بخشنامه بانک مرکزی در رابطه با ابلاغ بند «ک» بخش چهارم مجموعه مقررات ارزی به شبکه بانکی کشور

احتراماً، پیرو بخشنامه شماره 01/117132 مورخ 1401/05/10، ضوابط و مقررات مرتبط با قسمت «(ک) دستورالعمل ضمانت نامه های ارزی» بخش چهارم مجموعه مقررات ارزی (تسهیلات ارزی و ضمانت نامه های ارزی)، مجدداً مورد بازنگری، اصلاح و تکمیل قرار گرفته است. بدین لحاظ به پیوست اصلاحیه مزبور جهت جایگزینی با مفاد قبلی قسمت موصوف ارسال می‌شود.
خواهشمند است مراتب را به کلیه واحدها و شعب ارزی ذی ربط ابلاغ و بر حسن اجرای آن نیز نظارت نمایند.‏

اداره تدوین مقررات ارزی
حسین باستانزاد - رقیه قدرت

قسمت «(ک) دستورالعمل ضمانت نامه های ارزی» بخش چهارم مجموعه مقررات ارزی (تسهیلات ارزی و ضمانت نامه های ارزی)

ک) دستورالعمل ضمانت نامه های ارزی
صدور انواع ضمانت نامه های ارزی مورد نیاز اشخاص حقیقی و حقوقی ایرانی و غیرایرانی، مرتبط با اموری از قبیل واردات، صادرات و قراردادهای ارزی داخلی به روش مستقیم یا غیرمستقیم، تمدید سررسید، مطالبه و پرداخت وجوه ضمانت نامه های ارزی و سایر موارد مرتبط با رعایت نکات مشروحه ذیل و سایر مقررات مربوطه امکان پذیر است.

1) تعاریف
در این دستورالعمل، عناوین زیر به جای عبارات مشروح مربوط به کار می روند:

1 - 1) موسسه اعتباری: بانک، موسسه اعتباری غیربانکی یا شعبه بانک خارجی که به موجب قانون و یا با مجوز بانک مرکزی ج.ا.ا تاسیس شده و تحت نظارت این بانک قرار دارد و دارای مجوز انجام عملیات ارزی مرحله دوم می‌باشد. در این دستورالعمل عبارت موسسه اعتباری به عنوان ضامن یا ضامن متقابل بسته به مورد به کار رفته است.

2 - 1) ضمانت نامه [پاورقی 1]: هر تعهد امضا شده عند المطالبه که متضمن تعهد به پرداخت مبلغ معینی با ارائه درخواست مطالبه مطابق است. درخواست مطالبه از رابطه پایه و درخواست صدور ضمانت نامه مستقل می‌باشد.

1 - Guarantor

3 - 1) رابطه پایه: به معنای قرارداد با شرایط مناقصه بین ضمانت خواه و ذینفع است که ضمانت نامه بر اساس آن صادر شده است.

4 - 1)ضامن:[پاورقی 2] موسسه اعتباری /شعبه بانک خارجی/بانک کارگزار خارجی که بنا به درخواست دستور دهنده/ضامن متقابل، ضمانت نامه صادر می کند.

2 - Counter Guarantee

5 - 1) ضمانت نامه متقابل:[پاورقی 3] تعهد امضا شده که توسط ضامن متقابل به ضامن یا ضامن متقابل دیگر داده می‌شود که آن ضامن یا ضامن متقابل دیگر، ضمانت نامه یا ضمانت نامه متقابل دیگری صادر کند.

3 - Counter Guarantor

6 - 1) ضامن متقابل:[پاورقی 4] موسسه اعتباری /شعبه بانک خارجی /بانک کارگزار خارجی است که ضمانت نامه متقابل به نفع ضامن یا ضامن متقابل دیگری صادر می کند.

4 - Applicant

7 - 1) ضمانت خواه [پاورقی 5]: شخصی که در ضمانت نامه به عنوان شخصی ذکر شده که تعهداتی را به موجب قرارداد (رابطه پایه) در قبال ذینفع بر عهده گرفته است و ضمانت نامه برای تضمین ایفای آن تعهدات صادر می‌شود.

5 - Instructing Party

8 -1) دستوردهنده [پاورقی 6]: شخصی (غیر از ضامن متقابل) که دستور صدور ضمانت نامه یا ضمانت نامه متقابل را می دهد و مسئول تامین پرداخت به ضامن یا در صورت صدور ضمانت نامه متقابل به ضامن متقابل می‌باشد. دستور دهنده ممکن است همان ضمانت خواه باشد.

6 - Beneficiary

9 - 1) ذینفع: [پاورقی 7]شخصی است که ضمانت نامه به موجب رابطه پایه به نفع او صادر می‌شود.

7 - Complying Presentation

10 - 1) ارائه مدارک مطابق با شرایط ضمانت نامه [پاورقی 8]: ارائه مدارکی است که مطابق با شرایط ضمانت نامه و این دستورالعمل بوده و در صورتی که در خصوص آن ضوابط خاصی در ضمانت نامه یا این دستورالعمل پیش بینی نشده است، مطابق با رویه های استاندارد بین المللی ضمانت نامه از جمله مقررات متحدالشکل ضمانت نامه های عندالمطالبه [پاورقی #9] باشد.

8 - Complying Demand

9 - Complying Demand

11 - 1) مطالبه [پاورقی 10]: به معنی ارائه درخواست امضا شده ای است که ذینفع تحت ضمانت نامه/ضمانت نامه متقابل به ضامن /ضامن متقابل ارائه و درخواست پرداخت وجه ضمانت نامه را می نماید.

10 - ` Uniform Rules for Demand Guarantees (URDG)

12 - 1) مطالبه مطابق[پاورقی 11]: مطالبه وجه ضمانت نامه ای است که الزامات «ارائه مدارک مطابق با شرایط ضمانت نامه/ضمانت نامه متقابل» را داشته باشد.

11 - Demand

13- 1) خاتمه اعتبار: به معنی تاریخ یا واقعه خاتمه اعتبار ضمانت نامه است.

14 - 1) انواع ضمانت نامه ارزی: منظور ضمانت نامه های ارزی شرکت در مناقصه، حسن انجام کار، پیش پرداخت، استرداد کسور وجه الضمان، تعهد پرداخت و سایر تعهداتی که پس از اخذ مجوز از بانک مرکزی ج.ا.ا. می توان برای آن ضمانت نامه صادر نمود.

15 - 1) ضمانت نامه قابل انتقال: ضمانت نامه ای است که ضامن می‌تواند آن را به درخواست ذینفع موجود (انتقال دهنده) در اختیار ذینفع جدیدی (انتقال گیرنده) قرار دهد.

16 - 1) نرخ ارز: بالاترین نرخ فروش ارز مندرج در سامانه معاملات الکترونیکی ارز (ETS) در مقطع زمانی مورد استفاده است. نحوه تعیین نرخ ارز با اعلام از سوی بانک مرکزی قابل تغییر است.

17 - 1) ابلاغیه ارجاع کار: نامه کارفرما (در سربرگ کارفرما با درج شماره و تاریخ) به پیمانکار (نام کامل پیمانکار /پیمانکاران) مبنی بر پذیرش قیمت پیشنهادی و ارجاع کار با درج نام، سمت و امضا کارفرما است که حاوی شماره و تاریخ برگزاری مناقصه حسب مورد، موضوع کامل قرارداد، مبلغ کل قرارداد، مبلغ/ درصد ضمانت نامه حسن انجام کار می‌باشد.

