کلاسه پرونده: 428/79
شاکی:آقای محمدرشید اقبالی- رضا عیدی- مرتضی سعیدیفائز
موضوع:ابطال آییننامه و دستورالعمل اجرایی آییننامه رسیدگی به تخلفات توزیع و فروش فرآوردههای نفتی
تاریخ رای:یکشنبه 22 آذر 1383
شماره دادنامه: 467
مقدمه: شکات به شرح دادخواست تقدیمی اعلام داشتهاند، شرکت ملی فرآوردههای نفتی آییننامه و دستورالعمل اجرایی آییننامه رسیدگی به تخلفات توزیع و فروش فرآوردههای نفتی تدوین و از تاریخ 1/5/74 به موقع اجراء گذاشته است که بر خلاف نص صریح اصل 36 و 38 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران است. قانون در اساسنامه شرکت ملی نفت ایران و در اساسنامه شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی ایران مجوز قانونی وجود ندارد که شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی ایران اختیار تدوین و اجرای آییننامهای به عنوان آییننامه تخلفات و دستورالعمل اجرایی آن نسبت به صاحبان جایگاههای اختصاصی عرضه و فروش فرآوردههای نفتی داشته باشد. لذا آییننامه مورد شکایت خلاف قانون اساسی و دیگر مقررات موضوع است. رئیس امور حقوقی شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی ایران در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره20296/30 مورخ 18/6/82 اعلام داشتهاند، اولاً به موجب مفاد مندرج در بند الف و ب ماده 4 قانون اساسنامه شرکت ملی نفت ایران مصوب 56 تولید و عرضه و فروش و حمل و نقل مواد نتفی در داخل و خارج از کشور منحصراً از طریق وزارت نفت و شرکت ملی پالایش و پخش و این شرکت صورت میگیرد و مطابق بند ز ماده 35 قانون مذکور تدوین هرگونه آییننامه داخلی بر عهده این شرکت میباشد و آییننامه مورد شکایت نیز در جهت توزیع صحیح و سالم مواد نفتی تدوین شده و صرفاً در مقابل اشخاص طرف قرارداد با شرکت و عاملین توزیع اعمال میگردد و مستقلاً متضمن وضع قانون و قاعده آمره نیست بلکه به تبع قرارداد نسبت به طرفهای قرارداد با شرکت قابلیت اجرایی پیدا میکند. ثانیاً کلیه پمپ بنزین داران وفق قرارداد ملزم و متعهد میباشند بر طبق ضوابط و مقررات شرکت مواد نفتی و بنزین را با قیمت تعیین شده و کمیت استاندارد به مصرف کنندگان بفروشند که جزئیات مقررات مربوطه راجع به نحوه خرید و توزیع و فروش و نگهداری و رعایت مقررات ایمنی و امنیتی و نرخ مصوب و غیره در بندبند قرارداد منعقده به صراحت درج گردیده است، زیرا مواد نفتی تا لحظه تحویل به مصرف کننده نهایی در مالکیت این شرکت قرار دارد و عاملین توزیع در حکم امین موظف به رعایت صرف و صلاح شرکت بوده و از هرگونه تعدی و تفریط که مصادیق آنها در آییننامه مذکور تعیین شده است منع شدهاند. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق با حضور روسای شعب بدوی و روسا و مستشاران شعب تجدیدنظر تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات عمومی
نظر به اختصاص مسئولیت تولید و عرضه و فروش و حمل و نقل مواد نفتی به وزارت نفت و شرکت ملی پالایش و پخش و شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی ایران به شرح بند الف و ب ماده 4 قانون اساسنامه شرکت ملی نفت ایران مصوب 56 و اجازه تدوین و تصویب آییننامهها و مقررات اجرایی مربوط به شرح بند ز ماده 35 اساسنامه مزبور و حسب مندرجات لایحه جوابیه مقررات دستورالعمل اجرایی آییننامه رسیدگی به تخلفات توزیع و فروش فرآوردههای نفتی مورد قبول عاملین فروش و طرف قرارداد شرکت مزبور قرار گرفتهاند و با امضا قراردادهای تنظیمی اعمال مقررات مورد اعتراض را در صورت ارتکاب تخلف از مقررات مربوط پذیرفتهاند بنابراین آییننامه فوقالذکر و دستورالعمل اجرایی آن به لحاظ قابلیت اجرای آن درباره اشخاصی که به نحو ملزمی پذیرای اجرای آن گردیدهاند مغایرتی با قانون ندارد.
رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری - رازینی