بند 4 نهصد و بیست و هشتمین صورتجلسه هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار مورخ 1403/02/03 به شرح زیر میباشد:
4- نامه شماره 121/259601 مورخ 1402/12/21 مرکز مشاوران حقوقی و تدوین مقررات بازار سرمایه، متضمن پیشنهاد مدیریت پیگیری تخلفات و جمع بندی کمیته تدوین مقررات در خصوص پیش نویس «دستورالعمل رسیدگی به تخلفات اعضای کانون کارگزاران بورس و اوراق بهادار» مطرح شد و دستورالعمل پیشنهادی به شرح پیوست به تصویب رسید و با تصویب این دستورالعمل، «مصوبه در خصوص رسیدگی به تخلفات کارگزاران از ضوابط مصوب کانون» مصوب 1394/11/27 هیات مدیره سازمان، نسخ شد.
*بند فوق جهت اقدام مقتضی، ابلاغ میگردد.
علیرضا ناصر پور
نایب رئیس هیات مدیره
دستورالعمل رسیدگی به تخلفات اعضای کانون کارگزاران بورس و اوراق بهادار
مقدمه کانون کارگزاران بورس و اوراق بهادار، به استناد اختیارات حاصل از بند (6) ماده (1) قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران مصوب 1384 مجلس شورای اسلامی و در راستای اجرای تبصره (2) ماده (2) «دستورالعمل رسیدگی به تخلفات در بازار سرمایه» مصوب 1398/07/03 هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار و اصلاحات آن و بند (4) ماده (7) و بند (6) ماده (72) اساسنامه کانون کارگزاران بورس و اوراق بهادار مصوب 1385/12/21 هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار و اصلاحات آن، این دستورالعمل را به منظور تعیین سازکارهای رسیدگی به تخلفات اعضای آن کانون، پیشنهاد و هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار به استناد اختیارات حاصل از بندهای (2)، (3) و (11) ماده (7) «قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران»، آن را در تاریخ 1403/02/03 به تصویب رساند.
فصل اول - تعاریف:
ماده 1- کلیه اصطلاحات و واژه های تعریف شده در ماده (1) «قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران» مصوب 1384 مجلس شورای اسلامی و ماده (1) «دستورالعمل عضویت در کانون کارگزاران بورس و اوراق بهادار» مصوب 1388/08/09 هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار با اصلاحات آن، به همان مفاهیم در این دستورالعمل به کار رفته اند. سایر اصطلاحات و واژه های به کار رفته در این دستورالعمل معانی زیر را دارند:
1- شخص موضوع رسیدگی: «عضو»، مطابق تعریف ماده (1) «دستورالعمل عضویت در کانون کارگزاران بورس و اوراق بهادار» مصوب 1388/08/09 هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار با اصلاحات آن و اعضای هیات مدیره و مدیرعامل عضو است.
2- قوانین و مقررات: مصوبات مجلس شورای اسلامی، هیات وزیران، شورای عالی بورس و اوراق بهادار، سازمان، کانون و مصوبات سایر مراجع ذی صلاح در حوزه بازار سرمایه که تحت عناوینی از قبیل قانون، آییننامه، دستورالعمل، اساسنامه، بخشنامه و ضوابط اجرایی به تصویب رسیده و ابلاغ شده است.
3- تخلف: هرگونه فعل یا ترک فعلی که منجر به نقض قوانین و مقررات مربوط به فعالیت اعضای کانون شود.
4- واحد ناظر: مدیریت نظارت بر اعضای کانون است.
5- کمیته انضباطی: کمیته ای که به موجب ماده (3) این دستورالعمل تشکیل میشود.
فصل دوم - مراجع رسیدگی:
ماده 2- مراجع رسیدگی به تخلف عبارت اند از:
1- کمیته انضباطی؛
2- هیات مدیره کانون.
