صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1384/09/08
برگزار شده توسط: استان چهار محال و بختیاری/ شهر شهرکرد
موضوع
محکوم علیه کیست و استعمال این واژه نسبت به متهم در چه مرحله ای است
پرسش
از نظر حقو قی محکوم علیه کیست و این واژه نسبت به متهم در چه مرحله ایی باید استعمال شود؟
نظر هیئت عالی
محکوم علیه کسی است که حکم علیه وی یا به ضرر وی صادر شود. برای روشن شدن قضیه اضافه میشود اگر مدعی یا خواهان در پرونده های حقوقی نتواند صحت ادعای خود را به اثبات رساند و دعوا محکوم به بطلان یا رد شود محکوم علیه نامیده میشود. در مورد خوانده هم همین حکم جاری است. در پرونده های کیفری هم در صورتی که شاکی نتواند علیه متهم دلایل کافی اقامه کند و در دادسرا قرار منع تعقیب متهم صادر شود شاکی محکوم علیه است. در صورتی که اتهام متهم ثابت گردد و علیه وی حکمی صادر شود متهم در این صورت محکوم علیه خوانده میشود. در نتیجه، محکوم علیه چه در پرونده های حقوقی و چه در پرونده های کیفری کسی است که حکم علیه وی صادر میشود و در این مورد قطعیت دادنامه مورد نظر نیست.
نظر اکثریت
تا زمانی که حکم قطعی نشده، متهم است و وقتی حکم قطعی شد محکوم علیه میباشد. در موادی از قانون آیین دادرسی کیفری و اصلاح قانون تشکیل دادگاه های عمومی و انقلاب که بیان می دارد محکوم علیه میتواند اعتراض کند از روی مسامحه بوده است و به کار بردن کلمه محکوم علیه در آن موارد صحیح نیست.
نظر اقلیت
نظر شماره 818 اداره حقوقی در رویه متداول حقوقی برای محکوم علیه نیست و به نظر میرسد در پرونده های حقوقی و کیفری محکوم علیه احدی از اصحاب دعواست که حکم علیه وی یا خلاف خواسته او تصمیم قضایی اتخاذ شده است. اگر خواسته خواهان رد یا عدم استماع یا ملزم به انجام عمل گردید نامبرده محکوم علیه است و درامور کیفری نیز در صورتی که متهم برائت حاصل کند شاکی محکوم علیه میباشد و در مواردی هم که متهم یا خوانده محکوم شود نام بردگان محکوم علیه خوانده میشوند. در این خصوص رای وحدت رویه نیز صادر شده که همان نظر اداره حقوقی را تایید می کند.