قانون تشکیل انجمن ده و دهبانی

فصل اول - کلیات

ماده 1 (منسوخ 1400/11/10)- ده از نظر مقررات این قانون کوچکترین واحد تقسیمات کشوری است که دارای حوزه معینی بوده و اکثریت ساکنان دائمی آن بیکی از فعالیتهای کشاورزی و دامداری و باغداری و صنایع روستائی و یا نظائر آن اشتغال داشته باشند.

ماده 2 (منسوخ 1400/11/10)- چند آبادی و مزرعه نزدیک یا متصل بهم که مجموعاً دارای ضوابط ماده یک باشند به پیشنهاد فرماندار و تایید انجمن شهرستان و موافقت وزارت کشور و وزارت تعاون و امور روستاها ده شناخته میشود.

تبصره (منسوخ 1400/11/10)- مادام که وضع بعضی از آبادیها و مزارع از نظر اطلاق عنوان ده روشن نباشد به پیشنهاد فرماندار و تایید انجمن شهرستان و تصویب استاندار تابع نزدیکترین ده خواهند بود.

ماده 3 (منسوخ 1400/11/10)- وزارت کشور حدود حوزه اداری و نام دهات موجود یا دهاتی را که در آینده بوجود آید به پیشنهاد انجمن شهرستان و با تحصیل اطلاعات لازم در زمینه محدوده دهات از وزارت تعاون و امور روستاها و سازمان ثبت اسناد و املاک کشور تثبیت و تعیین خواهد نمود.

ماده 4 (منسوخ 1400/11/10)- وزارت کشور به تدریج از چند ده متصل بیکدیگر که دارای وضع جغرافیائی و اقلیمی مشابهی بوده و از نظر اقتصادی و اجتماعی و آموزشی و تعاونی با یکدیگر ارتباط و وجه مشترک داشته باشند واحدی به نام دهستان تشکیل خواهد داد که از لحاظ اداری تابع معینی خواهد بود.

ماده 5 (منسوخ 1400/11/10)- ضوابط و شرایط لازم جهت تشکیل ده و دهستان طبق آیین‌نامه‌ای خواهد بود که وزارت کشور با جلب نظر وزارت تعاون و امور روستاها تهیه خواهد کرد و پس از تصویب هیات وزیران به موقع اجرا گذارده خواهد شد.

ماده 6 (منسوخ 1400/11/10)- اداره امور هر دهستان به عهده یکنفر دهدار خواهد بود که از بین افراد واجد شرایط وسیله وزارت کشور انتخاب میشود. افرادی که خدمت سپاهی انقلاب را انجام داده‌اند در صورت تساوی شرایط حق تقدم خواهند داشت.

تبصره (منسوخ 1400/11/10)- شرایط احراز سمت دهداری و حدود وظایف و میزان و نحوه پرداخت حقوق دهداران که از محل اعتبارات موضوع ماده 62 قانون تشکیل انجمن شهرستان و استان مصوب سی و یک خرداد ماه 1349 تامین خواهد شد طبق آیین نامه ای میباشد که از طرف وزارت کشور با جلب نظر وزارت تعاون و امور روستاها تهیه و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.

فصل دوم - انتخابات انجمن ده

ماده 7 (منسوخ 1400/11/10)- هر ده انجمنی خواهد داشت که اعضاء آن مستقیماً با رای مخفی و اکثریت نسبی از طرف ساکنان و اهالی ده انتخاب میشوند.

ماده 8 (منسوخ 1400/11/10)- مدت عضویت در انجمن ده چهار سال و افتخاری است و انتخاب مجدد اعضاء آن بلامانع میباشد.

ماده 9 (منسوخ 1400/11/10)- عده اعضای انجمن هر ده به تناسب جمعیت بر مبنای آخرین سرشماری عمومی کشور به شرح زیر تعیین میشود:
تا 1000 نفر جمعیت پنج نفر.
برای هر 500 نفر اضافی دو نفر به تعداد اعضای انجمن ده افزوده میشود.
در هر حال تعداد اعضاء انجمن ده از 11 نفر بیشتر نخواهد بود.

ماده 10 (منسوخ 1400/11/10)- انتخاب‌کنندگان باید دارای شرایط زیر باشند:
1 - تابعیت ایران.
2 - توطن یا سکونت در محل.
3 - حداقل داشتن 18 سال تمام سن.
4 - عدم محرومیت از تمام یا بعضی از حقوق اجتماعی.

ماده 11 (منسوخ 1355/03/19)- انتخاب‌شوندگان باید دارای شرایط زیر باشند:
1 - تابعیت ایران.
2 - سکونت در حوزه انتخابیه حداقل یک سال تمام قبل از شروع انتخابات.
3 - داشتن حداقل بیست و یک سال تمام سن.
4 - محروم نبودن از تمام یا بعضی از حقوق اجتماعی و محجور نبودن.
5 - انجام خدمت وظیفه عمومی در مورد مردان و انجام خدمات اجتماعی در مورد زنان و یا داشتن معافیت‌های قانونی.
6 - توانائی خواندن و نوشتن.

ماده 12 (منسوخ 1355/03/19)- اشخاص زیر نمی‌توانند به عضویت انجمن ده انتخاب شوند:
1 - کارکنان دولت و موسسات وابسته به دولت به استثنای معلمان که در همان ده انجام وظیفه می‌نمایند.
2 - اعضای کمیسیون پنج نفری موضوع ماده 14.
3 - اعضای هیات نظارت بر انتخابات انجمن ده.
4 - مشمولین قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی تا زمانی که در خدمت هستند.

تبصره (منسوخ 1355/03/19)- اشخاص موضوع بند 4 از انتخاب کردن نیز محرومند.

