تاثیر حصول لوث در اثبات معاونت در قتل عمدی

رای دادگاه بدوی

حسب محتویات پرونده مامورین انتظامی *به دنبال اعلام گزارش درگیری به فوریتهای پلیسی در *در ساعت 20:45 دقیقه مورخ 96/11/28 در مغازه مصالح فروشی اقای ی. خ. حضور یافته و حاضران در صحنه اعلام می نماید. فرد مجروح که ی. خ. بوده و مورد ضرب و جرح با چاقو قرار گرفته به وسیله امبولانس به بیمارستان منتقل شده و نهایتا در اثر ضربات چاقو به قتل رسیده با حضور مامورین انتظامی در بیمارستان قائم ان شهرستان تحقیقاتی در این خصوص اغاز و از اقای م. ت. که از بستگان مقتول بوده تحقیق می‌شود. ایشان اظهار داشته به اتفاق ص. خ. (برادر مقتول) به مغازه مصالح فروشی رفته که با پیکر غرق به خون ی. مواجه می‌شوند و بلافاصله به بیمارستان می روند - سپس از همسر و پدر و مادر ی. تحقیق می‌شود. و انان بابت قتل ی. اعلام شکایت می نمایند - دوربین مداربسته مغازه مورد بازبینی واقع و مشخص می‌شود. که دو نفر در حالی که کلاه کاسکت بر سر داشته با موتورسیکلت وارد مصالح فروشی می‌شوند و سریعا با نامبرده درگیر و با ضربات چاقو ایشان را مورد ضرب و جرح قرار می دهند و از محل متواری می‌شوند. جهت شناسایی هویت ضاربان تحقیقاتی انجام و افراد متعددی در این خصوص مورد تحقیق قرار می گیرند تا اینکه با توجه به اختلافات قبلی انان با پسرعموهای خود، از اقایان ی. - م. و ی. خ. و نهایتا غ. خ. شکایت می نمایند - خصوصا اقای ی. خ. که در ساعات نزدیک به وقوع قتل با خودرو پراید در حوالی ان مغازه مشاهده شده که ضمن بالا زدن درب موتور خودرو، مغازه مورد نظر و رفت و امدهای انجا را زیر نظر داشته افرادی هم به عنوان شاهد از طرف اولیای دم معرفی می‌شوند که به این موضوع (حضور ی. خ. در ان محل) شهادت می دهند. افراد مورد شکایت منکر موضوع و قتل می‌شوند - فیلمهای ضبط شده توسط دوربین مداربسته محلهای مربوط به افراد مورد شکایت و محل وقوع قتل بازبینی و سپس از تجمیع محتوی ان مراتب صورتجلسه می‌شود. عمل نقطه زنی سیم کارتها و گوشی تلفن همراه افراد فوق جهت احراز حضور انان در زمان قبل و بعد از قتل انجام و از نتیجه این بازبینی در گزارش اعلام می‌شود. که اندام ظاهری ضاربان با اقایان ی. و م. مطابقت دارد. و در نظریه بعدی کارشناسی انجام گرفته در این خصوص اعلام شده که مشخصات ظاهری و اندام و نحوه راه رفتن انان بالای 80 درصد با ضاربان مشاهده شده در صحنه قتل مطابقت دارد. ی. خ. در توجیه حضور خود در ان محل اعلام داشته که رادیاتور خودروی پراید جوش اورده و مجبور به بالا زدن درب موتور شده و درب رادیاتور را نبسته و مفقود شده و دنبال ان می گشته و بابت همین موضوع با برادرش تماس تلفنی داشته در حالی که حسب نظریه کارشناسی جوش اوردن اب رادیاتور و حرکت با خودرو بدون داشتن درب رادیاتور صحت نداشته. با تکمیل تحقیقات اولیه و تعقیب کیفری انان نهایتا علیه اقایان ی. و م. خ. به اتهام مشارکت در قتل