18 - 1) سایر مقررات: کلیه ضوابط و مقرراتی که موسسه اعتباری به هنگام ارائه خدمات موظف به رعایت آن ها می‌باشد.

19 - 1) سامانه جامع ضمانت نامه های ارزی: سامانه ای که در بانک مرکزی ج.ا.ا راه اندازی خواهد شد و امکان دریافت تمامی اطلاعات ضمانت نامه های ارزی صادره توسط موسسه اعتباری را به طور متمرکز، فراهم می سازد.

2) شرایط عمومی

1 - 2) موسسه اعتباری موظف است به منظور شناسایی مشتریان، پیش از صدور ضمانت نامه اقدامات ذیل را به عمل آورد.

1 - 1- 2) تطبیق مفاد قوانین و آیین‌نامه های اجرایی مربوطه از قبیل قانون مبارزه با پولشویی، قانون مبارزه با تامین مالی تروریسم، قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز، آیین‌نامه های اجرایی مربوطه، دستورالعمل چگونگی شناسایی مشتریان اعم از داخلی و خارجی[پاورقی 12] و سایر ضوابط ابلاغی از سوی بانک مرکزی ج.ا.ا. در خصوص دستوردهنده، ضمانت خواه و ذینفع اطمینان حاصل نماید.

12- ملاک تعیین تابعیت شخص حقوقی ایرانی و غیرایرانی محل اقامت قانونی ثبت شده شخص مذکور است. شخصیت حقوقی هر شخص، مستقل از رابطه سهامداری با شرکت های مادر و هم گروه اشخاص حقوقی مذکور است

2 - 1- 2) نسبت به اعتبارسنجی دستوردهنده و ضمانت خواه (به صورت فردی /ذینفع واحد) اقدام نماید. رعایت دستورالعمل های ابلاغی بانک مرکزی ج.ا.ا. در خصوص رفع تعهد ارزی واردکنندگان و صادرکنندگان به عنوان یکی از شاخص های اعتبارسنجی در بررسی صلاحیت اعتباری دستوردهنده / ضمانت خواه نیز ضروری است.

3 - 1 - 2) صدور ضمانت نامه برای دستوردهنده و ضمانت خواه که وفق مقررات دارای سابقه چک برگشتی رفع سوء اثر نشده و یا بدهی غیرجاری تعیین تکلیف نشده نزد شبکه بانکی کشور باشد، ممنوع است. در خصوص اشخاص حقوقی، استعلام از سامانه های مرتبط برای همه اشخاص شامل صاحبان امضای مجاز و اعضای هیات مدیره نیز می‌شود.

4 - 1 - 2) صدور ضمانت نامه به تقاضای اشخاص حقوقی از نوع مسئولیت محدود صرفاً با توثیق صد درصد (100 ٪) عین ارز وجه ضمانت نامه یا معادل آن به سایر ارزها (به تشخیص آن بانک با مد نظر قرار دادن کارمزد تبدیل ارز) و یا معادل ریالی آن به نرخ ارز در روز صدور با پوشش ریسک تغییرات و نوسانات نرخ ارز امکان پذیر است.

2 - 2) صدور ضمانت نامه ارزی تعهد پرداخت بابت تامین و پوشش تعهدات پرداختی مربوط به واردات کالا و خدمات و تضمین بازپرداخت وام و هر نوع تسهیلات ارزی دریافتی از موسسات مالی و بانک های خارجی، مجاز نمی‌باشد.

تبصره - صدور ضمانت نامه تعهد پرداخت تحت تضمین متقابل بانک های خارجی (ابلاغی طی پیام سوئیفت یا سایر ساز و کارهای ارتباطی مورد تایید بانک مرکزی از قبیل سامانه سپام ارزی) که اداره خزانه داری ارزی بانک مرکزی ج.ا.ا، نظر مثبت خود را در خصوص وضعیت مالی - اعتباری آن ها اعلام کرده باشد، با قبول مسئولیت توسط موسسه اعتباری بلامانع می‌باشد.

3 - 2) صدور انواع ضمانت نامه های ارزی موضوع این دستورالعمل با اخذ مجوز از بانک مرکزی ج.ا.ا امکان پذیر است، مگر مواردی که عبارت " بدون نیاز به اخذ مجوز" تصریح شده باشد.

4 - 2) موسسه اعتباری می‌تواند نسبت به صدور انواع ضمانت نامه، به استثنای بند (2-2) این دستورالعمل، در قبال توثیق صد درصد عین ارز ضمانت نامه یا معادل آن به سایر ارزها (به تشخیص آن بانک با مد نظر قراردادن کارمزد تبدیل ارز) و یا معادل ریالی آن (صرفاً برای اشخاص حقیقی و حقوقی ایرانی) به نرخ ارز در روز صدور با پوشش ریسک تغییرات و نوسانات نرخ ارز با رعایت سایر ضوابط و مقررات بدون نیاز به اخذ مجوز از بانک مرکزی ج.ا.ا. اقدام نماید. در این صورت چنانچه ضمانت خواه یا دستوردهنده مایل به تعدیل یا جایگزینی وثایق باشد، موسسه اعتباری می‌بایست مدارک لازم را به اداره رسیدگی به تعهدات صادراتی و وارداتی بانک مرکزی ج.ا.ا جهت اخذ مجوز ارسال نماید.

5 - 2) چنانچه ضمانت خواه یا دستوردهنده، نماینده اشخاص حقیقی یا حقوقی خارجی در ایران باشد علاوه بر رعایت ضوابط و مقررات شناسایی مشتریان، رعایت ملاحظات ذیل نیز در خصوص نماینده ضروری است:

1 - 5 - 2) شخص حقیقی: دریافت تصویر و اصل پروانه اقامت و گذرنامه معتبرحسب مورد، مدارک محل سکونت در ایران و مدارک بیانگر شغل در ایران اعم از موقت یا دائم.

2 - 5 - 2) شخص حقوقی: مجوز فعالیت، گواهی ثبت شخص حقوقی مورد تایید نمایندگی سیاسی ج.ا.ا. در موطن اصلی متقاضی حسب مورد، اسناد مبین محل فعالیت، گذرنامه و پروانه های اقامت معتبر هیات مدیره شاغل در ایران حسب مورد.

3 -5 - 2) نمایندگان معرفی شده می‌بایست حداقل دارای یکی از انواع حساب های بانکی فعال در شبکه بانکی باشند.

4 - 5 - 2) وکالت نامه و سند اعطای نمایندگی که متضمن حدود اختیارات و مسئولیت های نماینده و نحوه ی اعمال این اختیارات باشد باید دارای ترجمه رسمی بوده، مورد تصدیق دفتر اسناد رسمی قرار گرفته و از اصالت هویت شخص حقیقی و حقوقی در منشا خارجی اطمینان حاصل شود. بدیهی است ایجاد تعهد ارزی از حیث ضمانت نامه نیز می‌بایست جزء اختیارات نماینده پیش بینی شده باشد.

