صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1401/09/24
برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر گلوگاه
موضوع
بردن مال دیگری از طریق طرح دعوای حقوقی و ارائه سند غیرواقعی یا باطل
پرسش
چنانچه شخصی با ارائه سند غیرواقعی یا باطل اقدام به طرح دعوای حقوقی به طرفیت شخص دیگر نماید و از دادگاه رای قطعی بگیرد و سپس از طریق صدور اجراییه و اجرای احکام مدنی مال دیگری را ببرد؛ آیا عمل ارتکابی، جرم میباشد؟ در صورت جرم بودن با کدام عنوان مجرمانه مطابقت دارد؟
نظر هیات عالی
چنانچه تفسیر و برداشت از ذیل ماده 2 قانون تشدید مجازات ارتشاء، اختلاس و کلاهبرداری را شامل هر نوع تحصیل مال نامشروع بدانیم نظریه اکثریت صائب اعلام میشود.
نظر اکثریت
با توجه به اینکه شخص محق نبوده و طریق تحصیل مال، نامشروع بوده؛ بنابراین عمل ارتکابی منطبق با بزه تحصیل مال از طریق نامشروع موضوع ماده 2 قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء، اختلاس و کلاهبرداری مصوب 1367مجمع تشخیص مصلحت نظام میباشد.
نظر اقلیت
نظر به اینکه ارائه سند غیرواقعی نوعی توسل به وسیله متقلبانه میباشد؛ بنابراین بردن مال در فرض سوال منطبق با بزه کلاهبرداری موضوع ماده 1 قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء، اختلاس و کلاهبرداری مصوب1367مجمع تشخیص مصلحت نظام میباشد. کما اینکه دیوان عالی کشور در رای شماره 8968/1328 مورخ 1316/06/16در مورد مشابهی چنین تصمیمی اخذ نموده است: « اگر موجری که مال الاجاره را نقداً دریافت کرده و به مستاجر رسید نداده، براساس قبضی که در دست دارد و ساختگی هم نیست، اقدام به طرح دعوا کند و پس از اخذ رای قطعی دادگاه و صدور اجراییه، دوباره مالالاجاره را دریافت کند، کلاهبردار است.»
نظر ابرازی
در فرض سوال هر چند بردن مال مشمول قاعده اکل مال به باطل میباشد و مسئولیت حقوقی متوجه شخص طرحکننده دعوا میباشد ولی به لحاظ اینکه بردن مال از طریق دادگستری بوده و مقام قضایی حق بررسی و ارزیابی ادله را داشته بنابراین طریق تحصیل مال غیرشرعی، غیرقانونی و متقلبانه نبوده در نتیجه عمل واقع شده جرم نمیباشد.