ماده واحده - موافقتنامه تشویق و حمایت متقابل از سرمایهگذاری بین دولتجمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوری اوکراین مشتمل بر یک مقدمه، دوازده ماده ویک پروتکل به شرح پیوست تصویب و اجازه مبادله اسناد آن داده میشود.
تبصره - رعایت اصل یکصد و سی و نهم (139) قانون اساسی جمهوری اسلامیایران در خصوص ارجاع به داوری الزامی است.
بسمالله الرحمن الرحیم
موافقتنامه تشویق و حمایت متقابل از سرمایهگذاری بیندولت جمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوری اوکراین
مقدمه
دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوری اوکراین که از این پس «طرفینمتعاهد» نامیده میشوند،
با علاقمندی به تحکیم همکاری اقتصادی در راستای منافع هر دو کشور،
با قصد ایجاد و حفظ شرایط مساعد برای سرمایهگذاریهای سرمایهگذاران یککشور در قلمرو کشور دیگر، و
با آگاهی از اینکه تشویق و حمایت متقابل از سرمایهگذاریها، طبق موافقتنامه موجود موجب برانگیختن ابتکارات بازرگانی در این زمینه میگردد، به شرح زیر توافقنمودند:
ماده 1 - تعاریف
از نظر این موافقتنامه:
1 - اصطلاح «سرمایهگذاری» عبارت از هر نوع دارایی است که در رابطه با فعالیتهای اقتصادی توسط سرمایهگذار یک طرف متعاهد در قلمرو طرف متعاهد دیگرطبق قوانین و مقررات طرف اخیر سرمایهگذاری شود، و بخصوص شامل موارد زیرمیگردد:
الف - اموال منقول و غیرمنقول و نیز هرگونه حقوق مالکیتی دیگر، مانند رهن، حق حبس مال، وثیقه و حقوق مشابه،
ب - سهام و اوراق قرضه شرکتها یا هر نوع مشارکت در شرکتها،
ج - حق ادعا نسبت به پول یا هر عملیاتی که در ارتباط با یک سرمایهگذاری دارای ارزش اقتصادی باشد،
د - حقوق مالکیت صنعتی و معنوی شامل علائم تجاری، حق انحصاری اختراع، طرحهای صنعتی، فرآیندهای فنی، دانش فنی، اسرار تجاری، اسامی تجارتی و حق کسب و پیشه در ارتباط با یک سرمایهگذاری،
ه- - هرگونه حقوق اعطاء شده توسط قانون یا براساس قرارداد و هرگونه پرواز ومجوز براساس قانون، شامل حق اکتشاف، استخراج، کشت یا استحصال منابع طبیعی.
2 - اصطلاح «سرمایهگذار» به معنای هر شخص حقیقی یا حقوقی است که درقلمرو طرف متعاهد دیگر سرمایهگذاری نماید؛
الف - اصطلاح شخص حقیقی به معنای هر شخص حقیقی است که دارای ملیت یکی از طرفین متعاهد برطبق قوانین آن طرف باشد.
ب - اصطلاح شخص حقوقی به معنای هر شخصیت حقوقی است که براساس قوانین هر طرف متعاهد تاسیس و توسط قوانین همان طرف به عنوان شخص حقوقیشناسایی شده باشد و مقر و فعالیتهای اقتصادی واقعی آن در قلمرو طرف متعاهد مذکورقرار گرفته باشد.
3 - اصطلاح «عواید» به معنای مبالغی است که به طور قانونی از یک سرمایهگذاری حاصل شده باشد و بخصوص (و نه منحصراً) شامل سود، عایدات سرمایهای، سهام، سود سهام، حقالامتیاز و کارمزد میگردد.
4 - اصطلاح «قلمرو» به معنای زیر است:
الف - در مورد جمهوری اسلامی ایران؛
قلمرو جمهوری اسلامی ایران، از جمله مناطق دریایی مجاور سواحل آن، تا حدیکه ایران میتواند در آن مناطق حقوق حاکمیتی یا صلاحیت اعمال کند.
ب - در مورد اوکراین:
قلمرو تحت حاکمیت اوکراین و مناطق دریایی و زیردریایی که کشور مذکور، طبقحقوق بینالملل، بر آنها حاکمیت، حقوق حاکمیتی یا صلاحیت اعمال مینماید.
ماده 2 - تشویق و حمایت سرمایهگذاریها
1 - هر طرف متعاهد مبادرت به تشویق و ایجاد شرایط مناسب برای سرمایهگذاران طرف متعاهد دیگر جهت سرمایهگذاری در قلمرو خود خواهد نمود و این سرمایهگذاریها را طبق قوانین و مقررات خود خواهد پذیرفت.