تبصره - مدیریت امور حقوقی و سازش کانون به عنوان دبیرخانه کمیته انضباطی، انجام کلیه امور مربوط به تشکیل پرونده، پیگیری تکمیل پرونده، تعیین وقت رسیدگی، دعوت از اعضای کمیته انضباطی و اشخاص موضوع رسیدگی و عنداللزوم اشخاص مطلع، تنظیم صورت جلسات کمیته انضباطی، بایگانی مدارک و مستندات پرونده و ابلاغ آراء را بر عهده دارد.
ماده 3: کمیته انضباطی با ترکیب زیر تشکیل میشود:
1- دبیرکل کانون؛
2- دو نفر از اشخاص خارج از اعضای وابسته به عضو مشتمل بر یک نفر خبره حقوقی و یک نفر خبره مالی به پیشنهاد هیات مدیره کانون و تایید مجمع کانون.
تبصره 1: مجمع کانون، علاوه بر اعضای اصلی منتخب خود، دو نفر عضو علی البدل را با پیشنهاد هیات مدیره کانون تعیین می کند تا در صورت عدم امکان حضور هر یک از اعضای کمیته انضباطی یا عدم امکان رسیدگی طبق ماده (11) در جلسه رسیدگی شرکت کنند.
تبصره 2- اشخاص موضوع بند (2) و تبصره (1) این ماده، نباید سهامدار عضو باشند.
تبصره 3- مدت عضویت اشخاص بند (2) این ماده، یک سال است و انتخاب ایشان برای دو دوره متوالی بلامانع است. مدت عضویت اعضاء تا زمان جایگزینی عضو کمیته مطابق مقررات ادامه پیدا می کند. هیات مدیره کانون موظف است سه ماه پیش از پایان مدت عضویت، عضو پیشنهادی جدید را به مجمع کانون معرفی کند.
تبصره 4- اشخاص موضوع بند (2) این ماده، پیش از پایان دوره تصدی تنها در صورت فوت یا حجر یا استعفاء، با رعایت تشریفات مقرر قابل تغییرند. عدم حضور هر یک از آنان در جلسه، بیش از سه جلسه متوالی یا پنج جلسه متناوب در طول یک سال شمسی بدون عذر موجه، به منزله استعفا است. تشخیص موجه بودن غیبت بر عهده دبیرکل کانون است.
فصل سوم - ترتیبات رسیدگی و صدور رای:
ماده 4: در صورتی که واحد ناظر، براساس بررسی و نظارت خود وفق تکلیف موضوع بند (2) ماده (7) اساسنامه وقوع تخلف را مشاهده کند، گزارش تخلف را به کمیته انضباطی ارسال می کند.
تبصره - واحد ناظر باید قبل از ارسال گزارش تخلف، دفاعیات شخص موضوع رسیدگی را کتباً دریافت کرده و نسخه ای از مکاتبه خود و پاسخ شخص موضوع رسیدگی و اظهارنظر کارشناسی راجع به آن دفاعیات را به همراه گزارش تخلف ارسال کند.
ماده 5: گزارش تخلف باید مشتمل بر موارد زیر باشد:
1- مشخصات مرجع اعلام کننده تخلف؛
2- مشخصات شخص موضوع رسیدگی به نحوی که رافع هرگونه ابهام در خصوص هویت شخص مذکور باشد، به همراه شماره یا شناسه ملی، شماره تلفن همراه، نشانی رایانامه (ایمیل) و اقامتگاه وی (در صورت دسترسی) به نحوی که ابلاغ اوراق موضوع این دستورالعمل به آسانی و با سرعت و حصول اطمینان مقدور باشد؛
3- سمت شخص موضوع رسیدگی، مدت زمان تصدی مسئولیت وی و تطبیق آن با تاریخ وقوع تخلف؛
4- مستندات و مدارک دال بر تصدی سمت اعضای هیات مدیره و مدیرعامل یا هر شخص معرفی شده به عنوان شخص موضوع رسیدگی؛
5- زمان یا بازه زمانی وقوع تخلف و مشخصات تمامی مدیران مربوط به آن عنوان تخلف؛
6- ماده یا مواد نقض شده از مقررات؛
7- شرح تخلفات واقع شده با ذکر دلایل و مستندات و تصویر اسناد و مدارک مربوط به آن.