ماده 13 (منسوخ 1355/03/19)- برای عضویت در انجمن از بین پدر - مادر - فرزند - خواهر - برادر - همسر - فرزند همسر - پدر و مادر همسر - خواهر و برادر همسر که‌جزو حائزین اکثریت باشند کسی که رای بیشتر دارد قبول می‌شود و در صورت تساوی آراء به وسیله قرعه یک نفر از آنها تعیین خواهد شد اگر قرابت‌پس از خاتمه انتخابات و صدور اعتبارنامه و یا هر زمان از مدت قانونی انجمن معلوم و یا حاصل گردد به همان ترتیب اقدام می‌شود و به جای شخص و‌یا اشخاصی که خارج شده‌اند از شخص یا اشخاصی که رای بیشتر داشته‌اند به وسیله بخشدار برای عضویت انجمن ده دعوت به عمل خواهد آمد.

ماده 14 (منسوخ 1355/03/19)- به منظور رسیدگی به شرایط داوطلبان عضویت در انجمن‌های دهات تابع بخش و تعیین افرادی که برای انتخاب هیات نظارت بر انتخابات‌انجمن ده باید دعوت شوند در مرکز هر بخش یک کمیسیون دائمی به ریاست بخشدار و عضویت رئیس دادگاه بخش همان محل یا دادرس علی‌البدل و‌رئیس شورای آموزش و پرورش منطقه‌ای بخش و رئیس یا نماینده ثبت احوال در بخش و یک نفر نماینده حزب که ساکن آن بخش باشد تشکیل‌می‌شود.

ماده 15 (منسوخ 1400/11/10)- یکنفر نمیتواند در بیش از یک انجمن ده عضویت داشته باشد.

ماده 16 (منسوخ 1355/03/19)- اعتراض یا شکایت از انتخابات مانع از ادامه جریان انتخابات نخواهد بود. هیات نظارت در ظرف مهلتی که طبق آیین‌نامه مقرر می‌گردد به‌اعتراضات و شکایات رسیدگی خواهد نمود و رای هیات مزبور پس از تایید کمیسیون موضوع ماده 14 قطعی است.

ماده 17 (منسوخ 1355/03/19)- اعتبارنامه اعضای انجمن ده پس از پایان رسیدگی به اعتراضات و شکایات به امضای تمام یا اکثریت اعضای کمیسیون و مهر بخشدار صادر و‌به اعضای انجمن تسلیم می‌گردد.

تبصره (منسوخ 1400/11/10)- اعتراض و شکایت از انتخابات انجمن ده مانع از جریان امر انتخابات و تشکیل انجمن ده نخواهد بود مگر آنکه رای مراجع مذکور در این ماده مبنی بر بطلان انتخابات باشد.

فصل سوم - تشکیل انجمن ده

ماده 18 (منسوخ 1400/11/10)- بخشدار و یا نماینده او مکلف است ظرف پانزده روز پس از صدور اعتبارنامه از اعضای منتخب برای تشکیل نخستین جلسه انجمن دعوت نماید.

ماده 19 (منسوخ 1400/11/10)- برای رسمیت جلسات حداقل حضور دو سوم از کلیه اعضاء لازم است و تصمیمات متخذه با اکثریت بیش از نصف اعضای حاضر در جلسه رسمی معتبر است.

تبصره - در انجمن‌هائی که تعداد اعضاء آن پنج نفر است با حضور چهار نفر رسمیت مییابد و تصمیمات متخذه با رای حداقل سه نفر معتبر خواهد بود.

ماده 20 (منسوخ 1400/11/10)- اولین جلسه انجمن ده بریاست مسن‌ترین عضو انجمن و با حضور بخشدار یا نماینده او تشکیل میشود و هر یک از اعضاء انجمن به شرح زیر سوگند یاد میکنند:
«‌خداوند متعال را بشهادت میطلبم و به قرآن مجید سوگند یاد میکنم که همواره نسبت به اساس سلطنت مشروطه و استقلال کشور وفادار و کوشا باشم و با کمال علاقمندی و نهایت راستی و درستی در پیشرفت امور ده کوشش نمایم».

تبصره - اعضائی که از اقلیتهای رسمی مذهبی انتخاب میشوند بکتاب آسمانی خود سوگند یاد خواهند کرد.

ماده 21 (منسوخ 1400/11/10)- انجمن پس از انجام مراسم سوگند بلافاصله از بین اعضاء یک رئیس و یک نایب رئیس و یک ناظر مالی و دو منشی با رای مخفی انتخاب مینماید.

ماده 22 (منسوخ 1400/11/10)- برای هر یک از جلسات انجمن ده صورت جلسه تهیه میشود که در دفتر ثبت باعضای حاضرین در جلسه میرسد. حضور اعضای انجمن در صورتجلسه و دفتر مذکور قید میشود و هر یک از اعضای انجمن که طی چهار ماه سه جلسه غیبت بدون عذر موجه داشته باشد مستعفی شناخته میشود.

ماده 23 (منسوخ 1400/11/10)- جلسات عادی انجمن ده حداقل هر ماه دو بار باید تشکیل گردد ولی به پیشنهاد رئیس انجمن و یا دهبان و یا حداقل سه نفر اعضاء انجمن جلسات فوق‌العاده میتوان تشکیل داد.

ماده 24 (منسوخ 1355/03/19)- هر زمان که به تشخیص کمیسیون یک یا چند نفر از اعضای انجمن ده یکی از شرایط عضویت در انجمن را از دست بدهند معزول شناخته‌می‌شوند و بخشدار مراتب را به را به عضو معزول و انجمن ده اعلام و از نفر بعدی دارنده رای برای عضویت و تکمیل عده اعضاء انجمن ده دعوت به‌عمل خواهد آورد و در صورتی که نفر بعدی دارنده رای وجود نداشته یا شرایط لازم را از دست داده باشد تا زمانی که انجمن اکثریت دارد می‌تواند به‌وظایف قانونی خود عمل نماید و هر گاه فاقد اکثریت شود، انجمن منحل می‌گردد و طبق مقررات این قانون نسبت به تجدید انتخابات اقدام به عمل‌خواهد آمد.

ماده 25 (منسوخ 1355/03/19)- وزارت کشور مکلف است حداکثر تا پایان سال 2538 شاهنشاهی نسبت به تشکیل انجمن ده برای تمام دهات کشور طبق مقررات این قانون‌اقدام نماید.

