قسمت اول - انتخاب نمایندگان کارگران و کارفرمایان در شورای کارگاه
فصل اول : انتخاب نماینده کارگران در شورای کارگاه
ماده 1 - در ھر کارگاه کارگرانی که دارای ھیجده سال تمام باشند میتوانند در انتخاب نماینده کارگر شرکت نمایند.
ماده 2 - داوطلبان نمایندگی کارگران در کارگاه باید واجد صلاحیت بوده و حائز شرایط زیر باشند:
الف - تابعیت ایران
ب - داشتن حداقل بیست و پنج سال تمام
پ - حداقل داشتن گواھینامه پایان تحصیلات ابتدائی
ت - لااقل ده درصد کارگران واجد شرایط کارگاه تمایل خود را کتباً نسبت بنمایندگی داوطلب اعلام نموده باشند.
ث - نداشتن سابقه محکومیت کیفری که موجب محرومیت از حقوق اجتماعی گردد.
ج - کارگر ھمان کارگاه بوده و حداقل دو سال سابقه کار در آن کارگاه داشته باشد جز در مورد کارگاھھائی که کمتر از دو سال سابقه فعالیت دارند.
چ - دارای سمت مدیریت اداری در کارگاه نباشند.
ماده 3- اداره کار و امور اجتماعی آگھی انتخابات را منتشر خواھد نمود و کارگران از طریق الصاق این آگھی در تابلوی اعلانات کارگاه و یا وسایل مقتضی دیگر از جریان انتخابات مطلع خواھند شد.
تبصره 1 - در کارگاھی که سندیکای ثبت شده وجود دارد یک نسخه از آگھی انتخابات برای سندیکا نیز ارسال خواھد شد.
تبصره 2 - داوطلب موظف است حداکثر ظرف بیست روز از تاریخ اعلام آگھی انتخابات داوطلبی خود را کتباً اظھار و مدارک مقرر را باداره کار و اموراجتماعی تسلیم نماید.
ماده 4 - در کارگاھی که به تشخیص وزارت کار و امور اجتماعی سندیکای ثبت شده حائز اکثریت وجود دارد داوطلب نمایندگی کارگران از طرف سندیکا معرفی خواھد شد و در صورتی که داوطلب مذکور واجد شرایط مقرر در ماده 2 این آییننامه باشد اعتبارنامه نمایندگی از طرف اداره کار و امور اجتماعی صادر خواھد گردید.
ماده 5- اداره کار و امور اجتماعی پس از بررسی صلاحیت و مدارک داوطلبان با توجه بشرایط کارگاه ضمن تعیین روز و ساعت و محل مناسب جھت اخذ رای اسامی داوطلبان واجد شرایط را پنج روز قبل از اخذ آراء به ترتیب مندرج در ماده 3 این آییننامه آگھی مینماید و در صورتی که کارگران دارای سندیکای ثبت شده باشند یک نسخه از آگھی را به سندیکا ارسال میدارد.
تبصره - در صورتی که صلاحیت داوطلبان نمایندگی از طرف اداره کار و امور اجتماعی مورد تردید قرارگیرد موضوع در ھیئت نظارت مرکزی انتخابات مطرح خواھد شد و نظر این ھیئت درباره صلاحیت داوطلب یاد شده قطعی خواھد بود.
ماده 6- انتخابات ھر کارگاه زیر نظر ھیئت نظارتی مرکب از نماینده اداره کار و امور اجتماعی و دو نفر از کارگران آن کارگاه انجام میگیرد.
تبصره 1 - هر یک از داوطلبان نمایندگی دو نفر از کارگران باسواد و با سابقه همان کارگاه را کتباً باداره کارو امور اجتماعی معرفی مینماید و اداره مذکور دو نفر عضو هیات نظارت را از بین آنان انتخاب خواهد کرد، مشروط بر اینکه دو نفر انتخاب شده از طرف یک داوطلب معرفی نشده باشند.
تبصره 2 - کارگران عضو ھیئت نظارت نباید داوطلب نمایندگی باشند.
ماده 7- در روز انتخابات بتعداد داوطلبان صندوقھائی برای اخذ رای در کارگاه آماده میشود و روی ھر یک از صندوقھا نام و شھرت یکی از داوطلبان نوشته شده و عکس او بر آن الصاق میگردد.