ماده 6: مدیریت امور حقوقی و سازش کانون مکلف است گزارش تخلف ارائه شده را ظرف مدت حداکثر هفت روز از تاریخ دریافت از حیث رعایت الزامات موضوع ماده (5) این دستورالعمل، بررسی کرده و درصورتی که آن را ناقص تشخیص دهد، پرونده را با ذکر نواقص به واحد ناظر عودت دهد. واحد مربوطه موظف است ظرف مدت پنج روز پرونده را تکمیل و آن را ارسال کند. در صورت عدم تکمیل گزارش تخلف در مهلت مذکور، رسیدگی به پرونده تا زمان تکمیل گزارش متوقف میشود.
ماده 7: مدیریت امور حقوقی و سازش کانون پس از دریافت گزارش تخلف تکمیل شده و بدون نقص، وقت رسیدگی را تعیین خواهد کرد و طی دعوت نامه ای شخص موضوع رسیدگی را جهت حضور در جلسه کمیته انضباطی فرا می خواند. فاصله بین دریافت پرونده تکمیل شده و بدون نقص تا تشکیل جلسه رسیدگی، نباید بیش از دو ماه باشد. دعوت نامه باید حداقل هفت روز قبل از جلسه رسیدگی ارسال شود.
ماده 8: دعوت نامه موضوع ماده (7) این دستورالعمل، باید شامل موارد زیر باشد:
1- مکان و وقت رسیدگی (ساعت، روز، ماه و سال)؛.
2- ماده یا مواد نقض شده از مقررات؛
تبصره - عدم حضور شخص موضوع رسیدگی یا عدم ارسال لایحه دفاعیه، مانع از رسیدگی و صدور رای نیست.
ماده 9: پس از تشکیل جلسه رسیدگی و استماع اظهارات شخص موضوع رسیدگی و بررسی لوایح و مستندات پرونده، چنانچه نیازی به تجدید جلسه یا تکمیل تحقیقات نباشد، کمیته انضباطی اقدام به تصمیم گیری می کند. در صورت نیاز به تجدید جلسه یا تکمیل تحقیقات، پرونده بلافاصله به واحد ناظر ارسال میشود، تا پس از رفع نواقص، ظرف مدت حداکثر سه روز، مجدداً در کمیته انضباطی طرح شود. زمان برگزاری جلسه مجدد نباید بیش از دو هفته با جلسه اول فاصله داشته باشد. کمیته انضباطی باید ظرف مدت حداکثر پانزده روز پس از تصمیم گیری، رای بدوی را صادر کند.
تبصره - دبیر کمیته انضباطی، صورت جلسه را تنظیم و شخص موضوع رسیدگی آن را امضا می کند. در صورت استنکاف شخص موضوع رسیدگی از امضاء، مراتب در صورت جلسه قید میشود.
ماده 10: جلسات کمیته انضباطی با حضور تمامی اعضاء رسمیت یافته و مطابق با نظر اکثریت تصمیم گیری میشود. هم چنین کلیه اعضای کمیته مذکور باید ذیل صورت جلسه و رای را امضا کنند. در صورت وجود نظر مخالف، نظر مذکور ذیل صورت جلسه درج شده و به امضای عضو مخالف میرسد.
ماده 11: رای مراجع رسیدگی باید مستند و مستدل بوده و مشتمل بر موارد زیر باشد:
1- مشخصات شخص یا اشخاص موضوع رسیدگی؛
2- خلاصه ای از شرح اتهامات وارده؛
3- گردش کار و دفاعیات مطروحه؛
4- دلایل انتساب تخلف به شخص موضوع رسیدگی؛
5- در صورت متخلف شناخته شدن شخص، تعیین نوع تخلف، مستند تخلف و تنبیهات انضباطی وی؛
6- جهات مخفّفه یا مشدّده در صورت اعمال برای شخص موضوع رسیدگی؛
7- قابلیت تجدیدنظرخواهی از رای صادره و مرجع و مهلت تجدیدنظر.
تبصره - هرگاه در نگارش رای اشتباهی رخ دهد، مرجع صادرکننده رای، آن را تصحیح و ابلاغ می کند. رای اصلی نمیتواند مجزا از رای تصحیحی مورد استناد قرار گیرد.
