ماده واحده - مواد 5 - 6 - 132 - 164 - 165 - 182 - 184 - 187 - 188 - 262 - 263 - 288 - 291 - 292 - 293 - 294 - 297 - 298- 303 - 305 - 307 - 310 - 311 - 312 - 315 - 319 - 320 - 323 - الی 334 - 336 - 337 - 338 - 340 - 344 - 345 - 346 - 347 -350الی 363 - 365 - 366 - 367 - 398 - 339 و 412 قانون دادرسی و کیفر ارتش به شرح زیر اصلاح و مواد 195 - 196 - 289 - 290 - 295- 302 - 304 - 306 - 348 - 349 و عناوین «مبحث سوم فرار به طرف دشمن» و «مبحث چهارم مقررات مشترک بین سه مبحث» و مواد 413 -414 - 415 - 416 - 418 - 422 قانون مذکور و قانون مجازات مقدمین علیه امنیت و استقلال مملکتی مصوب 22 خرداد ماه 1310 و مواد 69 و 74و 79 و بند 1 ماده 81 قانون مجازات عمومینسخ میشود.
ماده 5 - دادستانی ارتش تشکیل میشود از دادستان ارتش و یک یا دو معاون و به تعداد مورد نیاز دادیار و بازپرس و معاون بازپرس و کارمندان دفتری.
ماده 6 - وظایف بازپرس و دادستان دادگاههای متشکل در اداره دادرسی نیروهای مسلح شاهنشاهی مستقر در پایتخت بر عهده دادستانی ارتش میباشد.
ماده 132 - ضابطین نظامیبرای انجام وظایفی که بر عهده دارند نمیتوانند در منازل اشخاص وارد شوند مگر با حضور دادستان نظامی یا نماینده او.
ماده 164 - هر گاه متهمی بامر بازپرس جلب یا بازداشت شده باشد بازپرس مکلف است در ظرف 24 ساعت از زمان حاضر شدن متهم بازجوئی هایاولیه را از او نموده و قرار تامینی بر حسب مورد (قرارالتزام یا کفیل یا وثیقه و یا در صورت لزوم بازداشت) درباره او صادر نماید.
تبصره - در مورد این ماده نسبت بهفسران فقط قرارالتزام صادر میشود مگر این که مقتضیات صدور قرار بازداشت افسر متهم را ایجاب نماید.
ماده 165 - در مورد اجرای قرارهای تامین به شرح زیر اقدام میشود:
1 - هر گاه متهمی کهالتزام داده پس از احضار در تاریخ مقرر بدون عذرموجه حاضر نگردد به دستور دادستان وجهالتزام از او اخذ و در صورت عدم پرداخت بازاء هر پانصد ریال یا کسر آن یک روز بازداشت میگردد.
2 - اگر متهمیکه با معرفی کفیل آزاد بوده پس از احضار در تاریخ مقرر بدون عذر موجه حاضر نشود بکفیل اخطار میشود که ظرف پانزده روزمکفول خود را معرفی نماید و در صورت عدم معرفی به دستور دادستان وجهالکفاله از کفیل اخذ میگردد و هرگاه از پرداخت وجهالکفاله خودداری نماید بازاء هر پانصد ریال یا کسر آن یک روز بازداشت میشود.
3 - هر گاه متهمی که وثیقه داده پس از احضار در تاریخ مقرر بدون عذر موجه حاضر نگردد به دستور دادستان وثیقه بنفع دولت ضبط میشود و هرگاهوثیقه غیر منقول باشد دستور دادستان باجرای ثبت برای استیفاء مبلغ وثیقه کافی است و اجرای ثبت مکلف است قرار تامین وثیقه را مانند اسنادرسمی به موقع اجرا بگذارد.
تبصره 1 - مدت بازداشت در مورد بندهای 1 و2 و حداکثر یک سال است.
تبصره 2 - از روزیکه دستور دادستان جهت پرداخت وجهالتزام یا بازداشت متهم یا اخذ وجهالکفاله یا بازداشت کفیل یا ضبط وثیقه ابلاغ میشود متهم یا کفیل یا وثیقهگذار حق دارند ظرف ده روز به دادگاه نظامی که صلاحیت رسیدگی باصل اتهام را دارد شکایت نمایند دادگاه مکلف است درجلسه اداری و خارج از نوبت بآن رسیدگی و رای مقتضی صادر نماید. رای دادگاه در این مورد قطعی است.
ماده 182 - متهم میتواند از بین نظامیان واجد شرایط شاغل یا بازنشسته یک یا دو نفر وکیل مدافع برای خود انتخاب نماید.
شرایط و ترتیب وکالت به موجب آییننامهای خواهد بود که به تصویب وزارت جنگ میرسد.
تبصره - هرگاه وکلای نظامیموضوع این ماده در اجرای امر وکالت متهم به ارتکاب جرمیشوند رسیدگی به اتهام آنان با دادگاه نظامیاست.
ماده 184 - پس از تعیین وکیل مدافع هرگاه متهم یا وکیل او یا هر دو برای بررسی پرونده درخواست مهلت کنند رئیس دادگاه میتواند با رعایت کفایت وقت تا یک هفته مهلت دهد که ظرف این مدت در دفتر دادگاه پرونده را بررسی کنند و هر گاه متهم یا وکیل مدافع او ایراداتی نسبت به صلاحیت دادگاه یاحصول مرور زمان داشته باشند یا تحقیقات را ناقص بدانند باید ایرادات مزبور را ظرف همان مهلت به دفتر دادگاه تسلیم نمایند.