6 - 2) موسسه اعتباری موظف است هنگام صدور انواع ضمانت نامه ارزی، مدارک مربوطه در چارچوب قرارداد و این دستورالعمل را کنترل و پس از تکمیل نسبت به صدور و یا حسب مورد ارسال درخواست به بانک مرکزی ج.ا.ا. جهت اخذ مجوز صدور ضمانت نامه اقدام نماید. ارسال تصاویر مدارک مربوطه از سوی موسسه اعتباری به منزله تایید تطابق مدارک فوق الذکر با اصل مدارک (که به رویت و تایید بانک عامل رسیده است)، بررسی قرارداد و کنترل شرایط صدور ضمانت نامه بر مبنای مفاد قرارداد قلمداد می‌شود.

7 - 2) در صورتی که دستوردهنده و ضمانت خواه یکی نباشند اخذ درخواست صدور ضمانت نامه از ضمانت خواه نیز ضروری است.

8 - 2) قرارداد می‌بایست دارای مهر و امضا طرفین با درج نام و سمت صاحب امضا مجاز اسناد تعهدآور (حسب روزنامه رسمی) بوده و حاوی موضوع، تاریخ انعقاد، مشخصات کامل طرفین، مبلغ قرارداد و نوع ارز، مدت اجرا، نوع و مبلغ ضمانت نامه های پیش بینی شده و یا درصد سهم ضمانت نامه نسبت به کل مبلغ قرارداد، شرایط پرداخت، نحوه پرداخت، تاریخ خاتمه قرارداد و ترتیبات آن باشد.

تبصره - مدت اجرای قرارداد می‌بایست معین و مشخص بوده و موکول به انجام کار و یا عملی از طرف پیمانکار به منظور اتمام دوره قرارداد (از جمله تحویل موقت یا قطعی پروژه) نباشد.

9 - 2) نام ضمانت خواه و ذینفع ضمانت نامه با طرفین در قرارداد و سایر مدارک موجود مطابقت داشته باشد.

10 - 2) موضوع ضمانت نامه مطابق با موضوع قرارداد باشد.

11 - 2) مشخصات ضمانت خواه و ذینفع اعم از حقیقی و حقوقی [پاورقی 13] شامل شماره ملی /شناسه ملی، شماره ثبت اشخاص حقوقی، آدرس و کد پستی در متن قرارداد درج شده باشد. صحت اطلاعات مذکور می‌بایست به نحو مقتضی توسط موسسه اعتباری احراز شود.

13 - شناسه ملی اشخاص حقوقی ایرانی می باید بر اساس آخرین اطلاعات مندرج در سامانه رسمی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور و اتباع بیگانه (حقیقی/حقوقی) بر اساس آخرین اطلاعات مندرج در پایگاه ملی اطلاعات اشخاص خارجی اعلام شود.

12 - 2) چنانچه در قرارداد، مشارکتی متشکل از چند شخص (حقیقی/حقوقی) مشترکاً و متضامناً مسئول ایفای تعهدات قراردادی در مقابل کارفرما باشند، لازم است سهم الشرکه و شرایط صدور ضمانت نامه با توجه به مفاد قرارداد منعقده و مشارکت نامه بین اعضا مشخص باشد.

تبصره - در صورت عدم درج اطلاعات مورد نیاز در قرارداد، ضمانت خواه می باید نسبت به ارائه اطلاعات مورد نیاز در قالب الحاقیه قرارداد یا اسناد و مدارکی که به عنوان جزئی از قرارداد پیش بینی‌شده، اقدام نماید.

13 - 2) کلیه مدارک صادره در خارج از کشور علاوه بر تایید نمایندگی سیاسی ج.ا.ا. در کشور مورد نظر می‌بایست به تایید وزارت امور خارجه ج.ا.ا. مبنی بر صحت تایید نمایندگی مزبور نیز رسیده باشد.

14 - 2) ارائه ترجمه رسمی کلیه مدارک مربوطه در صورتی که به زبان غیرانگلیسی باشد، الزامی است. در رابطه با زبان انگلیسی اخذ ترجمه رسمی مدارک به اختیار موسسه اعتباری می‌باشد.

15 - 2) موسسه اعتباری موظف است پیش از صدور ضمانت نامه، نسبت به ثبت مشخصات در درگاه خدمات الکترونیک و اخذ شماره ضمانت نامه (منحصر به فرد) از درگاه مزبور اقدام نماید.

16 - 2) ضمانت نامه از تاریخ صدور پادار است مگر اینکه صراحتاً واقعه یا تاریخ موخری برای پادار بودن در متن ضمانت نامه ذکر شده باشد. علاوه بر این لازم است پادار شدن ضمانت نامه های پیش پرداخت و استرداد کسوروجه الضمان منوط به ارائه سندی توسط ضمانت خواه به ضامن مبنی بر وصول وجه پیش پرداخت/کسور وجه الضمان قرارداد منعقده یا اعتبار اسنادی شود. پیش بینی نحوه ارائه سند مذکور به ضامن در متن ضمانت نامه ضروری است.

17 - 2) نرخ وجه التزام تاخیر تادیه دین ضمانت نامه های پرداخت شده در چارچوب دستورالعمل های ابلاغی از سوی بانک مرکزی ج.ا.ا (حداکثر نرخ سود عقود غیر مشارکتی به‌علاوه 8 ٪) می‌باشد. نرخ ارز مورد استفاده جهت محاسبه معادل ریالی وجه التزام، بالاترین نرخ فروش ارز مندرج در سامانه معاملات الکترونیکی ارز (ETS) است.

18 - 2) تعیین سررسید ضمانت نامه حداکثر یک سال از تاریخ صدور و قابل تمدید حداکثر برای دوره های یک ساله بلامانع است.

19 - 2) درج عبارت " ضمانت نامه پس از خاتمه از درجه اعتبار ساقط می‌شود" در متن ضمانت نامه/ضمانت نامه متقابل الزامی است.

20 - 2) در زمان پرداخت وجه ضمانت نامه به ذینفع، ملاک تسویه حساب با دستوردهنده، نرخ فروش ارز در روز پرداخت و تسویه دستوردهنده با موسسه اعتباری، خواهد بود. از این رو هنگام صدور ضمانت نامه اخذ تعهد کتبی از دستوردهنده در این خصوص الزامی است.

21 - 2) استفاده از آخرین نسخه مقررات متحدالشکل ضمانت نامه های عند المطالبه به شرط عدم مغایرت با دیگر مواد این دستورالعمل و همچنین سایر بخشنامه های ابلاغی این بانک، امکان پذیر است.

22 - 2) موسسه اعتباری موظف است پس از راه اندازی سامانه جامع ضمانت نامه های ارزی، متعاقب صدور ضمانت نامه/ضمانت نامه متقابل در چارچوب این دستورالعمل، نسبت به تکمیل اطلاعات آن (اعم از با مجوز و بدون نیاز به اخذ مجوز) در سامانه مزبور اقدام نماید. هرگونه تغییر و یا اصلاح ضمانت نامه/ضمانت نامه متقابل نیز می‌بایست در سامانه فوق ثبت شود.

تبصره- تا زمان راه اندازی سامانه جامع ضمانت نامه های ارزی، موسسه اعتباری موظف به تکمیل اطلاعات در سامانه ضمانت نامه های صادراتی (موضوع نامه عمومی شماره 02/154767 مورخ 1402/06/03 بانک مرکزی ج.ا.ا و اصلاحات بعدی آن) خواهد بود.

23 - 2) در صورت انصراف از صدور ضمانت نامه، موسسه اعتباری موظف است مراتب عدم استفاده از شماره ضمانت نامه را در درگاه خدمات الکترونیک ثبت نماید.