2 - سرمایهگذاریهای سرمایهگذاران هر طرف متعاهد در قلمرو طرف متعاهد دیگر همواره از حمایت کامل قانونی برخوردار خواهند بود که از رفتار اعمال شده نسبت به سرمایهگذاران هر کشور ثالثی که در شرایط قابل مقایسه قرار دارند نامساعدتر نباشد.
ماده 3 - رفتار ملل کاملهْْ الوداد
1 - هر طرف متعاهد در قلمرو خود با سرمایهگذاریها و عواید سرمایهگذاران طرف متعاهد دیگر رفتاری عادلانه و منصفانه که نامساعدتر از رفتار اعمال شده نسبت به سرمایهگذاریها و عواید سرمایهگذاران هر کشور ثالث نباشد، اعمال خواهد نمود.
2 - هر طرف متعاهد نسبت به سرمایهگذاران طرف متعاهد دیگر براساس قوانین ومقررات خود، در خصوص مدیریت، نگهداری، استفاده، بهرهمندی یا انتقال سرمایهگذاریهایشان رفتاری منصفانه و عادلانه را به نحوی که از رفتار اعمال شده نسبت به هر کشور ثالثی نامساعدتر نباشد اعمال خواهد نمود.
3 - مقررات بندهای (1) و (2) این ماده نباید به نحوی تعبیر و تفسیر شود که هرطرف متعاهد را مکلف سازد تا سرمایهگذاران طرف متعاهد دیگر را از امتیازات و مزایای رفتاری که طرف متعاهد سابقالذکر به موجب موارد زیر اعطاء مینماید برخوردار سازد:
الف - هرگونه اتحادیه گمرکی یا منطقه آزاد تجاری یا اتحادیه پولی یاموافقتنامههای مشابه بینالمللی که منجر به این گونه اتحادیهها یا موسسات یا اشکال دیگرهمکاری منطقهای میشود که هر طرف متعاهد عضو آن بوده و یا ممکن است به عضویتآن درآید.
ب - هرگونه موافقتنامه یا ترتیبات بینالمللی که به طور کامل یا بخش اعظم آنمربوط به مالیات باشد.
ماده 4 - جبران خسارت
1 - چنانچه سرمایهگذاریهای سرمایهگذاران هر طرف متعاهد به علت جنگ، درگیری مسلحانه، حالت اضطراری ملی، شورش، آشوب، قیام یا حوادث مشابه دیگر درقلمرو طرف متعاهد دیگر دچار خسارت گردد، این سرمایهگذاران از نظر جبران، استرداد، پرداخت غرامت یا سایر تسویه حسابها از رفتاری برخوردار خواهند شد که از رفتار طرف متعاهد اخیر با سرمایهگذاران خود یا سرمایهگذاران هر کشور ثالث (هرکدام که مساعدترباشد) نامساعدتر نباشد.
2 - بدون لطمه به مفاد بند (1) این ماده، سرمایهگذاران هر طرف متعاهد که درضمن هر یک از رویدادهای مذکور در آن بند در سرزمین طرف متعاهد دیگر، در نتیجه حالات زیر متحمل خسارت شوند، بابت خسارات متحمله در طول مدت مصادره یاخسارات ناشی از تخریب اموال، غرامت عادلانه و کافی دریافت خواهند داشت:
الف - مصادره اموال آنان توسط نیروها یا مقامات آن کشور.
ب - تخریب اموال آنان توسط نیروها یا مقامات آن کشور که در نتیجه درگیری نظامی یا شرایط اضطراری نباشد.
ماده 5 - مصادره و جبران خسارت
1 - سرمایهگذاریهای سرمایهگذاران یک طرف متعاهد، نباید توسط طرف متعاهد دیگر مورد سلب مالکیت، ملیکردن یا مشمول تدابیری، مستقیم یا غیرمستقیم، با تاثیرات مشابه قرار بگیرد. مگر اینکه بخاطر یک هدف عمومی، به روشی غیرتبعیضآمیز و درمقابل پرداخت سریع، موثر و منصفانه خسارت و برطبق موازین قانونی باشد.
2 - جبران خسارت برای مصادره یک سرمایهگذاری باید معادل ارزشسرمایهگذاری بلافاصله قبل از عمل مصادره یا آگاهی عمومی از مصادره باشد. اینگونهجبران خسارت شامل خسارت اضافی برای تاخیر پرداخت از تاریخ مصادره خواهد بود.