ماده 187 - رئیس دادگاه پس از انجام تشریفات مذکور در مواد قبل و انقضای مهلت مقرر در ماده 184 در اولین وقت آزاد جلسه مقدماتی دادگاه راتشکیل میدهد در این جلسه دادگاه پرونده و ایرادات متهم یا وکیل مدافع را (اگر ایرادی شده باشد) مورد بررسی قرار داده و میتواند دادستان متهم و یاوکیل مدافع را جهت اخذ توضیحات احضار نماید و در خاتمه جلسه در غیاب احضارشدگان به شرح زیر قرار مقتضی صادر مینماید:
الف - هر گاه رسیدگی در صلاحیت دادگاه تشخیص نشود قرار عدم صلاحیت خود را با تعیین مرجعی که صالح تشخیص داده صادر مینماید.
ب - هر گاه موضوع اتهام را مشمول مرور زمان بداند یا بهر علت دیگر ادامه تعقیب را قانونی تشخیص ندهد قرار موقوفی تعقیب صادر مینماید.
ج - هر گاه نقصی در تحقیقات مشاهده نماید که برای رفع آن اقدام بازپرس ضروری باشد قرار تکمیل تحقیقات را با تصریح به تحقیقاتی که بازپرس بایدانجام دهد صادر مینماید. خواستن مدارک و سوابق از ادارات و یگانها یا مراجع دیگر با خود دادگاه است.
تبصره - قرار دادگاه در صورتی که راجع بعدم صلاحیت یا موقوفی تعقیب باشد به دادستان ابلاغ میگردد و دادستان میتواند ظرف 48 ساعت نسبت بآن اعتراض کند. هر گاه دادستان در مهلت مقرر اعتراض ننماید پرونده برای اظهار نظر دادستان ارتش باداره دادرسی نیروهای مسلح شاهنشاهی فرستاده میشود و در صورت اعتراض دادستان ارتش در ظرف پنج روز از تاریخ وصول قرار به دادستان ارتش رسیدگی به یکی از دادگاههای تجدید نظرآن اداره در مرکز ارجاع میگردد.
ماده 188 - هرگاه در جلسه مقدماتی به نظر دادگاه مانعی برای تشکیل جلسه دادرسی نباشد یا پرونده پس از تکمیل تحقیقات به دادگاه اعاده شده وتکمیل باشد صورت جلسه مقدماتی تنظیم و رئیس دادگاه وقت جلسه دادرسی را تعیین و مقرر میدارد که بطرفین دعوی ابلاغ گردد.
ماده 262 - خلاصه رای غیابی دادگاه هرگاه مبنی بر محکومیت باشد باید یک نوبت در یکی از روزنامههای کثیرالانتشار محل انعقاد دادگاه یا پایتخت وروزنامه رسمیکشور شاهنشاهی آگهی گردد.
ماده 263 - هر گاه محکوم غائب قبل از انقضاء سه ماه از تاریخ انتشار آگهی موخر دستگیر و یا شخصاً حاضر و خود را به دادگاه مربوط معرفی کند رایغیابی باو ابلاغ میشود و حق دارد ظرف دو روز از تاریخ ابلاغ نسبت به آن اعتراض کند تا رسیدگی مجدد در همان دادگاه به عمل آید و در صورتعدم اعتراض رای صادر حضوری محسوب میشود ولی حق محکوم برای درخواست تجدید نظر طبق مقررات این قانون محفوظ خواهد بود، هرگاهتاریخ معرفی یا دستگیری بعد از انقضاء سه ماه از تاریخ انتشار آگهی موخر باشد رای غیابی باو ابلاغ میگردد و حق دارد ظرف 2 روز از رای مذکوردرخواست تجدید نظر نماید و در صورتی که رای غیابی از دادگاه تجدید نظر صادر شده باشد حق دارد ظرف دو روز از تاریخ ابلاغ واقعی نسبت بهآناعتراض کند تا مجدداً در همان دادگاه مورد رسیدگی قرار گیرد.
تبصره 1 - در مورد این ماده اخذ تامین از محکوم یا تجدید نظر در تامین قبلی به تقاضای دادستان به عهده دادگاه صادرکننده رای غیابی است.
تبصره 2 - مقررات این ماده در مورد آراء غیابی که تاکنون صادر شده نیز جاری است و مدت سه ماه مهلت مقرر از تاریخ لازمالاجراء شدن این قانونشروع میشود.
ماده 288 - کیفرهایی که در مورد جنایت از طرف دادگاههای نظامی تعیین میگردد به شرح زیر است:
1 - اعدام.
2 - حبس دائم.
3 - حبس جنائی درجه 1
4 - حبس جنائی درجه 2
ماده 291 - مدت حبس جنائی درجه 1 از سه تا پانزده سال است.
ماده 292 - مدت حبس جنائی درجه 2 از دو تا ده سال است.
ماده 293 - حبس دائم با کار - حبس موقت یا حبس موقت با کار یا حبس با کار - حبس مجرد - حبس عادی مذکور در این قانون بهترتیب به حبس دائم - حبس جنایی درجه 1 - حبس جنائی درجه 2 - حبس جنحهای تبدیل و مجازات خلع درجات و علائم نظامی حذف میگردد.
ماده 294 - در هر مورد که در این قانون حداقل مجازات کمتر از 61 روز حبس باشد مدت آن 61 روز تعیین میگردد.
ماده 297 - کیفرهای جنائی مطلقاً و حبس جنحهای در صورتی که زاید بر یک سال باشد مستلزم اخراج از خدمت خواهد بود
ماده 298 - اخراج از خدمت متضمن عواقب زیر است:
1 - محرومیت از درجه و حق استعمال علائم و کلیه نشانها و امتیازات و عناوین نظامی.
2 - محرومیت از حق استخدام در نیروهای مسلح شاهنشاهی.
3 - محرومیت از حقوق بازنشستگی.
