آیین‌نامه اجرایی قانون تاسیس و اداره مدارس، مراکز آموزشی و مراکز پرورشی غیردولتی

مصوب 1389/10/12 هیات وزیران

هیات وزیران در جلسه مورخ 1389/10/12 بنا به پیشنهاد شماره 10 / 506 / 310 مورخ 1389/2/6 وزارت آموزش و پرورش و به استناد ماده (41) قانون تاسیس و اداره مدارس، مراکز آموزشی و مراکز پرورشی غیردولتی - مصوب 1387- آیین‌نامه اجرایی قانون یاد شده را به شرح زیر تصویب نمود:

فصل اول - تعاریف

ماده 1- اصطلاحات مندرج در این آیین‌نامه در معانی مشروح ذیل به کار می‌روند:

الف - قانون: قانون تاسیس و اداره مدارس، مراکز آموزشی و مراکز پرورشی غیردولتی - مصوب 1387-

ب - وزارت: وزارت آموزش و پرورش

ج - سازمان: سازمان مدارس غیردولتی و توسعه مشارکتهای مردمی

د - شورای نظارت مرکزی: شورای نظارت مرکزی موضوع ماده (4) قانون

ه- - صندوق: صندوق حمایت از توسعه مدارس غیردولتی

و - مدارس: واحدهای آموزشی و پرورشی که آموزشهای رسمی را مطابق دوره‌های تحصیلی (پیش دبستانی، ابتدایی، راهنمایی، تحصیلی، متوسطه و پیش دانشگاهی) ارایه می‌نمایند.

ز - مراکز: مراکز آموزشی و مراکز پرورشی غیردولتی

ح - متقاضی: اشخاص حقیقی و حقوقی که متقاضی تاسیس مدرسه، مرکز آموزشی یا مرکز پرورشی غیردولتی (اعم از داخل یا خارج از کشور) می‌باشند.

ط - مراجع قانونی ذی‌ربط (موضوع بند (2) ماده (5) قانون): نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران، حراست و گزینش وزارت.

ی - مجوز تاسیس: مجوزی که مطابق بند (3) ماده (5) قانون توسط شورای نظارت مرکزی پس از تصویب وزیر آموزش و پرورش برای متقاضی صادر می‌شود.

ک - مجوز رسمی فعالیت: مجوزی که دارندگان مجوز تاسیس در صورت احراز شرایط قانونی فعالیت و منوط به استمرار شرایط مذکور در ماده (8) قانون در چارچوب ماده (8) این آیین‌نامه از وزارت دریافت می‌نمایند.

ل - اداره: اداره آموزش و پرورش شهرستان، منطقه و ناحیه

م - موسس: متقاضی که موفق به اخذ مجوز تاسیس و یا مجوز رسمی فعالیت مدرسه یا مرکز شده است.

فصل دوم - صدور مجوز تاسیس و مجوز رسمی فعالیت

ماده 2- مجوز تاسیس مدارس و مراکز حسب درخواست متقاضی به صورت جداگانه و به تفکیک جنسیت صادر می‌شود.

ماده 3- به منظور تحقق شرایط مندرج در ماده (9) قانون و تمهید مقدمات فعالیت رسمی مدارس و مراکز، شورای نظارت مرکزی می‌تواند مهلت معینی را در مجوز تاسیس تعیین نماید.

تبصره 1- تمدید مجوز موضوع این ماده صرفاً برای یک بار و به مدت یک سال امکان‌پذیر است.

تبصره 2- موافقت‌های اصولی که قبل از ابلاغ این آیین‌نامه صادر شده و تاکنون اجرایی نشده‌اند، حداکثر تا یک سال پس از ابلاغ این آیین‌نامه اعتبار خواهند داشت و پس از مهلت یاد شده متقاضیان باید مجدداً مطابق ضوابط این آیین‌نامه، درخواست صدور مجوز تاسیس نمایند.