ماده 12: درصورتی که وقوع تخلف احراز نشود یا اتهام تخلفاتی به دلیل فقدان یا عدم کفایت اسناد، مدارک و ادلّه اثبات، قابلیت انتساب به شخص موضوع رسیدگی را نداشته باشد، مرجع رسیدگی مبادرت به صدور رای مشعر بر برائت شخص موضوع رسیدگی می کند. رای صادره قطعی است.
ماده 13: در موارد زیر اعضای مراجع رسیدگی باید از رسیدگی امتناع کنند و شخص موضوع رسیدگی نیز میتواند آن ها را رد کند:
1- قرابت نسبی یا سببی تا درجه سوم از هر طبقه بین عضو مرجع رسیدگی با شخص موضوع رسیدگی وجود داشته باشد؛
2- عضو مرجع رسیدگی یا همسر یا فرزند او، شخص موضوع رسیدگی باشد؛
3- عضو مرجع رسیدگی سابقاً در موضوع پرونده به هر عنوان اظهارنظر ماهوی کرده باشد؛
4- بین عضو مرجع رسیدگی و شخص موضوع رسیدگی انضباطی یا همسر یا فرزند او دعوای حقوقی یا جزایی مطرح باشد یا در گذشته مطرح بوده و از تاریخ صدور حکم قطعی دو سال نگذشته باشد؛
5- عضو مرجع رسیدگی یا همسر یا فرزند او دارای نفع شخصی در موضوع مطروح باشند؛
6- عضو مرجع رسیدگی طی دو سال منتهی به شروع رسیدگی جزء اشخاص وابسته به شخص موضوع رسیدگی باشد؛
7- عضو مرجع رسیدگی، وکیل شخص موضوع رسیدگی باشد یا با شخص موضوع رسیدگی رابطه استخدامی از قبیل تمام وقت و مشاوره داشته باشد.
تبصره - ایراد رد، باید قبل از ختم رسیدگی به عمل آید. در این موارد، عضو مرجع رسیدگی مشمول این ماده، حق حضور در جلسات رسیدگی مربوط را ندارد و در نصاب تشکیل و رای گیری مراجع رسیدگی نیز محاسبه نمی شود. جلسه مراجع رسیدگی در خصوص بررسی ایراد رد، به صورت فوری تشکیل میشود.
فصل چهارم - تنبیهات:
ماده 14: مراجع رسیدگی متناسب با نوع و شدت تخلف، شخص موضوع رسیدگی را به یک یا چند تنبیه از تنبیهات انضباطی زیر محکوم می کند:
1- تذکر کتبی؛
2- اخطار کتبی با درج در پرونده؛
3- محرومیت از معرفی نماینده جهت عضویت در کارگروه های کانون، تا سه سال؛
4- محرومیت از انتخاب به عنوان نماینده کانون در کمیته ها، هیات ها یا نهادهایی که کانون در آن ها نماینده معرفی می کند، تا سه سال.
تبصره - هر «سه تذکر کتبی»، معادل «یک اخطار کتبی با درج در پرونده» است.
ماده 15: در صورتی که تاثیر عملکرد هریک از اعضای هیات مدیره یا مدیرعامل عضو در ارتکاب تخلف محرز شود، مراجع رسیدگی میتوانند وی را با توجه به نوع و شدت تخلف به یک یا چند تنبیه از تنبیهات انضباطی زیر محکوم کنند:
1- تذکر کتبی؛
2- اخطار کتبی با درج در پرونده؛
3- محرومیت از عضویت در کارگروه های کانون، تا سه سال؛
4- محرومیت از انتخاب به عنوان نماینده کانون در شورا، کمیته ها، هیات ها یا نهادهایی که کانون در آن ها نماینده معرفی می کند، تا سه سال؛
5- محرومیت از انتخاب به عنوان نماینده حقیقی عضو هیات مدیره کانون، تا سه دوره؛
6- اعمال محدودیت در استفاده از گواهینامه های صادره از کانون؛
7- تعلیق گواهی نامه های صادره از کانون تا یک سال؛
8- لغو گواهی نامه های صادره از کانون.