ماده 303 - مدت حبس جنحهای از 61 روز تا سه سال است.
ماده 305 - هر کس که به موجب حکم قطعی دادگاه نظامیبهپرداخت جزای نقدی یا هر پرداخت نقدی دیگر بصندوق دولت محکوم شده باشد و ازپرداخت آن امتناع نماید و باموال او هم دسترسی نباشد بعد از خاتمه کیفر حبس بازاء هر پانصد ریال یا کسر آن یک روز بازداشت میشود و مدتبازداشت در هر حال بیش از پنج سال نخواهد بود.
تبصره - در صورتی که محکوم علیه مذکور در این ماده پس از تحمل نصف مدت بازداشت دعوی اعسار کند و به موجب حکم دادگاه صادرکننده حکم جزایی معسر شناخته شود از زندان آزاد میشود، حکم دادگاه بر قبول یا رد دعوی اعسار قطعی است.
ماده 307 - کسانی که سن آنان بیش از 15 سال و کمتر از 18 سال تمام باشد هر گاه متهم به ارتکاب جنحه یا جنایتی گردند که رسیدگی بهآن درصلاحیت دادگاههای مذکور در این قانون میباشد دادگاه حکم خود را بر طبق قانون تشکیل دادگاه اطفال بزهکار صادر مینماید و اجرای آن بهموجب آیین نامهای خواهد بود که به تصویب وزارت جنگ و وزارت دادگستری رسیده باشد.
ماده 310 -
2 - هر کس به وسیله نطق یا اوراق چاپی یا خطی یا بهر وسیله دیگر مردم را به اغتشاش بر ضد امنیت داخلی یا خارجی کشور ایران تحریک کند وتحریک او موثر واقع شود به حبس دائم و هر گاه منجر به قتل گردد به اعدام محکوم میشود و هر گاه تحریک موثر واقع نشده باشد مجازات محرکحبس جنائی درجه 2 از دو تا ده سال است.
مجازات کسانی که در این اغتشاش شرکت داشتهاند حبس جنائی درجه 2 از دو تا ده سال است مگر اینکه شخصاً مرتکب جرمی شده باشند کهجزای آن شدیدتر باشد که در این صورت به مجازات اشد محکوم میشوند.
3 - هر کس به نحوی از انحاء برای جدا کردن قسمتی از قلمرو حاکمیت ایران یا برای لطمه وارد آوردن به تمامیت و یا استقلال کشور ایران اقدام نماید باعدام محکوم میشود.
4 - هر کس خواه مستقلاً خواه با حمایت خارجی بر ضد حکومت ملی ایران مسلحانه قیام کند باعدام محکوم میشود.
5 - هر یک از اشخاص مذکور در این ماده قبل از کشف موضوع اطلاعاتی در اختیار مامورین مربوط دولتی بگذارد که موثر در کشف قضیه و شناسائی وتعقیب سایرین باشد بر حسب مورد با موافقت دادستان از تعقیب یا با نظر دادگاه از مجازات معاف خواهد شد و هر گاه اطلاع بعد از کشف یا تعقیب داده شده باشد و موجب تسهیل کار مامورین گردد مجازات او بر حسب مورد تا سه درجه تخفیف داده میشود.
ماده 311 - نظامیان زیر محکوم باعدام میشوند:
1 - هر نظامیکه عده تحت فرماندهی خود یا قلعه و مکانی که حفاظت آن به مسئولیت او سپرده شده باشد یا ذخیره و تخشائی و آذوقه و مهمات ارتش یا نقشهجات قلاع امکنه و بنادر و یا اسم شناسائی و عبور یا اسرار راجع به عملیات نظامییا مذاکرات نظامی یا سیاسی را بدشمن یا بنفع دشمن یا تسلیم یا افشاء نماید.
2 - هر نظامیکه برای انجام مقاصد دشمن با او تبانی کند.
3 - هر نظامی که داخل در توطئه شود برای این که فرمانده یا مکان محصور را مجبور نماید که به نحوی از انحاء تسلیم دشمن گردد.
4 - هر نظامی که در مقابل دشمن افراد را تشویق به فرار کرده یا باعث تفرقه آنها شود.
5 - هر نظامی اعم از این که تبعه ایران بوده یا تبعه خارجه و در خدمت نیروهای مسلح شاهنشاهی باشد و بر علیه ایران حمل اسلحه نماید و یا مرتکب یکی از جرائم مذکور در این ماده شود و در همین حکم است هر اسیر جنگی که پس از مرخصی خلف عهد نموده و مسلحانه دستگیر شده باشد.
ماده 312 - 1 - هر کسیکه نظامیان را بالحاق بدشمنان و یاغیان یا به نظامیان متمرد اغوا و تشویق کند و یا عمداً وسایل تسهیلالحاق آنها رافراهم آورد یا برای دولتی که با ایران داخل جنگ است جمعآوری استعداد نماید محرک بخیانت شمرده شده و محکوم باعدام است.
2 - هر کس عدهای از نظامیان یا غیر نظامیانی را که در خدمت نیروهای مسلح شاهنشاهی هستند و خدمات نظامیبه آنان واگذار گردیده است تحریکبه عصیان یا عدم اجرای وظایف نظامی کند هر گاه موثر واقع شود به حبس جنائی درجه 1 از سه تا پانزده سال و در صورتی که موثر واقع نشود به حبس جنائی درجه 2 از دو تا ده سال محکوم میشود.
ماده 315 - هر نظامیکه اسناد یا مذاکرات یا تصمیمات طبقهبندی شده را در اختیار کسانی که صلاحیت اطلاع بر آن را ندارند قرار دهد یا بهر نحو آنان را از مفاد آن مطلع سازد به ترتیب زیر محکوم میشود:
1 - هر گاه سند یا مذاکرات یا تصمیمات بکلی سری بوده به حبس جنائی درجه 1 از سه تا پانزده سال.
