صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1390/01/25
برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر گلوگاه
موضوع
تمییز تبدیل تعهد و نمایندگی در پرداخت
پرسش
(الف) از (ب) طلبکار است و (ج) را به ایشان معرفی میکند تا طلبش را به وی بپردازد. (ب) نیز قبول میکند تا طلب (الف) را به (ج) بپردازد؛ لکن قبل از پرداخت، (الف) به (ب) مراجعه کرده و درخواست میکند که طلبش را به (ج) نپردازد؛ بلکه به خودش پرداخت کند. اما (ج) به (ب) مراجعه میکند و مدعی است که از (الف) طلبکار است و طلب (الف) باید به او پرداخت شود. با توجه به اینکه تبدیل تعهد انجام شده است (ب) باید طلب را به او بپردازد. به نظر شما (ب) این طلب را باید به چه کسی پرداخت کند؟
نظر هیئت عالی
نشست قضایی (3) مدنی: الفاظ به کار برده شده عرفاً کاشف از قصد طرفین بر تبدیل تعهد است. بنابراین، بر خلاف نظر اتفاقی قضات دادگستری گلوگاه، در فرض سوال، تبدیل تعهد به اعتبار دائن صورت پذیرفته و طلب باید به (ج) پرداخت شود.
نظر اتفاقی
نظر به اینکه اصل بر عدم تبدیل تعهد است و تبدیل تعهد انجام نمیشود؛ مگر اینکه قصد طرفین احراز شود و اعمال یا گفتاری که دلالت آن روشن نباشد نمیتواند مثبت تبدیل تعهد باشد و در مانحنفیه نیز ممکن است قصد (الف) و (ب) نوعی نمایندگی در وصول طلب باشد نه اسقاط تعهد قبلی و ایجاد تعهد جدید به سود (ج)؛ بنابراین قبل از اینکه (ب) به عنوان مدیون، دین خود را بپردازد (الف) به عنوان طلبکار اصلی میتواند به (ب) مراجعه کرده و طلب خود را وصول کند و (ب) نیز مکلف به پرداخت دین خود به ایشان خواهد بود.