ماده 4- مراجع قانونی ذی‌ربط مکلفند پاسخ استعلام شورای نظارت مرکزی را ظرف یک ماه اعلام نمایند. شورای نظارت مرکزی موظف است در صورت تکمیل مدارک متقاضیان و مثبت بودن پاسخ استعلام، ظرف بیست روز نسبت به بررسی و صدور مجوز تاسیس مدارس و مراکز اقدام نماید.

ماده 5 - اشخاص حقوقی غیردولتی منوط به اینکه در اساسنامه آنها، تاسیس مدارس یا مراکز جزء موضوع فعالیت آنها پیش‌بینی شده باشد، برای اخذ مجوز تاسیس مدارس یا مراکز مکلف به ارایه مدارک زیر می‌باشند:

الف - درخواست کتبی با امضای مقام مجاز شخص حقوقی

ب - اساسنامه

ج - آگهی روزنامه رسمی

د - معرفی‌نامه نماینده حقوقی واجد شرایط مطابق تبصره (1) ماده (8) قانون

ماده 6 - اشخاص حقوقی غیردولتی دارای مجوز می‌توانند با رعایت مفاد ماده (9) قانون و نیز آیین‌نامه استقرار مدارس غیردولتی و حسب مورد تایید شورای نظارت مرکزی یا شورای نظارت استان نسبت به تاسیس و راه‌اندازی مدارس یا مراکز در خارج از استان یا داخل استان اقدام نمایند.

ماده 7- مجوز تاسیس و مجوز فعالیت رسمی مدارس و مراکز به نام متقاضی صادر می‌شود و قابل واگذاری به غیر نیست. در صورت تخلف متقاضی از مفاد این ماده، مجوز وی توسط شورای نظارت مرکزی لغو می‌شود.

ماده 8 - صدور مجوز رسمی فعالیت مدارس یا مراکز منوط به ارایه درخواست کتبی و مجوز تاسیس و نیز ارایه مدارک مربوط به موضوعات زیر به اداره مربوط خواهد بود:

الف - تامین نیرو، فضا و امکانات لازم مطابق ضوابط وزارت

ب - تضمین منابع مالی (در قالب وثیقه ملکی یا تضمین بانکی) جهت تامین هزینه‌های مدرسه یا مرکز حداقل برای مدت یک سال

پ - پیشنهاد دو نفر واجد شرایط مدیریت یا مرکز

تبصره 1- وزارت مکلف است ضوابط موضوع بندهای (الف) و (ب) این ماده را ظرف سه ماه تهیه و به تایید شورای نظارت مرکزی برساند.

تبصره 2- سازمان موظف است برنامه توسعه متوازن تاسیس مدارس و مراکز در سطوح استان، شهرستان و منطقه را ظرف یک ماه پس از ابلاغ این آیین‌نامه با رعایت آیین‌نامه استقرار مدارس غیردولتی در مناطق و محلات مختلف موضوع تصویب‌نامه شماره 57839 / 42813 مورخ 1389/3/16 تدوین و ابلاغ نماید.

تبصره 3- رعایت مفاد برنامه موضوع تبصره (2) این ماده برای اخذ مجوز تاسیس و مجوز رسمی فعالیت ضروری است.

ماده 9- موسس موظف است ظرف سه سال پس از کسب مجوز رسمی فعالیت، گواهی درجه کیفیت مدرسه یا مرکز و گواهی صلاحیت حرفه‌ای مدیران، معلمان و کارکنان مدارس و مراکز را مطابق شاخص‌های تعیین شده از سوی وزارت، از مراجع تعیین شده توسط شورای نظارت مرکزی دریافت نماید.

تبصره - چنانچه موسس موفق به دریافت گواهی‌های موضوع این ماده نشود، نحوه استمرار فعالیت مدارس و مراکز در شورای نظارت مرکزی مطرح و تصمیم‌گیری خواهد شد.