3 - سرمایهگذاری که متحمل خسارت شده حق دارد بررسی فوری موضوع مصادره و نیز ارزیابی سرمایهگذاری خود را برطبق اصول تعیین شده در این ماده از مقامات قضایی یا سایر مقامات رسمی طرف متعاهد میزبان درخواست نماید.
ماده 6 - انتقالات
1 - طرفین متعاهد انتقال پرداختهای مربوط به سرمایهگذاریها را با ارز آزاد و قابلتبدیل، بدون محدودیت و تاخیر غیرموجه طبق قوانین و مقررات مربوط خود تضمینخواهند نمود. اینگونه انتقالات بخصوص شامل موارد زیر میباشند:
الف - سرمایه.
ب - عواید.
ج - وجوه مربوط به بازپرداخت وامهای مرتبط با یک سرمایهگذاری.
د - عواید حاصل از فروش یا انحلال یک سرمایهگذاری.
ه-- حقوق ماهیانه، دستمزدها و دیگر وجوه دریافتی توسط اتباع یک طرف متعاهد که پروانه کار مرتبط با یک سرمایهگذاری را در قلمرو طرف متعاهد دیگر اخذ نمودهاند.
و - جبران خسارت برطبق مواد (4) و (5).
2 - از نظر این موافقتنامه نرخ تبدیل ارز، نرخ رسمی و معتبر برای معاملات جاری در تاریخ انتقال باشد، مگر اینکه به نحو دیگری توافق شده باشد.
ماده 7 - جانشینی
1 - اگر سرمایهگذاری سرمایهگذار یک طرف متعاهد در مقابل خطرات غیرتجاری در چارچوب یک نظام قانونی توسط یک شرکت بیمه همان طرف متعاهد تضمین شدهباشد، هرگونه جانشینی بیمهگر که از شرایط قرارداد بیمه ناشی شود به وسیله طرف متعاهد دیگر به رسمیت شناخته خواهد شد.
2 - چنین بیمهگری حق اعمال حقوق دیگری غیر از حقوقی که سرمایهگذاراستحقاق آن را داشته است نخواهد داشت.
3 - اختلافات بین یک طرف متعاهد و چنین بیمهگری براساس مفاد ماده (8) این موافقتنامه حل و فصل خواهد شد.
ماده 8 - حل و فصل اختلافات بین یک طرف متعاهد و سرمایهگذار طرف متعاهد دیگر
1 - هر اختلافی که بین سرمایهگذار یک طرف متعاهد و طرف متعاهد دیگر دربارهیک سرمایهگذاری در قلمرو آن طرف متعاهد دیگر بوجود بیاید، منوط به مذاکره طرفین اختلاف حل و فصل خواهد بود.
2 - چنانچه اختلاف بین سرمایهگذار یک طرف متعاهد و طرف متعاهد دیگر نتواند طی یک دوره شش ماهه پس از آغاز مذاکره مذکور به نتیجه برسد، هر یک از طرفیناختلاف حق خواهند داشت که مورد را به یک دیوان داوری ویژه بینالمللی که براساس قواعد داوری کمیسیون حقوق تجارت بینالمللی سازمان ملل متحد (آنسیترال) ایجادشده است ارجاع نماید. طرفین اختلاف میتوانند در خصوص تغییرات این قواعد به طورکتبی توافق نمایند. احکام داوری قطعی و برای طرفین اختلاف لازمالاتباع خواهد بود.
3 - داوری توسط سه داور انجام خواهد شد. هر طرف اختلاف یک داور و این دوداور یک سرداور را که تبعه کشور ثالثی که با هر دو طرف متعاهد در زمان انتصاب روابط سیاسی داشته باشد، تعیین خواهند نمود.
4 - تصمیمات دیوان داوری قطعی و برای طرفین اختلاف لازمالاتباع خواهد بود.
ماده 9 - حل و فصل اختلافات بین طرفین متعاهد
1 - اگر بین طرفین متعاهد در ارتباط با تفسیر یا اجرای این موافقتنامه اختلافی بوجود آید، طرفین متعاهد در اولین گام سعی بر حل و فصل آن از طریق مذاکره و مشاوره خواهند نمود.
2 - اگر طرفین متعاهد نتوانند ظرف شش ماه پس از اطلاع کتبی مذاکرات حل وفصل توسط یکی از طرفین اختلاف به توافق برسند، موضوع به درخواست هر یک ازطرفین متعاهد طبق مفاد این ماده، به یک دیوان داوری سه نفره تسلیم خواهد شد.