24 - 2) به منظور جلوگیری از جعل، سوء استفاده از ضمانت نامه ها و پیامدهای مترتبه، حفظ منافع ذینفع و فراهم سازی اطمینان خاطر برای ذینفع ضمانت نامه ها، موسسه اعتباری موظف است ظرف دو ماه از تاریخ ابلاغ بخشنامه نسبت به طراحی و پیاده سازی سامانه استعلام برخط در پایگاه اطلاع رسانی خود اقدام نماید به گونه ای که ذینفع ضمانت نامه با درج شماره ضمانت نامه، شماره ملی /شناسه ملی بتواند از اصالت ضمانت نامه صادره اطمینان حاصل نماید.

3) وثایق /تضامین وکارمزد صدور ضمانت نامه

1 - 3) موسسه اعتباری مکلف است قبل از صدور ضمانت نامه، با توجه به وضعیت اعتباری دستوردهنده و ضمانت خواه در سامانه های ذی ربط، وثایق لازم و کافی از دستوردهنده اخذ نماید.

2 - 3) موسسه اعتباری موظف است بابت سپرده نقدی صدور ضمانت نامه حداقل معادل ده درصد (10 ٪) مبلغ ضمانت نامه را به صورت یک یا ترکیبی از «وجه نقد»، « شمش طلا (با خصوصیات مندرج درآیین‌نامه ورود و صدور فلزات گرانبها)»، «اسناد خزانه»، «اوراق قرضه دولتی»، «اوراق خزانه اسلامی»، «اوراق مشارکت منتشره بر اساس مجوز بانک مرکزی ج.ا.ا.»، «سپرده سرمایه گذاری مدت دار»، «حساب های پس انداز قرض الحسنه نزد آن بانک»، «حساب سپرده سرمایه گذاری مدت دار دستوردهنده/ضمانت خواه نزد سایر موسسات اعتباری»، «گواهی های سپرده سرمایه گذاری مدت دار ویژه عام و خاص»، «اوراق قرض الحسنه» یا حساب‌های ارزی شامل «حساب های سپرده سرمایه گذاری مدت دار ارزی»، «قرض الحسنه جاری ارزی» و «قرض الحسنه پس انداز ارزی نزد موسسه اعتباری صادرکننده ضمانت نامه» یا سایر موسسات اعتباری را اخذ نماید.

تبصره - موسسه اعتباری می‌تواند از دریافت سپرده موضوع این ماده بابت صدور ضمانت نامه شرکت در مناقصه صرف نظر نماید. در این صورت وثایق /تضامین نسبت به کل مبلغ ضمانت نامه محاسبه خواهد شد.

3 - 3) نوع و ترکیب وثایق /تضامین بر اساس ضوابطی تعیین خواهد شد که هیات مدیره موسسه اعتباری در چارچوب ضوابط و مقررات با تاکید بر وثایق /تضامین با درجه نقد‌شوندگی بالا، تعیین و ابلاغ می نماید.

4 - 3) اخذ سفته ریالی و یا سفته با درج مبلغ ارزی بابت تضمین مبلغ ضمانت نامه بلامانع است.

تبصره - اخذ سفته (ریالی یا ارزی)، حداقل باید معادل یکصد و بیست درصد (120 ٪) مابقی مبلغ ضمانت‌نامه باشد.

5 - 3) موسسه اعتباری می‌تواند بابت وثایق /تضامین کل ضمانت نامه و یا معادل مابقی مبلغ ضمانت نامه، ضمانت نامه ارزی سایر موسسات اعتباری مجاز داخلی، بانک ها یا موسسات اعتباری غیربانکی معتبر خارجی و ضمانت نامه های ارزی صادره توسط صندوق ضمانت صادرات ایران را با ملحوظ داشتن مفاد بند (11-3) این دستورالعمل نیز اخذ نماید.

تبصره - پذیرش ضمانت نامه صادره توسط بانک یا موسسه اعتباری غیربانکی خارجی (ابلاغی طی پیام سوئیفت یا سایر ساز و کارهای ارتباطی مورد تایید بانک مرکزی از قبیل سامانه سپام ارزی) پس از دریافت نظر مثبت اداره خزانه داری ارزی بانک مرکزی ج.ا.ا. در خصوص وضعیت مالی - اعتباری آن ها و با قبول مسئولیت توسط موسسه اعتباری بلامانع است.

6 - 3) ترهین اموال غیرمنقول، سهام شرکت های بورسی که نماد آن ها در تابلوی اصلی بورس درج شده باشند، کشتی یا هواپیما، حداقل معادل یکصد و پنجاه درصد (150 %) ارزش کارشناسی تعیین شده توسط کارشناس رسمی دادگستری بابت مابقی مبلغ ضمانت نامه بلا مانع است.

7 - 3) موسسه اعتباری موظف است وجه موجود در حساب سپرده سرمایه گذاری مدت دار و یا سپرده قرض الحسنه پس انداز/جاری(اعم از ریالی و ارزی) که به عنوان سپرده ضمانت نامه صادره در نظر گرفته شده است، به میزان سپرده مورد نظر تا زمان سررسید ضمانت نامه مسدود و نگهداری نماید.

تبصره - در صورت مطالبه ضمانت نامه در سررسید و عدم پرداخت از سوی دستوردهنده /ضمانت خواه، موسسه اعتباری پس از رفع مسدودی، از محل وجه موجود در حساب سپرده سرمایه گذاری مدت دار و یا سپرده قرض الحسنه پس انداز /جاری (اعم از ریالی و ارزی) که به عنوان وثیقه ضمانت نامه صادره در نظر گرفته شده است، وجه ضمانت نامه مطالبه شده و کارمزدهای وصول نشده، حسب مورد، (تا میزان موجودی حساب ها) را تامین نماید. در خصوص سپرده های ریالی نرخ ارز در روز پرداخت به ذینفع ملاک عمل خواهد بود. اخذ تعهد از دستوردهنده /ضمانت خواه در این خصوص الزامی است.

8 - 3) نرخ کارمزد ضمانت نامه های ارزی بر اساس بخشنامه های ابلاغی از سوی اداره ذی ربط بانک مرکزی ج.ا.ا. می‌باشد.

9 - 3) اخذ وثایق و کارمزد صدور ضمانت نامه صادرات خدمات فنی و مهندسی در چارچوب "آیین‌نامه اجرایی حمایت از صادرکنندگان خدمات فنی و مهندسی" موضوع مصوبه شماره 40527/27057 مورخ 1389/02/08 هیات محترم وزیران، تابع آیین‌نامه فوق و اصلاحیه های مربوطه آن خواهد بود.

10 - 3) نرخ ارز مورد عمل در خصوص سپرده نقدی، کارمزد و وثایق /تضامین مربوطه در زمان صدور ضمانت نامه، نرخ ارز روز صدور است.

11 - 3) توثیق ضمانت نامه /ضمانت نامه متقابل صادره توسط موسسات اعتباری بابت موضوعی غیر از رابطه پایه ای که به واسطه آن صادر شده است، امکان پذیر نیست.

4) صدور ضمانت نامه

1 - 4) صدور ضمانت نامه ارزی شرکت در مناقصه پس از دریافت اسناد مناقصه و دیگر مدارک مورد نیاز موسسه اعتباری قبل از برگزاری مناقصه بدون نیاز به اخذ مجوز از بانک مرکزی ج.ا.ا امکان پذیر است.

