هیات وزیران در جلسه مورخ 1361/05/20 بنا به پیشنهاد شماره 15232 مورخ 1361/05/18 وزارت امور اقتصادی و دارائی دستورالعمل اجرایی و جدول زمانبندی شده تبصره 66 قانون بودجه سال 1361 را به شرح زیر تصویب نمودند.
1 - دستورالعمل اجرایی بند (1) تبصره 66
به منظور ایجاد تسهیلات در امور تنظیم حسابهای معوقه دستگاههای اجرایی موضوع ماده 74 قانون محاسبات عمومی مصوب پانزدهم دیماه یکهزار و سیصد وچهل و نه، ذیحسابان دستگاههای فوق میتوانند حسابهای معوقه از سال 1353 لغایت 1360 خود را به صورت هر سال یک حساب به شرح زیر تهیه نمایند.
1 - 1 - ذیحسابی ادارات امور اقتصادی و دارائی شهرستانها:
الف - از تهیه نمونه 8 ریز درآمدهای وصولی و ارسالی و سپردههای دریافتی و استردادی صرف نظر و صرفاً به تهیه مدل 9 و 10 (خلاصه حساب درآمدهایوصولی و ارسالی) و نمونه 11 (خلاصه حساب سپردههای دریافتی و استردادی) اکتفا نمایند.
ب - از تهیه نمونه 16 ریز اسناد هزینه بر حسب مواد، برنامه و ردیفهای عمومی خودداری و صرفاً به تهیه مدل 10 (هزینه برحسب برنامه یا ردیفهای عمومی) ومدل 17 (خلاصه حساب هزینههای پرداختی) اکتفا نمایند.
پ - بدیهی است تهیه و تنظیم نمونه 484 (خلاصه اعتبار و هزینه) و سایر مدلهای ذکر نشده در بندهای فوقالذکر بایستی به ضمیمه تراز عملیات دفتر کل بهاداره کل تمرکز حسابها و امور حسابداریها ارسال گردد.
2-1 - ذیحسابیهای طرحهای عمرانی
الف - به جای تهیه ریز اسناد هزینه، فرم تفریغ بودجه یک ساله جاری ستونهای اعتبار مصوب، دریافتی از خزانه، هزینه قطعی، پیشپرداخت، علیالحساب، مانده انتقالی به خزانه را به تفکیک طرح تهیه و به اداره کل تمرکز حسابها و امور حسابداریها ارسال دارند.
ب - چون مبلغ کل وصولی و ارسالی کسورات قانونی در تراز عملیات یک ساله منعکس میگردد بنابراین تهیه فرمهای ریز درآمدهای وصولی و ارسالی الزامی نمیباشد.
پ - بدیهی است تسهیلات بالا در صورت لزوم مانع از ماندهگیری ماهانه حسابها در دفاتر نبوده و نیز سایر فرمها و مدارک حذف نشده کماکان باید تهیه و بضمیمه تراز عملیات سالانه ارسال گردد.
3-1 - ذیحسابیهای اعتبارات جاری وزارتخانهها و موسسات دولتی
ذیحسابیهای اعتبارات جاری وزارتخانهها و موسسات دولتی میتوانند به جای تهیه صورتهای ریز درآمد و هزینه فرم تفریغ بودجه یک ساله برای اعتبار و هزینه حاوی ستونهای اعتبار مصوب، دریافتی از خزانه، هزینه قطعی، پیش پرداخت، علیالحساب، مانده انتقالی به خزانه و برای درآمدها حاوی ستونهای پیشبینی، وصولی و ارسالی (بر حسب مواد و برنامه و ردیفهای عمومی کشور برای هزینهها و بر حسب طبقهبندی بودجه برای درآمدها) که ارقام آن با تراز عملیات مطابقت داشته باشد تهیه و همراه تراز عملیات یک ساله و سایر فرمها و مدارک منضم به آن به اداره کل تمرکز حسابها و امور حسابداریها ارسال نمایند.
4-1 - اداره آموزش و پرورش مناطق
ادارات آموزش و پرورش مناطق که حسابهای خود را تا پایان مرداد ماه 1358 تهیه ننمودهاند میتوانند حسابهای معوقه سال 1353 تا پایان سال 1357 را به صورت هر سال یک حساب و 5 ماهه اول سال 1358 را به صورت یک حساب 5 ماهه باین ترتیب که به جای تهیه صورتهای ریز اسناد هزینه، فرم تفریغ بودجه یک ساله حاوی ستونهای مانده سال قبل، دریافتی از خزانه، هزینه قطعی، پیشپرداخت، علیالحساب و مانده قابل انتقال بسال بعد بر حسب فصول وبرنامه به تفکیک (اعتبارات منطقهای + اعتبارات توسعه مناطق) و اعتبارات آموزش و تغذیه رایگان تهیه همراه تراز عملیات یک ساله و سایر فرمها و مدارک منضم به آن به اداره کل تمرکز حسابها و امور حسابداریها ارسال نمایند.