ماده 26 (منسوخ 1355/03/19)- مدت قانونی هر یک از انجمن‌های فعلی تا تاریخ اولین انتخابات انجمن همان ده که به موجب این قانون برگزار می‌شود خواهد بود.

فصل چهارم (منسوخ 1400/11/10)- حقوق و وظایف انجمن ده

ماده 27 (منسوخ 1400/11/10)- ده دارای شخصیت حقوقی است و انجمن ده مسئول حفظ و اداره کردن دارائی منقول و غیر منقول متعلق به ده و اقامه دعوی بر اشخاص و دفاع از دعاوی اشخاص علیه انجمن ده میباشد و وظایف آن به قرار زیر است:
1 - بررسی و اتخاذ تصمیم در کلیه طرحهای عمرانی که در سطح ده از محل عواید و عوارض انجمن انجام میگردد همچنین اظهار نظر مشورتی در مورد طرحهائی که از اعتبارات دولت یا اعتبارات عمرانی کشور در سطح ده اجرا میشود و اشتراک مساعی در اجرای آن.
2 - تشویق ساکنان ده در تشکیل شرکتهای تعاونی و شرکتهای سهامی زارعی و ایجاد هرگونه شرکت دیگری به منظور بسط و توسعه کشاورزی و‌همکاری نزدیک و موثر با آنها.
3 - اهتمام در ازدیاد سطح زیر کشت و باغات در اراضی ده با توجه به امکانات منابع آب و بالا بردن بازده آن براساس طرحهای عمرانی توسعه کشاورزی و برنامه عمومی کشت با استفاده از راهنمائی‌های مروجین مسئول با رعایت قوانین مربوط.
4 - تنظیم برنامه درختکاری در بیشه‌ها و باغهای عمومی و نظارت در اجرای آنها با رعایت قوانین مربوط.
5 - تشویق ساکنان ده در امر دامداری و اصلاح نژاد دامها و افزایش علوفه و فرآورده‌های دامی و همچنین تشویق مردم به همکاری با مروجین و سپاهیان انقلاب.
6 - اهتمام و تشویق روستائیان در مبارزه با آفات حیوانی و نباتی با همکاری ماموران سازمان حفاظت محیط زیست و حفظ نباتات و مروجین کشاورزی با رعایت قوانین مربوط.
7 - همکاری در حفظ جنگلها و مراتع و جلوگیری از فرسایش خاک با رعایت قوانین و مقررات ملی شدن جنگلها و مراتع و سایر قوانین و مربوط.
8 - همکاری با سپاه دانش و مدیر دبستان ده در بهبود امر آموزش اطفال و مبارزه با بیسوادی از طریق ترغیب بزرگسالان بشرکت در کلاسهای درس شبانه.
9 - سعی در اعزام اطفال مستعد برای تکمیل تحصیلات آنان بمراکز آموزشی مجهزتر با هزینه اهالی ده و استفاده از کمکهای بنیادهای فرهنگی.
10 - سعی در تاسیس کتابخانه و قرائت خانه و دعوت از مطلعین و صاحب‌نظران محلی برای تنویر افکار ساکنان ده با استفاده از راهنمائی‌های بخشدار.
11 - اهتمام در تنظیم جغرافیای تاریخی و شناسنامه ده، جمع‌آوری قصه و افسانه‌ها و رسوم و سنت‌ها و شعر و آهنگهای محلی با استفاده از راهنمائی‌های بخشدار و مطلعین محلی و سایر مقامات مربوط.
12 - نظارت در حفظ آثار باستانی و رقبات موقوفات با نظر سازمانهای مربوط
13 - همکاری و اشتراک مساعی با خانه فرهنگ روستائی و تشویق جوانان ده بورزش از راه ترتیب دادن مسابقات و ترویج ورزشها و تهیه و تدارک زمین و وسائل ورزشی و محل بازی کودکان و مادامی که خانه فرهنگ روستائی در ده تشکیل نشده انجام امور بالا.
14 - همکاری و ایجاد تسهیلات لازم در انجام وظایف سپاهیان انقلاب در امر بهداشت و ترویج و آبادانی و اتخاذ تصمیم راجع به لاروبی و اصلاح قنوات و انبار آبرسانی ده و همچنین همکاری با سایر ماموران دولت عوامل خدمتی که برای انجام وظایف قانونی خود بدهات اعزام میشوند.
15 - همکاری با ماموران سازمان آبیاری در تقسیم و نحوه صحیح مصرف آب و جلوگیری از هدر رفتن آن.
16 - تشویق کارکنان ده به منظور همکاری با مامورانی که به منظور مایه‌کوبی یا مبارزه با انگلها یا امراض بدهات میروند.
17 - اتخاذ تدابیر لازم برای تشویق و حمایت از صنایع روستائی و فراهم آوردن تسهیلات لازم به منظور حسن اجرای برنامه‌هائی که از طرف دولت برای ترویج و حمایت از صنایع روستائی مقرر میگردد و همکاری با ماموران تعاون و امور روستاها در این زمینه.
18 - تامین آب آشامیدنی و روشنائی ده و مراقبت در نگهداری کلیه تاسیسات مربوط.
19 - ایجاد جاده‌های روستائی و مراقبت در تعمیر و نگهداری آنها.
20 - ساختن حمام، رختشویخانه و کشتارگاه و آبریزگاه عمومی و مراقبت در نگهداری آنها.
21 - احداث گورستان و غسالخانه.
22 - اتخاذ تدابیر لازم به منظور تسهیل تاسیس وسائل پستی و ارتباط محل با رعایت قوانین و مقررات عمومی مربوط و دستورالعمل سازمانهای مسئول.
23 - اتخاذ تدابیر لازم به منظور تامین آذوقه و وفور و فراوانی و ارزانی و مرغوبیت خواربار و مراقبت در بسته‌بندی و رعایت بهداشت در عرضه و توزیع مایحتاج عمومی ده و تعیین نرخ مناسب برای آنها و امور دیگری که متضمن تامین رفاه عمومی و بهبود زندگی در روستاها باشد.
24 - مراقبت و نظارت در اعلام صحیح وقایع ولادت و فوت و امر آمارگیری و سرشماری.
26 - تنظیم امر حمل و نقل بار و مسافر مربوط به ده با رعایت مقررات مربوط.
27 - همکاری و اشتراک مساعی با ماموران مربوط در امر بهداشت و تنظیم خانواده و مراقبت در تفهیم و اجرای دستورالعملهای آن.
28 - نظارت کامل در بهره‌برداری و نگهداری و حفظ اماکن و تاسیساتی که بر اثر اجرای طرحهای عمرانی در سطح ده ایجاد شده است.
29 - انجام دادن وظائف مذکور در مواد 1 و 6 و 46 قانون آب و نحوه ملی شدن آن در محدوده دهات بنمایندگی از طرف وزارت نیرو تا زمانی که موجبات اجرای آن در دهات فراهم نگردیده است.
30 - احداث و نگاهداری مساجد.
31 - اهتمام در احداث و نگاهداری سرای ده برای برگزاری مجالس جشن و سرور ملی و عروسی‌ها.

