تاریخ نظریه: 1405/04/28
شماره نظریه: 7/1404/506
شماره پرونده: 1404-29/1-506ح
استعلام:
شخص «الف» مالک حق کسب یا پیشه یا تجارت یک باب ساختمان با کاربری مسافرخانه بوده است؛ اما به دلیل حدوث عیبی در عین مستاجره، عین مذکور از قابلیت انتفاع خارج شده و رفع عیب نیز به سبب قدیمی بودن سازه و در طرح قرار گرفتن آن متصور نیست؛ با طرح دعوا توسط مستاجر در دادگاه، رای بر اعلام فسخ قرارداد اجاره صادره شده است؛ اما شخص «ب» (مالک) از تحویل گرفتن ملک امتناع نموده است؛ به همین سبب شخص «الف» وفق ماده 13 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356 اقدام به تخلیه ملک نموده است. در حال حاضر شخص «ب» (مالک) از پرداخت حق کسب یا پیشه یا تجارت به مستاجر امتناع میکند. با توجه به توضیحات پیشگفته و با عنایت به اینکه در ماده 13 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356 در خصوص نحوه پرداخت حق کسب یا پیشه یا تجارت سخنی به میان نیامده و وضعیت مالکان این حق مسکوت مانده است و با توجه به اینکه در چنین فرضی درخواست اعلام فسخ و تخلیه از سمت مستاجر مطرح شده است، آیا مستاجر مستحق دریافت حق کسب یا پیشه یا تجارت است؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
در فرض سوال که عین مستاجره مشمول قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356 بوده و در اثناء مدت اجاره عیبی در عین مستاجره حادث شده که آن را از قابلیت انتفاع خارج نموده و رفع عیب مقدور نبوده و در اجرای بند 2 ماده 12 و ماده 13 قانون یادشده به تقاضای مستاجر حکم فسخ اجاره صادر و تخلیه انجام شده است، با عنایت به اینکه در قانون یادشده برای این حالت که فسخ اجاره به تقاضای مستاجر بوده و خود وی عین مستاجره را تخلیه کرده است، تکلیفی برای موجر به پرداخت حق کسب یا پیشه یا تجارت پیشبینی نشده است، مطالبه این حق فاقد موقعیت قانونی است.