5-1 - در صورتی که ذیحسابیهای مذکور در بندهای فوق برای قسمتی از سال، حساب ماهیانه تهیه و ارسال نمودهاند برای بقیه سال مربوط میتوانند بااحتساب ارقام منعکس شده در آخرین حساب ارسالی (در ستون عملیات ماههای قبل تراز عملیات) یک حساب تهیه و ارسال نمایند.
2 - دستورالعمل اجرایی بند (2) تبصره 66)
دستگاههای اجرایی مشمول تبصره (51) قانون بودجه اصلاحی سال 1352 و بودجه سال 1353 کل کشور مکلفند حسابهای سالانه معوق سال 1353 لغایت سال 1360 خود را همراه با گزارش حسابرسی و اطلاعات مربوط به دریافت و پرداخت هر سال مالی مطابق فرمهائیکه اداره کل تمرکز حسابها و امور حسابداریهای وزارت امور اقتصادی و دارائی تعیین و در اختیار آنها میگذارد حداکثر تا پایان سال 1362 به اداره کل نامبرده ارسال دارند.
3 - دستورالعمل اجرایی بند (3) تبصره 66
به منظور معوق نماندن حسابهای (سال 1361) و سالهای بعد ذیحسابان دستگاههای اجرایی مشمول ماده 74 قانون محاسبات عمومی مصوب پانزدهم دیماه یکهزار و سیصد و چهل و نه و تبصره 51 قانون بودجه اصلاحی سال 1352 و بودجه سال 1353 کل کشور میتوانند مانده دفتری پایان سال 1360 قابل انتقال بسال بعد خود را قبل از تنظیم حسابهای مربوط به شرح زیر بسال 1361 منتقل نمایند.
1 - 3 - ذیحسابیهای ادارات امور اقتصادی و دارائی شهرستانها میتوانند به منظور انتقال ماندههای دفتری حسابهای قابل انتقال پایان سال 1360 به اول سال1361 به شرح زیر عمل نمایند:
الف - انتقال مانده حسابهائیکه طرف حساب آنها تنخواهگردان شهرستان یا تنخواهگردان بازنشستگی نمیباشد:
ماده این قبیل حسابها با بدهکار یا بستانکار کردن هر سرفصل (بنا به ماهیت آنها حسب مورد) معادل مبلغ مانده و بدهکار یا بستانکار نمودن سرفصل حسابهای انتقالی آغاز سال معادل مبلغ مربوط به اول سال 1361 انتقال مییابد مثال:
| بدهکار | بستانکار |
| حساب بانک تمرکز وجوه سپرده | . .............. |
| حساب 3 خزانه | . .............. |
| بانک تمرکز وجوه درآمدهای غیرقابل انتقال | . .............. |
| مخزن اوراق بهادار | . .............. |
| حسابهای انتقالی آغاز سال | . .............. |
| حساب سپردههای دریافتی | . .............. |
| حساب درآمدهای غیر قابل انتقال | . .............. |
| دریافتی از اداره کل اوراق بهادار | . .............. |
ب - انتقال مانده حسابهائی که طرف حساب آنها تنخواهگردان شهرستان یا تنخواهگردان بازنشستگی است:
از آنجا که ذیحسابیهای ادارات امور اقتصادی و دارائی موظفند وجوه اسناد پرداختی اسفند ماه هر سال خود را حداکثر تا پایان خرداد ماه سال بعد از خزانه دریافت و تنخواهگردان خود را تکمیل نمایند بنابراین در مورد انتقال ماندههائی که طرف حساب آنها تنخواهگردان شهرستان یا تنخواهگردان بازنشستگی میباشد. بایستی مبلغ کل تنخواهگردان (شهرستان یا بازنشستگی حسب مورد) را بستانکار و در مقابل، مانده بانک پرداخت، مانده پیش پرداخت، مانده علیالحساب ومانده تنخواهگردان پرداخت (در صورت عدم واریز در پایان سال مالی) را بدهکار نمایند.
مثال:
| بدهکار | بستانکار |
| بانک پرداخت عمومی | . .............. |
| مانده پیش پرداخت | . .............. |
| مانده علیالحساب | . .............. |
| تنخواه گردان پرداخت (ادارات) | . .............. |
| تنخواه گردان شهرستان | . .............. |
2 - 3 - ذیحسابیهای اعتبارات جاری و عمرانی وزارتخانهها و موسسات دولتی
الف - ماندههای دفتری سرفصل حسابهای قابل انتقال از قبیل سپرده به شرح آنچه در جزء (الف) بند (1) ردیف 3 (ادارات امور اقتصادی و دارائی) گذشت باسرفصل حساب انتظامی (حسابهای انتقالی آغاز سال) باول سال 1361 منتقل میگردد.