2 - 4) حداکثر مدت زمان اعتبار ضمانت نامه شرکت در مناقصه شش ماه از تاریخ برگزاری مناقصه می‌باشد و در صورت ضرورت حسب تشخیص بانک عامل، حداکثر دو دوره سه ماهه دیگر قابل تمدید است.

3 - 4) صدور ضمانت نامه حسن انجام کار با ارائه ابلاغیه ارجاع کار معتبر منضم به اسناد مناقصه، پیش نویس قرارداد و سایر سوابق مرتبط امکان پذیر می‌باشد. در این حالت پیش بینی ارائه قرارداد امضا شده در صورت مطالبه وجه آن، در متن ضمانت نامه صادره الزامی است.

4 - 4) صدور انواع ضمانت نامه ارزی مورد نیاز صادرکنندگان کالاهای صنعتی، کشاورزی، معدنی، دارویی و سایر با ارائه گواهی تایید صلاحیت ضمانت خواه مبنی بر توانایی اجرای قرارداد مربوطه از وزارتخانه ذیربط و رعایت مفاد این دستورالعمل امکان پذیر است.

5 - 4) صدور انواع ضمانت نامه ارزی صادرکنندگان خدمات فنی و مهندسی در چارچوب آیین‌نامه اجرایی حمایت از صادرکنندگان خدمات فنی و مهندسی صرفاً با لحاظ نمودن شرایط ذیل و رعایت سایر مفاد این دستورالعمل امکان پذیر است.

1 -5 - 4) ارائه گواهی تایید صلاحیت از سازمان برنامه و بودجه کشور [پاورقی 14]

14 - در رشته ها و زمینه های خاصی که سازمان یاد شده گواهی تایید صلاحیت صادر نمی نماید، تایید کارگروه موضوع ماده (19) آیین‌نامه مزبور ملاک عمل خواهد بود.

2 - 5- 4) در مورد ضمانت نامه های حسن انجام کار، پیش پرداخت و استرداد کسور وجه الضمان، علاوه بر گواهی تایید صلاحیت از سازمان برنامه و بودجه کشور، ارائه گواهی کارگروه ماده (19) مستقر در سازمان توسعه تجارت ایران حاوی سقف مبلغ ضمانت نامه و مبلغ کل قرارداد.

3 -5 - 4) صدور ضمانت نامه در چارچوب تبصره ماده (2) آیین‌نامه مذکور صرفاً با تصریح استفاده از تسهیلات تبصره فوق در متن مجوز کارگروه ماده (19) امکان پذیر است.

4 - 5 - 4) صدور ضمانت نامه در مقابل 2 درصد وجه نقد یا سایر وثایق مورد قبول شبکه بانکی و 98 درصد سفته نسبت به ارزش ضمانت نامه قابل انجام است.

5 - 5 - 4) نرخ کارمزد صدور ضمانت نامه حداکثر 5 /0 درصد معادل ریالی ارزش ضمانت نامه درسال به نرخ ارز روز صدور می‌باشد.

6 -5 - 4) در صورت مطالبه وجه ضمانت نامه صادره در چهارچوب آیین‌نامه مذکور، رعایت مفاد ماده (7) آیین‌نامه مزبور مبنی بر تعقیب قانونی توسط موسسه اعتباری جهت وصول مطالبات از صادرکننده و واریز آن (معادل وجوه دریافتی از بودجه عمومی) به حساب درآمد عمومی، الزامی است.

6 - 4) صدور انواع ضمانت نامه ارزی مورد نیاز پیمانکاران، مشاوران و سازندگان داخلی که امور خدمات مهندسی مشاور، طراحی، ساختمانی، تاسیساتی، تجهیزاتی و سایر را در داخل کشور در چارچوب ضوابط و مقررات اجرا می کنند با رعایت شرایط و نکات ذیل امکان پذیر می‌باشد:

1 - 6 - 4) سهم ارزی و ریالی می‌بایست به تفکیک در قرارداد منظور شده باشد. مگر در مواردی که طبق مقررات ارزی کشور و یا به موجب قوانین خاص وجه موضوع قرارداد به صورت ارزی تجویز شده باشد.
1 - 1 - 6 - 4) سهم ارزی: خرید کالا و خدمات از خارج کشور شامل تجهیزات، لوازم یدکی، کرایه حمل (در صورت خرید به صورت CFR و سایر ترم های مشابه)، دانش فنی، خدمات کارشناسی، حق لیسانس، آموزش در خارج از کشور و... است
2 - 1 - 6 - 4) سهم ریالی: کلیه هزینه های داخل کشور اعم از ساخت داخل، کارهای ساختمانی، حمل و نقل داخلی، هزینه اقامت، رفت و آمد، هزینه های دفتری، قسمتی از حقوق کارکنان خارجی و... می‌باشد.

2 - 6 - 4) صدور ضمانت نامه ارزی صرفاً بابت بخش ارزی قرارداد و احراز مستندات مربوط به خرید کالا و خدمت از خارج ازکشور امکان پذیر است. در خصوص ضمانت نامه حسن انجام کار ارائه پروفرما(های) فروشنده /فروشندگان خارجی و در خصوص ضمانت ‎‌نامه پیش پرداخت، تایید اسناد توسط اتاق بازرگانی (با نظرداشت مفاد بخش اول مجموعه مقررات ارزی) لازم است.

3 -6 - 4) در صورت گشایش اعتبار اسنادی، اخذ تصویر پیام های مرتبط ابلاغی از طریق سوئیفت یا سایر ساز و کارهای ارتباطی مورد تایید بانک مرکزی از قبیل سامانه سپام ارزی و تطابق شرایط مندرج در آخرین اصلاحیه اعتبار اسنادی با مبلغ قرارداد مرتبط و مبلغ ضمانت نامه مورد درخواست، توسط موسسه اعتباری ضروری است.

4 - 6 - 4) صدور ضمانت نامه ارزی به نفع شرکت های مشمول قانون حداکثر استفاده از توان تولیدی و خدماتی کشور و حمایت از کالای ایرانی مصوب 1398/02/15 و اصلاحات بعدی آن با رعایت مفاد جزء "2 - شرایط گشایش اعتبار اسنادی ارزی داخلی" بند "الف - واردات کالا و کالا - خدمت" بخش اول مجموعه مقررات ارزی، امکان پذیر است.

5 -6 - 4) صدور ضمانت نامه های ارزی حسن انجام کار، پیش پرداخت و استرداد کسور وجه الضمان حداکثر هر کدام تا سقف "دویست هزار یورو یا معادل آن به سایر ارزها" پس از دریافت و بررسی قرارداد مربوطه با رعایت مندرجات این دستورالعمل و نیز سایر ضوابط و مقررات بدون نیاز به اخذ مجوز از بانک مرکزی ج.ا.ا بلا مانع است.

6 - 6 - 4) چنانچه ارزش ضمانت نامه های فوق الذکر بیش از "دویست هزار یورو یا معادل آن به سایر ارزها" باشد ارسال درخواست موسسه اعتباری منضم به مدارک مورد نیاز در چارچوب این دستورالعمل جهت اخذ مجوز صدور ضمانت نامه به اداره رسیدگی به تعهدات صادراتی و وارداتی بانک مرکزی ج.ا.ا الزامی است.

