جلسه هیات امنای حساب ذخیره ای در تاریخ 1385/2/19، با حضور آقایان: شیبانی، رهبر، سعیدلو، طهماسبی، مظاهری، نوربخش، خلیلیان، رحمتی، دژپسند و طبیب نیا تشکیل شد. در این جلسه، پس از بحث و بررسی پیرامون موضوعات دستور جلسه و سایر مسایل مرتبط با حساب، موارد زیر مورد تصمیم گیری قرار گرفت:
1- دستورالعمل اجرایی بخش پنجم بند (7) تبصره (2) قانون بودجه سال 1385 کل کشور (سپرده گذاری 3 میلیارد دلار از منابع حساب ذخیره ارزی در بانک های توسعه صادرات و صنعت و معدن) مورد بحث و بررسی قرار گرفت و پس از انجام اصلاحات لازم، به شرح پیوست شماره (1) به تصویب رسید.
2- دستورالعمل اجرایی ماده (6) آییننامه اجرایی ماده (1) قانون برنامه چهارم توسعه (موضوع اختصاص 10 درصد از منابع قابل تخصیص حساب ذخیره ارزی به بخش کشاورزی) مورد بحث و بررسی قرار گرفت و ضمن تصویب دستورالعمل مذکور، به شرح پیوست شماره (2)، مقرر شد:
- بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران منابع مورد نیاز بانک کشاورزی را در چارچوب دستورالعمل مورد اشاره در این بند، به تدریج و متناسب با درخواست های ارایه شده و وضعیت مانده موجودی حساب ذخیره ارزی، در اختیار آن بانک قرار دهد.
- بانک کشاورزی به عنوان بانک عامل به طور کامل بر مصرف بهینه منابع مذکور، نظارت خواهد داشت.
3- درخواست شماره 1942 /84 مورخ 1384/12/20 وزارت کشاورزی در خصوص اعطای تسهیلات به شرکت تعاونی تولید کنندگان پسته رفسنجان، مطرح شد و با توجه به درخواست بانک عامل (بانک کشاورزی) مبنی بر خارج شدن موضوع از دستور و تایید این امر از سوی نماینده دستگاه اجرایی، موضوع از دستور کار خارج شد.
فرهاد رهبر
معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان
پیوست شماره (1)
دستورالعمل اجرایی قسمت پنجم بند (7) تبصره (2) قانون بودجه سال 1385 کل کشور
مقدمه
به منظور تامین مالی طرح های بزرگ صنعتی و معدنی و توسعه صنایع تبدیلی کشور، توسعه صادرات کالا، خدمات و خدمات فنی و مهندسی و نیز، برای تامین منابع مالی شرکت های پیمانکاری شرکت کننده در مناقصه های بین المللی و سرمایه گذاری شرکتهای ایرانی در خارج از کشور از محل تسهیلات موضوع پاراگراف پنجم بند (7) تبصره (2) قانون بودجه سال 1385 کل کشور و به استناد مصوبه شماره 11336/ت 34937ه- مورخ 1385/2/9 هیات محترم وزیران، به بانک های صنعت و معدن و توسعه صادرات ایران اجازه داده میشود در چارچوب این دستورالعمل نسبت به اعطای تسهیلات ارزی به متقاضیان واجد شرایط، اقدام کنند.
1(اصلاحی 1385/05/28)- تعاریف:
1-1- طرح های بزرگ صنعتی و معدنی: طرح های با اشتغال زایی بیش از 50 نفر.
2-1- صنایع تبدیلی: طرح هایی که مواد اولیه آن از بخش کشاورزی تامین میشود.
3-1- سرمایه گذاری در خارج از کشور: ایجاد و یا مشارکت در ایجاد یا توسعه واحدهای تولیدی، خدماتی و یا طرح های زیر بنایی خارج از کشور.
4-1- بانک خارجی: بانک فعال در عملیات بانکی بین المللی در سایر کشورها.
5-1- صندوق: صندوق ضمانت صادرات ایران.
6-1- بانک عامل: بانک های توسعه صادرات ایران و صنعت و معدن.
7-1- اشخاص مجاز: شرکت های داخلی، صادر کنندگان، خریداران خارجی کالاها و خدمات صادراتی ایران، شرکت های پیمانکاری ایرانی شرکت کننده در مناقصه های بین المللی و شرکت های ایرانی سرمایه گذار در کشورهای خارجی.
2- فعالیت های قابل قبول:
1- فعالیت های صنعتی و معدنی و صنایع تبدیلی
2- صادرات کالا، خدمات و خدمات فنی و مهندسی
3- فعالیت های سرمایه گذاری در خارج از کشور
تبصره (اصلاحی 1385/05/28)- اعطای تسهیلات به صادرات در قالب اعتبار فروشنده (Supplier Credit) و اعتبار خریدار (Credit Buyer) و تسهیلات قبل از حمل مجاز است.
3- ضوابط اعطای تسهیلات:
1-3 - بانک های عامل میتوانند به تشخیص و مسئولیت خود به اشخاص مجاز برای فعالیت های موضوع بند (2) این دستورالعمل، تسهیلات اعطا کنند.