ب - مانده پیشپرداختها و علیالحسابهای سنوات قبل تا پایان سال 1360 با بدهکار کردن سرفصلهای مذکور معادل کل مبلغ و بستانکار نمودن سرفصل حسابهای انتقالی آغاز سال معادل جمع مبالغ دو سرفصل باول سال 1361 انتقال مییابد.
بدیهی است هر مقدار از پیشپرداختها و علیالحسابهای سنوات قبل در سالی که بمرحله تعهد میرسد یا تصفیه میشود در دو حساب جداگانه تحت عنوانهزینه پیشپرداخت سال قبل و هزینه علیالحساب سال قبل در حساب ماه مورد عمل سال مربوط باید محسوب و عیناً در بستانکار حساب پیشپرداخت و یاعلیالحساب سنوات قبل حسب مورد منظور گردد.
پ - چون تنخواهگردان حسابداری ذیحسابیهای فوق بایستی حداکثر تا آخر فروردین ماه سال بعد واریز شود و از طرف دیگر در اجرای تبصره 61 قانون بودجه سال 1360 (که تا لغو نشده بقوت خود باقی است) ذیحسابان و مسئولان کلیه دستگاههای اجرایی مکلفند مانده وجوه مصرف نشده سال قبل را حداکثر تا آخرفروردین ماه سال بعد بخزانه واریز نمایند، قانوناً نمیبایستی وجوهی از دریافتهای سالهای قبل در بانک پرداخت ذیحسابی موجود باشد با اینحال اگر پس از تهیه صورت مغایرت بانکی برای حساب فروردین ماه 1361 مبلغ مانده طبق گواهی بانک با مانده طبق دفتر ذیحسابی مطابقت ننماید این مغایرت تا تهیه و تنظیم حساب نهایی سال 1360 و تعیین ماندههای واقعی در حسابهای سال 1361 ببعد باقی خواهد بود. بدیهی است بمحض تهیه و تنظیم حساب نهایی سال 1360 و مشخص شدن مانده واقعی با صدور برگههای اصلاحی مغایرت مذکور در حساب دست عمل اصلاح خواهد گردید:
3 - 3 - شرکتهای دولتی و سایر دستگاههای مشمول تبصره (51) قانون بودجه اصلاحی سال 1352 و بودجه سال 1353 کل کشور نیز میتوانند ماندههای قابل انتقال پایان سال 1360 خود را قبل از آنکه ترازنامه و حساب سود و زیان و یا تراز عملیات تهیه شده آنها حسابرسی و یا به تصویب مراجع صلاحیتدار رسیده باشد به سال 1361 منتقل و حسابهای سال 1361 و سالهای بعد از طبق مقررات مربوط تهیه و تنظیم نمایند بدیهی است اصلاحاتی که براساس گزارش حسابرسان و یا در موقع تصویب ترازنامه توسط مراجع صلاحیتدار بوجود میآید در دفاتر سال مربوط اعمال حساب و ترازنامه و حساب سود و زیان و یا ترازعملیات تکمیلی تهیه و ارائه خواهند نمود.
4 - دستورالعمل اجرایی بند 4 تبصره 66
1 - 4 - به منظور جلوگیری از وقفه در امر تنظیم حسابهای معوقه و تعیین مانده واقعی پایان سال 1360 ذیحسابان دستگاههای اجرایی میتوانند اسناد هزینه واخواهی شده، مفقود شده و از بین رفته را در سرفصل حساب اسناد هزینه واخواهی شده، از بین رفته، سوخته شده، مفقود شده منظور و نسبت به تنظیم حساب یک ساله اقدام و صورت ریز اسناد مذکور را به تفکیک همراه با گزارش توجیهی حاوی نظر ممیز حساب دیوان محاسبات و با حسابرس منتخب وزارت امور اقتصادی و دارائی حسب مورد تهیه و جهت رسیدگی و اظهارنظر هیات سه نفره موضوع بند 4 تبصره 66 به اداره کل تمرکز حسابها و امور حسابداریهای وزارت امور اقتصادی و دارائی ارسال نمایند. بدیهی است پس از تعیین تکلیف اسناد مذکور توسط هیات سه نفره برای هر سال حساب متمم جداگانه تهیه و ارسال خواهد شد ضمناً عدم تعیین تکلیف اسناد فوقالذکر هر سال مانع از تهیه و تنظیم و گواهی حساب سال بعد نخواهد بود.
