آیین نامه کابوتاژ

مصوب 1328/10/14 هیات وزیران

هیات وزیران در جلسه 14 دی ماه 1328 به موجب پیشنهاد شماره 57418 مورخ 1328/9/16 وزارت دارائی و به استناد ماده (4) قانون اصلاح قانون تعرفه گمرکی و مالیات راه مصوب 22 تیرماه 1320 ائین نامه کابوتاژ را که مشتمل بر 25 ماده و 4 تبصره به شرح زیراست تصویب نمودند:

فصل اول - تعریف کابوتاژ و شرایط عمومی آن

ماده 1)- کابوتاژ عبارت از حمل کالا از یک نقطه مرزی کشور بمقصد نقطه مرزی دیگر کشور است از راه دریا یا رودخانه های مرزی و یا به وسیله عبور از خاک خارجه.

ماده 2) خروج کالای کابوتاژی ور ورود مجدد ان بایداز نقاطی صورت بگیرد که در انها دفتر گمرکی دائر وان دفتر برای قبول کابوتاژ مجاز و مفتوح باشد.

ماده 3) دفاتر گمرکی مجاز برای قبول رژیم کابوتاژ ازطرف اداره گمرک جهه اطلاع عامه اگهی میشود.
درموارد استثنائی ممکن است اجازه حمل کالا به طور کابوتاژ از دفاتر گمرکی دیگر نیز صادر گردد ولی این اجازه فقط از طرف اداره مرکزی کل گمرک پس از رسیدگی و تحقیق داده میشود.

ماده 4) هرجنسی را که صدور ان از کشور ممنوع نباشد میتوان از هریک ازدفاتر مجاز مذکور درماده (3) بالا به طور کابوتاژ حمل نمود.

ماده 5) کالاهای ممنوع الصدور وهمچنین کالاهائی را که خروج ان از کشور به موجب تصویبنامه ها و مقررات مربوطه دیگر غیر مجاز شناخته شده است نمیتوان به عنوان کابوتاژ اجازه حمل داد مگر با اجازه مخصوص اداره کل گمرک نسبت بهر مورد.

ماده 6) اجناس بدون ظروف که به طور فله حمل میشود برای کابوتاژ پذیرفته نمیگردد درمواردی که ان اجناس دروسائط نقلیه دریائی جا داده شود ویکسره به دفتر گمرکی مقصد حمل گردد.

ماده 7) درمواردی که اداره گمرک لازم بداند میتواند یک یا چند نفر از مامورین خود را تعیین نماید که در تمام طول راه همراه کابوتاژی بوده و انرا حین ورود به دفتر گمرکی مقصد تحت نظر و مراقبت داشته باشند.
هزینه این کار به قرارهر نفر در روز پنجاه ریال به عهده صاحبان کالای کابوتاژ خواهد بود و ناخدای کشتی ملزم است مامورین مزبور را درکشتی مجانا جا دهد.

ماده 8) صدور اجازه کابوتاژ برای هر کالای مجاز منوط بسپردن ودیعه نقدی معادل تمامی حقوق و عوارض دولتی متعلقه بصادرات عادی ان کالا و تسلیم پیمان نامه فروش ارز معادل ارزش کالا درنقطه مرزی به علاوه و عوارض متعلقه بان (بهای فوب) میباشد.

تبصره - هر گاه برای صادر کردن بعضی از کالاهای مجاز شرایط خاصی طبق مقررات قانون انحصار بازرگانی خارجی یا طبق هر قانون و مقررات دیگری وضع شده باشد و یا دراینده وضع گردد اجازه حمل ان کالاها به طور کابوتاژ علاوه برسپردن ودیعه نقدی و پیمان نامه مذکور دراین ماده منوط به تضمین یا تامین قبلی انجام شرایط مزبوره نیز خواهد بود.

ماده 9) نسبت بهر کالای ممنوع الصدور هر گاه اجازه حمل ان به عنوان کابوتاژ ازطرف اداره کل گمرک صادر گردد میزان و نوع سپرده ای که باید دریافت گردد و همچنین شرایطی که باید انجام شود درهر مورد ازطرف اداره مرکزی کل گمرک ضمن ابلاغ اجازه نامه کابوتاژ تعیین خواهد گردید.

فصل دوم - مقرراتی که دردفتر گمرکی مبداء باید انجام کیرد [گیرد]

ماده 10) هرکسی که بخواهد کالائی را که صدور ان از کشور ممنوع نیست به طور کابوتاژ حمل نماید باید قسمت اظهاریه ورقه کابوتاژ را در سه نسخه تکمیل و امضا نموده به دفتر کل گمرک تسلیم نماید.
این اظهاریه باید حکایت کند از نام اظهار کننده -نام صاحب اصلی کالا- نام گمرکخانه ای که کالا از انجا دوباره وارد کشور خواهد شد- راهی که کالا طی خواهد نمود - وسیله نقلیه و نام صاحب یا راننده ان تعداد و نوع و علامت و شماره وزن با ظرف بسته های محموله - شرح تفضیلی نوع جنس محموله (مطابق تعبیر و توصیف تعرفه گمرک) وزن خالص یا تعداد کالا و ارزش ان به هر یک از نسخه های اول و دوم ورقه کابوتاژ تمبر ده ریالی گمرکی الصاق میشود.

