تاریخ نظریه: 1404/09/16
شماره نظریه: 7/1404/492
شماره پرونده: 1404-25-492ک
استعلام:
چنانچه در حکم دادگاه، اجرای قصاص منوط به پرداخت تفاضل دیه باشد و اولیای دم به نرخ سال 1403 تفاضل دیه را پرداخت کنند؛ اما به سبب عذر قضایی و دستورالعمل دادسرا به جهت مصادف شدن با ایام ماه مبارک رمضان اجرای حکم متوقف و به سال بعد موکول شود، با توجه به حکم ماده 490 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 که معیار پرداخت دیه را زمان پرداخت آن دانسته است، اجرای احکام کیفری در خصوص مابقی تفاضل دیه به نرخ روز اجرا، با چه تکلیفی مواجه است؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
فاضل دیه پس از قطعیت حکم قصاص و به نرخ روز اجرای قصاص، محاسبه و وصول می‌شود؛ چنانچه متقاضیان قصاص، وجه تفاضل دیه را در سال قطعیت حکم واریز کرده باشند، و این وجه به درخواست قاتل واریز شده باشد؛ به‌گونه‌ای که بتوان گفت قاتل امکان تصرف در آن را داشته است، تاخیری که به عللی مانند فرض استعلام حادث می‌شود، در مبلغ تفاضل دیه تاثیری ندارد؛ زیرا اولیای دم به تکلیف قانونی خود عمل کرده‌اند و با تاخیر در اجرای حکم قصاص و افزایش نرخ دیه به علت مذکور در فرض استعلام، الزام اولیای دم به پرداخت مابه‌التفاوت فاضل دیه به نرخ جدید فاقد وجاهت قانونی است.