آیین‌نامه آموزش ایمنی کارفرمایان، کارگران و کارآموزان

هدف:
آموزش ایمنی به عنوان فراگردی است که طی آن مجموعه ای از دانش های مرتبط و منظم همراه با عادات و مهارتهای حاصل از آن به فراگیر انتقال یافته و به همین سبب امروزه عدم توجه به آن عدم آگاهی از خطرات محیط کار را به طور حتمی و قطعی فراهم می آورد.در همین راستا این آیین‌نامه به منظور ارتقاء فرهنگ عمومی ایمنی مشمولین آن، ایمن سازی محیط کار، ارتقاء بهره وری، کاهش حوادث ناشی از کار و در نهایت صیانت از نیروی کار و منابع مادی کشور به استناد مواد 85، 91، 193و 196 قانون کار جمهوری اسلامی ایران تدوین گردیده است.

دامنه شمول
مفاد این آیین‌نامه برای کلیه کارفرمایان، کارگران و کارآموزان کارگاههای مشمول قانون کار و کارگاههای خانوادگی لازم الرعایه می‌باشد.

فصل اول: تعاریف

ایمنی:
میزان یا درجه فرار از خطر را ایمنی گویند.

خطر:
به شرایطی اطلاق می‌شود که دارای پتانسیل رساندن آسیب و صدمه به کارکنان، خسارات به وسایل، تجهیزات، ساختمان ها و از بین بردن مواد یا کاهش قدرت کارائی در اجرای یک عمل از قبل تعیین شده باشد.

حادثه:
واقعه برنامه ریزی نشده و بعضا صدمه آفرین یا خسارت رسان که انجام، پیشرفت یا ادامه طبیعی یک فعالیت یا کار را مختل می سازد و همواره در اثر یک عمل یا کار ناایمن یا شرایط ناایمن و یا ترکیبی از آن دو به وقوع می پیوندد.

صاحب کار:
شخصی است حقیقی یا حقوقی که مالک یا قائم مقام قانونی مالک کارگاه بوده و انجام یک یا چند نوع از عملیات یا فعالیت کارگاه را به یک یا چند پیمانکار محول می‌نماید و یا خود راسا یک یا چند کارگر را در کارگاه متعلق به خود بر طبق مقررات قانون کار به کار می گمارد که در حالت دوم کارفرما محسوب می‌گردد.

مرجع ذیصلاح(اصلاحی 1401/08/01): در این آیین‌نامه: مرکز تحقیقات، تعلیمات، حفاظت فنی و بهداشت کار ستادی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و گروه های تابعه می‌باشند.

تبصره(الحاقی 1401/08/01): مرکز تحقیقات، تعلیمات، حفاظت فنی و بهداشت کار ستادی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی می‌تواند به منظور بسط و گسترش آموزش، از مجریان حقوقی مورد تایید مرکز ستادی استفاده نماید.

فصل دوم- مقررات

ماده 1 - کارفرما یا نماینده قانونی وی مکلف است پیش از راه اندازی کارگاه دوره های آموزش عمومی ایمنی متناسب با نوع کار را بگذارند.

ماده 2 - در مورد کارگاه هایی که قبل از تصویب این آیین‌نامه راه اندازی شده اند، کارگران و کارآموزان شاغل می‌بایست دوره های آموزش ایمنی را طی نموده و گواهینامه مربوطه را اخذ نمایند.

ماده 3 - در مورد کارگاه هایی که قبل از تصویب این آیین‌نامه راه اندازی شده اند، کارفرمایان مکلفند دوره های آموزش عمومی ایمنی را طی نمایند.

ماده 4 - در مواردی که کار از طریق پیمانکاری انجام می‌گیرد، کارفرما و یا صاحب کار مکلف است قبل از انعقاد قرارداد از پیمانکاران و کارگران تحت پوشش آنها، مستندات آموزش ایمنی را اخذ نماید.

ماده 5 - کارفرما مکلف است پیش از بکارگماردن کارگران و کارآموزان نسبت به ارایه آموزش های ایمنی متناسب با نوع کار به آنان از طریق مراجع ذیصلاح اقدام نماید.

ماده 6 - کارفرما مکلف است با تایید مراجع ذیصلاح آموزش های ایمنی متناسب با نوع کار به کارگران شاغل و کارآموزان خود ارائه نماید.

ماده 7 - در کارگاه هایی که مشمول طرح طبقه بندی مشاغل می‌باشند، گذراندن دوره های آموزش ایمنی منطبق با این آیین‌نامه می بایستی در شناسنامه شغلی کارگران مربوطه لحاظ گردد.

ماده 8 - طی دوره های آموزشی مرتبط با ایمنی باید به عنوان یکی از ضروریات انتخاب و معرفی کارفرمایان و کارآفرینان و کارگران نمونه منظور گردد.

ماده 9(اصلاحی 1401/08/01): دستورالعمل اجرایی این آیین‌نامه؛ تمامی مراحل فرآیند اجرا، نظارت و برگزاری دوره های آموزشی، احراز و تایید صلاحیت مجریان و مدرسان آموزش را شامل می‌شود، توسط کمیته ای متشکل از اعضای ذیل تدوین می‌گردد و دستورالعمل فوق با توجه به آیین اجرایی آموزش مورد تایید خواهد بود:
- رئیس مرکز تحقیقات، تعلیمات حفاظت فنی و بهداشت کار به عنوان رئیس کمیته
- معاون اجرایی مرکز تحقیقات، تعلیمات حفاظت فنی و بهداشت کار به عنوان دبیر کمیته
- مدیر کل بازرسی کار یا نماینده تام الاختیار وی
- یک نفر از اعضای هیات علمی دانشگاه
- یک نفر نماینده انجمن صنفی مسئولین ایمنی کشور
- یک نفر نماینده کارگران
- یک نفر نماینده کارفرمایان
- یک نفر بازرس کار از ادارات کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان ها به انتخاب مدیرکل بازرسی کار
- یک نفر نماینده از گروه های تحقیقات و تعلیمات حفاظت فنی و بهداشت کار استانها به انتخاب رئیس مرکز

ماده 10 - کلیه دوره های آموزش ایمنی در سراسر کشور از طریق مراجع ذیصلاح انجام خواهد گرفت.

ماده 11 - ادارات کل کار و امور اجتماعی استانها مکلفند به موجب بند ج ماده 96 قانون کار از طریق بازرسان کار، نظارت های لازم را اعمال نمایند.

ماده 12(اصلاحی 1401/08/01): چگونگی برگزاری و اجرای دوره آموزشی در تمامی مراحل از ابتدا تا انتها دوره آموزشی ایمنی کارفرمایان، کارگران و کارآموزان مانند احراز، تایید و ارائه گواهی صلاحیت مجریان و مدرسان آموزش ایمنی کار، برنامه ریزی و نظارت بر اجرای دوره، صدور گواهی نامه بر عهده مرکز تحقیقات تعلیمات حفاظت فنی و بهداشت ستادی می‌باشد.

این آیین‌نامه مشتمل بر 12 ماده و به استناد مواد 85، 91، 193 و 196 قانون کار جمهوری اسلامی ایران در جلسه مورخ 1388/12/3 شورای عالی حفاظت فنی تدوین و در تاریخ 1389/3/5 به تصویب وزیر کار و امور اجتماعی رسیده است.

دریافت فایل پی‌دی‌اف