عمدی، و ی. خ. به اتهام معاونت در قتل عمدی از سوی دادسرای ان شهرستان قرار جلب به دادرسی و کیفرخواست صادر و پرونده به شعبه *ارجاع و پس از رسیدگی لازم در ان دادگاه به موجب دادنامه شماره *مورخ 98/3/4 حکم بر محکومیت اقایان ی. و م. به قصاص نفس و اقای ی. خ. به تحمل 25 سال حبس به اتهام معاونت در ان قتل صادر که با فرجام خواهی متهمان پرونده و ارجاع ان به شعبه *ان مرجع محترم به موجب دادنامه *مورخ 98/8/26 به لحاظ نقص تحقیقاتی رای صادره از دادگاه کیفری یک را نقض و پرونده را جهت رسیدگی مجدد به ان دادگاه بازمی گرداند. در این مقطع از رسیدگی شعبه *در مقام رسیدگی به اعتراض اولیای دم به قرار منع تعقیب اقای غ. خ. از اتهام معاونت در قتل و اخفای اثار و ادله جرم برای خلاصی متهمان از محاکمه و مجازات و نشر اکاذیب در نهایت با نقض قرار منع تعقیب و اصلاح اتهام ایشان به ارائه ادله جعلی برای خلاصی مجرم از محاکمه و مجازات علاوه بر معاونت در قتل عمدی و نشر اکاذیب قرار جلب به دادرسی صادر و نیز در خصوص اتهام دیگر وی مبنی بر تهدید نسبت به اولیای دم که کیفرخواست صادر شده و در ان شعبه مفتوح به رسیدگی بوده به لحاظ ضرورت رسیدگی توامان به کلیه اتهامات متهمان قرار عدم صلاحیت به شایستگی شعبه *موصوف مجددا برابر دادنامه شماره *مورخ 99/6/2 حکم بر محکومیت اقایان م. و ی. خ. به قصاص نفس و اقای ی. خ. به 15 سال حبس بابت معاونت در قتل و اقای غ. خ. به تحمل شش ماه و شانزده روز بابت اتهام تهدید و به همین میزان بابت نشر اکاذیب و دو سال و یک روز حبس بابت مساعدت در خلاصی متهم از محاکمه و مجازات صادر و از اتهام معاونت در قتل ایشان را تبریه می نماید. این دادنامه هم مورد فرجام خواهی متهمان واقع می‌شود. که شعبه *به موجب دادنامه شماره *مورخ 99/8/26 با اعلام نقص تحقیقاتی در مورد موضوع جوش اوردن رادیاتور خودروی پراید و ضرورت جلب نظر کارشناسی رای دوم ان دادگاه را هم نقض و مجددا پرونده را به ان دادگاه ارجاع می نماید. ان دادگاه هم در این مرحله نواقص مورد نظر دیوانعالی کشور را مرتفع و پس از رسیدگی نهایتا به موجب دادنامه *00 مورخ 1400/01/30 به همان کیفیت قبلی در دادنامه *حکم بر محکومیت انان صادر می نماید. با فرجامخواهی متهمان از این دادنامه و ارسال پرونده به دیوان عالی کشور، مرجع مذکور برابر دادنامه *00 مورخ 1400/05/31 با این استدلال که قرائن و امارات به دست امده و مندرج در رای ان دادگاه به گونه ای نبوده که موجب علم نوعی به ارتکاب بزه قتل عمد گردد. از طرفی به گونه ای هم نیست که بتوان این قرائن و *را نادیده گرفت بلکه می‌تواند از موجبات تحقق لوث باشد. و با نقض رای سوم ان دادگاه پرونده را جهت رسیدگی در دادگاه هم عرض اعاده که پرونده امر به این شعبه ارجاع می‌گردد. لهذا دادگاه پس از بررسی و اوراق و محتویات پرونده با اعلام پایان رسیدگی و با کمک خداوند متعال به شرح ذیل انشای رای می نماید.