تبصره (منسوخ 1400/11/10)- وزارت کشور میتواند در دهاتی که انجمن ده آمادگی کافی داشته باشد امر ثبت وقایع ولادت و فوت بنمایندگی سازمان ثبت احوال کشور و ثبت نام و توزیع کارت انتخابات و سایر اموری را که لازم بداند به انجمن واگذار نماید.

فصل پنجم (منسوخ 1400/11/10)- انتخاب دهبان

ماده 28 (منسوخ 1400/11/10)- دهبان به انتخاب انجمن و تایید بخشدار و به حکم فرماندار منصوب میشود در تعیین و انتخاب دهبان افرادیکه خدمت سپاهی انقلاب را انجام داده باشند به شرط تساوی شرایط حق تقدم خواهند داشت.

ماده 29 (منسوخ 1400/11/10)- اشخاصی میتوانند به سمت دهبان انتخاب شوند که واجد شرایط زیر باشند:
1 - دارا بودن تابعیت ایران.
2 - داشتن سواد خواندن و نوشتن.
3 - سن آنها کمتر از بیست و دو و بیشتر از شصت سال نباشد.
4 - عدم اشتهار به افساد اخلاق و عدم محرومیت از تمام یا بعض حقوق اجتماعی.
5 - انجام خدمت وظیفه عمومی و یا معافیت دائم.

ماده 30 (منسوخ 1400/11/10)- دوره خدمت دهبان چهار سال و انتخاب مجدد او بلامانع است.

ماده 31 (منسوخ 1400/11/10)- دهبان در تمام اوقات سال باید ساکن ده بوده و اگر ضرورت ایجاب کند برای مدت کوتاهی مجبور بترک محل شود مراتب را باید به اطلاع انجمن برساند. در غیاب دهبان یکی از ماموران یا سپاهیان مقیم ده به تعیین انجمن و تایید بخشدار مسئول امور دهبانی خواهد بود.

ماده 32 (منسوخ 1400/11/10)- انجمن ده موظف است ظرف حداکثر سی روز از تاریخ تشکیل اولین جلسه نسبت به انتخاب دهبان بر طبق مقررات این قانون اقدام و پیشنهاد آن را به بخشداری ارسال کند.

تبصره - تا تعیین و شروع کار دهبان جدید انجام وظایف مقرر در این قانون به عهده دهبان قبلی خواهد بود.

ماده 33 (منسوخ 1400/11/10)- هرگاه انجمن نتواند ظرف حداکثر سی روز از تاریخ اولین جلسه نسبت به انتخاب و تعیین دهبان اقدام نمایند بخشدار موظف است ظرف پنجروز از تاریخ انقضای مدت سی روز مقرر در این ماده یکنفر از ساکنان حوزه بخش را که دوره خدمت سپاهی انقلاب را طی نموده باشد و در غیر این صورت یکنفر از ساکنان ده یا یکی از ماموران دولتی مقیم ده را به فرمانداری معرفی کند تا با ابلاغ فرماندار بکفالت دهبانی منصوب گردد. دوره تصدی کفیل دهبانی حداکثر شش ماه است و هرگاه ظرف این مدت باز هم انجمن قادر به انتخاب دهبان بر طبق مقررات این قانون نباشد انجمن منحل میگردد و تا انتخاب انجمن بعدی و تعیین دهبان کفیل دهبانی به کار خود ادامه خواهد داد.

ماده 34 (منسوخ 1400/11/10)- اگر دهبان از شغل خود مستعفی شود یا فوت نماید و یا اینکه بعلل و جهات قانونی معزول و یا محجور گردد انجمن ده ضمن اعلام مراتب به بخشداری ظرف 15 روز طبق مقررات این قانون نسبت به تعیین و معرفی دهبان جدید برای بقیه مدت اقدام خواهد نمود. در این مورد تا تعیین دهبان جدید رئیس انجمن ده وظایف محول را بر عهده خواهد داشت.

ماده 35 (منسوخ 1400/11/10)- دهبان یا کفیل دهبانی در موارد زیر از شغل خود برکنار خواهد شد:
1 - در صورت صدور کیفر خواست به علت ارتکاب جنایت عمدی یا جنحه‌های مذکور در ماده 19 قانون مجازات عمومی.
2 - حیف و میل یا تصرف غیر مجاز در اموال ده که وصول و یا نگهداری آن به عهده او است.
3 - در صورتی که معلوم شود دهبان اساساً فاقد شرایط مندرج در ماده 29 بوده و یا اینکه بعد از انتخاب شرایط مذکور را از دست داده است.

تبصره - هرگاه از طرف انجمن ده یا ساکنان ده یا افراد دیگر و یا سازمانهای دولتی گزارشی در موارد مذکور در این ماده به بخشدار برسد بخشدار مکلف است حداکثر ظرف ده روز نظر خود را بانجمن ده اعلام دارد و اگر نظر بخشدار مورد تایید انجمن ده قرار گیرد نظر مذکور اجرا میشود و در غیر این صورت بخشدار مراتب را به فرماندار باید اعلام کند و نظر فرماندار در این باره قطعی و لازم‌الاجرا خواهد بود.

