صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1402/01/22
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر شیراز
موضوع
بررسی موضوعیت تحمیل نظر مطلعین بر دادگاه رسیدگی کننده
پرسش
مطابق ماده 253 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1379: «طرفین دعوا می‌توانند اشخاصی را برای کسب اطلاع از آنان در محل معرفی و به گواهی آنها تراضی نمایند. متصدی تحقیقات صورت اشخاصی را که اصحاب دعوا انتخاب کرده‌اند نوشته و به امضای طرفین می رساند.» آیا تراضی مذکور به معنای تحمیل نظر مطلعین بر دادگاه در رسیدگی به پرونده مربوطه است؟
نظر هیات عالی
باید توجه داشت که گواه حَکَم نیست؛ زیرا نظر حَکَم موضوعیت دارد؛ لیکن اظهارات گواهان طریقیت داشته دادگاه و ارزش و تاثیر اظهارات گواهان و مطلعین با دادگاه رسیدگی کننده است. ضمناً اثر تراضی قبلی طرفین بر گواهی گواهانی خاص، صرفاً موجب قابلیت استماع گواهی آن گواهان و عدم امکان جرح بعدی آنان می‌باشد و نه عدم امکان رد آنچه که ایشان گواهی کرده‌اند، با این وصف نظریه اکثریت مورد تایید است.
نظر اکثریت
با توجه به وحدت ملاک ماده 241 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1379 که مقرر نموده: «تشخیص ارزش و تاثیر گواهی با دادگاه است.» ارزش و تاثیر اثبات گواهی اشخاصی که طرفین دعوا بر گواهی آنها تراضی نموده‌اند با دادگاه می‌باشد؛ بنابراین تراضی مذکور به معنای تحمیل نظر مطلعین بر دادگاه نیست. اثر این توافق صرفاً آن است که جرح آنها از سوی یکی از طرفین غیرممکن و نیز گواهی معارض گواهی آنها غیرقابل استماع دانسته شود، بنابراین در این مورد نیز ماده 241 قانون آیین دادرسی مدنی جاری می‌باشد.
نظر اقلیت
تراضی طرفین بر مطلع این به معنای این است که طرفین بر اطلاعات مطلعین تراضی نموده‌اند و برخلاف آن سخنی ندارند و این معنا از ماده 253 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1379 مستفاد است؛ در نتیجه با توجه به تراضی طرفین، اطلاعات به دست آمده از مطلعین بر دادگاه تحمیل می‌شود و دادگاه بر اساس آن اقدام به صدور رای می‌نماید.