بسمه تعالی
هیات تخصصی اراضی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
شماره پرونده: ه ت/ 0300283 شماره دادنامه سیلور: 140431390000308916 تاریخ: 1404/02/09
شاکی: آقای امید محمدی
طرف شکایت: نهاد ریاست جمهوری
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند (ب) ماده 3 آیین‌نامه اجرایی قانون اصلاح ماده (19) قانون نوسازی و عمران شهری مصوب 1390,04,12 هیات وزیران به لحاظ مغایرت شرعی
شاکی دادخواستی به طرفیت نهاد ریاست جمهوری به خواسته ابطال بند (ب) ماده 3 آیین‌نامه اجرایی قانون اصلاح ماده (19) قانون نوسازی و عمران شهری مصوب 1390,04,12 هیات وزیران به لحاظ مغایرت شرعی به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است. متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد:
" آیین‌نامه اجرایی قانون اصلاح ماده (19) قانون نوسازی و عمران شهری
ماده 3 در صورتی که معبر متروک با رعایت ضوابط شهرسازی قابلیت صدور پروانه ساختمانی به نحو مستقل را نداشته باشد، شهرداری می تواند معبر مذکور را جهت الحاق آن به ملک یا املاک مجاور به ترتیب زیر واگذار نماید:
........
ب در سایر موارد، معبر متروک به قیمت کارشناسی روز کاربری ملک الحاقی به معبر متروک و با رعایت قوانین و مقررات مربوط، جزیاً یا کلاً قابل واگذاری به مالک یا مالکین ملک یا املاک مجاور می باشد.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
احتراماً در راستای خواسته ابطال بند (ب) ماده 3 آیین‌نامه اجرایی قانون اصلاح ماده (19) قانون نوسازی و عمران شهری مصوب 1390,04,12 هیات وزیران به دلیل مغایرت با شرع به استحضار عالی می رساند:
در مواردی که ملکی ساخته شده و دارای بنا بوده و معبر متروک در بر آن ملک تعیین می‌گردد و برای این متراژ امکان صدور پروانه مستقل وجود ندارد و ملک مذکور ملحق به ملک همجوار می‌گردد تعیین قیمت به میزان کارشناسی کاربری ملک الحاقی اجحاف در حق مودی است. در واقع ملک مذکور باید به قیمت همان معبر مورد ارزیابی قرار بگیرد. لذا مصوبه مذکور بر خلاف قواعد فقهی لاضرر و عدم اجحاف به مردم مغایر موازین شرع است.
با عنایت به مراتب ابطال بند (ب) ماده 3 آیین‌نامه اجرایی قانون اصلاح ماده (19) قانون نوسازی و عمران شهری مصوب 1390,04,12 هیات وزیران به دلیل مغایرت با شرع متمنی است.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
علی رغم ابلاغ دادخواست و ضمایم آن به نهاد ریاست جمهوری، تا زمان رسیدگی به پرونده در جلسه هیات تخصصی، پاسخی از طرف آن مرجع واصل نشده است.
در خصوص ادعای شاکی مبنی بر مغایرت مقرره مورد شکایت با قواعد شرعی، قایم مقام دبیر شورای نگهبان به موجب نامه شماره 102/44952 مورخ 1403/11/17 اعلام کرده است:
"موضوع بند (ب) ماده 3 آیین‌نامه اجرایی قانون اصلاح ماده (19) قانون نوسازی و عمران شهری مصوب 1390,04,12 هیات وزیران، در جلسه مورخ 1403/11/14 فقهای شورای نگهبان مورد بحث و بررسی قرار گرفت که به شرح ذیل اعلام نظر می‌گردد:
-در صورتی که شهرداری مالک معبر بوده یا قانوناً و شرعاً حق فروش داشته باشد، مصوبه مورد شکایت خلاف موازین شرع نیست."
پرونده شماره ه ت/0300283 مبنی بر درخواست ابطال بند (ب) ماده 3 آیین‌نامه اجرایی قانون اصلاح ماده 19 قانون نوسازی و عمران شهری مصوب 1390/04/12 هیات وزیران به لحاظ مغایرت شرعی در جلسه مورخ 1404/01/31 هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست مورد رسیدگی قرارگرفت و اعضای محترم هیات با اکثریت قریب به اتفاق آرا به شرح ذیل اعلام نظر نمودند:
رای هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
به موجب نظریه فقهای محترم شورای نگهبان مندرج در نامه شماره 44952/102 مورخ 1403/11/17 قایم مقام دبیر شورای نگهبان در خصوص بررسی مغایرت شرعی بند (ب) ماده 3 آیین‌نامه اجرایی قانون اصلاح ماده 19 قانون نوسازی و عمران شهری مصوب 1390/04/12 هیات وزیران تصریح گردیده: «در صورتی که شهرداری مالک معبر بوده یا قانوناً و شرعاً حق فروش داشته باشد، مصوبه مورد شکایت خلاف موازین شرع نیست.»
بنابه مراتب مذکور و با تبعیت از نظریه فقهای محترم شورای نگهبان و در راستای اجرای حکم مندرج در تبصره 2 ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی مصوب 1402، بند (ب) ماده 3 آیین‌نامه اجرایی قانون اصلاح ماده 19 قانون نوسازی و عمران شهری مصوب 1390/04/12 هیات وزیران مغایر شرع نبوده و قابل ابطال نمی‌باشد. این رای به استناد ماده 33 آیین‌نامه اداره جلسات هیات عمومی و هیات های تخصصی دیوان عدالت اداری مصوب 1393 قطعی است. همچنین این رای به استناد ماده 93 قانون مذکور پس از قطعیت در رسیدگی و تصمیم گیری های آتی مراجع قضایی و اداری، معتبر و ملاک عمل خواهد بود.
شهریار قلعه
رییس هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
دیوان عدالت اداری