ماده 16: مراجع رسیدگی با در نظر گرفتن موارد زیر، نوع و میزان تنبیهات انضباطی را تعیین می کنند:
1- میزان منافع حاصله یا زیان متحمل نشده ناشی از تخلف؛
2- سوابق تخلفاتی مرتبط شخص موضوع رسیدگی در مراجع رسیدگی موضوع این دستورالعمل، در پنج سال اخیر؛
3- سابقه صدور تذکر براساس ماده (17) این دستورالعمل در دو سال اخیر؛
4- میزان مخدوش شدن رقابت منصفانه میان اعضای کانون؛
5- میزان مخدوش شدن اعتبار و اعتماد عمومی به اعضای کانون؛
6- همکاری موثر در شناسایی سایر متخلفان و تحصیل ادله و بازگرداندن اموال و منافع حاصله از ارتکاب تخلف.
ماده 17: در صورتی که نقض مقررات به لحاظ حجم معاملاتی یا ارزش ریالی کم اهمیت باشد و همچنین تاثیر کمی در فعالیت شخص موضوع رسیدگی یا برهم خوردن نظم روابط اعضاء و اشخاص وابسته به اعضای کانون یا اخلال در رقابت منصفانه میان اعضای کانون داشته باشد، واحد ناظر میتواند با ذکر علت، اقدام به صدور تذکر کند.
فصل پنجم - اعتراض به رای:
ماده 18: مرجع تجدیدنظر از کلیه آراء صادره از کمیته انضباطی، هیات مدیره کانون است. محکوم علیه میتواند ظرف مهلت یک ماه از تاریخ ابلاغ رای بدوی، اعتراض خود را به طور کتبی به مدیریت امور حقوقی و سازش کانون ارائه دهد. هیات مدیره کانون به ترتیب وصول، به اعتراضات رسیدگی و رای صادر می کند.
ماده 19: جلسات هیات مدیره کانون با حضور اکثریت اعضاء رسمیت یافته و مطابق با نظر اکثریت تصمیم گیری میشود. کلیه اعضاء حاضر باید ذیل صورت جلسه و رای را امضا کنند. در صورت وجود نظر مخالف، نظر مذکور ذیل صورت جلسه، درج شده و به امضای عضو مزبور میرسد.
ماده 20: جلسات هیات مدیره کانون، بدون حضور شخص موضوع رسیدگی تشکیل میشود. در مواقعی که مرجع مذکور حضور شخص موضوع رسیدگی را ضروری تشخیص دهد، از وی جهت حضور در جلسه با رعایت ترتیبات مقرر در مواد (7) و (8) این دستورالعمل دعوت میشود. عدم حضور در جلسه، مانع از رسیدگی و صدور رای نیست.
ماده 21: هرگاه تقاضای تجدیدنظر خارج از مهلت مقرر، تقدیم شود و متقاضی تجدیدنظرخواهی مدعی عذر موجه باشد، هیات مدیره کانون ظرف هفت روز به ادعای او رسیدگی می کند و در صورت موجه شناختن آن، به درخواست تجدیدنظرخواهی رسیدگی می کند. جهات زیر عذر موجه محسوب میشود:
1- نرسیدن یا دیر رسیدن ابلاغیه رای محکومیت؛
2- بیماری محکوم علیه یا بیماری سخت والدین، همسر یا اولاد وی؛
3- فوت همسر یا یکی از اقربا تا درجه دوم از طبقه دوم محکوم علیه؛
4- ابتلاء محکوم علیه به بیماری های مهم از قبیل بیماری های واگیردار و بروز حوادث قهری مانند سیل و زلزله که موجب عدم امکان تردد شود؛
5- توقیف یا حبس محکوم علیه؛
6- سایر مواردی که به تشخیص هیات مدیره کانون، عرفاً عذر موجه محسوب شود.