3 - هر یک از طرفین متعاهد یک داور و این دو داور یک سرداور از اتباع کشور ثالثی که در تاریخ تعیین با طرفین متعاهد روابط سیاسی داشته باشد، تعیین خواهند نمود.
4 - طرف متعاهدی که در رجوع به داوری پیشقدم میشود داور خود را در«درخواست داوری» منصوب خواهد نمود. اگر طرف متعاهد دیگر داور خود را ظرفمدت سی روز از تاریخ دریافت رسمی «درخواست داوری» منصوب ننماید، این داور بنابه درخواست طرف متعاهدی که در داوری پیشقدم شده است به وسیله رئیس دیوانبینالمللی دادگستری تعیین خواهد گردید.
5 - اگر دو داور نتوانند ظرف مدت شصت روز از تاریخ انتصاب دومین داور برای انتخاب سرداور به توافق برسند، سرداور بنا به درخواست هر یک از طرفین متعاهد بهوسیله رئیس دیوان بینالمللی دادگستری منصوب خواهد گردید.
6 - اگر در موارد مندرج در بندهای (4) و (5) این ماده، رئیس دیوان بینالمللی دادگستری از انجام وظیفه مذکور منع یا تبعه یکی از طرفین متعاهد باشد، انتصاب به وسیله معاون رئیس دیوان بینالمللی دادگستری انجام خواهد شد. اگر وی نیز از انجاموظیفه منع یا تبعه یکی از طرفین متعاهد باشد، انتصاب توسط عضو ارشد دیوان بینالمللی دادگستری که تبعه هیچیک از طرفین متعاهد نباشد، انجام خواهد شد.
7 - باتوجه به سایر شرایط تعیین شده به وسیله طرفین متعاهد، دیوان در مورد آیین رسیدگی و محل داوری تصمیم خواهد گرفت.
8 - تصمیمات دیوان قطعی و برای طرفین متعاهد لازمالاتباع است. هر طرف متعاهد هزینههای داور خود و نمایندگی خود را در جریان داوری تقبل خواهد نمود.هزینه رئیس دیوان و سایر هزینهها توسط طرفین متعاهد به طور مساوی تقبل خواهدگردید.
ماده 10 - اجرای سایر قواعد و تعهدات ویژه
چنانچه علاوه بر موافقتنامه موجود، قوانین هر طرف متعاهد یا موافقتنامههایبینالمللی، که در حال حاضر بین طرفهای متعاهد موجود باشد یا بعداً بین آنها منعقدگردد، حاوی قاعدهای اعم از عام یا خاص باشد، که سرمایهگذاریهای سرمایهگذاران طرف متعاهد دیگر را مشمول رفتاری مساعدتر از رفتار پیشبینی شده در موافقتنامهحاضر بنماید، قاعده مذکور تا جائی که مساعدتر باشد بر موافقتنامه موجود حاکمیتخواهد داشت.
ماده 11 - اجرای موافقتنامه
1 - پس از قابل اجراءشدن این موافقتنامه، مقررات آن در مورد سرمایهگذاریهایسرمایهگذاران یک طرف متعاهد در قلمرو طرف متعاهد دیگر اعمال خواهد گردید.
2 - طرفین متعاهد میتوانند به طور موردی توافق نمایند که سرمایهگذاریهایسرمایهگذاران یک طرف متعاهد در سرزمین طرف متعاهد دیگر، که قبل از قابلاجراءشدن این موافقتنامه انجام گرفته است، مشمول مقررات این موافقتنامه قرار گیرد.
ماده 12 - قابلیت اجرا، مدت و فسخ
1 - هر یک از طرفین متعاهد، طرف متعاهد دیگر را از انجام تشریفات قانونی لازمبرای قابل اجراءشدن این موافقتنامه مطلع خواهد نمود. این موافقتنامه از تاریخ ابلاغ دومین اطلاعیهای که به نحو فوق انجام شود لازمالاجراء خواهد گردید.
2 - این موافقتنامه برای یک دوره ده ساله معتبر خواهد بود و اعتبار آن ادامهخواهد داشت، مگر این که طبق بند (3) این ماده فسخ گردد.
3 - هر یک از طرفین متعاهد میتواند با ارائه یک اطلاعیه کتبی قبلی یک ساله بهطرف متعاهد دیگر، این موافقتنامه را در پایان دوره ده ساله اول یا در هر زمان پس از آن فسخ نماید.