ماده 10- آموزشگاههای علمی آزاد و آموزشگاههای زبان خارجی برای آموزش افراد زیر بیست سال و نیز مراکز آموزش پیش دبستانی برای کودکان پنج ساله که با مجوز سایر دستگاهها و نهادها ایجاد شده‌اند، موظفند جهت ادامه فعالیت حداکثر تا سه ماه پس از ابلاغ این آیین‌نامه از وزارت مجوز لازم را اخذ نمایند. در غیر این صورت، براساس قانون تعطیل موسسات و واحدهای آموزشی، تحقیقاتی و فرهنگی که بدون اخذ مجوز قانونی دایر شده یا می‌شود - مصوب 1372- و آیین‌نامه اجرایی آن با آنان برخورد خواهد شد.

فصل سوم - ثبت‌نام و تعیین شهریه

ماده 11- نحوه و شرایط ثبت‌نام در مدارس و مراکز، تابع قوانین و مقررات مربوط و دستورالعمل‌های شورای نظارت مرکزی و سیاستها و ضوابط ابلاغی وزارت خواهد بود.

تبصره - ثبت‌نام دانش‌آموزان اتباع خارجی و اقلیت‌های دینی در مدارس و مراکز داخل و خارج از کشور براساس قوانین و مقررات مربوط انجام می‌گیرد.

ماده 12- اداره موظف است همه ساله و قبل از شروع ثبت‌نام، محدوده جغرافیایی و شرایط پیشنهادی هر مدرسه برای ثبت‌نام را بررسی و پس از تایید به مدارس ابلاغ نماید.

ماده 13- شورای نظارت مرکزی موظف است ظرف چهار ماه پس از ابلاغ این آیین‌نامه، الگوی تعیین شهریه را براساس مفاد قانون و این آیین‌نامه تدوین و پس از تصویب وزیر آموزش و پرورش ابلاغ نماید.

ماده 14- موسس یا نماینده حقوقی وی با توجه به الگوی تعیین شهریه مدارس و مراکز موظفند تا پایان اردیبهشت هر سال میزان شهریه پیشنهادی خود را به شورای موضوع ماده (16) قانون ارایه و شورای یاد شده موظف است تا پایان خرداد همان سال، میزان شهریه مدارس و مراکز را تعیین نماید.

ماده 15- به منظور تسریع در رسیدگی به تعیین شهریه مدارس و مراکز، شورای موضوع ماده (16) قانون می‌تواند کارگروه یا کارگروه‌هایی با ترکیب متخصصان امور آموزشی، پرورشی، اداری و مالی تشکیل دهد. کارگروه‌های مذکور نتیجه بررسی را به منظور تصمیم‌گیری به شورای یاد شده منعکس می‌نمایند.

ماده 16- موسسان در صورت اعتراض نسبت به شهریه تعیین شده، می‌توانند مطابق تبصره ماده (16) قانون، اعتراض خود را به صورت مستدل و مستند تا دهم تیر ماه به سازمان آموزش و پرورش استان تقدیم نمایند و این شورا موظف است ظرف یک ماه به اعتراض رسیدگی و مراتب را جهت تایید وزیر آموزش و پرورش به سازمان ارسال نماید. تصمیم وزیر آموزش و پرورش در مورد شهریه، قطعی و لازم‌الاجرا است.

ماده 17- موسسان یا نماینده حقوقی ایشان مکلفند جهت واریز وجوه دریافتی موضوع ماده (17) قانون نسبت به افتتاح حساب در یکی از بانکها اقدام نمایند. وجوه مربوط به شهریه مدارس و مراکز با تشخیص موسس یا نماینده حقوقی ایشان، مطابق دستورالعمل‌های وزارت هزینه می‌شود. سایر وجوه دریافتی موضوع بندهای « ب» و « ج» ماده (14) قانون زیر نظر شورایی مرکب از نماینده موسسان، مدیر، دو نفر نماینده انجمن اولیا و مربیان و نماینده معلمان مدرسه صرفاً در جهت بهبود کیفیت خدمات آموزشی و پرورشی هزینه می‌شود.

ماده 18- دستورالعمل ساماندهی آگهی‌های تبلیغاتی مدارس و مراکز با هماهنگی مراجع مربوط، توسط شورای نظارت مرکزی تدوین و پس از تصویب وزیر آموزش و پرورش، ابلاغ می‌شود.