فصل ششم - رسیدگی مجدد:
ماده 22: درخواست رسیدگی مجدد در خصوص آراء قطعی، اعم از این که اجرا نشده یا در حال اجرا باشد، در موارد زیر پذیرفته میشود:
1- هرگاه پس از قطعیت رای صادره، اطلاعات یا اسنادی که دلیل حقانیت متقاضی باشد، به دست آید که در جریان رسیدگی به عللی مکتوم بوده یا در دسترس وی نبوده است؛
2- هرگاه رای صادره به استناد اسناد مجعول یا فاقد اعتبار صادر شده باشد.
تبصره - مهلت ارائه درخواست رسیدگی مجدد، حداکثر یک ماه از تاریخ کشف جهات مذکور برای شخص متقاضی است.
ماده 23: اشخاص زیر حق درخواست رسیدگی مجدد دارند:
1- محکوم علیه؛
2- دبیرکل کانون.
ماده 24: درخواست رسیدگی مجدد به مدیریت امور حقوقی و سازش کانون تسلیم میشود. مدیریت مذکور ظرف پنج روز درخواست را به مرجع صادرکننده رای قطعی ارسال می کند. در صورتی که مرجع صادرکننده رای قطعی، انطباق درخواست مطروحه را با یکی از جهات موضوع ماده (22) دستورالعمل، احراز کند، رسیدگی می کند. در غیر این صورت، درخواست مطروحه را با ذکر دلیل، مردود اعلام می کند. مهلت اعلام نظر درباره انطباق یا عدم انطباق درخواست با جهات رسیدگی مجدد، حداکثر دو هفته از تاریخ دریافت درخواست یادشده است.
تبصره 1: پس از قبول درخواست رسیدگی مجدد، مرجع صادرکننده رای قطعی به موضوع پرونده رسیدگی کرده و رای مقتضی را ظرف دو هفته از تاریخ قبول درخواست اعاده رسیدگی صادر می کند.
تبصره 2: با قبول درخواست رسیدگی مجدد، اجرای تنبیه یا ادامه اجرای آن، تا زمان ختم رسیدگی و صدور رای، حسب مورد به تعویق می افتد.
تبصره 3: در خصوص رایی که پس از رسیدگی مجدد صادر میشود، درخواست رسیدگی مجدد از همان جهت پذیرفته نمی شود.
فصل هفتم - ابلاغ و اجرای آرای انضباطی:
ماده 25: مدیریت امور حقوقی و سازش کانون، باید آراء صادره از مراجع رسیدگی را ظرف مهلت ده روز از زمان صدور رای به شخص موضوع رسیدگی ابلاغ کند.
تبصره - ابلاغ آراء از طریق روش هایی که توام با ثبت قابل اعتماد سوابق باشد، از قبیل سامانه های ارتباطی با شخص موضوع رسیدگی از جمله اتوماسیون اداری، کدال، ستان، رایانامه، نمابر، پست یا سامانه ابلاغ موضوع «آییننامه نحوه استفاده از سامانه های رایانه ای یا مخابراتی» مصوب 1395/05/24 رئیس قوه قضاییه امکان پذیر است.
ماده 26: آراء قطعی صادره از مراجع رسیدگی، پس از ابلاغ و آرایی که به علت عدم تجدیدنظرخواهی در مهلت مقرر قطعی شده اند، پس از انقضای مهلت تجدیدنظرخواهی اجرا میشوند.
ماده 27: صدور دستور اجرای آراء قطعی و پیگیری و نظارت بر شیوه اجرای آن ها بر عهده مدیریت امور حقوقی و سازش کانون است.
تبصره 1: مرجع ذی صلاح برای اجرای رای، موظف است بلافاصله پس از اجرای رای، مراتب اجرای کامل رای در مهلت مقرر را به مدیریت امور حقوقی و سازش کانون گزارش دهد.
تبصره 2: رفع ابهام و اجمال از رای، با مرجع صادرکننده رای قطعی است.
ماده 28: کانون مکلف است یک نسخه از آراء قطعی صادره را به واحد نظارتی خود در سازمان ارسال کند.
ماده 29: «مصوبه در خصوص رسیدگی به تخلفات کارگزاران از ضوابط مصوب کانون» مصوب 1394/11/27 هیات مدیره سازمان، نسخ شد.