رای دادگاه

در خصوص اتهام اقایان 1- ی. خ. مجرد اهل و ساکن *فعلا بازداشت به لحاظ عجز از تودیع وثیقه 2- م. خ. معروف به م. مجرد اهل و ساکن *فعلا بازداشت به لحاظ عجز از تودیع وثیقه هر دو با وکالت اقایان ح. ر. ح. ن. و م. چ. دائر بر مشارکت در قتل عمدی مرحوم ی. خ. فرزند ج. با ایراد جراحات متعدد عمدی با سلاح سرد از باب لوث موضوع شکایت اولیای دم مقتول به اسامی 1- خانم م. ی. 2- اقای ج. خ. به عنوان پدر و مادر مقتول با وکالت اقایان ا. ز. ز. و ع. م. و ر. گ. د. ج. 3- خانم س. س. به عنوان همسر مقتول بدین کیفیت که متهمان غروب روز 96/11/28 درحالی که با کلاه کلاسکت سوار بر موتورسیکلت به مغازه مقتول مراجعه و با وی درگیر و با ضرباتی با سلاح سرد ایشان را به قتل می رسانند و از محل متواری می‌شوند دادگاه با توجه به مجموع قرائن و امارات ذیل که موجب حصول ظن بر ارتکاب جنایت توسط نامبردگان و احراز لوث می نماید. شامل 1- وجود اختلاف خانوادگی وکینه قبلی بین طرفین 2- صورتجلسه بازبینی فیلم مربوط به صحنه قتل و نظریات کارشناسی در خصوص مطابقت بالای هشتاد درصد مشخصات ظاهری و جسمی و حرکتی متهمان با ضاربان مشاهده شده در فیلم و صورتجلسه بازبینی تجمیع فیلم دوربین های محل مغازه متهمان تا محل وقوع قتل 3- نتیجه حاصل از وضعیت انتن دهی (نقطه زنی) دال بر حضور متهمان در حوالی محل وقوع قتل 4- تماس های مکرر اقای ی. خ. با متهم که اعلام شده بابت جوش اوردن رادیاتور بوده درحالی که مطابق نظریه کارشناسی کذب بودن اظهارات ی. ثابت شده 5- گزارش مامورین مبنی بر مشاهده اثار تازه لاستیک موتور و خودرو مربوط به زمان بارندگی در باغ و خانه باغی و کشف موتورسیکلت در یکی از انبارهای ان محل که چرخ جلو نداشته لکن اثار گل و لای بر روی موتورسیکلت وجود داشته و مطابق علایم و نشانه های موجود لاستیک ان به تازگی باز شده ضمن اینکه دختر غ. خ. (برادرزاده متهمان) اظهار داشته عمو ی. و عمو م. چند شب قبل از حادثه موتوری را که چند سال پیش خراب بوده به خانه اورده و تعمیر کردند. درحالی که متهمان مدعی بودند موتورسیکلتی ندارند. موتورسیکلت مکشوفه از ان محل به راحتی روشن می شده و چراغ عقب این موتور دارای نور قوی است.که با موتورسیکلت مشاهده شده در صحنه جنایت شباهت دارد. 6- برخلاف ادعای متهمان حضور انان در مغازه در زمان قتل برابر تحقیق از شهود انان ثابت نشده برخی شهود و امضایکنندگان ذیل استشهادیه شهادت خود را پس گرفته و سایرین هم صرفا تایید کرده اند که متهمان را قبل از غروب داخل مغازه دیده اند درحالی که قتل حدود یک ساعت پس از غروب افتاب اتفاق افتاده 7- ملاحظه نظریه پزشکی قانونی و شرح معاینه جسد که علت مرگ را ضربات متعدد جسم تیز و برنده و عوارض ناشی از ان تعیین کرده و ادعای وکیل متهمان مبنی بر اینکه براساس فیلم ضبط شده، قاتل یک نفر می‌باشد. برابر نظریه پزشکی قانونی الات جرح دو جسم برنده بوده است.