ماده 36 (منسوخ 1400/11/10)- مقرری دهبان از محل درآمد مذکور در ماده 42 پرداخت خواهد شد میزان مقرری دهبان و نحوه پرداخت آن به موجب آیین‌نامه‌ای خواهد بود که به اطلاع وزارت تعاون و امور روستاها به تصویب وزارت کشور برسد.

تبصره 1 - باشخاصی که با رعایت این قانون بکفالت دهبانی منصوب میشوند حق‌الزحمه‌ای که از پنجاه درصد مقرری دهبان آن ده تجاوز نخواهد کرد پرداخت میشود.

تبصره 2 - غیر از دهبان یا کفیل هیچ فردی نمیتواند به نام کارمند یا نویسنده و غیره مستمراً یا به عناوین دیگر از قبیل حق‌الزحمه و پاداش و غیره وجهی از انجمن دریافت دارد.

ماده 37 (منسوخ 1400/11/10)- دهبان دارای نشان مخصوص دهبانی است که شکل و خصوصیات آن به موجب آیین‌نامه‌ای که به تصویب وزارت کشور خواهد رسید تعیین خواهد شد.

ماده 38 (منسوخ 1400/11/10)- دهبان میتواند در جلسات انجمن ده حضور یابد ولی حق رای ندارد.

ماده 39 (منسوخ 1400/11/10)- در صورت انحلال و یا پایان یافتن دوره انجمن دهبان تا پایان انتخاب انجمن ده و رسمیت یافتن انجمن و انتخاب دهبان جدید بخدمت محول ادامه خواهد داد.

فصل ششم (منسوخ 1400/11/10)- وظایف دهبان

ماده 40 (منسوخ 1400/11/10)- دهبان مجری کلیه مصوباتی است که از طرف انجمن ده در حدود مقررات این قانون به تصویب رسیده و قطعی شده باشد و علاوه بر آن وظایف زیر را بر عهده دارد:
1 - به محض بروز بی‌نظمی و یا اطلاع از وقوع جنحه و جنایت در اسرع وقت مراتب را به نزدیکترین پاسگاه ژاندارمری و بخشداری اطلاع دهد و‌در کشف جرم و دستگیری متهم یا متهمین با ماموران انتظامی همکاری نماید.
2 - اتخاذ تصمیم در امور مربوط به حفظ نظم در حدود قوانین و مقررات.
3 - تهیه و نصب علائم راهنما و مشخصات ده با نظر انجمن ده و استفاده از راهنمائی‌های بخشدار.
4 - همکاری با ماموران اجرای مقررات خدمت وظیفه عمومی برای اعزام مشمولین.
5 - اجرای دستورهای اداری بخشدار در مسائل مربوط به ثبت احوال و خدمت وظیفه عمومی و آمار و همکاری با ماموران سازمانهای دولتی که به طور سیار و ثابت در ده انجام وظیفه مینمایند.
6 - اجرای وظایف محول و دستورهای مربوط به امور عمرانی روستاها و همکاری و معاضدت در پیشرفت امور شرکتهای تعاونی و روستائی.
7 - مراقبت کامل در نگهداری و بهره‌برداری از تاسیساتی که بر اثر اجرای طرحهای عمرانی ایجاد گردیده است.
8 - حفظ و اداره اموال و دارائی ده.
9 - همکاری و ایجاد تسهیلات لازم در پیشرفت کار سپاهیان دانش و ترویج و آبادانی و بهداشت و سپاهیان انقلاب و هر نوع اقدام و کمک دیگری که برای پیشرفت فرهنگ و بهداشت و کشاورزی ده ضروری است.
10 - اجرای دستورهائی که از طرف سازمانهای دولتی و یا وابسته به دولت در حوزه ده در حدود قانون به وسیله بخشدار ابلاغ میگردد.
11 - سعی در حل اختلافات بین ساکنین ده از طریق کدخدا منشی در صورتی که در ده خانه انصاف تشکیل نشده باشد.
12 - اعلان فرامین و قوانین و تصمیمات و مقررات عمومی دولت که از طریق بخشداری برای اطلاع ساکنان ده ابلاغ میشود بوسایل مقتضی.
13 - اعلام کشف آثار و اشیاء و مسکوکات عتیقه و نظائر آن به بخشداری و سایر مراجع مربوط و جلوگیری از هرگونه کاوشهای باستان‌شناسی غیرمجاز.
14 - تهیه و ارسال گزارش حوادث و وقایع و سوانح فوق‌العاده به بخشداری با توضیحات کافی و به موقع.
15 - ثبت اسامی ساکنان ده بر حسب خانوار در دفتر مربوط و ذکر تغییرات آن برابر راهنمائیهای ماموران ثبت احوال و مرکز آمار ایران.
16 - مراقبت در حفظ آثار باستانی با نظر سازمانهای مربوط.
17 - توجه کامل در نگهداری تاسیسات آب، برق، مدرسه و تاسیسات بهداشتی و مراقبت در نظافت ده.

ماده 41 (منسوخ 1400/11/10)- دهبان مامور اجرای مصوبات انجمن ده و مسئول اجرای دستورهائی است که از مراجع دولتی طبق قوانین و مقررات به او ابلاغ میشود.