2 - هر گاه سند یا مذاکرات یا تصمیمات سری بوده به حبس جنائی درجه 2 از دو تا ده سال.
3 - هر گاه سند یا مذاکرات یا تصمیمات خیلی محرمانه بوده به حبس جنحهای از یک تا سه سال.
4 - هر گاه سند یا مذاکرات یا تصمیمات محرمانه بوده به تنبیه انضباطی از طرف فرمانده یا رئیس مربوط.
تبصره 1 - هر گاه اعمال فوق به موجب قوانین دیگر مستلزم مجازات شدیدتری باشد مرتکب بمجازات اشد محکوم خواهد شد.
تبصره 2 - هر کس از اسناد یا مذاکرات یا تصمیمات بالا مطلع گردید و یا علم به ممنوعیت افشاء آن، آن را بهر نحو افشاء نماید به ترتیب مقرر در اینماده محکوم میشود.
تبصره 3 - طبقه بندی و تغییر طبقه بندی اسناد و مذاکرات و تصمیمات و طرز نگاهداری اسناد طبقه بندی شده به موجب آیین نامهای خواهد بود که به تصویب وزارت جنگ میرسد.
ماده 319 - هر گاه اشخاصی مرتکب توطئه شوند که منظور از آن ارتکاب جنایت مذکور در مواد 316 و 317 این قانون باشد و برای تهیه مقدمات جنایات امری را انجام یا شروع بانجام کرده باشند محکوم باعدام میشوند.
تبصره - توطئه وقتی تحقق پیدا می کند که تبانی بین دو نفر یا بیشتر شده باشد.
ماده 320 - هر کس نسبت به اعلیحضرت همایون شاهنشاه یا والاحضرت همایون ولایتعهد به نحوی از انحاء اهانت وارد آورد به حبس جنائی درجه 2 از دو تا ده سال محکوم میشود.
ماده 323 - هر نگهبان که محوطه نگهبانی خود را بدون اجازه و دستور مقامات مجاز ترک نماید به ترتیب زیر محکوم میشود:
1 - هر گاه در مقابل دشمن یا اشرار مسلح باشد باعدام.
2 - هر گاه در ناحیهای باشد که بحال جنگ یا حکومت نظامیاست به حبس جنائی درجه 1 از سه تا پانزده سال.
3 - در سایر موارد به حبس جنحهای از یک تا سه سال.
تبصره - نگهبان مامور مسلحی است که مراقبت و حفاظت یک محل یا یک منطقه معین باو واگذار شده باشد.
ماده 324 - هر نگهبان حین نگهبانی در حال خواب دیده شود به شرح زیر محکوم میشود:
1 - هر گاه در مقابل دشمن یا اشرار مسلح باشد به حبس جنائی درجه 1 از سه تا پانزده سال.
2 - هر گاه در ناحیهای باشد که بحال جنگ یا حکومت نظامیاست به حبس جنائی درجه 2 از دو تا پنجسال.
3 - در سایر موارد به حبس جنحهای از شش ماه تا یک سال.
ماده 325 - هر نظامی که در مقابل دشمن یا اشرار مسلح برای مبارزه از به کار بردن سلاح یا مهمات خودداری نماید یا به طور آشکار مرتکب اعمالی گردد که حاکی از ترس بوده و موجب تزلزل روحیه افراد دیگر شود یا عمداً از کوشش برای روبرو شدن، جنگیدن، اسیر نمودن یا منهدم ساختن نیروها،کشتیها، هواپیماها یا هر گونه وسائل دیگر خصم که به عهده او بوده یا وظیفه نظامیاو ایجاب مینموده خودداری نماید باعدام محکوم میشود.
ماده 326 - هر نظامیکه باید تنها یا همراه چند نفر یا یک یگان به ماموریت برود و با تاخیر عمدی در وقت مقرر بدون عذر موجه حاضر نشود به ترتیب زیر محکوم میشود:
1 - هر گاه حرکت برای عزیمت به ماموریت جنگی بوده به حبس دائم.
2 - هر گاه حرکت برای عزیمت به منطقهای بوده که به حال جنگ یا آماده باش رزمی یا حکومت نظامی است به حبس جنائی درجه 1 از سه تا ده سال.
3 - در سایر موارد به حبس جنحهای از شش ماه تا دو سال.
تبصره 1 - هر نظامیکه پس از انتقال در معرفی خود بیگان جدید بیش از مهلتی که باو داده شده بدون عذر موجه تاخیر کند بر حسب مورد مشمول مقررات این ماده خواهد بود.
تبصره 2 - هر نظامی که در منطقه عملیات جنگی موقع اعلام آماده باش در محل معینه بدون عذر موجه حاضر نگردد به حبس جنائی درجه 2 از دو تاده سال محکوم میشود.
ماده 327 - هر نظامی که برای فرار از کار و انجام وظیفه و یا ارعاب فرمانده یا رئیس و یا هر مافوق دیگر عمداً بخود صدمه وارد آورد یا به طور مکرربعدم توانائی جسمی یا روحی متعذر شود و بنا بگواهی پزشک نظامیتمارض او ثابت گردد و یا در انجام خدمت بیعلاقه باشد و این بیعلاقگی در موارد متعدد ظاهر شده باشد به ترتیب زیر محکوم میشود:
1 - هر گاه در مقابل دشمن باشد باعدام.
2 - هرگاه در زمان جنگ باشد به حبس جنائی درجه 1 از سه تا دهسال.
3 - در سایر موارد به حبس جنحهای از شش ماه تا سه سال.