و ضربات 18 گانه با هم در قتل نقش داشته اند 8- اظهارات ی. خ. در شعبه *یک جلسه 99/5/30 مبنی بر اینکه حسب توصیه برادرش غ. به مامورین به دروغ اعلام داشته که دوربین مغازه لوازم خانگی انان در زمان وقوع قتل، قطع و خراب بوده درحالی که دوربین سالم بوده و جلسه قبلی همان دادگاه مورخ 98/1/30 م. خ. اعلام داشته روز قتل دوربین مغازه خراب بوده اما در جلسه 99/5/30 بیان داشته مغازه مجهز به چهار دوربین بوده که در زمان وقوع قتل هر چهار دوربین سالم و فعال بوده حتی در روز قبل و بعد از قتل هم سالم و فعال بودند. بازبینی محتوی فیلم دوربین های منصوب در مغازه متهمین جهت احراز صحت و سقم حضورشان در مغازه در زمان وقوع قتل موثر بوده اما ادعای کذب انان مبنی بر خراب بودن دوربین ها باعث عدم بررسی فیلم ها و احیانا حذف محتوی دوربین ها شده است. 9- حسب اعلام متهمین، اولیایدم با ملاحظه فیلم صحنه قتل، ضارب را شخصی به نام ا. خ. معرفی نموده‌اند درحالی که ضاربین دو نفر بوده و از طرفی حسب تحقیقات و بررسی های لازم عدم حضور نامبرده در محل اثبات و در مورد اتهام این فرد قرار منع تعقیب صادر شده و اولیایدم متفقا ضاربین را در دادسرا و جلسات دادگاه (شعب اول و دوم کیفری یک استان) همان متهمان فوق را به عنوان قاتل معرفی نموده‌اند ضمن اینکه اولیای دم غیر از متهمین بابت قتل ادعایی نسبت به شخص دیگری نداشته اند و در شکایت و ادعای خود علیه متهمین جازم و قاطع بوده اند. عمده موارد ذکر شده به تفصیل در ارای صادره شعبه *یک منعکس است. با توجه به احراز لوث، متهمین و وکلای ایشان در مقام ارائه دلیل جهت نفی اتهام، به شهادت شهود و معرفی اولیه شخص دیگری به عنوان قاتل از سوی اولیایدم و واحد بودن قاتل استناد و اشاره نمودند که به شرح پیش گفته در رد دفاعیات ایشان و غیرموثر بودن ان اشاره شده بنابراین دادگاه با لحاظ درخواست اولیایدم مبنی بر قصاص نفس و ادای سوگند خود و سایر بستگان که بیش ا ز پنجاه نفر به دادگاه معرفی و پس از صدور قرار اتیان سوگند در اجرای مراسم قسامه و با عنایت به مدافعات غیرموثر متهمین و وکلای انان هر چند در خصوص برخی قسم خورندگان ایراد شده که می‌بایست از طبقات ارث باشد. اما با اصلاح قانون مجازات اسلامی و تصریح عبارت خویشاوندان و بستگان به نظر این دادگاه این عبارات اعم از خویشاوندان واجد طبقات ارث می‌باشند و هر فرد ذکوری که به نحو سببی یا نسبی دارای رابطه با اولیایدم باشد. شامل می‌گردد. در نتیجه با درنظرگرفتن مراتب فوق بزه انتسابی و مشارکت انان در قتل عمدی ثابت است.