4 - نسبت به سرمایهگذاریهای انجام شده یا تحصیل شده قبل از تاریخ فسخ اینموافقتنامه، مفاد تمامی سایر مواد این موافقتنامه، برای یک دوره اضافی ده ساله از تاریخ فسخ، همچنان نافذ خواهد بود.
با تایید مطالب فوق، امضاءکنندگان ذیل با اختیار کامل از طرف دولتهای متبوع خوداین موافقتنامه را امضا کردهاند.
این موافقتنامه امروز به تاریخ یکم خردادماه 1375 هجری شمسی (بیست و یکم می 1996 میلادی) در تهران در دو نسخه به زبانهای فارسی، اوکراینی و انگلیسی که هرسه متن از اعتبار یکسان برخوردارند، تنظیم گردید. در صورت اختلاف در تفسیرموافقتنامه، متن انگلیسی معتبر خواهد بود.
از طرف دولت جمهوری اسلامی ایران از طرف دولت جمهوری اوکراین
پروتکل
همزمان با امضای موافقتنامه تشویق و حمایت متقابل از سرمایهگذاری بین دولتجمهوری اسلامی ایران و دولت اوکراین، طرفین متعاهد در مورد بندهای زیر که اجزاء لاینفک موافقتنامه را تشکیل میدهند نیز توافق نمودند:
به منظور توضیح بیشتر در مورد اصطلاحات «سرمایهگذاری» و «پذیرش» که در بند(1) ماده (1) و بند (1) ماده (2) و نیز در سایر مواد موافقتنامه مورد استفاده قرار گرفتهاند،مواضع طرفین متعاهد به شرح ذیل میباشد:
1 - در مورد جمهوری اسلامی ایران اصطلاح «سرمایهگذاری» مندرج در بند (1) ماده (1) و همینطور در سایر مواد موافقتنامه، منحصراً ناظر بر سرمایهگذاریهایی است که در قلمرو جمهوری اسلامی ایران، طبق قانون جلب و حمایت سرمایههای خارجی درایران و آییننامه اجرایی آن، یا قوانین و مقرراتی که جایگزین آن خواهد شد، پذیرفته شده و به ثبت رسیده باشد.
پذیرش و ثبت سرمایهگذاریهای سرمایهگذاران اوکراینی در قلمرو جمهوریاسلامی ایران به وسیله یک «گواهی پذیرش»، سندیت مییابد. این گواهی، سند ویژهایاست که توسط وزارت امور اقتصادی و دارایی، سازمان سرمایهگذاری و کمکهایاقتصادی و فنی ایران یا دستگاههای جانشین آن صادر میگردد و موید تصویب سرمایهگذاری طبق قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران برای سرمایهگذاری خارجیمیباشد.
«گواهی پذیرش» ممکن است شرایط خاصی را که بر آن اساس سرمایهگذاریپذیرفته شده است، تعیین نماید.
2 - در مورد اوکراین اصطلاح «سرمایهگذاری» مندرج در بند (1) ماده (1) و نیز درسایر مواد موافقتنامه، ناظر است بر کلیه سرمایهگذاریهایی که به وسیله سرمایهگذاران جمهوری اسلامی ایران در قلمرو اوکراین براساس قوانین و مقررات جاری اوکراین انجامشده است، پذیرش و ثبت سرمایهگذاریهای سرمایهگذاران جمهوری اسلامی ایران دراوکراین به وسیله یک سند ویژه که براساس قوانین و مقررات جاری اوکراین صادرمیگردد، سندیت مییابد.
این پروتکل امروز به تاریخ یکم خردادماه 1375 هجری شمسی (بیست و یکم می1996 میلادی) در تهران در دو نسخه به زبانهای فارسی، اوکراینی و انگلیسی که هر سهمتن از اعتبار یکسان برخوردارند، تنظیم گردید. در صورت اختلاف در تفسیر پروتکل، متنانگلیسی معتبر خواهد بود.
از طرف دولت جمهوری اسلامی ایران از طرف دولت جمهوری اوکراین
قانون فوق مشتمل بر ماده واحده منضم به متن موافقتنامه شامل مقدمه و دوازدهماده و یک پروتکل در جلسه علنی روز سهشنبه مورخ بیست و سوم اردیبهشت ماه یکهزارو سیصد و هشتاد و دو مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ 1382/03/08 به تایید شورای نگهبان رسیده است.
رئیس مجلس شورای اسلامی - مهدی کروبی