ماده 19- سال مالی مدارس و مراکز منطبق با سال تحصیلی بوده و درآمدها و هزینه‌ها باید در دفاتر رسمی (روزنامه و کل) ثبت شود. عملکرد مالی مدرسه یا مرکز حداقل در دو نوبت در سال از سوی ادارات آموزش و پرورش بازرسی می‌شود. مدیر مدرسه یا مرکز مکلف است تراز مالی هر سال تحصیلی مدرسه یا مرکز را تا پایان مهر ماه سال تحصیلی جدید پس از تصویب موسسان، جهت رسیدگی و تایید نهایی به اداره مربوط تقدیم نماید. اداره پس از رسیدگی و تایید، مراتب را تا پایان آذرماه همان سال به اداره امور اقتصادی و دارایی مربوط ارسال می‌نماید.

فصل چهارم - امور مالی و تسهیلات

ماده 20- بانکهای کشور موظفند تسهیلات موضوع ماده (10) قانون را سه ماه پس از تکمیل پرونده توسط موسس معرفی شده از سوی سازمان آموزش و پرورش استان مربوط با رعایت مقررات پرداخت نمایند.

ماده 21- بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در اجرای ماده (10) قانون موظف است هماهنگی لازم را با شورای پول و اعتبار معمول و گزارش عملکرد این ماده و ماده (20) را به صورت سالانه به هیات وزیران ارایه نماید.

ماده 22(منسوخ 1403/04/24)- مدارس موضوع این آیین‌نامه در برخورداری از تخفیفات، ترجیحات و معافیتهای مالیاتی و عوارض در حکم مدارس دولتی هستند.

ماده 23- معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهور اعتبارات مربوط به یارانه موضوع ماده (11) قانون را در بودجه سالانه کل کشور پیش‌بینی می‌نماید.

فصل پنجم - مدیریت و نیروی انسانی

ماده 24- بکارگیری کارکنان مدارس و مراکز موضوع ماده (23) قانون، براساس ضوابط علمی و گزینشی آموزش و پرورش و منوط به پیشنهاد مدیر و تایید موسسان یا نماینده حقوقی موسسان و اعلام نظر گزینش آموزش و پرورش است.

ماده 25- موسسان باید تا پایان اردیبهشت ماه هر سال، معادل یک و نیم برابر نیروی انسانی مورد نیاز واجد شرایط (اعم از نیروهای آموزشی، پرورشی، اداری و خدماتی) سال بعد مدرسه یا مرکز را برحسب ضوابط علمی و گزینش آموزش و پرورش به اداره معرفی نمایند. اداره مربوط موظف است تا پانزدهم خرداد ماه هر سال افراد معرفی شده را به هسته گزینش استان معرفی نماید. هسته‌های گزینش موظفند تا پانزدهم مرداد ماه هر سال نتیجه بررسی‌ها را به اداره مربوط اعلام نمایند.

تبصره - شورای نظارت مرکزی موظف است ظرف شش ماه پس از ابلاغ این آیین‌نامه، دستورالعمل نحوه تعیین صلاحیتهای علمی کارکنان و همچنین دستورالعمل شرایط سابقه آموزشی یا پرورشی مدیران مراکز و نحوه محاسبه آن، موضوع تبصره (2) ماده (21) قانون را تهیه و پس از تایید وزیر آموزش و پرورش ابلاغ نماید. نیروهایی که قبل از تصویب دستورالعمل نحوه تعیین صلاحیت‌های علمی کارکنان به کار گرفته شده‌اند، موظفند تا سه سال شرایط خود را با دستورالعمل مذکور تطبیق دهند، در غیر این صورت ادامه فعالیت آنان ممنوع خواهد بود.

ماده 26- ساعات کار تدریس کارکنان آموزشی تمام‌وقت غیررسمی مدارس بیست و چهار ساعت و ساعات کار مدیران، معاونان و کادر اداری و دفتری و خدماتی مدارس، سی و شش ساعت در هفته تعیین می‌شود.

تبصره 1- شاغلانی که کمتر از ساعات تعیین شده در این ماده انجام وظیفه می‌نمایند، پاره‌وقت تلقی می‌شوند.