7 - 4) موسسه اعتباری مکلف است ضمانت نامه های مرتبط با معاملات دولتی را در چارچوب آیین‌نامه تضمین معاملات دولتی موضوع تصویب نامه شماره 123402 /ت50659ه- مورخ 1394/09/22 هیات محترم وزیران و اصلاحیه های بعدی آن و صرفاً مطابق نمونه های پیوست تصویب نامه صادر نماید.

8 - 4) صدور انواع ضمانت نامه ارزی به درخواست اشخاص حقیقی و حقوقی غیرایرانی و یا نمایندگان آن ها، موضوع بند (2-5) شرایط عمومی این دستورالعمل، با توثیق صد درصد (100٪) عین مبلغ ضمانت نامه به ارز بدون نیاز به اخذ مجوز از بانک مرکزی ج.ا.ا یا با دریافت ضمانت نامه متقابل غیرقابل برگشت و قابل تمدید بانک معتبر خارجی با رعایت تبصره بند (5-3) این دستورالعمل، امکان پذیر است.

9 - 4) چنانچه ضمانت نامه ارزی مورد درخواست مشمول بندهای (1-4) الی (8-4) این دستورالعمل نشود، ارسال مدارک مربوطه از طریق موسسه اعتباری و اخذ مجوز موردی از اداره ذی ربط بانک مرکزی ج.ا.ا الزامی است.

5(ابلاغ ضمانت نامه مستقیم
موسسه اعتباری در صورت تطبیق ضمانت نامه با ضوابط و مقررات می‌تواند نسبت به ابلاغ آن با شرایط زیر اقدام نماید: جزء #*1 - 5*) پذیرش و ابلاغ ضمانت نامه مستقیم صادره از سوی بانک های خارجی در ارتباط با قراردادهای ارزی، اعتبار‏‏ اسنادی /برات اسنادی /حواله ارزی به نفع اشخاص حقیقی و حقوقی بخش خصوصی که از محل "ارز وارد کننده" تامین می‌شوند، منوط به پذیرش مسئولیت های مترتبه توسط ذینفع ضمانت نامه و رعایت تبصره ذیل بند (5-3) این دستورالعمل بلامانع می‌باشد.

2 - 5) پذیرش و ابلاغ ضمانت نامه مستقیم صادره از سوی موسسه اعتباری و شعب بانک های ایرانی در خارج از کشور در ارتباط با قراردادهای ارزی، اعتبارات‏‏ /بروات اسنادی و یا حواله های ارزی به نفع اشخاص حقیقی و حقوقی بخش خصوصی صرف نظر از نوع ارز تامین شده، منوط به پذیرش مسئولیت های مترتبه توسط ذینفع ضمانت نامه بلامانع می‌باشد.

3 - 5) پذیرش و ابلاغ ضمانت نامه مستقیم صادره از سوی بانک های خارجی به نفع بخش دولتی پس از اخذ مجوز از اداره سیاست ها و مقررات ارزی بانک مرکزی ج.ا.ا. امکان پذیر خواهد بود.

6) شرایط تمدید ضمانت نامه

1 - 6) تقاضای تمدید پس از سررسید به منزله تقاضای صدور ضمانت نامه جدید تلقی شده و انجام کلیه مراحل مربوط به صدور ضمانت نامه از جمله ارزیابی اعتباری دستوردهنده و ضمانت خواه و اخذ شماره جدید از درگاه خدمات الکترونیک طبق مقررات جاری الزامی است.

2 - 6) تمدید ضمانت نامه، به درخواست ذینفع و موافقت ضامن و پس از اطلاع به دستوردهنده /ضمانت خواه امکان پذیر است. ضامن موظف است قبل ازسررسید ضمانت نامه دستوردهنده /ضمانت خواه را از دریافت درخواست تمدید مطلع نماید. در صورت عدم موافقت ضامن با تمدید ضمانت نامه، ضامن متعهد به پرداخت وجه ضمانت نامه به ذینفع خواهد بود.

3 - 6) دستوردهنده/ضمانت خواه مکلف است پس از اطلاع از درخواست تمدید ضمانت نامه، حسب درخواست و تشخیص ضامن و در مهلت مقرر از سوی ضامن، نسبت به تحکیم وثایق اقدام نماید. در صورت عدم به روزرسانی وثایق از سوی دستوردهنده /ضمانت خواه در مهلت مقرر، ضامن موظف است نسبت به اعلام کسری وثایق و جزئیات ضمانت نامه (تاریخ صدور، مبلغ اولیه ضمانت نامه، تاریخ آخرین به روزرسانی وثایق، مبلغ فعلی ضمانت نامه) به اداره رسیدگی به تعهدات صادراتی و وارداتی اقدام نماید. در این صورت تا زمان به روزرسانی وثایق، صدور ضمانت نامه ارزی بنا به درخواست دستوردهنده /ضمانت خواه از سوی هر یک از موسسات اعتباری ممنوع است.

4 - 6) نرخ ارز مورد عمل در خصوص سپرده نقدی، کارمزد و وثایق مربوطه در زمان تمدید سررسید، افزایش مبلغ ضمانت نامه، نرخ ارز در تاریخ روز انجام آن می‌باشد.

5 - 6) صدور ضمانت نامه ای که خود به خود و بدون درخواست کتبی ذینفع و موافقت ضامن و اطلاع به دستوردهنده /ضمانت خواه قابل تمدید باشد، به جز ضمانت نامه های قضایی و موارد مورد تایید بانک مرکزی ج.ا.ا، مجاز نیست.

7) انتقال ضمانت نامه

1 - 7) ضمانت نامه ارزی فقط در صورتی قابل انتقال است که صراحتاً عبارت «قابل انتقال» در متن ضمانت نامه ذکر شده باشد. صدور ضمانت نامه قابل انتقال منوط به پیش بینی آن در قرارداد پایه یا اصلاحیه آن با درج نام انتقال گیرنده می‌باشد.

2 - 7) ضمانت نامه وقتی انتقال می یابد که ذینفع موجود طی اظهاریه امضا شده منضم به مستندات انتقال خطاب به ضامن اعلام نماید که ذینفع جدید جانشین حقوق و تعهدات او در رابطه پایه شده و ذینفع جدید ضمانت‌نامه می‌باشد.

3 - 7) حتی اگر در ضمانت نامه صریحاً قید شده باشد که قابل انتقال است، موسسه اعتباری تکلیفی ندارد که به درخواست انتقال ضمانت نامه ترتیب اثر دهد.

4 - 7) ضمانت نامه متقابل قابل انتقال نیست.

5 - 7) ضمانت نامه انتقال داده شده شامل تمام اصلاحاتی که انتقال دهنده و ضامن تا زمان انتقال با آن موافقت کرده اند، نیز می‌باشد.

6 - 7) هرگونه مطالبه وجه و اعلام تخلف تحت ضمانت نامه انتقال یافته باید توسط انتقال گیرنده امضا شود. نام و امضای انتقال گیرنده به جای نام و امضای انتقال دهنده در هر سند دیگری نیز به جای نام و امضای انتقال دهنده به کار می رود، مگر این که در ضمانت نامه به نحو دیگری پیش بینی شده باشد.

7 - 7) عملیات انتقال صرفاً از طریق ظهرنویسی اصل ضمانت نامه صادره با درج آخرین مشخصات ضمانت نامه و اشاره به تعداد نسخ اصلاحیه و الحاقیه در متن ظهرنویسی با رعایت مفاد بندهای (1-7) و (2-7) این دستورالعمل امکان پذیر است.