ماده 328- نظامیان مشروح زیر شورشکننده محسوب و به ترتیب زیر محکوم میشوند:
1 - نظامیان مسلحی که عده آنان حداقل هشت نفر بوده و با تبانی قبلی، از اطاعت اوامر فرماندهان و روسای خود سرپیچی نمایند هر یک باعدام.
2 - نظامیان مسلحی که عده آنان حداقل هشت نفر بوده و با تبانی قبلی بجان یا ناموس مردم تعدی و تجاوز نموده یا مرتکب غارت و یا تخریب اموالمتعلق بمردم شده باشند هر یک باعدام.
3 - هر گاه تعداد مرتکبین کمتر از حد نصاب معین در این ماده باشد یا آنکه مسلح نباشند هر یک به حبس دائم.
4 - هر گاه تعداد مرتکبین کمتر از حد نصاب معین در این ماده و غیر مسلح باشند هر یک به حبس جنائی درجه 1 از سه تا دهسال.
ماده 329 - هر نظامی که از امر حرکت بطرف دشمن یا اشرار مسلح و یا انجام سایر خدماتی که در مقابل آنان از طرف فرمانده یا رئیس مربوط باوارجاع شده امتناع و دستور را لغو کند باعدام و اگر لغو دستور در ناحیهای باشد که بحال جنگ یا حکومت نظامیاست و دستور لغو شده مربوط بامور جنگی یا مقررات حکومت نظامی باشد به حبس جنائی درجه 1 از سه تا پانزده سال محکوم میشود.
ماده 330 - هر نظامی در غیر موارد مذکور در ماده قبل دستوری را لغو نماید به حبس جنحهای از 61 روز تا سه سال محکوم میشود.
تبصره - هر گاه لغو دستور مربوط باشد به منع ازدواج با اتباع بیگانه یا اتباع بیگانهای که به سبب ازدواج تبعه ایران محسوب میشوند مرتکب علاوه برمجازات مقرر در این ماده محکوم باخراج از خدمت و استرداد کلیههزینههای دوره تحصیلی خواهد شد.
ماده 331 - هر کس نسبت به نگهبان تعرض یا اهانت نماید به ترتیب زیر محکوم میشود:
1 - هر گاه مرتکب با سلاح تعرض نموده و صدمهای به نگهبان وارد گردد باعدام.
2 - هر گاه مرتکب با سلاح تعرض نموده ولی صدمهای به نگهبان وارد نشود به حبس جنائی درجه 1 از سه تا پانزده سال.
3 - هر گاه مرتکب بدون سلاح تعرض نموده و صدمهای به نگهبان وارد گردد به حبس جنائی درجه 2 از دو تا دهسال.
4 - هر گاه مرتکب بدون سلاح تعرض نموده و صدمهای به نگهبان وارد نشود به حبس جنحهای از یک تا سه سال.
5 - هر گاه مرتکب به نحوی از انحاء به نگهبان اهانت وارد آورد یا او را تهدید نماید به حبس جنحهای از سه ماه تا یک سال.
ماده 332 - هر نظامیحین انجام وظیفه یا به سبب آن نسبت به مافوق خود مرتکب ایراد ضرب یا جرح شود به حبس جنائی درجه 2 از دو تا ده سال محکوم میشود.
هر گاه ارتکاب بزه نه در حین انجام وظیفه و نه به سبب آن بوده ولی مرتکب از مافوق بودن مجنی علیه اطلاع داشته کیفر او حبس جنحهای از یک تا سه سال است.
در موارد مذکور هر گاه ایراد ضرب یا جرح منتهی بقطع یا شکستن یا نقص عضو گردد مرتکب بحداکثر مجازات محکوم میشود.
ماده 333 - هر نظامیحین انجام وظیفه یا بسبب آن نسبت بمافوق خود عمداً به وسیله سلاح صدمه بدنی وارد آورد یا صدمه وارد حین انجام وظیفه یا بسبب آن نبوده ولی مرتکب از مافوق بودن مجنیعلیه اطلاع داشته و صدمه وارد موجب قطع یا شکستن یا نقص عضو شده باشد به حبس جنائی درجه 1 از سه تا پانزده سال محکوم میشود و هرگاه صدمه وارد حین انجام وظیفه یا بسبب آن نبوده و موجب قطع یا شکستن یا نقص عضوهم نشده باشد کیفر مرتکب حبس جنائی درجه 2 از دو تا دهسال خواهد بود.
ماده 334 - هر نظامیحین انجام وظیفه یا بسبب آن عمداً بمافوق خود به نحوی از انحاء اهانت وارد آورد به حبس جنحهای از شش ماه تا سه سالمحکوم میشود هر گاه ارتکاب بزه نه در حین انجام وظیفه و نه بسبب آن بوده ولی مرتکب از مافوق بودن مجنی علیه اطلاع داشته کیفر مرتکب حبس جنحهای از سه ماه تا یک سال است.
ماده 336 - در مورد ماده قبل هر گاه تمرد با اسلحه به عمل آمده باشد مرتکب به حبس جنائی درجه 2 از دو تا پنجسال محکوم خواهد شد.
ماده 337 - اگر تمرد توسط عدهای از نظامیان که بیش از دو نفر و غیر مسلح بوده به عمل آمده باشد هر یک از مرتکبین به حبس جنائی درجه 2 از دو تا دهسال و هرگاه مرتکبین با اسلحه باشند هر یک به حبس جنائی درجه 1 از سه تا پانزده سال محکوم میشوند.
ماده 338 - 1 - هر گاه تمرد به وسیله عدهای از نظامیان مسلح که کمتر از هشت نفر نباشند به عمل بیاید هر یک از مرتکبین محکوم بهاعدام میشوند ولی در صورتی که مرتکبین محرک داشته یا میان آنها افسری باشد کیفر اعدام فقط درباره محرک و یا افسری که از حیث درجه بالاتر است مجرا خواهدبود و سایرین هر یک به حبس جنائی درجه 1 از سه تا پانزده سال محکوم میشوند.