فصل هفتم (منسوخ 1400/11/10)- امور مالی

ماده 42 (منسوخ 1390/04/08)- درآمد انجمن ده که از منابع ذیل تامین خواهد شد باید به حساب مخصوص ده یا در صندوق
موضوع ماده 49 منظور گردد:
1 - عوارضی که از هر هکتار سطح زیر کشت در حال تولید هر ده در هر سال از تولیدکنندگان هر ده براساس ضوابط زیر وصول میشود:
الف - هر هکتار کشت آبی صیفی 45 ریال.
ب - هر هکتار کشت شتوی 25 ریال.
ج - هر هکتار کشت آبی دیمی صیفی و شتوی 15 ریال.
د - هر هکتار کشت باغ میوه و باغ چای 60 ریال.
ه-- هر هکتار کشت آبی قلمستان دست کاشت 15 ریال.
2 - عوارضی که از تاسیسات تولیدی زراعتهای بزرگ کشاورزی و مکانیزه همچنین تاسیسات تولیدی صنعتی و معدنی که در حوزه دهات کشور فعالیت دارند تحصیل میشود طبق آیین‌نامه‌ای که به پیشنهاد وزارت کشور و جلب نظر وزارتخانه‌های کشاورزی و منابع طبیعی و تعاون و امور‌روستاها و صنعت، معدن و تجارت به تصویب کمیسیونهای مربوط مجلسین میرسد.
3 - عوایدی که به طریق خودیاری اهالی ده برای اجرای برنامه‌های خاص عمرانی محلی در اختیار انجمن ده میگذارند.
4 - کمکهائی که از محل اعتبارات سازمان برنامه و بودجه یا اعتبارات دولت برای جبران کمبود اعتبارات اداری و عمرانی محل در اختیار انجمن گذارده میشود.
5 - عوارضی که با تصویب انجمن شهرستان از دکاکین و کسبه محل اخذ میشود.
6 - هدایا و کمکهائی که برای امور عمرانی ده در اختیار انجمن قرار میگیرد.

تبصره 1 - میزان عوارض هر مودی از طرف دهبان اعلام و به اطلاع انجمن ده خواهد رسید.

تبصره 2 - در صورتی که در اثر عوامل جوی و طبیعی و آفت محصول ده کلا یا بعضاً از بین برود با تایید اداره کشاورزی محل عوارض موضوع بند‌1 اخذ نخواهد شد.

ماده 43 (منسوخ 1390/04/08)- میزان عوارض مذکور در ماده 42 درباره تاسیسات بزرگ تولیدی کشاورزی و صنعتی و معدنی که در حوزه دهات کشور فعالیت دارند و همچنین نحوه رسیدگی باعتراضات مودی تابع آیین‌نامه‌ای میباشد که به پیشنهاد وزارت کشور و جلب نظر وزارتخانه‌های کشاورزی و منابع طبیعی و تعاون و امور روستاها و صنعت، معدن و تجارت به تصویب کمیسیونهای مربوط مجلسین میرسد.

ماده 44 (منسوخ 1400/11/10)- هرگاه در دهات درآمدها کلا یا جزئاً از طریق اجاره نقدی یا جنسی و یا تواماً حاصل گردد مستاجر موظف است سهمیه انجمن ده را با توجه به ماده 42 از مال‌الاجاره به انجمن ده تسلیم نماید.

ماده 45 (منسوخ 1400/11/10)- هر یک از مودیان که در مورد درآمد خود معترض باشد پس از تودیع نصف عوارض تعیین شده اعتراض خود را به انجمن ده تسلیم مینماید و در صورتی که ظرف پانزده روز بین مودی و انجمن در تشخیص و میزان درآمد توافق حاصل نشده معترض میتواند اعتراض خود را به بخشدار تسلیم نماید و بخشدار یا نماینده او مکلف است اعتراض مذکور را به کمیسیونی مرکب از خود و نماینده انجمن شهرستان و نمایندگان وزارتخانه‌های کشاورزی و منابع طبیعی و تعاون و امور روستاها و یکنفر معتمد محل به انتخاب بخشدار تسلیم نماید. کمیسیون تاریخ رسیدگی را به مودی و انجمن اطلاع خواهد داد که در جلسه شرکت نمایند ولی حاضر نشدن نماینده انجمن ده یا مودی مانع رسیدگی نخواهد بود و کمیسیون حداکثر‌ظرف یکماه باید اعلام نظر نماید و نظریه مزبور قطعی و لازم‌الاجرا میباشد.

ماده 46 (منسوخ 1400/11/10)- هرگاه مودی از پرداخت عوارض در مدتیکه انجمن ده تعیین میکند استنکاف نماید دهبان باید ضمن اعلام مراتب بانجمن ده ظرف ده روز امتناع مودی را به بخشداری گزارش دهد و بخشدار موظف است مطابق مقررات اجرایی وصول مالیاتهای مستقیم نسبت به وصول عوارض مستنکفین اقدام نماید.

ماده 47 (منسوخ 1400/11/10)- کلیه درآمدهای هر ده بر طبق بودجه‌ای که به تصویب انجمن ده میرسد پس از کسر هزینه‌های اداری و مقرری دهبان موضوع ماده 36 و سهمیه انجمن شهرستان موضوع بند 2 ماده 62 قانون تشکیل انجمنهای شهرستان و استان باید با رعایت قوانین مربوط منحصراً بمصرف عمران و آبادانی همان ده برسد مگر در مواردی که طرحهای مشترک به وسیله چند ده (‌مانند ایجاد راههای روستائی و نظایر آن که مورد استفاده عموم قرار خواهد گرفت) تصویب و تایید شده باشد.

ماده 48 (منسوخ 1400/11/10)- دهبان مسئول امور مالی انجمن ده میباشد و در حدود قانون و بودجه مصوب انجمن ده موظف است درآمدها را وصول و هزینه‌ها را پرداخت نماید اسناد هزینه باید بامضا دهبان و ناظر مالی که از طرف انجمن انتخاب میشود برسد.

ماده 49 (منسوخ 1400/11/10)- دهبان مکلف است در صورت وجود بانک در ده یا دهات مجاور حساب مخصوصی به نام ده افتتاح نماید که برداشت از آن با دو امضا دهبان و ناظر مالی منتخب انجمن خواهد بود. در صورتی که در ده و یا دهات مجاور شعبه بانک نباشد وجوه مزبور در صندوق مخصوص نگهداری و مراتب را به بخشدار اعلام نماید.