تبصره اسناد زیر باید ضمیمه ورقه کابوتاژ تسلیم گمرک شود.
یکم - قبض سپرده نقدی موضوع ماده (8) بالا
دوم - پیمان نامه فروش ارز در پنج نسخه
سوم - وکالتنامه رسمی ثبتی (درصورتی که اظهار کننده وکیل صاحب کالا بوده باشد.)

ماده 11) اداره گمرک کالای موضوع اظهاریه را معاینه و ارزیابی نموده و پس از احراز مطابق مشخصات ان با مندرجات اظهاریه پروانه کابوتاژ صادر و مدت مناسب برای اتصال کالا بمقصد و اعاده رسید ان تعیین و بصاحب کالا تسلیم مینماید.

ماده 12) به هر یک از بسته های موضوع کابوتاژ یک یا چند مهر سربی در ملتقای هر دو انتهای نخهائی که به طور چهار بند به بسته ها کشیده شده واز سوراخ مهرهای سربی عبور داده میشود الصاق و با منگنه مخصوص گمرکی فشرده و محکم میگردد.
نخی که به بسته های کشیده میشود حتما باید بدون گره باشد و اداره گمرک میتواند درمورد کالاهای مخصوص از صاحب کالا تقاضا نماید که بسته ها را به وسیله مفتول نخ کشی نماید و درهر حال هزینه مهرسربی و نخ کشی به عهده صاحب کالا خواهد بود.

تبصره - نخ کشی و الصاق مهر سربی باید بدقت تمام و به طوری بگیرد که هیچگونه دخل و تصرفی در کالا بدون شکستن مهر سربی یا بدون پاره کردن نخ یا مفتول میسر نگردد.

ماده 13) مدت اعتبار ورقه کابوتاژ به وسیله گمرک مبداء تعیین میگردد. برای تعیین مدت اعتبار همیشه باید کیفیت فصول مختلفه سال و نوع وسائل نقلیه و مسافت راه برای رساندن کالا بمقصد و اوردن رسید ان مورد توجه قرار گرفته و مدتی که واقعا برای این کار لازم شمرده میشود تشخیص و تعیین گردد.

ماده 14) وصول کالای موضوع هرپروانه کابوتاژی که در مدت اعتبار ان بتصدیق گمرک مقصد نرسد و گواهی گمرک مقصد نرسدو گواهی گمرک درمدت اعتبار ان بگمرک مبداء اعاده وتسلیم نشود سپرده نقدی موضوع ان با صدور پروانه صادراتی بدرامد قطعی منظور و نسخه های پیمان نامه فروش ارز به منظور تعقیب واریز ان از طرف کمیسیون ارز طبق مقررات توزیع میگردد مگر درصورتی که ثابت و محقق گردد که تاخیر درارائه گواهینامه ورود مقصد معلول علل غیر مترقبه (فرس ماژور) بوده است.

ماده 15) صاحب کالای کابوتاژی درموارد استثنائی میتواند با تقدیم درخواست کتبی تمبردار بگمرک مبداء تمدید مدت اعتبار ورقه کابوتاژ را با بیان علل و موجبات تقاضا و گمرک مبداء درصورتی که درخواست مزبور قبل ازانقضاء مدت اعتبار رسیده باشد وعلل اظهاری را هم موجه تشخیص بدهد میتواند مدت اعتبار ورقه را تمدید نماید - این تمدید فقط برای یک مرتبه و برای مدتی خواهد بود که با توجه به علل و جهات موجه در واقع لازم تشخیص داده شود.

تبصره - هرگاه درخواست تمدید مدت بعد از انقضاء مدت اعتباربگمرک برسد و یا اینکه برای مرتبه دوم تقاضای تمدید شود و گمرک مبداء علل درخواست را درهر دو صورت موجه تشخیص دهد میتواند با جلب موافقت قبلی اداره مرکزی کل گمرک تمدید و مورد درخواست را اعطاء نماید.

ماده 16) هرتمدیدی که گمرک مبداء طبق ماده (15) بالا یا تبصره ان اعطاء مینماید باید فی الفور بگمرک مقصد رسما اطلاع بدهد.

ماده 17) هر گاه کالای کابوتاژی در اثنای حمل در دریا یا در رودخانه مرزی غرق شود حقوق و عوارض متعلقه بصادرات ان کالا که به طورسپرده پرداخت شده است بدرامد منظور میگردد لیکن در موارد استثنائی اداره کل گمرک میتواند با ملاحظه اسناد و مدارک و با توجه باوضاع و احوال در هر مورد چنین کالائی را مانند کالای واصله بمقصد تلقی نموده و سپرده نقدی را بصاحب ان مسترد دارد.

