کلاسه پرونده: 417/83
شاکی:شورای صنفی دانشکده حقوق و علوم سیاسی
موضوع:ابطال بخشنامه شماره 59096/21 مورخ 14/7/1382 اداره کل آموزش دانشگاه تهران
تاریخ رای:یکشنبه 17 تیر 1386
شماره دادنامه: 251
مقدمه: شاکی به شرح دادخواست تقدیمی اعلام داشته است، اداره کل آموزش دانشگاه تهران طی بخشنامهای به شماره 59096/21 مورخ 14/7/82 خطاب به معاونت آموزشی دانشکده حقوق وعلوم سیاسی دانشگاه تهران، میزان شهریه ورودی های تحصیلی سال 1382 را با افزایش 300% نسبت به سنوات 81-73 تعیین نموده که بر خلاف صریح ماده 5 قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی جمهوری اسلامی ایران میباشد، زیرا که طبق ماده مرقوم افزایش بیش از 10% مجاز نیست بدین شرح که شهریه ثابت ورودی های 81-78، 000/200 هزار ریال تعیین گردیده بود لکن شهریه ثابت ورودی سال 1382، 000/600 هزار ریال مقرر گردیده و بدین ترتیب شهریه دروس عمومی تا سال 1381، 29280 هزار ریال بوده که در سال 1382 به 000/60 و شهریه دروس تخصصی 58560 هزار ریال بود که به 000/100 هزار ریال افزایش یافتهاند و نیز برای دروس پایه که تا قبل از سال 1382 شهریهای در نظرگرفته نشده بود، در این سال شهریه دروس پایه 000/90 هزار ریال تعیین گردیده است. با توجه به اینکه اکثریت قشر دانشجو از نظر مالی وابسته به خانوادههایشان میباشند و درآمدی از خود ندارند علی الخصوص دانشجویان شهرستان این افزایش شهریهها فشار زیادی را به خانوادهها و خود دانشجویان وارد میکند و با توجه به اینکه با ماده 5 برنامه سوم توسعه در تعارض نیز میباشد، لذا ابطال بخشنامه مورد بحث که مخالف صریح قانون برنامه توسعه اقتصادی است درخواست میشود. اداره کل امور حقوقی دانشگاه تهران طی لایحه شماره 37934/51 مورخ 28/7/83 اعلام نموده است، با عنایت به اینکه میزان شهریه تحصیلی دانشجویان شبانه به استناد بند (ب) ماده 152 برنامه سوم و پیرو مصوبه هفتمین اجلاس مشترک هیاتهای امناء و پیشنهاد کمیسیون دائمی هیات امنای آن دانشگاه هزینههای دوره نوبت دوم(شبانه) نیمه حضوری در مقاطع مختلف به شرح جدول (پیوست) برای سال 83-1382 که مورد تایید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری میباشد، تعیین و جهت اجرا به دانشگاه ابلاغ گردیده است و از طرفی بر اساس بند (و) ماده 7 قانون تشکیل هیاتهای امناء دانشگاهها و... مصوبات جلسات 181 و 183 مورخ 23/12/67 شورای عالی انقلاب فرهنگی از جمله وظائف و اختیارات هیات امناء دانشگاهها تصویب نحوه وصول درآمدهای اختصاصی دانشگاه و مصرف آن میباشد و بند (ب) ماده 27 آییننامه مالی و معاملاتی دانشگاهها و موسسات آموزش عالی نیز بر اختیار قانونی هیات امناء دانشگاهها در تعیین انواع و نحوه وصول درآمدهای اختصاصی دلالت دارد و هیات امناء و هیات ممیزه مرکزی و شورای مرکزی دانشگاهها نیز بر این اساس با بررسی خدمات آموزشی ارائه شده میزان شهریه را تعیین و ابلاغ مینماید. با این وجود بخشنامه صادره از طرف هیات امناء فوقالذکر بر اساس مقررات قانونی و در راستای انجام وظایف محوله بوده و هیچگونه مغایرت با موازین شرعی و قانونی نداشته است. هیات عمومی دیوانعدالت اداری در تاریخ فوق با حضور روسا و مستشاران و دادرسان علیالبدل شعب دیوان تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات عمومی
با عنایت به اینکه هزینه و شهریه تحصیل در دانشگاهها و موسسات آموزش عالی منصرف از خدمات مذکور در ماده 5 قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی جمهوری اسلامی ایران است و از مصادیق آن به شمار نمیرود و اینکه به موجب بند (ب) ماده 159 قانون مزبور به دانشگاهها و موسسات آموزش عالی اجازه داده شده است، نسبت به برگزاری دورههای شبانه و دورههای خاص اقدام نمایند و هزینه مربوط را با تایید وزارتخانههای بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و علوم، تحقیقات و فناوری حسب مورد از داوطلبان اخذ و به خزانه واریز کنند، بخشنامه مورد اعتراض که در اجرای هدف و حکم مقنن تهیه و تنظیم شده است، مغایرتی با قانون ندارد و خارج از حدود اختیارات نمیباشد.