ماده 50 (منسوخ 1400/11/10)- دهبان مکلف است درآمدهای نقدی و وصولی را بلافاصله به حساب ده در بانک و یا صندوق مخصوص واریز نموده و مراتب را در دفتر‌مالی ده ثبت نماید و عواید جنسی را نیز در دفتر ثبت و در انبار مخصوص نگهداری کند مسئولیت حفاظت دارائی انجمن به عهده دهبان میباشد.

ماده 51 (منسوخ 1400/11/10)- بودجه سالانه ده که شامل پیش‌بینی درآمد و هزینه است به وسیله دهبان تهیه و پیشنهاد میگردد و پس از تصویب انجمن ده به موقع اجرا گذاشته میشود.

تبصره 1 - سال مالی انجمن یک سال شمسی است که از اول فروردین ماه آغاز میشود به استثنای اولین سال تشکیل انجمن که ابتدای سال مالی تاریخ تشکیل انجمن خواهد بود.

تبصره 2 - دهبان مکلف است تا 15 بهمن ماه هر سال بودجه سال آینده ده را تنظیم و پیشنهاد نماید و انجمن ده باید حداکثر تا اول اسفند ماه آن را رسیدگی و تصویب نماید.

ماده 52 (منسوخ 1400/11/10)- انجمن ده موظف است همه‌ساله در نیمه دوم اسفند ماه بودجه برنامه سال آینده را به وسیله آگهی و یا وسائل مقتضی دیگر به اطلاع ساکنان ده برساند.

ماده 53 (منسوخ 1400/11/10)- استفاده از موجودی نقدی و جنسی متعلق به ده فقط پس از تصویب بودجه در حدود اعتبار مصوب مجاز است.

تبصره - خرید و فروش و هرگونه معامله باید با رعایت صرفه و صلاح انجام گیرد و اسناد مربوط به امضای دهبان و ناظر مالی انجمن ده برسد.

ماده 54 (منسوخ 1400/11/10)- دهبان موظف است حساب درآمد و هزینه هر سال مالی را تا آخر اردیبهشت سال بعد به انجمن ده تسلیم و انجمن مکلف است ظرف یکماه به حساب مذکور رسیدگی نماید. تصویب حساب از طرف انجمن در حکم مفاصا حساب است.

تبصره - دهبان باید حساب درآمد و هزینه سالیانه را پس از تصویب انجمن ده به نحو مقتضی به اطلاع ساکنان ده برساند.

ماده 55 (منسوخ 1400/11/10)- هر گونه برداشت غیرقانونی از وجوه و اموال انجمن ده در حکم خیانت در امانت خواهد بود.

فصل هشتم - مقررات عمومی

ماده 56 (منسوخ 1400/11/10)- جلسات انجمن ده علنی است و باید در وقت مقرر در محل معین تشکیل گردد.

ماده 57 (منسوخ 1400/11/10)- مصوبات انجمن ده باید بلافاصله به وسیله دهبان به بخشدار اعلام گردد و پس از تایید بخشدار طبق مقررات این قانون قابل اجرا میباشد. در صورتی که ظرف ده روز از تاریخ وصول مصوبات انجمن نظر بخشدار اعلام نگردد تایید شده تلقی میشود.

تبصره - نسبت به آن قسمت از مصوبات انجمن ده که مربوط به امور عمرانی باشد بخشدار نظر اداره تعاون و امور روستاها را جلب خواهد کرد.

ماده 58 (منسوخ 1400/11/10)- در مواردی که مصوبات انجمن مورد تایید بخشدار نباشد بخشدار موضوع را با ذکر دلیل ظرف پنج روز از تاریخ وصول مصوبات انجمن به انجمن ده اعلام میدارد و هرگاه نظر بخشدار مورد قبول انجمن ده قرار نگیرد مراتب از طریق بخشداری به فرمانداری اعلام میگردد. فرماندار چگونگی را در اولین جلسه انجمن شهرستان مطرح خواهد نمود. نظر انجمن شهرستان یا قائم‌مقام قانونی انجمن در این مورد قطعی لازم‌الاجرا است.

ماده 59 (منسوخ 1400/11/10)- بخشدار و ماموران وزارت تعاون و امور روستاها میتوانند در صورت لزوم دفاتر و اسناد انجمن ده را بازدید و بازرسی نمایند بدون اینکه حق دخالت در وظایف مربوط بانجمن را داشته باشند.

ماده 60 (منسوخ 1400/11/10)- هرگاه یک یا چند نفر از اعضای انجمن ده به نحوی از انحاء در انجام وظایف محول تعلل نمایند و یا موجبات اخلال در کار انجمن را فراهم سازند بخشدار به موضوع رسیدگی مینماید و در صورت تایید موضوع را بفرماندار گزارش میدهد و فرماندار مراتب را با اعلام نظر خود در انجمن شهرستان و یا قائممقام قانونی انجمن مطرح مینماید و در صورتی که انجمن شهرستان موافق با برکناری عضو یا اعضاء مذکور باشد اعضاء مزبور با رای انجمن شهرستان برکنار میشوند و به جای عضو یا اعضاء برکنار شده بر طبق ماده 61 این قانون عمل خواهد شد.

ماده 61 (منسوخ 1400/11/10)- به جای اعضائی که فوت شده یا به موجب مواد این قانون از عضویت انجمن مستعفی یا بر کنار میشوند از کسانی که بعد از حائزین اکثریت دارای رای بیشتر بوده‌اند به ترتیب به جای آنان برای بقیه مدت به عضویت انجمن تعیین خواهند شد و بخشدار برای آنان اعتبارنامه صادر و مراتب را بفرماندار گزارش مینماید.

ماده 62 (منسوخ 1400/11/10)- هرگاه اکثریت اعضای انجمن ده در انجام وظایف محول به نحوی از انحاء تعلل نمایند و یا موجبات اخلال در کار انجمن را فراهم سازند و یا عدم صلاحیت آنان معلوم گردد بخشدار پس از رسیدگی در صورت تایید موضوع را بفرماندار گزارش میدهد فرماندار مراتب را با اعلام نظر خود در انجمن شهرستان مطرح نموده و در صورت رای موافق انجمن شهرستان یا قائممقام قانونی انجمن شهرستان انجمن ده منحل میگردد فرماندار‌مکلف است ضمن اعلام انحلال انجمن ده دستور تجدید انتخابات انجمن ده را برای بقیه مدت به بخشدار صادر نموده و موضوع را به وزارت کشور و استانداری گزارش دهد و بخشدار نیز مکلف است فوراً نسبت به تجدید انتخابات اقدام نماید.