تبصره 1- ھر کارگر ورقه سفیدی را که از طرف ھیئت نظارت مھر و امضا شده است دریافت داشته و در صندوق موردنظر خود میریزد.
تبصره 2- اخذ رای مستقیم و مخفی است و ھر کارگر فقط حق دادن یک رای را دارد.
ماده 8- پس از اتمام اخذ رای بلافاصله شمارش آراء شروع میشود و به ترتیب تعداد آراء نفر اول نماینده اصلی و نفر بعدی نماینده علی البدل خواھد بود.
تبصره 1- در صورتی که تعداد آراء ھر کدام از داوطلبان نمایندگی کمتر از سی درصد تعداد کل کارگران واجد شرایط کارگاه باشد این داوطلب نمیتواند به عنوان نماینده اصلی و یا علی البدل کارگران انتخاب گردد. و در این صورت اداره کار و امور اجتماعی طبق مقررات فوق انتخابات را در مورد داوطلبی که رای حد نصاب را نیاورده است تجدید خواھد نمود.
تبصره 2- در صورت تساوی آراء حائزین اکثریت ھیئت نظارت بقیه قرعه نمایندگان اصلی و علی البدل را از بین آنان انتخاب خواھد کرد.
ماده 9 - حضور داوطلبان در موقع بازکردن صندوقھا و شمارش آراء آزاد است. ھیئت نظارت مکلف است پس از شمارش آراء و تنظیم و امضا صورتجلسه نتیجه را به اطلاع کارگران برساند و یک نسخه از صورت جلسه مزبور را باداره کار و امور اجتماعی ارسال دارد.
ماده 10- در صورتی که کارگران واجد شرایط مندرج در ماده یک این آییننامه به چگونگی انتخابات معترض باشند میتوانند ظرف یک ھفته اعتراض کتبی خود را به اداره کار و امور اجتماعی تسلیم دارند.
ماده 11- در صورتی که تعداد معترضین حداقل بیست درصد تعداد کارگران مندرج در ماده یک این آییننامه باشد اداره کار و امور اجتماعی پس از پایان ضرب الاجل مقرر در ماده ده ھیئت مرکزی نظارت انتخابات را ظرف پانزده روز جھت رسیدگی باعتراضات دعوت مینماید.
ماده 12- ھیئت مرکزی نظارت انتخابات عبارتست از نمایندگان فرمانداری - دادگستری - اداره کار و امور اجتماعی و دو نفر از نمایندگان کارگران در شورای کارگاه به انتخاب اداره کار و امور اجتماعی.
ماده 13- ھیئت مذکور که با دعوت قبلی در محل اداره کار و امور اجتماعی تشکیل جلسه میدھد ظرف ده روز باعتراضات رسیدگی و نظر خود را اعلام میدارد. تصمیمات ھیئت مذکور با اکثریت آراء قطعی است.
ماده 14- در صورت وارد بودن اعتراضات ھیئت مذکور ابطال انتخابات را اعلام و اداره کار و امور اجتماعی بلافاصله انتخابات را تجدید خواھد نمود.
در صورت عدم وصول اعتراض و یا وارد نبودن اعتراضات اداره کار و امور اجتماعی اعتبارنامه ھای نمایندگان اصلی و علی البدل کارگران را صادر خواھد نمود.
ماده 15- مدت نمایندگی کارگران از تاریخ صدور اعتبار نامه دو سال خواھد بود.
تبصره - چنانچه دو سوم از کارگران واجد شرایط کارگاه کتباً اظھار عدم اعتماد بنماینده خود نمایند و یا نماینده کارگاران در دوره نمایندگی فاقد صلاحیت یا شرایط مندرج در بند الف و ث و ج و چ از ماده 2 گردد اداره کار و امور اجتماعی ھیئت مرکزی نظارت انتخابات را دعوت و پرونده را برای اتخاذ تصمیم در مورد لغو اعتبار نامه و تجدید انتخابات به آن ھیئت احاله خواھند نمود. تصمیمات ھیئت با اکثریت آراء قطعی و لازم الاجرا است و نماینده ای که اعتبارنامه او باین ترتیب لغو میگردد حق انتخاب مجدد نخواھد داشت.
ماده 16- در صورت فوت یا استعفای نماینده اصلی یا از دست دادن صلاحیت یا شرایط مندرج در ماده دو تا تجدید انتخابات نماینده علی البدل در حکم نماینده اصلی بوده و وظائف وی را انجام خواھد داد و اداره کار و امور اجتماعی عند الاقتضا نسبت به تجدید انتخابات اقدام خواھد کرد.
