه هیات اجرایی جذب اعضای هیات علمی دانشگاه صنعتی بیرجند، خارج از حدود و اختیارات وضع شده است.
4- براساس ماده واحده «قانون تایید رشته های دانشگاهی دانشگاه آزاد اسلامی مصوّب 1367/02/14، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری» نسبت به ارزیابی و تایید مدارک فارغ التحصیلان دانشگاه آزاد اسلامی اقدام می‌نماید و مورد تایید وزارت یادشده می‌باشد.
5- براساس ماده (17) اساسنامه دانشگاه پیام نور گواهینامه ها و مدارک تحصیلی که در هر مقطع در دانشگاه صادر می‌شود مورد تایید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری است و دانشگاه به دانش آموختگان خود با رعایت ضوابط در هر مقطع تحصیلی گواهینامه یا مدرک رسمی پایان دوره تحصیلی اهدا می کند و دارندگان آنها می‌توانند مانند دانش آموختگان سایر دانشگاه ها از مزایای قانونی آن بهره مند شوند.
6- مصوبه هیات اجرایی جذب اعضای هیات علمی دانشگاه صنعتی بیرجند مبنی بر حذف فارغ التحصیلان دانشگاه های آزاد اسلامی و پیام نور از فرآیند جذب، با بند (9) اصل (3) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران که در آن به رفع تبعیضات ناروا و ایجاد امکانات عادلانه برای همه در تمام زمینه های مادی و معنوی تاکید شده در تعارض است.
بنا به مراتب، قسمت دوم از بند (1) مصوبات دومین جلسه هیات اجرایی جذب دانشگاه صنعتی بیرجند (شماره 10/100/د/01 مورخ 1401/12/24 که به «حذف فارغ التحصیلان دانشگاه های آزاد اسلامی و پیام نور از فرآیند جذب هیات علمی» اشاره دارد مغایر با قوانین و مقرّرات مذکور و خارج از حدود و اختیارات واضع (هیات اجرایی جذب اعضای هیات علمی دانشگاه صنعتی بیرجند) بوده است و همچنین از مصادیق تبعیض ناروا و مغایر با بند 9 اصل 3 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تشخیص و ابطال آن در هیات عمومی دیوان عدالت اداری، مورد درخواست می‌باشد."
متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:
" مصوبات دومین جلسه هیات اجرایی جذب دانشگاه صنعتی بیرجند مورخ 1401/12/24 به شماره 10/1007 /د/01 مورخ 1401/12/24
اعضای هیات:
1- آقای دکتر عباسعلی رضا پور ریاست دانشگاه (عضو حقوقی)
2- حجت الاسلام والمسلمین محمدعلی جعفری مسیول دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه های استان (عضو حقوقی)
3- آقای دکترحمید. ... دبیر و رییس دبیرخانه جذب (عضو حقیقی هیات اجرایی جذب)
4- آقای دکتر عادل اعتدالی معاون آموزشی دانشگاه (عضو حقیقی هیات اجرایی جذب)
5- آقای دکتر سیدجواد حسینی واشان عضو حقیقی هیات اجرایی جذب
6- آقای دکتر مسعود رخش خورشید عضو حقیقی هیات اجرایی جذب
7- خانم دکتر راضیه خوشحال عضو حقیقی هیات اجرایی جذب
8- آقای هادی معزی فر عضو حقیقی هیات اجرایی جذب
دومین جلسه هیات اجرایی جذب دانشگاه صنعتی بیرجند راس ساعت 8 صبح مورخ 1401/12/24 در محل سالن جلسات ریاست دانشگاه با حضور کلّیه اعضاء و با ذکر صلوات بر پیامبر و تلاوت قرآن شروع گردید. در این جلسه، موارد ذیل مطرح و پس از بررسی، بدین شرح به تصویب رسید:
1- با توجه به درخواست جذب 5 عضو هیات علمی در رشته های مهندسی مکانیک (1 نفر)، مهندسی کامپیوتر (1نفر)، مهندسی شیمی (1نفر)، مهندسی مواد (1 نفر) و شیمی آلی (1 نفر) توسط دانشگاه در فراخوان آبان ماه سال 1401، شرایط ذیل که از طرف شورای دانشگاه پیشنهاد گردیده بود به تایید هیات اجرایی جذب رسید.
1-. .............
2- مدرک دکترای متقاضی می بایستی از دانشگاه های دولتی معتبر (به استثناء پیام نور) و یا دانشگاه های خارجی مورد تایید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری باشد و حداقل یکی از مدارک کارشناسی و کارشناسی ارشد از دانشگاه های دولتی معتبر یا خارجی مورد تایید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری باشد.
......................."
علی رغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمایم آن برای طرف شکایت تا زمان رسیدگی به پرونده پاسخی از طرف آن مرجع واصل نشده است.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1404/08/27 با حضور رییس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
اولاً مطابق ماده 1 قانون احکام دایمی برنامه‌های توسعه کشور مصوّب سال 1395: «دانشگاه ها، مراکز و موسسات آموزش عالی و پژوهشی و فرهنگستان ها و پارک های علم و فناوری که دارای مجوّز از شورای گسترش آموزش عالی وزارتخانه‌های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سایر مراجع قانونی ذی ربط می‌باشند، بدون رعایت قوانین و مقرّرات عمومی حاکم بر دستگاه های دولتی به ویژه قانون محاسبات عمومی کشور، قانون مدیریت خدمات کشوری، قانون برگزاری مناقصات و اصلاحات و الحاقات بعدی آنها و فقط در چهارچوب مصوبات و آیین‌نامه‌های مالی، معاملاتی، اداری، استخدامی و تشکیلاتی مصوّب هیات امنا که حسب مورد به تایید وزیران علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و در مورد فرهنگستان ها به تایید رییس‌جمهور و در مورد دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی و تحقیقاتی وابسته به نیروهای مسلّح به تایید رییس ستاد کل نیروهای مسلّح می‌رسد، عمل می‌کنند.» ثانیاً برمبنای مواد 4 و 5 مصوبه اهداف، وظایف و ترکیب هیات های مرکزی و اجرایی جذب هیات علمی دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی که در جلسات 5 و 6 مورخ 1387/02/02 و 1387/02/09 هیات عالی جذب اعضای هیات علمی دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی به تصویب رسیده، اهداف و وظایف هیات اجرایی جذب احصاء شده و در هیچ یک از بندهای مواد مذکور به اختیاری دایر بر پیش‌بینی و تعیین محدودیت مندرج در بند مورد اعتراض برای هیات یادشده تصریح نشده است و در نتیجه هیات های اجرایی جذب، صرفاً حق تصمیم گیری موردی و اظهارنظر در خصوص پرونده هر متقاضی عضویت در هیات علمی را داشته و اساساً فاقد صلاحیت قاعده‌گذاری هستند. لذا با عنایت به استدلال فوق که در رای شماره 8633 مورخ 1402/08/16 هیات عمومی دیوان عدالت اداری نیز منعکس شده، هیات اجرایی جذب اعضای هیات علمی دانشگاه صنعتی بیرجند صلاحیتی دایر بر وضع قاعده عام‌الشمول نداشته و تصویب قسمت دوم از بند (1) مصوبات دومین جلسه هیات اجرایی جذب اعضای هیات علمی دانشگاه مذکور خارج از حدود اختیار مرجع وضع‌کننده آن بوده و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون دیوان عدالت اداری مصوّب سال 1392 ابطال می‌شود. این رای براساس ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوّب 1402/02/10) در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است./
احمدرضا عابدی
رییس هیات عمومی دیوان عدالت اداری