2 - 4 - چون تصمیمات هیات موضوع این بند بر طبق مفاد قسمت آخر بند (4) تبصره 66 قانون بودجه سال 1361 در کلیه موارد مربوط به نحوه تهیه و تنظیم حسابها و رفع مشکلات مربوط بدون هیچگونه محدودیتی لازمالاجراء و نافذ خواهد بود بنابراین مفاد سایر بندهای این دستورالعمل که به منظور تسهیل در تنظیم حسابهای معوقه و اتخاذ تدابیر اولیه در این امر تنظیم شده است نیز مانع از اجرای تصمیمات هیات نامبرده نخواهد بود.
5 - دستورالعمل اجرایی بند 5 تبصره 66
دستورالعمل نحوه تهیه حسابهای سنوات 1357 لغایت 1360 نهادهای انقلاب اسلامی و تعیین ترتیب رسیدگی و منظور شدن حسابهای مذکور در لایحه تفریغ بودجه بعداً توسط هیات سه نفره موضوع بند 4 تبصره 66 تعیین و توسط وزارت امور اقتصادی و دارائی بدستگاههای مذکور ابلاغ خواهد شد.
6 - دستورالعمل اجرایی بند 6 تبصره 66 و جدول زمانبندی اجرای آن
چون از سال 1353 لغایت 1360 تهیه و تنظیم تعداد 972،1 فقره از حسابهای سالانه اعتبارات عمرانی و جاری دستگاههای اجرایی مشمول ماده 74 قانونمحاسبات عمومی مصوب پانزدهم دیماه یکهزار و سیصد و چهل و نه و تهیه و تنظیم تعداد 1750 فقره از حسابهای سالانه دستگاههای اجرایی مشمول تبصره (51) قانون اصلاحی بودجه سال 1352 و بودجه سال 1353 کل کشور بدون در نظر گرفتن حسابهای آن تعداد از شرکتهای دولتی که از اعتبارات (عمرانی- جاری) دولت - استفاده ننمودهاند به عهده تعویق میباشد و حسابهای اکثر شرکتهای دولتی یا تهیه نگردیده و یا به علت عدم رعایت قوانین و مقررات(خصوصاً استفاده از اعتبارات عمرانی برای هزینههای جاری و یا انجام هزینه از محل اعتبارات یک طرح برای طرح یا طرحهای دیگر و نداشتن تفکیکهزینههای انجام شده بر حسب طرحهای و برنامههای مقرر در قانون بودجه و انتقال ماندههای مصرف نشده اعتبارات طرحهای عمرانی یک سال بسال بعد واستفاده از آنها) مورد قبول حسابرسان منتخب وزارت امور اقتصادی و دارائی نمیباشد لذا جدول زمانبندی شده برای تهیه و تنظیم و تصویب ترازنامه و حساب سود و زیان شرکتهای دولتی و سایر دستگاههای مشمول تبصره 51 قانون
بودجه اصلاحی سال 1352 و بودجه سال 1353 کل کشور را وزارت اقتصادی و دارائی پس از تشکیل هیات 3 نفره و بررسی مشکلات دستگاههای مذکور و ایجاد تسهیلات و ضوابط و مقررات لازم توسط هیات برای این قبیل دستگاهها تعیین خواهد نمود.
ولی طبق برنامه تنظیمی در نظر است تعداد 690 فقره از حسابهای معوقه دستگاههای مشمول ماده 74 قانون محاسبات عمومی و موسسات آموزش عالی کهمعادل 35% کل حسابهای معوقه این قبیل دستگاهها میباشد در سال 1361 و تعداد 1282 فقره حساب بقیه که معادل 65% کل حسابهای معوقه دستگاههای مذکور میباشد در سال 1362 تهیه و بدیوانمحاسبات کشور ارسال گردد. بدیهی است به تدریج که حسابهای دستگاههای مشمول تبصره (51) قانون بودجه اصلاحی سال 1352 و بودجه سال 1353 کل کشور توسط دستگاههای مذکور تهیه و تنظیم میگردد، وزارت امور اقتصادی و دارائی نیز امکانات حسابرسی این قبیل حسابها را فراهم خواهد نمود.
7 - بدیهی است با توجه بمفاد تبصره ذیل ماده 74 قانون محاسبات عمومی کلیه حسابهای مربوط به دستگاههای اجرایی مشمول ماده مذکور که در اجرای این دستورالعمل تنظیم میشود قبل از ارسال به اداره کل تمرکز حسابها و امور حسابداریها باید به گواهی نیز حساب دیوانمحاسبات رسیده باشد.
نخستوزیر - میرحسین موسوی