رای وحدت رویه شماره 933 مورخ 1396/09/21 هیات عمومی دیوان عدالت اداری

بسم الله الرحمن الرحیم

شماره دادنامه: 933

تاریخ دادنامه: 21/09/1396

کلاسه پرونده: 96/1218

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

اعلام کننده تعارض: آقای سعید کریم نژاد

موضوع: اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری

گردش کار: تبصره 3 ماده 58 قانون استخدامی وزارت اطلاعات مصوب 1374 مقرر داشته: «وزارتخانه {وزارت اطلاعات} می‌تواند در صورت تشخیص ضرورت، مستخدمانی را که سابقه خدمت آنان 20 سال و بالاتر باشد بازنشسته نماید.» وزارت اطلاعات با استناد به این ماده با درخواست بازنشستگی شاکیان موافقت می کند. بر اساس ماده 88 قانون مزبور مقرر شده به مستخدمین بازنشسته، ماهانه مبلغی به عنوان حقوق بازنشستگی معادل 30/1 متوسط حقوق و فوق العاده شغل و مزایای مستمری سه سال پایانی خدمت آنان ضرب در سنوات پرداخت شود. وزارت اطلاعات بر اساس ماده 88 قانون مذکور از حقوق و مزایای 3 سال آخر اشتغال شاکیان اقدام به معدل گیری کرده است. شاکیان با این استدلال که چون جانباز هستند، اعمال قانون نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی و معلولین عادی و شاغلین مشاغل سخت و زیان آور مصوب 1383 برای محاسبه آخرین حقوق قبل از بازنشستگی جهت محاسبه مستمری بازنشستگی را تقاضا می کنند. شعبه 35 دیوان عدالت اداری با این استدلال که قوانین مصوب در خصوص جانبازان آمره بوده و تمامی سازمانها و ادارات دولتی مکلف به اجرای آن هستند و صرف تمسک به داشتن مقررات استخدامی خاص مسقط بهره مندی از مزایای مقرر در خصوص جانبازان نمی‌باشد، معدل گیری از حقوق 3 سال آخر حالت اشتغال را مغایر هدف مقنن دانسته و حکم به ورود شکایت صادر کرده است. از سوی دیگر شعبه 2 تجدید نظر دیوان عدالت اداری با این استدلال که بازنشستگی شاکی بر اساس تبصره 3 ماده 58 قانون استخدامی وزارت اطلاعات که موخر التصویب بر قانون نحوه بازنشستگی جانبازان می‌باشد صورت پذیرفته است و به لحاظ نوع بازنشستگی مشمول مقررات قانون مزبور نمی‌باشد و ضمن نقض دادنامه شعبه 5 حکم به رد شکایت صادر کرده است.

گردش کار پرونده ها و مشروح آراء به قرار زیر است:

الف: شعبه 5 دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9409980900501181 با موضوع دادخواست آقای سعید کریم نژاد نیارق به طرفیت وزارت اطلاعات و به خواسته الزام به اصلاح حکم بازنشستگی بر مبنای قانون استخدام جانبازان و پرداخت معوقات مزبور به موجب دادنامه شماره 9409970900502108-20/11/1394 به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است: نظر به اینکه ماده واحده قانون نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی به صورت حکم عام ترتیب و شرایط بازنشستگی و تعیین حقوق جانبازان شاغل در ارگانهای دولتی را معین کرده و قیدی در خصوص عدم اعمال مقررات این قانون در خصوص جانبازانی که از سوی سازمان به صورت اجباری بازنشسته می‌شوند یا همان گونه که طرف شکایت در لایحه دفاعیه عنوان نموده به موجب مقررات تبصره 3 ماده 58 قانون استخدامی وزارت اطلاعات بازنشسته می‌شوند ندارد و لذا محروم نمودن وی از حق قانونی خود با مقایسه موضوع و بازنشستگی ایشان با کارکنانی که به موجب رای هیات تخلفات اداری بازنشسته می‌شوند موجه و قابل پذیرش نمی‌باشد. لذا شکایت ایشان به نظر موجه بوده حکم بر ورود شکایت وی صادر می‌گردد. رای صادره ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل اعتراض در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری است.