و دادگاه با استناد به مواد 2 - 14- 16 - 18 و تبصره ذیل ان و مواد 19 - 27 - تبصره الحاقی به ماده 104 موضوع قانون کاهش مجازات حبس - 134 (بند ب) و 140 - 160 - 174 - 289 - 290 و بند الف ان و 312 و 313 و 314 - 316 - 317 - 320 - 336 - 337 - 373 - 381 - 417 - 431 و 436 از قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و مواد 669 - 698 قانون تعزیرات 1375 حکم به قصاص نفس اقایان ی. و م. (م.) خ. بابت شرکت در قتل عمدی مرحوم ی. خ. صادر و اعلام می نماید. که حکم صادره پس از قطعیت و استیذان و پرداخت نصف دیه کامل مرد مسلمان به هر یک از متهمین از طرف اولیایدم قابل اجرای می‌باشد. در خصوص اتهامات اقای غ. خ. اهل و ساکن *فاقد سابقه کیفری موثر با وکالت اقایان ح. ر. ح. ن. و م. چ. دائر بر تهدید و نشر اکاذیب موضوع شکایت خانم م. ی. و اقای ج. خ. بدین شرح که متهم ضمن تهدید اولیایدم، پیامک هایی مبنی بر فعالیت مقتول در امر گنج، در فضای مجازی با توجه به محتویات پرونده اعم از شکایت شکات - اظهارات انان و شهادت شهود که به موضوع تهدید و نشر اکاذیب (فعالیت مقتول در امر گنج) شهادت داده اند و با لحاظ اینکه حسب تحقیقات به عمل امده صحت این ادعا ثابت نشده و با عنایت به اظهارات متهم مبنی بر اینکه از پیام عکس گرفته و برای وکیل خود فرستاده و مدافعات غیرموثر و بلاوجه ایشان و وکلای وی بزهکاری نامبرده محرز بوده و با استناد به مواد 2- 18 - 19 - تبصره ماده 104 و 134 و بندهای ب و ت ان از قانون مجازات اسلامی و مواد 669 و 698 قانون تعزیرات حکم به محکومیت نامبرده به تحمل دو فقره شش ماه و 16 روز حبس که صرفا یک فقره قابل اجرای می‌باشد. محکوم می نماید. و چنانچه هر یک از مجازات ها به یکی از علل قانونی تقلیل یابد یا تبدیل یا غیرقابل اجرا شود. دیگر مجازات اجرا می‌گردد. لکن در خصوص اتهام دیگر وی مبنی بر تلاش و مساعدت برای خلاصی متهمان ی. و م. خ. از محاکمه و محکومیت و همچنین اتهام اقای ی. خ. ازاد با تودیع وثیقه مبنی بر معاونت در قتل با توجه به محتویات پرونده و تحقیقات صورت گرفته و انکار انان و مدافعات وکلای انان و با لحاظ اینکه نامه های مجعول که در راستای تودیع وثیقه ارائه شده از جانب اقای غ. خ. ارائه نشده بلکه توسط صاحب سند ارائه گردیده که پرونده جداگانه ای تشکیل شده و اقدام دیگری که توسط ایشان در راستای تلاش و مساعدت برای خلاصی متهمین به قتل از محاکمه و مجازات باشد. صورت نگرفته و دلیلی نیز جهت اثبات ان ملاحظه نمی گردد. در خصوص اقای ی. خ. اگر چه حضور ایشان با خودروی پراید در حوالی محل قتل به کیفیت پیش گفته موثر در احراز تحقق لوث بودن قتل بوده اما با لحاظ شرایط مقرر در ماده 126 قانون مجازات اسلامی دلیلی بر احراز این جرم توسط نامبرده نمی‌باشد. و از انجا که اصل موضوع قتل با اجرای مراسم قسامه و از باب لوث ثابت شده و حسب مقررات قانونی در لوث هم صرفا دیه یا قصاص ثابت می‌شود. نه تعزیر در نتیجه موضوع معاونت در ان بدون وجود ادله قابل انتساب نمی‌باشد. دادگاه به استناد اصل 37 قانون اساسی و ماده 120 قانون مجازات اسلامی حکم بر برائت انان از اتهامات ذکر شده صادر و اعلام می نماید. رای صادره حضوری و ظرف 20 روز پس از ابلاغ قابل فرجامخواهی در دیوان عالی کشور می‌باشد. م0220

مستشاران شعبه *

ع. ن. ج. ا. س.