2-3 - بانک های عامل میتوانند برای تامین مالی بخش ایرانی سرمایه گذاری های جند ملیتی در سایر کشورها با بانک های خارجی تسهیلات دهنده در آن پروژه ها، مشارکت- هماهنگی یا به صورت مستقل یا سندیکایی، تسهیلات اعطا کنند.
3-3 - توجیه فنی، اقتصادی و مالی طرح های متقاضیان واجد شرایط، پس از تایید وزارتخانه تخصصی ذی ربط، باید توسط بانک های عامل نیز تایید شود.
4-3 - اعتبارات اعطایی از این محل برای تامین مالی طرح های بزرگ صنعتی و معدنی حداکثر معادل هشتاد و پنج (85) درصد هزینه کل طرح خواهد بود و متقاضی موظف است حداقل پانزده (15) درصد از هزینه کل طرح را در طول مدت اجرای طرح به عنوان سهم آورده خود تامین کند.
تبصره 1 - در خصوص طرح های سرمایه گذاری در خارج از کشور، سهم آورده متقاضی حداقل پانزده (15) درصد کل مبلغ سرمایه گذاری طرح خواهد بود.
تبصره 2 - در خصوص طرح های سرمایه گذاری در خارج از کشور که با مشارکت سرمایه گذاران ایرانی و خارجی اجرا میشود، حداکثر میزان تامین مالی طرح 85 درصد سهم الشرکه طرف ایرانی خواهد بود.
5-3 - تمام متقاضیان استفاده از تسهیلات موضوع این دستورالعمل موظف به رعایت مفاد قانون حداکثر استفاده از توان فنی، مهندسی، تولیدی، صنعتی و اجرایی کشور- مصوب 1375/12/12 هستند.
6-3 - اعطای تسهیلات ارزی به طرح های سرمایه گذاری در خارج از کشور، منوط به وجود قوانین یا مقررات حمایت از سرمایه گذاری خارجی قابل قبول در کشور سرمایه پذیر، به تشخیص بانک عامل، خواهد بود.
7-3 - تسهیلات مورد نظر برای سرمایه گذاری در خارج از کشور و همچنین صادرات به صورت اعتبار خریدار، صرفاً به کشورهایی اعطا خواهد شد که فاقد تعهدات معوق سامان نیافته باشند.
تبصره - فهرست این کشورها توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران اعلام میشود.
8(اصلاحی 1385/05/28)-3 - بانک های عامل مکلف هستند، به تشخیص و مسئولیت خود؛ تضمین کافی (اعم از داخلی و خارجی) برای بازپرداخت اقساط اصل و سود تسهیلات پرداختی موضوع این دستورالعمل را اخذ کنند.
تبصره (اصلاحی 1385/05/28)- اعطای تسهیلات برای سرمایه گذاری در خارج از کشور و صادرات به صورت اعتبار خریدار یا فروشنده، با تضمین بازپرداخت توسط بانک های خارجی یا شرکت های بیمه ای خارجی یا داخلی معتبر یا صندوق و با تشخیص بانک عامل یا اخذ وثایق کافی از سرمایه گذار، بلامانع است.
4- شرایط تسهیلات:
1-4- دوره استفاده از تسهیلات موضوع این دستورالعمل، حداکثر چهار (4) سال، دوره تنفس حداکثر یک سال و دوره بازپرداخت حداکثر هفت (7) سال خواهد بود. مجموع دوره های استفاده، تنفس و بازپرداخت، به تشخیص بانک عامل، از حداکثر ده (10) سال تجاوز نخواهد کرد.
تبصره 1 (اصلاحی 1385/05/28)- دوره تامین مالی برای صادرات کالاهای مصرفی حداکثر دو (2) سال و برای صادرات کالاهای سرمایه ای به ازای عمر مفید آن حداکثر هفت (7) سال خواهد بود.
تبصره 2 (الحاقی 1385/05/28)- اعطای این تسهیلات بدون استفاده از گشایش اعتبار اسنادی، بلامانع است.
5- نرخ سود:
1-5- نرخ سود مورد انتظار تسهیلات اعطایی براساس تفاهم بانک عامل و تسهیلات گیرنده، به طور عام نرخ بین بانکی ارزهای مربوط در بازار بین المللی (Libor) به اضافه حداکثر 2 (دو) درصد یا CIRR به اضافه حداکثر 2 (دو) درصد در سال خواهد بود.
در خصوص تسهیلات ارزی اعطایی به صادرات، بانک عامل با توافق تسهیلات گیرنده میتواند علاوه بر دو نرخ یاد شده، نرخ بهره بین بانکی اتحادیه اروپایی (Euribor) به اضافه حداکثر دو (2) درصد را نیز به عنوان نرخ مبنا برای محاسبه سود تسهیلات مورد استفاده قرار دهد.