8 (شرایط خاتمه اعتبار ضمانت نامه

1 - 8)ضمانت نامه با تحقق یکی از شرایط زیر خاتمه می یابد و آزاد سازی وثایق نیازمند ارائه اصل ضمانت نامه به موسسه اعتباری نمی‌باشد:

1 - 1 - 8 - اعلام کتبی و امضا شده ذینفع به ضامن مبنی بر ابراء وی از تعهدات.

2 - 1 - 8 - انقضای اعتبار ضمانت نامه (تاریخ انقضا) و یا تحقق رخدادی که منجر به خاتمه اعتبار شود. اگر خاتمه اعتبار ضمانت نامه منوط به وقوع رخدادی باشد لازم است اسناد و مدارک مربوط به رخداد منجر به خاتمه اعتبار در متن ضمانت نامه مشخص شود.

3 -1 - 8 - هنگامی‌که مبلغ ضمانت نامه به صفر برسد.

9) شرایط مطالبه ضمانت نامه/ضمانت نامه متقابل

1 - 9) تعهد ضامن به پرداخت مبلغ ضمانت نامه صرفاً تابع رابطه بین ضامن و ذینفع می‌باشد و از قرارداد و درخواست صدور ضمانت نامه مستقل است. دفاعیات قرارداد (رابطه پایه) و ادعاهای ناظر بر روابط قراردادی تاثیری در اقدام ضامن تحت ضمانت‌نامه صادره ندارد.

2 - 9) مطالبه وجه تحت ضمانت نامه باید همراه اسنادی باشد که در ضمانت نامه مشخص شده است. ولی در هر حال درخواست مطالبه وجه باید با بیانیه ذینفع که نشان دهد ضمانت خواه در چه مواردی از تعهدات خود در قرارداد (رابطه پایه) تخلف کرده است، همراه باشد.

3 - 9) مورد تخلف می‌تواند در سند امضا شده ای جدا از مطالبه وجه، همراه مطالبه، در خود مطالبه و یا تاریخ دیگری قبل از خاتمه اعتبار ضمانت نامه ارائه شود. در صورت ارائه بیانیه جداگانه، ذینفع باید به مطالبه وجه اشاره نموده و آن را مشخص کند.

4 - 9)هر گاه در بررسی مطابقت مطالبه وجه با شرایط ضمانت نامه و مقررات و نیز هماهنگی اسناد (شامل بیانیه تخلف)، مدارک ارائه شده کامل نباشد و هنگام ارائه مدارک اشاره نشود که بعداً تکمیل خواهد شد، موسسه اعتباری موظف است ظرف پنج روز کاری بعد از ارائه مدارک مطالبه، درخواست را رد نماید.در صورت عدم اظهار نظر از سوی موسسه اعتباری به ذینفع در مهلت مقرر، موسسه اعتباری موظف به پرداخت بر اساس مدارک ناقص است.

5 - 9) ضامن باید بدون تاخیر، طرف دستوردهنده و یا حسب مورد ضامن متقابل را از دریافت مطالبه وجه و یا درخواست تمدید ضمانت نامه مطلع نماید. ضامن متقابل نیز باید بدون تاخیر طرف دستوردهنده را از مطالبه وجه و یا درخواست تمدید تاریخ خاتمه اعتبار ضمانت نامه متقابل مطلع نماید.

6 - 9) در صورتی که طرف دستوردهنده /ضمانت خواه پس از اطلاع از مطالبه وجه، نسبت به تعیین تکلیف ضمانت نامه و تسویه حساب با موسسه اعتباری اقدام ننماید، این ضمانت نامه در سامانه ضمانت نامه ارزی، وضعیت بلا تکلیف به خود می‌گیرد و تا زمانی که با موسسه اعتباری تسویه نکند امکان اخذ شماره ضمانت نامه از درگاه خدمات الکترونیک و صدور ضمانت نامه جدید برای آنها در شبکه بانکی میسر نخواهد بود.

7 - 9) مطالبه وجه ضمانت نامه متقابل باید همراه بیانیه ای از سوی ذینفع ضمانت نامه متقابل باشد و در این بیانیه ذکر شود که وی درخواست مطالبه مطابق را تحت ضمانت نامه یا ضمانت نامه متقابلی که صادر نموده، دریافت کرده است.

8 - 9) ذینفع ضمانت نامه متقابل لازم نیست بیانیه تخلف ارائه کند بلکه باید بیان نماید که او درخواست مطالبه مطابق را تحت ضمانت نامه/ضمانت نامه متقابلی که صادر کرده، دریافت نموده است.

9 - 9) چنانچه ارائه اسناد دیگری در ضمانت نامه متقابل تعیین شده باشد (مثلاً تصویر دستور انتقال الکترونیکی برای پرداخت مبلغ ضمانت نامه به ذینفع، گواهی بازرسی)، دریافت این اسناد نیز باید توسط ضامن/ضامن متقابل تایید شود.

10 - 9) ذینفع ضمانت نامه متقابل به محض اینکه درخواست مطالبه مطابق را تحت ضمانت نامه خود دریافت کرده باشد و در مطالبه وجه تحت ضمانت نامه متقابل نیز به آن اشاره کند، محق به دریافت وجه به موجب ضمانت نامه متقابل می‌شود. در این صورت ضامن متقابل مجاز به تعویق پرداخت وجه ضمانت نامه مطالبه شده نمی‌باشد.

11 - 9) تعهد ضامن متقابل به پرداخت مبلغ ضمانت نامه متقابل از ضمانت نامه، قرارداد، درخواست صدور ضمانت نامه و هر ضمانت نامه متقابلی که مربوط به آن باشد، مستقل می‌باشد.

12 - 9) فروش، حواله و توثیق ارز ضمانت نامه های ارزی مطالبه شده به نفع اشخاص حقیقی و حقوقی ایرانی(اعم از ذینفع ضمانت نامه یا شخصی که عواید ضمانت نامه به وی واگذار شده) دارای سابقه چک برگشتی رفع سوء اثر نشده و یا بدهی غیرجاری تعیین تکلیف نشده نزد شبکه بانکی کشور، به جز موارد مندرج در بند (4-10) این دستورالعمل ممنوع است.

13 - 9 (ایجاد هر گونه تعهدات و یا اعطای هر نوع تسهیلات به ضمانت خواه از زمان پرداخت وجه ضمانت نامه به ذینفع از سوی موسسه اعتباری تا زمان وصول کامل مطالبات از ضمانت خواه اعم از وجه ضمانت نامه پرداخت شده به ذینفع، کارمزدهای مربوطه و وجه التزام تاخیر تادیه دین مربوطه از سوی هر یک از موسسات اعتباری ممنوع است.

10) نحوه اقدام در رابطه با وجه ضمانت نامه ارزی صادره به نفع طرف های ایرانی که مطالبه شده است:

1 - 10) کلیه ضمانت نامه های ارزی که پیمانکاران و فروشندگان بابت حسن انجام کار ‌خود به نفع خریداران ایرانی داخل کشور تودیع ‌نموده‌اند و ضمانت نامه های مزبور به علت عدم ایفای کامل تعهدات و بنا به تقاضای ذینفع مطالبه می‌شود، به شرح زیر قابل اقدام خواهد بود:

1 -1 - 10) وجه ضمانت نامه ارزی پس از مطالبه عیناً به حساب سپرده موقت واریز و نگهداری گردد.