2 - هر گاه مرتکبین بدون استعمال اسلحه تمرد نمایند هر یک به حبس جنائی درجه 2 از دو تا دهسال محکوم میشوند.
ماده 340 - هر فرمانده نظامی که بدون امر یا اجازه یا بدون آنکه باقدام متقابل وادار شده باشد با عده تحت فرماندهی خود در اراضی دولت متحد یا بی طرفی مرتکب عملیات خصمانه شود به حبس جنائی درجه 1 از سه تا پانزده سال محکوم میشود.
ماده 344 - هر نظامی به مناسبت انجام وظیفه گزارشی بر خلاف حقیقت به فرماندهان یا روسا تقدیم نماید و یا حقایق را پرده پوشی کرده و گزارش آن را ندهد و یا گزارشی با تغییر ماهیت یا به طور ناقص بدهد به ترتیب زیر محکوم میشود:
1 - اگر اقدام یا خودداری از اقدام عمدی بوده و موجب اتلاف نفس شود به حبس دائم و اگر غیر عمد باشد به حبس جنائی درجه 1 از سه تا پانزده سال.
2 - اگر اقدام یا خودداری از اقدام عمدی بوده و موجب اتلاف مال شود علاوه بر پرداخت بهای آن به حبس جنائی درجه 2 از دو تا ده سال و اگر غیرعمد باشد علاوه بر پرداخت بهای آن به حبس جنحهای از یک تا سه سال.
3 - اگر اقدام یا خودداری از اقدام عمدی بوده و هیچ یک از نتایج فوق را باعث نشود به حبس جنحهای از سه ماه تا یک سال.
تبصره - در موارد مذکور در بند 2 هر گاه بزه ارتکابی غیر عمد بوده و بهای مال تلف شده بیش از پنجهزار ریال نباشد کیفر مرتکب علاوه بر پرداخت بهای آن حبس جنحهای از سه ماه تا یک سال است.
ماده 345 - هر نظامی با اظهار یا اقدام خود به نحوی از انحاء موجبات بدبینی اشخاص را نسبت به نیروهای مسلح شاهنشاهی فراهم سازد به حبس جنحهای از سه ماده تا یک سال محکوم میگردد.
ماده 346 - هر کس با ارائه اسناد و اوراق جعلی یا متعلق به غیر و یا با حیله و فریب ترتیب استخدام خود را در نیروهای مسلح شاهنشاهی بدهد و یاموجبات برکناری خود را از خدمت فراهم سازد به حبس جنحهای از یک تا سه سال محکوم میشود مگر اینکه عمل به موجب قوانین دیگر مستلزم مجازات شدیدتری باشد.
تبصره - هر نظامی که با علم و اطلاع برای انجام مقاصد بالا اقدام کرده باشد به کیفر مقرر در این ماده محکوم میشود.
ماده 347 - هر پزشک نظامیکه در امور مربوط بوظیفه خدمتی خود گواهی خلاف واقع داده و به موجب آن مرض بیماری را مکتوم و یا سالمی رابیمار معرفی کند به حبس جنحهای از سه ماه تا سه سال محکوم میشود.
فصل ششم - فرار
مبحث یکم، فرار در زمان صلح.
ماده 350 - افسران اعم از ثابت یا وظیفه زیر پرچم و افسران احتیاط و ذخیره که احضار شده و مشغول خدمت گردیدهاند هرگاه در زمان صلح مدتغیبت آنان در خدمت از هفت روز متوالی تجاوز نموده و برای غیبت خود عذر موجهی نداشته باشند فراری محسوب و به حبس جنحهای از یک تا سهسال محکوم میشوند.
ماده 351 - درجهداران و افرادی که به طور ثابت در ارتش شاهنشاهی خدمت مینمایند یا درجهداران و افراد وظیفه زیر پرچم (غیر از سربازان وظیفه)یا درجهداران و افراد احتیاط و ذخیره که احضار شده و مشغول خدمت گردیدهاند هر گاه در زمان صلح مدت غیبت آنان در خدمت از هفت روز متوالی تجاوز نموده و برای غیبت خود عذر موجهی نداشته باشند فراری محسوب و به حبس جنحهای از شش ماه تا سه سال محکوم میشوند.
ماده 352 - افسران و درجهداران و افرادی که در ماموریت یا مرخصی یا مشغول گذراندن دوره آموزشی در داخل یا خارج کشور هستند هر گاه پس ازخاتمه ماموریت یا مرخصی یا دوره آموزشی یا پس از احضار قبل از خاتمه آن به فاصله هفت روز از تاریخ ابلاغ قانونی خود را به قسمتهای مربوطه درداخل و یا سفارتخانهها یا کنسولگریها یا نمایندگان مجاز دولت شاهنشاهی در خارج معرفی ننمایند و عذر موجهی نداشته باشند فراری شناخته شده وحسب مورد مشمول مواد 350 و 351 خواهند بود.
ماده 353 - افسران و درجهداران و افراد احتیاط و ذخیره که در مواقع احضار تعلیماتی در معرفی خود به قسمتهای مربوط بدون عذر موجه تاخیر کننددر خاتمه تعلیمات بتشخیص و دستور فرمانده یا رئیس قسمت احضارکننده برابر ایام تاخیر بازداشت میشوند و در صورتی که تاخیر از هفت روزتجاوز کند و عذر موجهی نداشته باشند فراری شناخته شده و حسب مورد مشمول مواد 350 و 351 و 352 خواهند بود.
