بسمه تعالی
هیات تخصصی استخدامی
شماره پرونده: ه- ع 96/378 و 96/416
دادنامه:312- 9709970906010311
تاریخ: 28/9/97
شاکی: خانمها ناهید گلّهبان و اعظم باقری سبزوار
طرف شکایت: معاونت نیروی انسانی نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران - اداره بهداشت و درمان نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران - سازمان بازنشستگی نیروهای مسلّح
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخشنامههای شماره 2567-1611 مورخ 25/10/1393 و 62-8908 مورخ 28/11/1393 اداره بهداشت و درمان نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران
متن مقرره مورد شکایت:
بخشنامه 2567-1611 مورخ 25/10/1393 - موضوع: عدم بازنشستگی پیش از موعد کارکنان پرستار
1. مستند به شماره نامه 72/110/93/ن/ کلی -13/10/93 معاونت نیروی انسانی نزاجا و ابلاغیه ستاد کل نیروهای مسلّح، بازنشستگی پیش از پایان 30 سال خدمت کارکنان (تبصره 2 ماده 110 و ماده 127 قانون آجا) ممنوع گردیده است.
2. ستاد آجا اخیراً طی بخشنامه شماره 183/1081/ی- 4/8/1393 تصریح نموده ((اعطای سنوات ارفاقی بازنشستگی کارکنان از جمله شاغلین مشاغل سخت و زیان آور و پرستاران از اختیارات سازمانها بوده لذا براساس فرمان نیروی انسانی سال 1393 آجا (ابلاغی از ستاد کل نیروهای مسلّح) اقدام در خصوص بازنشستگی پیش از موعد کارکنان مذکور ممنوع و با متخلّفین برابر قانون برخورد خواهد شد.))
علیهذا دستور فرمایید ضمن ابلاغ مفاد متن به کارکنان پایور و رعایت ضوابط ابلاغی، به منظور جلوگیری از تعاطی مکاتبات، از مراجعه حضوری کارکنان به ارگانها و سایر مبادی، همچنین ارسال هرگونه گزارش بازنشستگی پیش از موعد (موضوع سنوات ارفاقی و مشاغل سخت و زیان آور) خودداری و در صورت مشاهده ترتیب اثر داده نخواهد شد.
رئیس اداره بهداشت، امداد و درمان نزاجا
بخشنامه شماره 62-8908 مورخ 28/11/1393 - موضوع: بازنشستگی پیش از موعد
معاونت نیروی انسانی نزاجا طی شماره نامه 489/10/1611- 12/11/93 اعلام نموده برابر تدابیر ابلاغی و فرمان سال 93 نیروی انسانی رهایی پیش از موعد (بازنشستگی کارکنان به استناد تبصره 2 ماده 110 قانون آجا) از دستور کار خارج گردیده لذا دستور فرمایید تا ابلاغ تدابیر جدید از درخواست بازنشستگی پیش از موعد و ارسال مدارک کارکنانی که سنوات خدمتی آنها به سقف 30 سال نرسیده اکیداً خودداری نمایند. معاون اداری اداره بهداشت، امداد و درمان نزاجا
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
1. به موجب تبصره 3 قانون نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی و معلولین عادی و شاغلین مشاغل سخت و زیان آور مصوب 1367 و تبصره 1 آییننامه اجرایی این قانون، شاغلین مشاغل سخت و زیانآور که وظایف مربوط به شغل آنان باعث بروز ناراحتیهای جسمی و روحی میگردد، میتوانند با داشتن حداقل بیست سال سابقه خدمت براساس درخواست کتبی خود با حداکثر پنج سال ارفاق بازنشسته شوند. از سوی دیگر براساس قانون شمول تبصره 3 قانون نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی و معلولین عادی و شاغلینمشاغل سخت و زیانآور به کارکنان واحدهای صنعتی و تحقیقاتی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلّح مصوب 1371، پرستاران نیروهای مسلّح و وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلّح مشمول مقررات تبصره 3 قانون نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی و معلولین عادی و شاغلین مشاغل سخت و زیانآور مصوب 1367 مجلس شورای اسلامی