در اثر تجدیدنظر خواهی وزارت اطلاعات از رای مذکور شعبه دوم تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره 9509970955202313- 19/5/1395 با استدلال زیر رای مذکور را نقض می کند: نظر به اینکه بازنشستگی تجدیدنظر خوانده به استناد تبصره 3 ماده 58 قانون استخدامی وزارت اطلاعات به عنوان قانون خاص موخر التصویب نسبت به ماده واحده صورت پذیرفته است و اساساً به لحاظ نوع بازنشستگی وضعیت نامبرده مشمول مقررات منظور در ماده واحده قانون نموده بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی تلقی نمی گردد و موضوعاً از شمول مقررات مزبور خارج می‌باشد و بر همین اساس خواسته مشارالیه منطبق با مقررات قانونی نمی‌باشد و دادنامه مورد اعتراض بدون التفات به موارد اعلامی صادر شده است، لذا بنا به مراتب مرقوم با پذیرش تجدیدنظر خواهی و نقض رای معترضٌ به با اختیار حاصله از ماده 71 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، مستنداً به موارد یاد شده و ماده 17 قانون اخیرالذکر حکم به رد شکایت مطروحه مبنی بر خواسته فوق الاشعار صادر و اعلام می‌گردد. رای صادره قطعی است.

ب: شعبه 35 دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9209980900078818 با موضوع دادخواست آقای حمید میرزایی به طرفیت وزارت اطلاعات و سازمان بازنشستگی کل کشور و به خواسته اصلاح ابلاغ حکم بازنشستگی با معدل گیری سنوات خدمت به موجب دادنامه شماره 9309970903500734-2/4/1393 به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است:

اولاً: قوانین مصوبه در خصوص جانبازان دفاع مقدس آمده بود و تمامی سازمانها و ادارات دولتی مکلف به اجرای آن در خصوص جانبازان می‌باشند و صرف تمسک خوانده به داشتن مقررات استخدامی خاص مسقط حقوق خواهان از بهره مندی از مزایای مقرر در خصوص جانبازان نمی‌باشد. ثانیاً: وفق مفاد قانون اصلاح قانون نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی ایران مصوب 1383 و آیین‌نامه اجرایی آن مصوب 1385 ملاک پرداخت مستمری به بازنشستگان جانباز آخرین حقوق قبل از صدور حکم بازنشستگی بوده و تعیین معدل مغایر هدف مقنن در خصوص مستخدمین جانبازان بوده لذا با عنایت به موارد معنونه دعوای مطروحه را مقرون بر صحت تشخیص و حکم بر ورود شکایت خواهان مبنی بر الزام خواندگان به صدور حکم بازنشستگی با لحاظ آخرین حقوق و مزایای خواهان قبل از بازنشستگی (بدون اخذ معدل) را صادر و اعلام می دارد. رای صادره در اجرای مفاد ماده 65 از قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل اعتراض در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری می‌باشد.

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 21/9/1396 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.

رای هیات عمومی

اولاً: تعارض در آراء محرز است.ثانیاً: مطابق ماده واحده قانون نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی ایران و جنگ تحمیلی و معلولین عادی و شاغلین مشاغل سخت و زیان آور مصوب سال 1367 کسانی که در اجرای این ماده واحده بازنشسته می‌شوند درتعیین حقوق بازنشستگی آنان آخرین حقوق قبل از بازنشستگی مبنای محاسبه قرار می‌گیرد. نظر به این که حکم این ماده دلالت بر این معنی ندارد که حقوق بازنشستگی جانبازان در اثر بازنشستگی ناشی از سایر قوانین نیز باید مطابق این قانون تعیین شود و شکات پرونده های موضوع تعارض مطابق حکم مقرر در تبصره 3 ماده 58 قانون استخدامی وزارت اطلاعات مصوب سال 1374 بازنشسته شده و بر اساس ماده 88 این قانون حقوق بازنشستگی آنان تعیین شده است موجبی وجود ندارد تا حقوق بازنشستگی آنان بر اساس ماده واحده فوق الذکر و بر مبنای آخرین حقوق قبل از بازنشستگی محاسبه و تعیین شود. با توجه به مراتب رای شعبه دوم تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 9509970955202313-19/5/1395 مبنی بر نقض رای شعبه 5 بدوی و رد شکایت شاکی صحیح و موافق مقررات تشخیص شد. این رای به استناد بند 2 ماده 12 و ماده 89 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 برای شعب دیوان عدالت اداری و سایر مراجع اداری مربوط در موارد مشابه لازم الاتباع است.

محمدکاظم بهرامیرئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری

منبع