ماده 354 - فراریان مشمول چهار ماده قبل در صورتی که شخصاً حاضر و خود را معرفی نمایند هر گاه در زمان جنگ یا بسیج بوده و یا یگان مربوط درماموریت آمادهباش رزمی باشد از تعقیب و کیفر معاف خواهند بود و در غیر حالات بالا بر حسب مورد به حداقل کیفر مقرر محکوم میشوند.
مبحث دوم: فرار سربازان وظیفه در زمان صلح
ماده 355 - سربازان وظیفه که در زمان صلح مدت غیبت آنان در خدمت از هفت روز متوالی تجاوز نماید و عذر موجهی نداشته باشند فراری محسوب و پس از دستگیری به ترتیب زیر محکوم میشوند:
1 - برای مرتبه اول فرار به حبس جنحهای از سه ماه تا یک سال.
2 - برای مرتبه دوم فرار (بعد از صدور و رای قطعی محکومیت مرتبه اول) به حبس جنحهای از یک سال تا دو سال.
3 - برای مرتبه سوم فرار (بعد از صدور رای قطعی محکومیت مرتبه دوم) به حبس جنحهای از دو تا سه سال و در این مورد دادگاه نمیتواند مرتکب رابه کمتر از حداقل محکوم نماید.
تبصره - سربازان وظیفه که در زمان صلح فراری شدهاند هرگاه شخصاً خود را به یکانهای مربوط معرفی نمایند در صورتی که در زمان جنگ یا بسیج بوده یا یگان مربوط در ماموریت آمادهباش رزمی باشد از تعقیب و کیفر معاف خواهند بود و در غیر حالات بالا بر حسب مورد به حداقل کیفر مقرر در این ماده محکوم میشوند.
ماده 356 - از آراء محکومیت صادر درباره سربازان وظیفه فراری به موجب بندهای 1 و 2 ماده قبل فقط مجازات اشد پس از اتمام باقیمانده خدمت زیرپرچم به موقع اجراء گذاشته میشود و در صورتی که خدمات این قبیل محکومین کاملاً رضایتبخش باشد بر طبق پیشنهاد فرمانده مربوط ممکن استاعلیحضرت همایون شاهنشاه بزرگ ارتشتاران امر بتاخیر اجرای رای را صادر فرمایند ولی آراء محکومیت صادر به موجب بند 3 پس از قطعیت فوراً به موقع اجراء گذاشته میشود و محکوم از انجام باقیمانده خدمت زیر پرچم محروم میگردد.
مبحث سوم: فرار در زمان جنگ
ماده 357 - افسران اعم از ثابت یا وظیفه زیر پرچم و افسران احتیاط و ذخیره که احضار شده و مشغول خدمت گردیدهاند هر گاه در زمان جنگ بیش ازسه روز متوالی غیبت نموده و عذر موجهی نداشته باشند فراری محسوب و به حبس جنائی درجه 1 از سه تا پانزده سال و اگر فرار از جبهه باشد از زمانغیبت فراری محسوب و در صورتی که عذر موجه نداشته باشند باعدام محکوم میشوند.
تبصره - منظور از جبهه مندرج در این قانون منطقهای است که یگانی درگیری مستقیم و سریع رزمیداشته و یا ماموریت آن را دریافت داشته باشد.
ماده 358 - درجهداران و افرادی که به طور ثابت در ارتش خدمت مینمایند یا درجهداران و افراد وظیفه زیر پرچم یا درجهداران و افراد احتیاط و ذخیره که احضار شده و مشمول خدمت گردیدهاند هر گاه در زمان جنگ بیش از سه روز متوالی غیبت نموده و عذر موجهی نداشته باشند فراری محسوب و به حبس جنائی درجه 1 از سه تا ده سال و اگر فرار از جبهه باشد از زمان غیبت فراری محسوب و در صورتی که عذر موجه نداشته باشند باعدام محکوم میشوند.
ماده 359 - افسران و درجهداران و افرادیکه در زمان جنگ در ماموریت یا مرخصی یا مشغول گذراندن دوره آموزشی در داخل یا خارج کشور هستندهر گاه پس از خاتمه ماموریت یا مرخصی یا دوره آموزشی یا پس از احضار قبل از خاتمه آن بفاصله سه روز از تاریخ ابلاغ قانونی خود را بقسمتهایمربوط در داخل یا سفارتخانهها یا کنسولگریها یا نمایندگان مجاز دولت شاهنشاهی در خارج معرفی ننموده و عذر موجهی نداشته باشند فراریمحسوب و بر حسب مورد مشمول مواد 357 و 358 این قانون خواهند بود.
ماده 360 - هر نظامیکه در زمان بسیج یا از یگان مربوط که در ماموریت آمادهباش رزمی است مرتکب فرار شود بر حسب مورد مشمول مقررات مواد357 و 358 و 359 این قانون خواهد بود.
ماده 361 - افسران و درجهداران و افراد احتیاط و ذخیره در صورتی که پس از احضار در زمان جنگ یا بسیج عمومیبا انقضاء سه روز از تاریخی کهبرای معرفی تعیین گردیده خود را به قسمتهای مربوط معرفی ننمایند و عذر موجهی نداشته باشند فراری شناخته شده و بر حسب مورد مشمول مواد357 و 359 و 358 و 360 این قانون خواهند بود.
ماده 362 - فراریان مشمول پنج ماده قبل در صورتی که قبل از خاتمه جنگ شخصاً خود را معرفی نمایند بلافاصله بجبهه اعزام و در خاتمه عملیاتجنگی به سه تا شش سال حبس جنائی درجه 1 محکوم میشوند ولی با توجه به کیفیت انجام وظیفه سربازی آنان در حین عملیات ممکن است به پیشنهاد فرماندهان یا روسای مربوط و تصویب اعلیحضرت همایون شاهنشاه بزرگ ارتشتاران از تعقیب و کیفر معاف گردند.