میگردند. در عین حال به موجب مصوبه شماره 76650 ت 929 مورخ 17/10/1368 هیات وزیران نیز مقرر شده است که پرستاری و بهیاری از مشاغل سخت و زیان آور بوده و متصدیان مشاغل مذکور میتوانند از مزایای سنوات ارفاقی استفاده کنند. به علاوه تبصره 1 ماده 103 قانون مدیریت خدمات کشوری نیز سابقه مذکور در این ماده (30 سال برای مشاغل غیرتخصصی و 35 سال برای مشاغل تخصصی) و همچنین شرط سنی مزبور در این ماده (60 سال) را برای متصدیان مشاغل سخت و زیانآور و جانبازان و معلولان تا پنج سال کمتر قابل محاسبه اعلام کرده است. بنا به مراتب، پرستاران نیروهای مسلّح میتوانند مشمول مزایای تبصره 3 قانون نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی و معلولین عادی و شاغلین مشاغل سخت و زیان آور مصوب 1367 باشند و مفاد مقررات مورد شکایت که بر اساس آنها هرگونه اقدام در خصوص بازنشستگی پیش از موعد این گروه ممنوع اعلام شده مغایر با حکم مقرر در تبصره 3 قانون نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی و معلولین عادی و شاغلین مشاغل سخت و زیان آور مصوب 1367 و قانون شمول تبصره 3 قانون نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی و معلولین عادی و شاغلین مشاغل سخت و زیانآور به کارکنان واحدهای صنعتی و تحقیقاتی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلّح مصوب 1371 میباشد.
2. به موجب تبصره 1 ماده 110 قانون ارتش جمهوری اسلامی ایران، در مواقع استثنائی و نیاز ارتش و تمایل پرسنل، در صورت تصویب هیات مذکور در ماده 105 این قانون بازنشستگی به مدت محدود به تعویق خواهد افتاد. با توجه به اینکه در این تبصره تمایل پرسنل هم به عنوان یکی از شرایط تعویق بازنشستگی اعلام شده؛ صدور مقررات مورد شکایت که به طور یکجانبه اقدام در خصوص بازنشستگی پیش از موعد این گروه را ممنوع اعلام کردهاند، مغایر با تبصره 1 ماده 110 قانون ارتش جمهوری اسلامی ایران میباشد.
3. براساس رای وحدت رویه 865 مورخ 18/12/1387 هیات عمومی دیوان عدالت اداری: «شغل شاکیان به عنوان پرستار از جمله مشاغل سخت و زیان آور اعلام گردیده است و نتیجتاً در اجرای تبصره 3 ماده واحده قانون نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی و معلولین عادی و شاغلین مشاغل سخت و زیان آور ذیحق به استفاده از حداکثر پنج سال خدمت ارفاقی بودهاند.» با توجه به مفاد این رای، مقررات مورد شکایت که مانع از اعطای سنوات ارفاقی به پرستاران نیروهای مسلّح میباشند با مفاد رای یاد شده مغایرت دارند.
خلاصه مدافعات طرفین شکایت:
- مدیر دفتر حقوقی سازمان تامین اجتماعی نیروهای مسلّح به موجب لوایح شماره 2248/20/113910/95/4805 مورخ 24/5/1395 و 2505/20/114035/95/4805 مورخ 10/6/1395 در پاسخ به دادخواست شاکیان اعلام کرده است:شاکیان به عدم اعمال مزایای مشاغل سخت و زیان آور در دوران اشتغال معترض هستند و با توجه به اینکه مطابق ابلاغیه ستاد کل نیروهای مسلّح به شماره 30/33/206/ط مورخ 29/7/1387 مسئولیت تنظیم و تکمیل و اصلاح و ارسال کلّیه اطلاعات موجود در سامانه سازمان بازنشستگی نیروهای مسلّح (که ملاک و مبنای برقراری حقوق افراد است) برعهده سازمانهای نیروهای مسلّح (یگانهای خدمتی) است و سازمان تامین اجتماعی و صندوق بازنشستگی نیروهای مسلّح صرفاً مجری اطلاعات ارسالی میباشند؛ بنابراین در صورت اعتراض به عدم اعمال مزایایی خاص، این اعتراضات باید به طرفیت یگان خدمتی فرد مطرح و پیگیری شود و از این رو، صدور رای به رد شکایت شاکیان به طرفیت این سازمان مورد تقاضاست.