تبصره - هرگاه انجمن ده به جهاتی منحل گردد تا تشکیل انجمن جدید هیئتی مرکب از سه نفر که دو نفر معتمد محل به انتخاب بخشدار و حکم فرماندار و یکنفر به ترتیب تقدیم مدیرعامل شرکت تعاونی یا رئیس خانه انصاف یا رئیس دبستان یا یکنفر سپاهی انقلاب مقیم ده به معرفی بخشدار با حکم فرماندار قائم مقام انجمن ده خواهد بود.

ماده 63 (منسوخ 1400/11/10)- انجمن ده مکلف است پس از انقضای دوره قانونی یا انحلال کلیه سوابق را ضمن تنظیم صورت مجلس به رئیس و منشی انجمن بعدی یا قائممقام انجمن تحویل نماید.

ماده 64 (منسوخ 1400/11/10)- در صورتی که مقتضیاتی ایجاب نماید در پاره‌ای از امور عمومی و مشترک بین چند ده تصمیم واحدی اتخاذ گردد موضوع به وسیله بخشدار از طریق فرمانداری بانجمن شهرستان اعلام میگردد. انجمن شهرستان با جلب نظر انجمنهای محلی مربوط به مورد مشترک رسیدگی و اتخاذ تصمیم مینماید تصمیم متخذه برای هر یک از انجمنهای مربوط لازم‌الاجرا میباشد.

ماده 65 (منسوخ 1400/11/10)- برای دهاتی که در حوزه عمل یک شرکت سهامی زراعی قرار میگیرند انجمن واحدی به نام انجمن واحد روستائی به جانشینی انجمنهای دهات حوزه شرکت مزبور برابر مقررات مربوط به انتخاب انجمن ده تشکیل خواهد شد در این مورد پس از اعلام وزارت تعاون و امور روستاها دائر به تشکیل شرکت سهامی زارعی وزارت کشور نسبت به انحلال انجمنهای دهات واقع در محدوده عمل شرکت سهامی زارعی و تشکیل انجمن واحد روستائی اقدام خواهند نمود.

تبصره - کلیه اموال و دارائی و تعهدات انجمنهای منحل شده طبق صورتجلسه به انجمن واحد روستائی موضوع این ماده تحویل و منتقل میشود و انجمن واحد روستائی کلیه وظایف و اختیارات انجمنهای ده را بر طبق مقررات مربوط نسبت به دهات واقع در حوزه عمل شرکت سهامی زراعی انجام خواهد داد.

ماده 66 (منسوخ 1400/11/10)- ماموران انتظامی مکلفند در انجام تکالیفی که طبق این قانون و یا قوانین و مقررات دیگر به عهده انجمن ده و دهبان و دهدار محول است همکاری و اشتراک مساعی نمایند.

ماده 67 (منسوخ 1400/11/10)- هرگاه دهی بشهر تبدیل گردد و شهرداری در آن تاسیس شود انجمن ده از تاریخ تشکیل شهرداری منحل خواهد شد و کلیه دارائی و اموال منقول و غیر منقول و تعهدات انجمن ده طبق صورتمجلسی به شهرداری منتقل خواهد گردید. یک نسخه صورتمجلس تحویل و تحول به بخشداری و دو نسخه از طریق فرمانداری باستانداری و وزارت کشور ارسال خواهد شد.

ماده 68 (منسوخ 1400/11/10)- به محض انتخاب شهردار دهبان سمتی نخواهد داشت.

ماده 69 (منسوخ 1400/11/10)- وزارتخانه‌ها و موسسات دولتی میتوانند در هر ده که زمینی در اختیار داشته باشند با تصویب هیات وزیران برای ایجاد تاسیسات عمرانی باندازه مورد نیاز به طور رایگان در اختیار انجمن ده بگذارند.

ماده 70 (منسوخ 1400/11/10)- ماده نه قانون تقسیمات کشوری مصوب آبانماه 1316 و قانون کدخدائی مصوب بیستم آذر ماه 1314 و لایحه قانون تشکیل انجمنهای ده و اصلاح امور اجتماعی و عمران دهات مصوب سال 1342 و سایر قوانین و مقررات که مغایر این قانون است لغو میشود.

ماده 71 (منسوخ 1400/11/10)- دستورالعملهای اجرایی این قانون را وزارت کشور تهیه و آن قسمت از دستورالعملهائی که با وظایف وزارت تعاون و امور روستاها و وزارت کشاورزی و منابع طبیعی ارتباط پیدا میکنند پس از کسب نظر وزارتخانه‌های مذکور از طرف وزارت کشور تهیه و به موقع اجرا گذارده میشود.

ماده 72 (منسوخ 1400/11/10)- دولت میتواند از تاریخ تصویب این قانون ظرف سه سال اصلاحاتی را که ضمن اجرای آن ضروری تشخیص دهد جهت تصویب به کمیسیونهای مربوط مجلسین تقدیم کند.
اصلاحاتی که به تصویب کمیسیونهای مذکور میرسد تا تقدیم لایحه نهایی بمجلسین و تعیین تکلیف آن از طرف مجلسین لازم‌الاجرا است.

‌قانون فوق مشتمل بر هفتاد و دو ماده و نوزده تبصره پس از تصویب مجلس سنا در جلسه روز شنبه 1353/12/17، در جلسه روز یکشنبه بیست و پنجم اسفند ماه یکهزار و سیصد و پنجاه و سه شمسی به تصویب مجلس شورای ملی رسید.

‌رئیس مجلس شورای ملی - عبدالله ریاضی

دریافت فایل پی‌دی‌اف