تبصره - هر گاه تاریخ معرفی فراریان مزبور در زمانی باشد که یگان مربوط در ماموریت آماده باش رزمیاست مشمول مقررات این ماده نخواهند بود و برحسب مورد به حداقل کیفر محکوم میشوند.
مبحث چهارم - مقررات مشترک
ماده 363 - هر نظامیبا سلاح یا وسیله موتوری یا هواپیما یا کشتی یا وسائل دیگر مورد استفاده ارتش فرار نماید علاوه بر رد عین یا بهای آن درصورت تلفشدن و پرداخت مبلغی طبق نظر کارشناس در مقابل استفاده غیر مجاز به حداکثر کیفر مقرر محکوم میشود.
ماده 365 - فراریکه با تبانی بین بیش از دو نفر باشد فرار با توطئه محسوب میگردد، رئیس توطئه کنندگان برای فرار بخارج از کشور باعدام و برای فراردر داخل کشور به حبس جنائی درجه یک از سه تا پانزده سال محکوم میشود.
ماده 366 - همردیفان و غیر نظامیانی که به طور ثابت در ارتش شاهنشاهی خدمت مینمایند و همچنین محصلین مراکز آموزشی نظامی در صورتغیبت و فرار مشمول مقررات مذکور در این فصل میباشند ولی در مورد جرائم جنایی مجازات آنان یک درجه پایینتر خواهد بود و در مورد جرائمجنحهای مجازات آنان از حداقل مجازات حبس جنحهای کمتر نخواهد بود.
تبصره 1 - در جرائمی که برای نظامیان از جهت طبقهبندی آنان مجازاتهای مختلفی تعیین گردیدههر گاه مرتکب از کارمندان غیر نظامیباشد در صورت دارا بودن مدرک تحصیلی لیسانس و بالاتر مشمول مقررات مربوط به افسران و در غیر این صورت مشمول مقررات مربوط بهدرجهداران خواهد بود.
تبصره 2 - محصلین مراکز آموزشی نظامیاز لحاظ کیفر جرائم مندرج در این فصل تابع مقررات مربوط بافراد کادر ثابت میباشند.
تبصره 3 - افسران و درجهداران و افرادی که در مراکز آموزشی نظامی به تحصیل اشتغال دارند در صورت غیبت و فرار مشمول مقررات مربوط بخود خواهند بود.
ماده 367 - هر کس نظامیان را ترغیب بفرار نماید و یا فرار آنانرا تسهیل کند و یا با علم به فراری بودن آنان را مخفی نماید به همان کیفری که برای مرتکب فرار مقرر شده است محکوم میشود.
ماده 398 - هر نظامی برای انجام یا خودداری از انجام امری که از وظایف او یا یکی دیگر از خدمتگزاران ارتش است وجه یا مالی را به عنوان هدیه یا رشوه بگیرد اگر چه انجام یا خودداری از انجام امر خلاف قانون نباشد مرتشی محسوب و علاوه بر رد عین یا برابر یا بهای آن چه را که گرفته است بهصندوق دولت به ترتیب زیر محکوم میشود:
1 - هر گاه مبلغ هدیه یا رشوه تا پنجهزار ریال باشد خواه دفعتاً گرفته شده یا بدفعات به حبس جنحهای از سه ماه تا سه سال.
2 - هر گاه مبلغ هدیه یا رشوه زائد بر پنجهزار ریال باشد خواه دفعتاً گرفته شده یا بدفعات به حبس جنائی درجه 2 از دو تا پنجسال.
تبصره - در مورد این ماده کسیکه وجه یا مالی را داده است راشی محسوب و اگر از نظامیان و یا سایر مستخدمین دولت باشد به همان کیفر حبس کهبرای مرتشی مقرر است محکوم میگردد و در صورتی که از مستخدمین دولت نباشد به مجازات مقرر در قانون مجازات عمومیمحکوم میشود.
ماده 399 - منظور از هدیه یا رشوه مذکور در ماده قبل اعم است از وجه نقد یا مال معین و یا هر منفعت نامشروعی که به نحوی از انحاء راشی بمرتشی رسانیده باشد قبل از آن که راشی مالی را بلاعوض یا کمتر از قیمت معمولی مستقیماً یا غیر مستقیم بمرتشی منتقل یا مالی را گرانتر از قیمت معمولی از مرتشی خریداری نموده باشد.
در هیچ مورد وجه یا مال مورد ارتشاء به راشی مسترد نمیگردد و به نفع صندوق دولت ضبط خواهد شد.
ماده 412 - در مورد مقررات عمومی و بزهها که در این قانون تصریح نشده دادگاه نظامی طبق قانون مجازات عمومیو سایر قوانین مربوط اقدام میکند و در مورد اعمال تخفیف هر گاه موضوع اتهام مربوط به مسائل و تکالیف نظامیباشد دادگاه نمیتواند مجازات را به جزای نقدی تبدیل نماید.
اصلاحی فوق مشتمل بر یک ماده به استناد قانون اجازه اصلاح پارهای از مواد قانون دادرسی و کیفر ارتش و فسخ بعضی از مواد قانون مذکور و عناوینو مواد قانون مجازات عمومیپس از تصویب کمیسیون دادگستری مجلس سنا در جلسه روز چهارشنبه 1354/04/04، در جلسه روز چهارشنبههجدهم تیر ماه یکهزار و سیصد و پنجاه و چهار شمسی به تصویب کمیسیون دادگستری مجلس شورای ملی رسید.
رئیس مجلس شورای ملی - عبدالله ریاضی