تبصره - در صورتی که بیماری یا مرخصی یا ماموریت و یا ھر علت دیگر مانع حضور نماینده اصلی در کارگاه باشد نماینده علی البدل میتواند وظائف وی را موقتا" انجام دھد.
ماده 17 - در صورتی که نماینده اصلی یا علی البدل کارگران بیکی از سمتھای آتی الذکر: مدیر عامل - رئیس ھیئت مدیره و خزانه دار شرکتھای تعاونی کارگری - رئیس - دبیر و خزانه دار سندیکا یا اتحادیه - عضویت انجمنھای شھر، شھرستان و استان و نمایندگی مجلسین انتخاب شود سمت نمایندگی کارگران را از دست خواھد داد.
فصل دوم :انتخاب نماینده کارفرما در شورای کارگاه
ماده 18 - نمایندگی کارفرما در شورای کارگاه با خود کارفرما و یا با نماینده تام الاختیاری خواھد بود که با توجه به ماده 3 قانون کار از طرف کارفرما باداره کار و امور اجتماعی معرفی میشود.
قسمت دوم - انتخاب نماینده کارگر و کارفرما در ھیئت حل اختلاف
ماده 19 - به منظور انتخاب نمایندگان کارگر و کارفرما در ھیئت حل اختلاف موضوع ماده 40 قانون کار اداره کار و امور اجتماعی از کلیه نمایندگان کارگران و کارفرمایان جداگانه به شرح زیر دعوت به عمل خواھد آورد:
1- نمایندگان کارگران در شوراھای کارگاھھا و نمایندگان کارفرمایان ھمان کارگاھھا.
2- نمایندگان اتحادیه ھای کارفرمائی صنفی ثبت شده که کارگران آنھا دارای سندیکای ثبت شده میباشند.
3- نمایندگان سندیکا ھای حرفه ای ثبت شده کارگری.
نمایندگان کارگران و کارفرمایان ھر دسته سه نفر نماینده اصلی و سه نفر نماینده علی البدل با رای مخفی از بین خود انتخاب خواھند نمود و اداره کار و امور اجتماعی اعتبار نامه به نام آنان صادر خواھد کرد.
تبصره 1- نماینده اتحادیه صنفی باید کارفرمای یکی از واحدھای صنفی مربوط باشد.
تبصره 2- نمایندگان انتخاب شده باید واجد شرایط مندرج در ماده 2 برای گروه کارگر و ماده 18 برای گروه کارفرما باشند.
ماده 20 - نظارت بر انتخابات فوق به وسیله ھیئتی مرکب از نماینده اداره کار و امور اجتماعی و دو نفر از نمایندگان حاضر در جلسه به عمل خواھد آمد.
ھیئت نظارت مکلف است نتیجه انتخابات را پس از اخذ رای بلافاصله اعلام و در صورتجلسه امضا شده نتیجه انتخابات را باداره کار و امور اجتماعی ارسال دارد.
ماده 21 - باعتراض وارده بر چگونگی انتخابات که از طرف لااقل ثلث انتخاب کنندگان در خلال یک ھفته از تاریخ اعلام نتیجه به عمل آید ظرف ده روز در ھیئت نظارت مرکزی انتخابات رسیدگی خواھد شد و نظر ھیئت قطعی و لازم الاجرا خواھد بود.
ماده 22 - وزارت کار و امور اجتماعی میتواند در صورت لزوم در یک محل ھیئت حل اختلاف جداگانه برای صنایع یا صنوف دائر نماید و برای این منظور انتخابات علیحده انجام دھد.
ماده 23 - مدت نمایندگی از تاریخ صدور اعتبار نامه دو سال خواھد بود و در صورتی که ھر یک از نمایندگان گروه کارگر و کارفرما به ترتیب فاقد صلاحیت و شرایط مندرج در بند الف و ث و ج و چ از ماده 2 و ماده 18 این آییننامه شود پرونده وی در ھیئت نظارت مرکزی انتخابات رسیدگی و نسبت به لغو اعتبار نامه و تعیین جانشین اقدام لازم به عمل خواھد آمد.
آییننامه فوق مشتمل بر 23 ماده و 13 تبصره در جلسه روز چھارشنبه 1353/8/1 به تصویب شورای عالی کار رسید.