هیات وزیران در جلسه مورخ 1374/5/22 بنا به پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی و به استناد تبصره (1) ماده واحده قانون استفاده از خدمات تخصصی و حرفه ای حسابداران ذی صلاح به عنوان حسابدار رسمی - مصوب 1372 - آیین نامه تعیین صلاحیت حسابداران رسمی و چگونگی انتخاب آنان را به شرح زیر تصویب نمود:
ماده 1 - به منظور اجرای تبصره یک ماده واحده قانون استفاده از خدمات تخصصی و حرفه ای حسابداران ذی صلاح به عنوان حسابدار رسمی - مصوب 1372 - هیاتی به نام هیات تشخیص صلاحیت حسابداران رسمی که از این پس در این آیین نامه، «هیات» نامیده میشود، مرکب از هفت نفر حسابدار متخصص و متعهد با دارا بودن حداقل، مدرک کارشناسی (لیسانس) در رشته حسابداری یا رشته های مشابه به تشخیص و انتخاب وزیر امور اقتصادی و دارایی تشکیل میشود. اعضای هیات باید علاوه بر دارا بودن شرایط مندرج در بندهای «الف» تا «د» ماده (3) این آیین نامه دارای شرایط زیر نیز باشند:
الف - حسن شهرت و تعهد عملی به احکام دین مبین اسلام.
ب - حداقل پنج سال سابقه کار حسابرسی، خدمات مالی، طراحی سیستم و یا مدیریت مالی علاوه بر سوابق و تجارب مذکور در بند «و» ماده (3) این آیین نامه.
تبصره 1 - رئیس هیات از بین مدیران ذی صلاح وزارت امور اقتصادی و دارایی تعیین میشود.
تبصره 2 - مدت عضویت اعضای هیات دو سال است و تجدید انتخاب آنان در دوره های متوالی بلامانع است. اعضای قبلی تا انتخاب اعضای جدید موظف به ادامه کار خواهند بود.
ماده 2 - وظایف هیات به شرح زیر است:
الف - برگزاری آزمونهای موضوع بند «ز» ماده (3) این آیین نامه، کنترل کیفیت فعالیت حسابداران رسمی و اعمال نظارت.
ب - تایید نهایی صلاحیت حسابداران رسمی بعد از هر دوره پنج ساله.
ج - اخذ تصمیم نهایی نسبت به عدم استفاده دایم یا موقت بیش از یک سال حسابدار رسمی متخلف از عنوان حسابدار رسمی.
د - رسیدگی به شکایتها.
تبصره 1 - جلسات هیات با حضور حداقل پنج نفر از اعضا رسمیت یافته و تصمیمات گرفته شده با رای موافق چهار نفر معتبر است.
تبصره 2 - آیین نامه داخلی هیات و همچنین نحوه انجام وظایف موضوع این ماده و چگونگی اداره دبیرخانه هیات - که در وزارت امور اقتصادی و دارایی مستقر خواهد بود - به وسیله هیات تنظیم و به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی میرسد.
ماده 3 - حسابداران رسمی باید دارای شرایط زیر باشند:
الف - تابعیت دولت جمهوری اسلامی ایران و وفاداری به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران.
ب - نداشتن سابقه محکومیت موثر کیفری.
ج - حسن شهرت به رعایت موازین شرعی و اجتماعی و عدم اعتیاد به مواد مخدر.
د - نداشتن سوابق سوء حرفه ای، مالی و اداری.
ه- - داشتن حداقل مدرک کارشناسی (لیسانس) در رشته حسابداری یا رشته های مشابه و یا مدارک حرفه ای شناخته شده بین المللی.
تبصره - تعیین رشته های مشابه و همچنین تعیین مراجع ذی صلاح حرفه ای بین المللی به عهده هیات میباشد.
و - داشتن حداقل شش سال سابقه کار حسابرسی بعد از اخذ مدرک کارشناسی (لیسانس) که حداقل دو سال آن در داخل کشور باشد.
تبصره - اشخاصی که سابقه کار حسابرسی آنان کمتر از میزان مذکور در این بند باشد، در صورتی که دارای تجارب مفیدی در امور حسابداری، خدمات مالی، طراحی سیستم، مدیریت مالی و یا تدریس حسابداری و حسابرسی (در دانشگاهها و موسسات آموزش عالی) باشند هر دو سال سابقه کار آنان در امور فوق میتواند معادل یک سال سابقه کار حسابرسی، مورد قبول قرار گیرد. در هر حال داشتن حداقل سه سال سابقه کار حسابرسی الزامی است. تشخیص تجارب مفید به عهده هیات میباشد.
ز - موفقیت در آزمونهای مهارت حسابداری و حسابرسی و مقررات تجاری، مالی، محاسباتی و مالیاتی و سایر آزمونهای مورد لزوم که هیات تعیین می نماید. دارندگان مدارک مراجع ذی صلاح حرفه ای بین المللی موضوع بند «ه-» این ماده، همچنین دارندگان مدرک دکترای حسابداری از امتحان مهارت حسابداری و حسابرسی معاف میباشند.
تبصره 1 - آزمونهای موضوع این بند باید حداقل سالی یک بار برگزار شود.
تبصره 2 - اشخاص حقیقی و مدیران سازمان حسابرسی که تا تصویب اساسنامه و تشکیل جامعه حسابداران رسمی ایران توسط هیات عالی نظارت سازمان حسابرسی در سطح مدیر حسابرسی تایید شده و میشوند، از آزمونهای موضوع این بند معاف میباشند.
تبصره 3(اصلاحی 1396/11/18)- مدیران دستگاههای اجرایی در سمت مدیرکل و بالاتر یا هم تراز آنان که بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران حداقل ده سال در ارتباط با امور حسابرسی، مالی، محاسباتی و مالیاتی تصدی داشته باشند، به تشخیص وزارت امور اقتصادی و دارایی و مشروط به داشتن سایر شرایط مذکور در این ماده از آزمونهای موضوع این بند معاف خواهند بود.
ح (الحاقی 1396/11/18)- داشتن گواهی انجام و یا معافیت دایم از خدمت وظیفه عمومی در زمان صلح.
ماده 4 - آن دسته از حسابداران رسمی که تمام وقت خود را به خدمات حسابرسی و بازرسی قانونی یا سایر خدماتی که به تشخیص هیات جزو وظایف حسابدار رسمی تلقی گردد تخصیص دهند و دارای مشاغل دیگری اعم از موظف و غیرموظف (به استثنای تدریس پاره وقت در دانشگاهها و موسسات آموزش عالی) نباشند، حسابدار رسمی شاغل نامیده میشوند و در غیر این صورت حسابدار رسمی غیرشاغل شناخته خواهند شد.
تبصره 1 - حسابداران رسمی شاغل که در دستگاه های دولتی، شهرداری ها، نهادهای انقلاب اسلامی و موسسات و شرکت های وابسته به آنها و موسسات خصوصی و تعاونی یا به حرفه دیگری اشتغال می یابند مکلفند مراتب را کتباً به دبیرخانه هیات اطلاع دهند تا کارت آنان به کارت حسابدار رسمی غیرشاغل تبدیل گردد.
تبصره 2 - حسابداران رسمی غیرشاغل مجاز به انجام کارهای موضوع قانون «استفاده از خدمات تخصصی و حرفه ای حسابداران ذیصلاح به عنوان حسابدار رسمی» نبوده و به عنوان شریک، اجازه فعالیت در موسسات حسابرسی موضوع قانون مذکور را نخواهند داشت.
ماده 5 - کلیه حسابداران رسمی باید دارای کارت شناسایی عکس دار باشند و این کارت را دبیرخانه هیات برای مدت دو سال برای هر یک از آنان صادر خواهد کرد. دبیرخانه مذکور در دی ماه هر سال صورت اسامی کلیه حسابداران رسمی را با قید شاغل و غیرشاغل در روزنامه رسمی و حداقل یکی از روزنامه های کثیرالانتشار منتشر خواهد نمود. اسامی اشخاصی که طی سال عنوان حسابدار رسمی آنان، لغو یا تعلیق میشود، باید بلافاصله از راه های مذکور به اطلاع عموم برسد.
ماده 6 - اعضای اولین دوره هیات به همراه سه نفر حسابدار متخصص و متعهد با شرایط مندرج در ماده (1) که توسط وزیر امور اقتصادی و دارایی انتخاب میشوند جزو نخستین حسابداران رسمی محسوب شده و مکلفند حداکثر ظرف مدت شش ماه از تاریخ لازم الاجراء شدن این آیین نامه به عنوان اولین گروه حسابداران رسمی و هیات موسس، اساسنامه جامعه حسابداران رسمی ایران موضوع تبصره (2) ماده واحده قانون «استفاده از خدمات تخصصی و حرفه ای حسابداران ذیصلاح به عنوان حسابداری رسمی» را تهیه نموده و برای تصویب نهایی از طریق وزیر امور اقتصادی و دارایی به هیات وزیران تقدیم نمایند. هیات موسس موظف است پس از تصویب و ابلاغ اساسنامه مذکور بلافاصله نسبت به تشکیل جامعه حسابداران رسمی ایران اقدام نماید.
معاون اول رئیس جمهور - حسن حبیبی