تبصره - در خصوص تامین اعتبار آن دسته از طرح های بزرگ صنعتی و معدنی که دوره تامین مالی آنها (شامل دوره استفاده، تنفس و بازپرداخت) بیش از هفت (7) سال است، نرخ سود مورد انتظار معادل نرخ بین بانکی ارزهای مربوط در بازار بین المللی (Libor) به اضافه حداکثر سه (3) درصد و برای سایر طرح ها، نرخ بین بانکی ارزهای مربوط در بازار بین المللی (Libor) به اضافه حداکثر دو (2) درصد خواهد بود.
6- گزارش عملکرد:
بانک های عامل موظف هستند گزارش عملکرد تسهیلات اعطایی موضوع این دستورالعمل را- هر سه ماه- برای سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور (دبیرخانه هیات امنای حساب ذخیره ارزی) و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، ارسال کنند.
پیوست شماره (2)
"دستورالعمل اجرایی موضوع ماده (6) آییننامه اجرایی ماده (1) قانون برنامه چهارم توسعه"
به استناد بند "ه-" ماده (1) قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و ماده (6) آییننامه اجرایی آن در خصوص تامین بخشی از هزینه سرمایه گذاری طرح های موجه کشاورزی و سرمایه در گردش طرح های کشاورزی که با هدف توسعه صادرات انجام میشود، بانک کشاورزی به عنوان بانک عامل اعطا کننده تسهیلات ارزی- ریالی از محل حساب ذخیره ارزی در قالب یکی از عقود قانون عملیات بانکی بدون ربا با رعایت شرایط زیر و سایر مقررات مربوط نسبت به اعطای تسهیلات اقدام خواهد کرد:
1- بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران وجوه مصوب توسط هیات امنای حساب ذخیره ارزی (به میزان حداقل ده (10) درصد از منابع قابل تخصیص حساب ذخیره ارزی به بخش غیردولتی) را برای اعطای تسهیلات (ارزی- ریالی) در اختیار بانک کشاورزی قرار خواهد داد؛ تا در چارچوب مفاد این دستورالعمل به متقاضیان پرداخت شود.
2- وزارتخانه تخصصی طرح های مشمول این دستورالعمل، وزارت جهاد کشاورزی و بانک عامل نیز بانک کشاورزی است.
3- تسهیلات مزبور صرفاً برای تامین بخشی از هزینه های ارزی- ریالی سرمایه گذاری در طرح های موجه بخش کشاورزی، در فعالیت های فرآوری محصولات کشاورزی، صنایع مکانیزاسیون کشاورزی و دام و طیور و تامین سرمایه در گردش طرح هایی که با هدف توسعه صادرات انجام میشود، پرداخت خواهد شد.
4- حداکثر پنجاه (50) درصد از منابع موضوع بند (1) این دستورالعمل قابل تسعیر به ریالی خواهد بود. تبدیل ارز به ریال در زمان پرداخت تسهیلات اعطایی مجاز است.
5- دوره استفاده از تسهیلات و راه اندازی آزمایشی برای سرمایه گذاری ثابت حداکثر سه (3) سال، دوره تنفس حداکثر یک سال و دوره بازپرداخت حداکثر هفت (7) سال خواهد بود. درهر حال، مجموع دوره تامین مالی از ده (10) سال تجاوز نخواهد کرد.
تبصره - در خصوص سرمایه در گردش طرح های صادراتی بخش کشاورزی دوره تامین مالی، با توجه به شرایط طرح و با تشخیص بانک عامل حداکثر دو (2) سال خواهد بود.
6- مسئولیت کامل وصول تسهیلات و بازپرداخت ارزی آن به حساب ذخیره ارزی با بانک عامل است و هیچ گونه اعلام و ادعای لاوصول بودن تسهیلات اعطایی از جانب بانک عامل پذیرفته نیست.
7- پرداخت سهم ریالی تسهیلات به تدریج و براساس پیشرفت فیزیکی طرح صورت میگیرد.
8- استفاده از وجوه ارزی این دستورالعمل منوط به گشایش اعتبار اسنادی طبق ضوابط و مقررات کلی حساب ذخیره ارزی است.
9- متقاضی مکلف است اظهارنامه گمرکی ممهور به مهر خروج به میزان ارزش کالای موضوع تسهیلات دریافتی را از یکی از گمرکات رسمی کشور، حداکثر طی مدت شش ماه از تاریخ تعهد قرارداد، به بانک عامل ارایه کند. در صورت عدم ارایه اظهارنامه مذکور طی مهلت مقرر، مشمول تادیه وجوه التزام عدم ایفای تعهدات به میزان ده (10) درصد در سال، علاوه بر اصل و صود تسهیلات اعطایی خواهد بود.
10- بانک کشاورزی گزارش عملکرد تسهیلات موضوع این دستورالعمل را در مقاطع سه ماهه به صورت جداگانه به دبیرخانه هیات امنای حساب ذخیره ارزی و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، ارسال خواهد کرد.
11- سایر مواردی که در این دستورالعمل مورد اشاره قرار نگرفته است، تابع دستورالعمل شرایط و ضوابط پرداخت تسهیلات ارزی- مصوب 1384/10/13 هیات امنای حساب ذخیره ارزی خواهد بود.