- مدیر امور حقوقی نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران به موجب لوایح شماره 1522/04/8732/95 مورخ 15/6/1395 و 1937/04/8732/95 مورخ 27/7/1395 در پاسخ به دادخواست شاکیان اعلام کرده است: به استناد آییننامه اجرایی قانون شمول تبصره 3 قانون نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی و معلولین عادی و شاغلین مشاغل سخت و زیان آور به کارکنان واحدهای صنعتی و تحقیقاتی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلّح، پرستاران نیروهای مسلّح به شرط داشتن حداقل (20) سال سابقه خدمتی براساس درخواست کتبی خود و تصویب آن طبق مقررات میتوانند بازنشسته شوند. با توجه به اینکه قانونگذار در متن ماده واحده قانون نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی و معلولین عادی و شاغلین مشاغل سخت و زیان آور مصوب 1367 و ماده 2 آییننامه اجرایی قانون تسری مفاد تبصره 3 قانون فوقالذکر به شاغلان سخت و زیان آور کلّیه نیروهای نظامی و انتظامی، وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلّح و سازمانهای وابسته مصوب 13/7/1379 کلمه « میتواند» را به کار برده است، لذا حکم مواد مذکور تخییری بوده و تکلیفی را برای سازمان ایجاد ننموده و در حال حاضر نیز برابر ضوابط ابلاغی ستاد کل نیروهای مسلّح اعطای سنوات ارفاقی از دستور کار ارتش جمهوری اسلامی ایران خارج شده است و بنا به مراتب فوق، رد دادخواست شاکیان مورد تقاضاست.
پرونده در جلسه مورخ 11/9/1397 هیات تخصصی استخدامی مطرح و پس از استماع گزارش تهیه شده از سوی عضو محترم قضایی هیات جناب آقای رشیدی، موضوع مورد بحث و بررسی قرار گرفت که در مورد بخشی از مقرره مورد شکایت موضوع به اتفاق نظر به شرح زیر قابل ابطال تشخیص داده شدکه جهت اتخاذ تصمیم به هیات عمومی دیوان عدالت اداری ارسال میگردد و در مورد بخش دیگر مقرره مورد شکایت، اعضاء هیات به اتفاق نظر موضوع را قابل ابطال تشخیص ندادند که به طور مجزا در مورد آن رای صادر میشود.
پرونده در جلسه مورخ 11/9/1397 هیات تخصصی استخدامی مطرح و پس از استماع گزارش تهیه شده از سوی عضو محترم قضایی هیات جناب آقای رشیدی، موضوع مورد بحث و بررسی قرار گرفت که به اتفاق نظر بخشی از مقرره مورد شکایت به شرح زیر قابل ابطال تشخیص داده نشد که در مورد آن رای صادر میگردد.
رای هیات تخصصی
در خصوص بند 1 بخشنامه 2567-1611 مورخ 25/10/1393 و بخشنامه شماره 62-8908 مورخ 28/11/1393 صادره از اداره بهداشت، امداد و درمان نزاجا مبنی بر عدم اجازه بازنشستگی پیش از موعد کارکنان مستند به تبصره 2 مواد 110 و 127 قانون آجا با توجه به اینکه تبصره 2 ماده 110 قانون ارتش مقرر داشته است: « پرسنلی که دارای حداقل 25 سال سابقه خدمت باشند میتوانند شخصاً تقاضای بازنشستگی نمایند. قبول یا رد تقاضای آنان موکول به نظر نیرو یا سازمان مربوط میباشد و صرف تقاضای بازنشستگی رافع مسئولیتهای محوله نخواهد بود. » بنابر این از آنجایی که قانون گذار اختیار بازنشستگی پیش از موعد کارکنان ارتش را موکول به نظر نیرو یا سازمان مربوطه کرده و مستند به تبصره مذکور ارتش در این خصوص اختیار دارد، لذا این قسمت از بخشنامه های مورد شکایت به شرح فوق مغایرتی با قانون نداشته و قابل ابطال تشخیص داده نمی شود. این رای مستند به بند «ب» ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری صادر و ظرف بیست روز پس از صدور، از سوی ده تن از قضات یا رئیس محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض میباشد.
رضا فضل زرندیرئیس هیات تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری