هیات وزیران در جلسه 1396/2/20 به پیشنهاد شماره 179792 مورخ 1395/12/28 وزارت کشور و در اجرای ماده (2) آییننامه چگونگی تنظیم و انعقاد توافقهای بین المللی - مصوب 1371 - تصویب کرد:
وزارت کشور مجاز است با هماهنگی معاونت حقوقی رئیس جمهور (امور توافقهای بین المللی) و وزارت امور خارجه نسبت به انجام مذاکره، پیش امضا (پاراف) و امضای موقت پروتکل همکاری در زمینه مبارزه با جرائم سازمان یافته در دریای خزر الحاقی به موافقتنامه همکاری در زمینه امنیت در دریای خزر به شرح پیوست که تایید شده به مهر دفتر هیات دولت است، ظرف سه سال از تاریخ ابلاغ این تصویب نامه اقدام و مراحل قانونی را تا تصویب نهایی پیگیری نماید.
اسحاق جهانگیری
معاون اول رئیس جمهور
بسمه تعالی
پروتکل همکاری در زمینه مبارزه با جرائم سازمان یافته در دریای خزر
الحاقی به موافقت نامه همکاری در زمینه امنیت در دریای خزر
جمهوری آذربایجان، جمهوری اسلامی ایران، جمهوری قزاقستان، فدراسیون روسیه و ترکمنستان که از این پس «طرف ها» نامیده میشوند؛
پیرو موافقتنامه همکاری در زمینه امنیت در دریای خزر مورخ 27 آبان ماه 1389 برابر با 18 نوامبر 2010؛ با ابراز نگرانی از آثار منفی اقتصادی و اجتماعی مربوط به فعالیت های مجرمانه سازمانه یافته [سازمان یافته] و با اعتقاد به نیاز فوری برای توسعه و تقویت همکاری بین المللی در زمینه پیشگیری و مقابله با جرایم سازمان یافته، حفظ نظم و صیانت از حقوق و آزادیهای انسان؛ بر اساس تمایل متقابل برای تقویت و توسعه همکاری ها بین طرف ها، بر پایه اصول و موازین پذیرفته شده عمومی حقوق بین الملل؛ در موارد زیر به توافق رسیدند:
ماده 1
اهداف همکاری
طرف ها به منظور خبررسانی، کشف، پیشگیری و مقابله با جرائم سازمان یافته در پهنه دریای خزر و در حدود صلاحیت های خود طبق قوانین ملی، حقوق حاکمه و تعهدات بین المللی خویش با یکدیگر همکاری خواهند نمود.
ماده 2
زمینه های همکاری
1 - طرف ها در حوزه های ارائه اطلاعات ضروری و آگاهی رسانی در خصوص جرائم سازمان یافته و شناسایی گروهها و افرادی که در اشکال مختلف جرائم سازمان یافته فراملی مشارکت دارند، از جمله جلوگیری از جرائم زیر با یکدیگر همکاری خواهند کرد:
الف) جرائم علیه زندگی و سلامت؛
ب) جرائم علیه آزادی و کرامت انسانی؛
پ) قاچاق اسلحه، مهمات، ادوات منفجره و دیگر ادوات خطرناک؛
ت) قاچاق انسان به ویژه موارد مربوط به سوء استفاده از زنان و کودکان؛
ث) فعالیت های اقتصادی غیر قانونی از قبیل پول شوئی و بهره برداری از درآمدها و عواید حاصل از آن؛
ج) جعل اوراق بهادار دولتی، اسناد مسافرتی، پول، کارتهای اعتباری و دیگر اسناد با ارزش.
2 - طرف ها متعهد میشوند که در خصوص انواع دیگر جرائم در حوزه مبارزه با جرائم سازمان یافته که در بند (1) این ماده ذکر نشده اند، همکاری نمایند.
ماده 3
روشهای همکاری
1 - به منظور اجرای مفاده [مفاد] ماده (2) این پروتکل طرف ها به روش های زیر همکاری خواهند کرد:
الف) تبادل اطلاعات مورد علاقه در خصوص جرائم در حال ارتکاب یا ارتکاب یافته و اشخاص مرتبط با آنها؛
ب) انجام اقدامات عملیاتی، تحقیقاتی، تحقیقات علمی و پیشگیری مشترک از طریق هشداردهی و ارائه اطلاعات ضروری مربوط به کشف و مقابله با جرائم سازمان یافته؛
پ) تبادل اطلاعات در مورد اشکال مختلف جرائم سازمان یافته و روش های جلوگیری از آنها و همچنین در مورد تجهیزات و نحوه فعالیتهای گروههای تروریستی؛
ت) استعلام در خصوص انجام اقدامات عملیاتی تحقیقاتی که نیاز به مجوز دادستان (دادگاه) ندارند؛
ث) تبادل تجربیات، رایزنی و برگزاری دوره های آموزشی، فراهمایی ها؛
ج) تبادل کارشناسان و متخصص جهت توسعه همکاری ها؛
چ) بازدید کارشناسان هر یک از طرفها از مراکز تولید ابزارها و تجهیزات امنیتی؛
ح) تبادل اسناد قانونی و دیگر اسناد حقوقی رسمی، منابع علمی فنی و اطلاعات مربوط به موضوعات فعالیت طرف ها بر اساس منفعت متقابل؛
2 - این پروتکل شامل موضوعات انتقال سوابق کیفری و معاضدت حقوقی متقابل در امور کیفری نخواهد شد.
ماده 4
توسعه همکاری
این پروتکل طرف ها را از تعمیم و توسعه دیگر زمینه ها و شکل های همکاری مورد قبول متقابل با در نظر گرفتن شرایط تعیین شده در ماده (1) این پروتکل، منع نخواهد کرد.
ماده 5
درخواست کمک
1 - همکاری در چارچوب این پروتکل بر اساس درخواست های کمک طرف درخواست کننده یا به ابتکار طرفی که گمان می کند چنین کمکی ممکن است مورد علاقه طرف دیگر باشد، صورت می پذیرد.
2 - درخواست کمک به صورت کتبی ارسال میشود. در موارد فوری می توان درخواست ها را شفاهی انجام داد ولی حداکثر ظرف 72 ساعت باید تائیدیه کتبی آنها را از جمله با استفاده از وسایل فنی انتقال متن، ارسال نمود.
در صورت بروز تردید در مورد اصالت یا محتوای درخواست، می توان درخواست تائیدیه تکمیلی را نمود.
3 - درخواست کمک حاوی مطالب زیر خواهد بود:
الف) نام نهاد صلاحیتدار درخواست کننده کمک و نهاد صلاحیتداری که از آن درخواست میشود، البته چنانچه این نهاد مشخص باشد؛
ب) تشریح ماهیت موضوع؛
پ) ذکر هدف و استدلال های درخواست؛
ت) توصیف محتوایی کمک مورد درخواست؛
ث) هر اطلاعات دیگری که میتواند برای اجرای شایسته درخواست مفید باشد.
4 - در اجرای درخواست، قانون طرف درخواست شونده اعمال میشود، اما به درخواست طرف درخواست کننده می توان قانون آن طرف را در صورتی اعمال نمود که این امر مغایرتی با قوانین یا تعهدات بین المللی طرف درخواست شونده، نداشته باشد.
5 - درخواست کمکی که به صورت کتبی ارسال یا تائید میشود توسط سرپرست نهاد صلاحیتدار درخواست کننده یا معاون آن امضا و ممهور به مهر آن نهاد میگردد.
ماده 6
خودداری از کمک
1 - طرف درخواست شونده چنانچه گمان نماید که انجام درخواست ممکن است لطمه ای به حاکمیت، امنیت، نظم عمومی و دیگر مصالح عمده آن وارد نماید یا مغایر با قوانین ملی یا تعهدات بین المللی آن باشد، میتواند از کمک در چارچوب این پروتکل به طور کامل یا جزئی امتناع نماید.
2 - چنانچه فعلی که در خصوص آن درخواست صورت گرفته است بر اساس قوانینی ملی طرف درخواست شونده جرم محسوب نگردد، می توان از ارائه کمک امتناع نمود.
3 - در صورت اخلال در تحقیق یا محاکمه جاری در قلمرو طرف درخواست شونده یا نادیده گرفتن اعتبار تصمیم های قضایی لازم الاجرای صادره از سوی دادگاههای طرف درخواست شونده می توان از ارائه کمک امتناع نمود.
4 - قبل از اعلام تصمیم امتناع از کمک بر اساس بندهای (1) و (2) این ماده طرف درخواست شونده میتواند به منظور تعیین شرایط تکمیلی که باعث امتناع از کمک می گردند با طرف درخواست کننده به رایزنی بپردازد. طرف درخواست کننده شرایطی را که بر اساس آنها کمک صورت می پذیرد، رعایت می کند.
5 - طرف درخواست شونده به طور کتبی طرف درخواست کننده را از امتناع کامل یا جزئی از انجام درخواست با ذکر، دلایل آن مطلع می نماید.
ماده 7
اجرای درخواست
1 - طرف درخواست شونده تمام تدابیر لازم را برای انجام سریع و هر چه کامل تر درخواست، اتخاذ می نماید، طرف درخواست شونده در خصوص شرایطی که مانع از اجرای درخواست میشوند یا اجرای آن را به تاخیر می اندازد، فوری اطلاع رسانی می نماید.
2 - اگر اجرای درخواست در صلاحیت طرف درخواست شونده نباشد فوری در این خصوص به طرف درخواست کننده اطلاع می دهد و درخواست را به نهاد صلاحیتدار منتقل می کند.
3 - طرف درخواست شونده حق دارد درخواست اطلاعات بیشتری نماید که به عقیده او برای اجرای شایسته درخواست لازم میباشد.
4 - اگر طرف درخواست شونده گمان نماید که اجرای فوری درخواست میتواند خدشه ای به تحقیقات جنایی یا هر جریان رسیدگی دیگری که در قلمروی آن در جریان است وارد نماید در آن صورت میتواند اجرای درخواست را به تعویق بیندازد و یا اجرای آن را منوط به رعایت شرایطی نماید که پس از رایزنی با طرف درخواست کننده به عنوان شرایط لازم تعیین گردیده اند. اگر طرف درخواست کننده با دریافت کمک طبق شرایط پیشنهادی موافقت دارد باید این شرایط را رعایت نماید.
5 - طرف درخواست شونده در سریعترین زمان ممکن نتایج اجرای درخواست را به طرف درخواست کننده اطلاع می دهد.
ماده 8
محدودیتهای استفاده از اسناد و اطلاعات دریافتی
1 - چنانچه اطلاعات و اسناد دریافت شده از طرف دیگر جنبه محرمانه داشته باشند یا طرف ارائه دهنده راضی به افشای آنها نباشد، هر طرف، محرمانه بودن اطلاعات و اسناد دریافت شده مزبور را تامین خواهد کرد. سطح محرمانه بودن این اسناد و اطلاعات توسط طرف ارائه دهنده تعیین خواهد شد.
2 - طرف درخواست شونده به درخواست طرف درخواست کننده تدابیر لازم را برای محرمانه ماندن درخواست دریافتی، محتوای آن و اسناد مربوط به آن و نیز خود کمک، اتخاذ می نماید. طرف درخواست شونده در صورت عدم امکان اجرای درخواست بدون حفظ محرمانگی، طرف درخواست کننده را به منظور تصمیم گیری در خصوص اجرای درخواست با این شرایط مطلع می نماید.
3 - نتایج اجرای درخواست که بر اساس این پروتکل دریافت شده اند بدون رضایت طرف ارائه دهنده آنها برای مقاصد دیگری غیر از مقاصدی که مورد درخواست بودند یا ارائه شده اند به کار برده نخواهد شد.
4 - موافقت قبلی طرف ارائه دهنده اطلاعات برای انتقال اطلاعاتی که از آن طرف بر اساس این پروتکل دریافت شده اند به طرف ثالث ضروری است.
5 - مفاد این ماده استفاده یا افشای اسناد و اطلاعات دریافتی در نتیجه اجرای درخواست را چنانچه این امر در قانون ملی طرف درخواست کننده پیش بینی شده باشد، منتفی نمی نماید، طرف درخواست کننده در خصوص احتمال و قصد استفاده یا افشای اینگونه اسناد و اطلاعات پیشاپیش به طرف درخواست شونده اطلاع می دهد.
ماده 9
هزینه ها
طرف ها بر طبق قوانین ملی خود، هزینه هایی را که در جریان اجرای این پروتکل ایجاد میشوند به طور مستقل متقبل میشوند مگر اینکه در هر مورد به نحو دیگری توافق نمایند.
ماده 10
زبان ها
طرف ها در اجرای همکاری بر اساس این پروتکل از زبان روسی و انگلیسی به عنوان زبان کاری استفاده می کنند. در صورت استفاده از زبان های دیگر، طرف ها هزینه ترجمه شفاهی و کتبی به زبان روسی یا انگلیسی را تامین می نمایند.
ماده 11
هماهنگی همکاری
1 - هماهنگی کلی اقدامات مربوط به همکاری طرف ها در چارچوب این پروتکل بر عهده نهادهای صلاحیتدار زیر میباشد:
از طرف جمهوری آذربایجان:. ..
از طرف جمهوری اسلامی ایران:. ..
از طرف جمهوری قزاقستان: وزارت کشور جمهوری قزاقستان
از طرف جمهوری فدراسیون روسیه:. ..
از طرف ترکمنستان:. ..
2 - طرف ها همچنین نهاد صلاحیتدار دیگری را تعیین می نمایند که میتوانند برای انجام اقدامات مشخصی به منظور اجرای مفاد این پروتکل با یکدیگر در تماس باشند.
ماده 12
رایزینها و ملاقاتهای کاری
نمایندگان نهادهای صلاحیتدار در صورت لزوم به منظور بررسی مسایل مربوط به تقویت و ارتقاء کارآیی همکاری بر اساس این پروتکل، رایزنی ها و دیدارهای کاری از انجام خواهند داد.
ماده 13
حل و فصل اختلافات
هرگونه اختلاف ناشی از تفسیر یا اجرای مفاد این پروتکل از طریق مشورت و مذاکره میان طرف ها حل و فصل میشود.
ماده 14
ارتباط با دیگر موافقتنامه های بین المللی
این پروتکل خدشه ای به حقوق و تعهدات ناشی از سایر موافقت نامه های، دو جانبه، چند جانبه یا بین المللی که به امضا و تصویب طرف ها رسیده است، وارد نمی نماید.
ماده 15
امین اسناد
امین اسناد این پروتکل، جمهوری آذربایجان میباشد.
ماده 16
اصلاحات
اصلاحات این پروتکل با توافق متقابل طرف ها، به صورت پروتکل های جداگانه ای تنظیم خواهند شد و بخش جدایی ناپذیر این پروتکل را تشکیل خواهند داد و طبق مفاد ماده (18) این پروتکل لازم الاجرا خواهند شد.
ماده 17
ارتباط با وضعیت حقوقی نهایی دریای خزر
هیچ یک از مفاد این پروتکل به نحوی تعبیر نخواهد شد که پیش داوری نسبت به نتایج مذاکرات مربوط به وضعیت حقوقی نهایی دریای خزر تلقی شود.
ماده 18
لازم الاجرا شدن
1 - این پروتکل منوط به تصویب میباشد و در روز سی اُم بعد از دریافت آخرین سند تصویب توسط امین اسناد، لازم الاجراء میشود.
2 - هر یک از طرف ها میتواند با ارائه اطلاعیه کتبی به امین اسناد از عضویت در این پروتکل خارج شود. این پروتکل تا انقضای مدت 12 ماه پس از تاریخ دریافت اطلاعیه خروج از عضویت توسط امین اسناد، برای آن طرف لازم الاجرا خواهد بود.
این پروتکل در شهر. ... مورخ. ... در یک نسخه اصلی به زبان های آذری، فارسی، قزاقی، روسی، ترکمنی و انگلیسی تهیه شده است. تمام متن ها دارای اعتبار یکسان میباشند.
در صورت بروز اختلاف در تفسیر متون، متن انگلیسی ملاک خواهد بود.
نسخه اصلی این پروتکل به امین اسناد سپرده میشود و امین اسناد نسخه های مصدق این پروتکل را به تمام طرف ها خواهد فرستاد.
از طرف جمهوری آذربایجان
از طرف جمهوری اسلامی ایران
از طرف جمهوری قزاقستان
از طرف فدراسیون روسیه
از طرف ترکمنستان