تبصره 2- آموزگاران پایه‌های دوره تحصیلی آموزش ابتدایی، تمام‌وقت محسوب می‌شوند.

ماده 27- موسس موظف است دو نفر واجد شرایط مدیریت مدرسه یا مرکز را تا پایان خرداد ماه به اداره مربوط معرفی نماید. در صورتی که موسس فرد واجد شرایط مدیریت را از بین مستخدمان رسمی آموزش و پرورش پیشنهاد نماید، وزارت می‌تواند حسب ماده (24) قانون با ماموریت فرد تایید شده موافقت نماید. در صورتی که مدیر پیشنهادی از بین نیروهای غیررسمی باشد، رعایت تبصره (2) ماده (22) قانون الزامی است.

ماده 28- در اجرای ماده (27) قانون، وزارت موظف است همه ساله مطابق قوانین و مقررات مربوط، برنامه دوره‌های آموزشی تکمیلی، بدو خدمت یا ضمن خدمت معلمان، مربیان و سایر کارکنان مدارس و مراکز را طراحی و ابلاغ نماید و افراد مذکور موظفند با اعلام وزارت در زمان مقرر، دوره‌های یاد شده را بگذرانند. هزینه این دوره‌ها توسط موسسان و افراد اشاره شده براساس دستورالعمل وزارت پرداخت می‌شود.

تبصره - وزارت، مطابق دستورالعمل ابلاغی وزیر آموزش و پرورش می‌تواند تمام یا بخشی از هزینه‌های موضوع این ماده را با اولویت مناطق محروم از محل منابع مصوب مربوط پرداخت نماید.

ماده 29- ضوابط و مقررات مربوط به ساختار تفصیلی و درجه‌بندی پست‌های سازمانی مدارس و مراکز ظرف سه ماه پس از ابلاغ این آیین‌نامه، توسط وزارت تدوین و ابلاغ خواهد شد.

تبصره - موسسان مدارس و مراکز موظفند سازمان تفصیلی مدارس و مراکز خود را براساس ضوابط و مقررات موضوع این ماده تدوین و تاییدیه اداره مربوط را اخذ نمایند.

ماده 30- در صورتی که هیچکدام از موسسان واجد شرایط یا اداره مربوط، آمادگی خرید و بهره‌برداری موارد مذکور در بندهای (الف) و (ب) ماده (31) قانون را نداشته باشند، موضوع با رعایت قوانین و مقررات مربوط در شورای نظارت مرکزی مطرح و با رعایت آن ماده تعیین تکلیف می‌شود.

ماده 31- به وزارت اجازه داده می‌شود که از محل اعتبارات صندوق و در سقف اعتبارات مصوب، بخشی از حق بیمه کارکنان غیررسمی مدارس را پرداخت نماید.

ماده 32- سازمان موظف است آیین‌نامه آموزشی و پرورشی مراکز را ظرف شش ماه پس از ابلاغ این آیین‌نامه تدوین و به تصویب شورای عالی آموزش و پرورش برساند.

ماده 33- در صورت ضرورت، سازمان می‌تواند بخشی از منابع مالی مورد نیاز برای نظارت بر مراکز آموزشی غیردولتی را با رعایت قوانین و مقررات مربوط از محل اعتبارات موضوع ماده (20) قانون تامین نماید.

ماده 34- نظارت بر حسن اجرای قانون، برعهده شوراهای نظارت مرکزی، استانی و در صورت لزوم شهرستانی و منطقه‌ای می‌باشد. سازمان مکلف است اقدامات هر یک از ادارات مذکور در قانون را در حدود وظایف و ماموریت‌های تعیین شده به شورای نظارت مرکزی گزارش نماید.

ماده 35- به منظور نظارت و ارزیابی عملکرد مدارس، مراکز و شوراهای نظارت استان، شهرستان و منطقه، الگوی مشخصی توسط شورای نظارت مرکزی تدوین و پس از تصویب وزیر آموزش و پرورش ابلاغ می‌شود.

معاون اول رئیس جمهور - محمدرضا رحیمی