فصل سوم - مقرراتی که باید در دفتر گمرکی مقصد انجام گیرد.

ماده 18) صاحب کالای کابوتاژی باید محموله خود را از همان دفتر گمرکی که در ورقه کابوتاژ به عنوان دفتر مقصد قید شده است وارد کشور نموده و بلافاصله باداره گمرک عرضه و ورقه کابوتاژ را تسلیم نماید.

ماده 19) اداره گمرک مقصد اولین نکته ای که باید مورد توجه و دقت قرار دهد حصول اطمینان از عدم انقضاء مدت اعتبار و دست نخوردگی مهرهای سربی گمرک مبداء و سالم بودن نخها و مفتولهای بسته ها است.

ماده 20) درصورتی که کالا قبل از انقضاء مدت اعتبار رسیده و نخها و مهرهای سربی هم سالم و دست نخورده باشد اداره گمرک میتواند به بازرسی اجمالی محموله اکتفاء و مهرهای سربی را قطع و محموله را باختیار صاحب ان بگذارد ولی این حق برای اداره گمرک همیشه محفوظ است که به معاینه و رسیدگی تفصیلی محتویات تمام بسته های محموله اقدام نماید.

ماده 21) همینکه کالا باختیار صاحب ان گذاشته شود گمرک مقصد مندرجات ورقه کابوتاژ را در دفتر مخصوصی ثبت و در ذیل ورقه کابوتاژ رسید کالا را با قید تاریخ ان ذکر و با امضای مامورین معاینه و امضای رئیس یا معاون اداره گواهی و بمهر اداره ممهور و شماره و تاریخ ثبت دفتر را ذکر نموده ورقه کابوتاژ را عینا بصاحبمال مسترد خواهد نمود تا به دفتر گمرکی مبداء تسلیم نموده سپرده نقدی خود را مسترد و پیمان نامه ارزی را باطل نماید.

ماده 22) هر محموله کابوتاژی که بعد از انقضاء مدت اعتبار ورقه مربوطه به دفتر مقصد برسد مانند کالای وارده از خارجه تلقی شده و نسبت بان معامله کالای وارداتی انجام خواهد شد مگر در مواردی که علت تاخیر ناشی از عذر موجه باشد که در این صورت دفتر مقصد با تصویب اداره کل گمرک وصول کالا را گواهی خواهد کرد.

ماده 23) هر گاه مهرهای سربی یک یا چند بسته از محموله کابوتاژی شکسته و یا نخ یا مفتول ان بریده شده باشد محتویات ان یک یا چند بسته بدقت و تفصیل تمام معاینه و بازرسی میشود. درصورتی که محتوی بسته ها با مندرجات ورقه کاملا مطابق و بالنتیجه معلوم گردد که مهر سربی انها من غیر عمد شکسته یا از بین رفته است برای هر یک مهر سربی مبلغ 3 ریال به عنوان جریمه انتظامی دریافت میگردد.
هر گاه مهر سربی گمرکی عمدا شکسته یا محو شده و مشخصات کالای محتوی بسته مربوطه با مندرجات ورقه کابوتاژ مغایر باشد عمل مشمول بند (ب) از ماده 15 ائین نامه گمرکی مصوب سال 1320 خواهد بود.

ماده 24) هر گاه مشاهده شود که تعداد بسته های یک محموله کابوتاژی کمتر از تعداد مندرج در ورقه کابوتاژ است تصدیق نامه ورود فقط نسبت بمقدار وارده صادر و بصاحبمال تسلیم و ضمنا مراتب را گمرک مقصد جداگانه بگمرک مبداء اعلام مینماید تا حقوق و عوارض متعلقه بمقدار کسری از طرف گمرک مبداء به وسیله برداشت از سپرده نقدی وصول وبه تعقیب واریز پیمان ارزی هم به همان نسبت اقدام شود.

ماده 25) هر گاه مشاهده شود که مشخصات کالا ازهر جهت با مندرجات ورقه کابوتاژ مطابق و مهرهای سربی هم دست نخورده ولی فقط در وزن کالا (اعم از با ظرف و خالص) اختلافی موجود است چنانچه اختلاف مزبور در مورد کالاهائی که جاذب رطوبت نیست بیش از دو درصد و در مورد کالاهای جاذب رطوبت از قبیل نمک و نظائر ان بیش از چهار درصد نباشد ان اختلاف مورد اغماض قرار میگیرد ولی اگر اختلاف بیش از میزانهای مذکور باشد مقدار اضافی مانند کالای وارده محسوب خواهد شد برای مقداری کسری هم مراتب در ضمن فورمول گواهینامه ورود مجدد بگمرک مبداء اعلام میگردد تا به همان نسبت حقوق و عوارض صادراتی را وصول و به همان نسبت هم واریز پیمان ارزی را تعقیب نماید.

از طرف نخست وزیر