2 -1 - 10) در صورت تقاضای ذینفع مبنی بر واردات کالا یا خدمت (بنا به موضوع ضمانت نامه مربوطه‌) ازمحل ضمانت نامه مطالبه شده‌، گشایش اعتباراسنادی‌/برات اسنادی/حواله ارزی جهت واردات کالا یا خدمت تا سقف مبلغ ضمانت نامه با رعایت کامل مقررات صادرات و واردات و دستورالعمل های بانک مرکزی ج.ا.ا ‌و طی مراحل ثبت سفارش/ثبت خدمت امکان پذیر است‌.

3 -1 - 10) کالا یا خدمت مورد تقاضا، می‌بایست همان کالا و یا خدمت اعتبار اسنادی /برات اسنادی /حواله ارزی موضوع ضمانت نامه و بدون تغییر گروه کالایی و در چارچوب ضوابط و مقررات باشد.

4 -1 - 10) با توجه به این که وجه ارزی کالا و یا خدمت وارده به شرح فوق ازمحل وجه ارزی ضمانت نامه ارزی مطالبه شده پرداخت خواهد گردید، لذا می‌بایست آمار مربوط به گشایش این گونه اعتبار اسنادی /برات اسنادی /حواله ارزی از طریق سامانه مربوطه به طور جداگانه به اداره تخصیص ارز بانک مرکزی ج.ا.ا اعلام گردد.

5 -1 - 10) در صورت عدم تقاضای واردات کالا از محل وجه ضمانت نامه ارزی مطالبه شده، چنانچه ارز اعتبار اسنادی /برات اسنادی /حواله ارزی مربوطه از محل ارزهای تخصیصی از سوی این بانک و یا به نرخ گواهی سپرده ارزی، واریزنامه، توافقی، مبادله ای، حاصل از صادرات و یا نیما تامین شده باشد، وجه ارزی ضمانت نامه باید به حساب این بانک واریز و معادل ریالی آن به نرخ خرید حواله مندرج در سامانه معاملات الکترونیکی ارز (ETS) در روز مطالبه وجه ضمانت نامه به ذینفع پرداخت گردد.

تبصره 1: در صورت تاخیر در پرداخت وجه ضمانت نامه از سوی کارگزار، واریز تمامی وجوه دریافتی از کارگزار (اصل و فرع) به حساب بانک مرکزی ج.ا.ا. الزامی است.

تبصره 2: در رابطه با اعتبار اسنادی /برات اسنادی /حواله ارزی از محل ارزهای تخصیصی با نرخ ترجیحی (معادل هر دلار 42/000 ریال) می‌بایست به همان نرخ ترجیحی، وجه ضمانت نامه به ذینفع پرداخت گردد.

تبصره 3: چنانچه تمام یا بخشی از وجه اعتبار اسنادی /برات اسنادی /حواله ارزی مرتبط با ضمانت نامه مطالبه شده، از محل یارانه های دولتی و اعتبارات دستگاه های اجرایی دولتی تامین شده باشد، واریز معادل ریالی سهم مربوطه از وجه ضمانت نامه مطالبه شده (با توجه به نسبت های پرداخت وجه اسناد) به حساب خزانه الزامی است.

6 -1 - 10) در صورتی که ارز اعتبار اسنادی /برات اسنادی /حواله ارزی موضوع ضمانت نامه از محل ارز متقاضی [پاورقی 15] و یا وارد کننده بوده و یا ضمانت نامه فاقد اعتبار اسنادی یا قرارداد یا به طورکلی نرخ تسعیر مورد عمل باشد، در صورت مطالبه وجه ضمانت نامه، پرداخت عین ارز یا تسعیر آن (بنا بر درخواست ذینفع ضمانت نامه به نرخ خرید حواله در روز مطالبه وجه ضمانت نامه مندرج در سامانه معاملات الکترونیکی ارز (ETS)به حساب ذینفع ضمانت نامه امکان پذیر است.

15 - مرتبط با اعتبار اسنادی /برات اسنادی /حواله ارزی از محل ارز متقاضی قبل از صدور بخشنامه 97/15243 مورخ 1397/01/25

7 - 1 - 10) در صورتی که ارز اعتبار اسنادی /برات اسنادی /حواله ارزی موضوع ضمانت نامه از محل حساب ذخیره ارزی /صندوق توسعه ملی تامین شده باشد، با توجه به مفاد قرارداد فی ما بین خریدار و فروشنده، چنانچه آن بانک خریدار را محق به استفاده از وجه حاصل از ضمانت نامه مطالبه شده برای مصارف ارزی جهت واردات کالا و یا خدمت به منظور تکمیل و راه اندازی طرح مربوطه تشخیص دهد استفاده از آن برای موارد مذکور امکان پذیر است. در غیر این صورت ارز دریافت شده می‌بایست به حساب ذخیره ارزی /صندوق توسعه ملی واریز شود.

2 - 10) تسعیر وجه ضمانت نامه های ارزی شرکت در مناقصه که از سوی پیمانکاران و فروشندگان تودیع گردیده و بنا بر دلایلی توسط ذینفع ایرانی مطالبه شده، به نرخ خرید حواله در روز مطالبه وجه ضمانت نامه مندرج در سامانه معاملات الکترونیکی ارز (ETS) و با رعایت سایر مقررات مربوطه از نظر این بانک امکان پذیر است.

3 - 10) مقررات مربوط به مطالبه وجه ضمانت نامه های حسن انجام کار موضوع بند (10-1)این دستورالعمل به ضمانت نامه های پیش پرداخت و استرداد کسور وجه الضمان که از سوی پیمانکاران و فروشندگان تودیع گردیده و اعتبار اسنادی /برات اسنادی /حواله ارزی آن (قرارداد مربوطه) از محل ارزهای تخصیصی از سوی این بانک، واریزنامه، توافقی، گواهی سپرده ارزی، مبادله ای، ارز حاصل از صادرات، نیما، ارز متقاضی و یا وارد کننده انجام شده باشد، قابل تسری است.

4 - 10) استفاده از ارز ضمانت نامه های ارزی مطالبه شده به نفع وزارت خانه ها و موسسات دولتی در صورت تایید بالاترین مقام اجرایی و یا ذی حساب سازمان ذی ربط مبنی بر رعایت کلیه مقررات مربوطه امکان پذیر است.

11) ضمانت اجرا

1 - 11) تخلف از مفاد این دستورالعمل توسط موسسه اعتباری، موجب اعمال مجازات های انتظامی موضوع ماده (23) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب سال 1402/03/30 و بند (پ) ماده (21) قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور مصوب 1395/11/10 و اصلاحات بعدی آن نیز می‌شود.

2 - 11) صدور هرگونه ضمانت نامه/ضمانت نامه متقابل ارزی توسط موسسات اعتباری منوط به رعایت کامل مفاد این دستورالعمل است. ضمانت نامه های ارزی موجود که بر اساس مقررات قبل صادر شده اند تا سررسید، به اعتبار خود باقی بوده و تمدید این ضمانت نامه ها با رعایت مفاد بند‌های (6-2) و (6-3) این دستورالعمل امکان پذیر است.

3 - 11) از تاریخ ابلاغ این دستورالعمل، آیین‌نامه صدور ضمانت نامه و ظهرنویسی از سوی بانک ها و سایر مقررات مغایر با این دستورالعمل منسوخ اعلام می‌شود.

دریافت فایل پی‌دی‌اف