شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در جلسه سال مورخ 1383/1/25 طرح جامع ناحیه مراغه (شامل شهرستان های مراغه، بناب، ملکان و عجب شیر) را برای افق زمانی سال 1400 با جمعیتی معادل 727900 نفر (9 /57 درصد شهری و 1 /42 درصد روستایی) برای پایان دوره طرح در محدوده ای مشتمل بر 6 شهر (مراغه، بناب، ملکان، عجب شیر، لیلان و خراجو) و 7 بخش (مرکزی و خراجو از شهرستان مراغه، مرکزی و لیلان از شهرستان ملکان، مرکزی و قلعه چای از شهرستان عجب شیر، مرکزی از شهرستان بناب) و 18 دهستان و 330 آبادی در مساحتی بالغ بر 4702 کیلومتر مربع ضمن تاکید بر نظریات جلسه 1383/1/19 کمیته فنی شورای عالی (تصویر 1 پیوست) مورد تصویب نهایی قرار داد:
اسناد طرح به شرح زیر است:
1- نقشه منطقه بندی و کاربری اراضی (سند شماره 1):
- اراضی مسکونی (شهری، روستایی، عشایری)
- اراضی کشاورزی (آبی و دیم)
- اراضی مرتعی
- اراضی شوره زار
- تاسیسات نظامی
2- ضوابط نحوه استفاده از اراضی (سند شماره 2):
شامل ضوابط استفاده از اراضی و کاربری های مجاز در هر یک از مناطق پنجگانه فوق
3- گروه بندی مراکز جمعیتی (سند شماره 3):
با هدف ساماندهی نظام فعالیتی در فضا و دسترسی به آستانه های مناسب خدمات و تولیدات برای جمعیت ساکن از طریق تشکیل یک ناحیه (به مرکزیت شهر مراغه)، 6 منظومه (به مرکزیتمراغه، بناب، ملکان، عجب شیر، خراجو و لیلان)، 25 مجموعه و 69 حوزه صورت میگیرد که خدمات مورد نیاز را در سطوح 2 الی 5 ارائه می دهند.
1 - کمیته فنی شورای عالی پس از 4 جلسه بررسی طرح جامع ناحیه مراغه به شرح زیر به شورای عالی پیشنهاد می نماید:
1 - براساس طرح پیشنهادی مشاور، ناحیه مراغه در استان آذربایجان شرقی با مساحتی بالغ بر 87 /4701 کیلومترمربع، یکی از نواحی طرح کالبدی منطقه آذربایجان مشتمل بر 4 شهرستان مراغه، بناب، ملکان و عجب شیربوده و به 6 منظومه، 21 مجموعه، 69 حوزه، 27 روستای مستقل و 4 منطقه خدمات شهری (طبق نقشه ی شماره. ..) تقسیم گردیده است.
لکن کمیته فنی پیشنهاد مینماید براساس مصوبه مورخ 1378/10/6 شورای عالی در خصوص الگوی سطح بندی مناطق و مراکز روستایی و استاندارد ها و ضوابط ارائه خدمات روستایی کشور، عنوان منطقه خدمات شهری حذف و برهمین اساس اصلاحات لازم در زمینه ی وابستگی نقاط روستایی واقع در مناطق خدمات شهری ذکر شده در سطوح حوزه، مجموعه و منظومه بر روی نقشه و جداول اعمال گردد.
2- جمعیت ناحیه مراغه در سرشماری عمومی سال 1375 معادل 484868 نفر بوده که با توجه به عدم سابقه مهاجرپذیری ناحیه در گذشته، بالا بودن نرخ رشد طبیعی جمعیت ناحیه نسبت به میانگین کشور و استان، عدم ارائه دلایل روشنی برای ارتقای اقتصادی و جذب و تاکید بر تثبیت جمعیت داخل نواحی در منطقه، کمیته فنیبا احتساب نرخ رشد 7 /1 درصد در سال افق 1400 (گزینه ی شماره 11) جمعیت حدود 727900 نفر را تایید کرد. از این تعداد 421800 نفر (58 درصد) شهری و 306100 نفر (42 درصد) روستایی خواهند بود.
3- براساس طرح پیشنهادی، تعداد شاغلین ناحیه مراغه از 142360 نفر در زمان تهیه طرح تا افق طرح بالغ بر 255300 نفر خواهد شد که توزیع آن در بخش های سه گانه اقتصادی به ترتیب 8 /39 درصد معادل 76100 نفر در بخش کشاورزی، 9 /40 درصد معادل 104400 نفر در بخش صنعت و 3 /29 درصد معادل 74800 نفر دربخش خدمات خواهد بود. نرخ بیکاری معادل 4 /5 درصد منظور شده است و نرخ معیشت نیز معادل 8 /5 نفرمی باشد. بدیهی است براساس انتخاب گزینه 1 پیش بینی جمعیت مشاور، ارقام فوق مورد محاسبه قرار خواهندگرفت.
4- اختصاص دو ردیف به اراضی شهری (موجود) و اراضی توسعه شهری در جدول سطوح کاربری اراضی پیشنهادی (صفحه ی 809) شفاف نبوده و الزامی است کلیه نقشه ها و جداول سطوح کاربری براساس نیازهای واقعی و منطقی ناحیه در افق طرح مورد بازنگری و قابلیت اراضی و کاربری اراضی مورد نیاز توسعه ازیکدیگر مجزا شوند.
5 - محل وقوع شهرک صنعتی مصوب بناب واقع در 9 کیلومتری شمال شهر بناب و نواحی صنعتی روستایی وپادگان سپاه در حومه ی شهر ملکان و محوطه های تاریخی ناحیه در کلیه اسناد و نقشه ها لحاظ گردد.
6- روستاهایی که در افق طرح قابلیت تبدیل به نقاط شهری را دارا میباشند، با توجه به ضوابط و مقررات مربوطه به تبدیل نقاط روستایی به شهری مورد عمل وزارت کشور انطباق داده شوند.
7- در ضوابط و مقررات اجرایی طرح، آخرین تغییرات ضوابط استقرار صنایع مصوب 1378/12/2 هیات محترم وزیران آییننامه اثرات زیست محیطی طرح های عمرانی و کلیه ضوابط و مقررات وزارت راه و ترابری براساس اصلاح قانون ایمنی راه ها و راه آهن مصوب سال 1379 گنجانده شود.
8- اعضا کمیته فنی توجه اعضاء محترم شورای عالی را به این نکته معطوف می دارند که در بررسی طرحهای ناحیه ای اخیر (تبریز، خلخال و مراغه) برآوردهای جمعیتی طرح کالبدی منطقه آذربایجان دارای اختلافات فاحشی با واقعیت های جمعیتی موجود و برآوردهای آتی طرح های مذکور میباشد.