تاریخ نظریه: 1405/05/18
شماره نظریه: 7/1405127
شماره پرونده: 1405-229-127ک
استعلام:
چنانچه وقوع بزه قتل عمدی محرز باشد؛ اما اولیای دم متوفی شناسایی نشود و یا دسترسی به آنان حاصل نشود و در اجرای ماده 356 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 رئیس قوه قضاییه متقاضی قصاص قاتل باشد و دادگاه بر اساس قرائن و امارات ظنیه موضوع را از مصادیق لوث تشخیص دهد: با توجه به قائم به شخص بودن سوگند و عدم دسترسی به مدعی خصوصی (ولی دم)، تشریفات قانونی و قسامه بر اساس موازین فقهی و قانون مجازات اسلامی، چگونه اعمال و اجرا می‌شود؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
مدعی که مطابق قانون اقامه قسامه می‌نماید، ولی دم مقتول است. در فرض سوال که اولیای دم شناسایی نشده یا به آن‌ها دسترسی نیست، وفق ماده 356 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، دادستان در صورت تفویض اختیار توسط رئیس قوه قضاییه (با استیذان از مقام رهبری)، قائم‌مقام ولی دم است و نه خود ولی دم؛ بر این اساس، در چنین فرضی اقامه قسامه موضوعاً منتفی است؛ اما دادستان می‌تواند قسم را به منکر واگذار کند.