هیات وزیران در جلسه مورخ 1364/2/29 بنا به پیشنهاد شماره 621 / د مورخ 1364/2/28 سازمان امور اداری و استخدامی کشور و به استناد بند ط تبصره 43 قانون بودجه سال 64 کل کشور آییننامه اجرایی نحوه پرداخت کمک هزینه عائلهمندی موضوع تبصره 43 قانون بودجه سال 1364 کل کشور را به شرح زیر تصویب نمودند:
ماده 1 (منسوخ 1400/06/07)- به وزارتخانهها و موسسات دولتی مشمول قانون استخدام کشور و شهرداریها (به استثناء شهرداری تهران) و دانشگاهها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی و شرکتهای دولتی مشمول مقررات استخدامی شرکتهای دولتی مصوب 1352/3/5 وزارت دفاع جمهوری اسلامی ایران و شهربانی و ژاندارمری جمهوری اسلامی ایران اجازه داده میشود از اول سال 1364 به مستخدمین شاغل، بازنشسته و وظیفه یا مستمری بگیر مرد خود که همسر دائم دارند و همسر آنان از وزارتخانهها، موسسات و شرکتهای دولتی، شهرداریها، موسساتی که شمول قانون به آنها مستلزم ذکر نام است، نهادهای انقلاب اسلامی، بنیاد مستضعفان و نیز سایر موسسات وابسته دولت که به نحوی از بودجه عمومی یا کمک دولت استفاده میکنند، حقوق، دستمزد، اجرت و یا حقوق بازنشستگی یا وظیفه یا مستمری و یا نظایر آن دریافت نمینمایند کمک هزینه عائلهمندی موضوع تبصره 43 قانون بودجه سال 1364 کل کشور را با رعایت مقررات مربوط پرداخت نمایند. کمک هزینه مزبور به مستخدمینی که طبق درخواست کتبی خود از این مبلغ بر اساس بند سه قسمت الف تبصره مزبور استفاده مینمایند با رعایت مقرر زیر پرداخت میگردد:
ماده 2 - به مستخدمین رسمی موضوع ماده 143 قانون استخدام کشوری مادام که حقوق و مزایای آنان توسط شرکتها و موسسات دولتی غیر مشمول قانون مزبور پرداخت میگردد و همچنین مستخدمین موضوع ماده 144 قانون استخدام کشوری کمک هزینه عائلهمندی قابل پرداخت نخواهد بود.
تبصره - مستخدمین رسمی موضوع مواد 143 و 144 قانون استخدام کشوری شاغل در شرکتهای دولتی تابع مقررات استخدامی شرکتهای دولتی مصوب 1352/3/5 و همچنین مستخدمین مشمول مقررات استخدامی مزبور که وزارتخانهها و موسسات دولتی مشمول قانون استخدام کشوری مامور شدهاند بارعایت کلیه مقررات مربوط میتوانند از کمک هزینه عائله مندی بهره مند گردند.
ماده 3 - در اجرای مقررات این آییننامه مستخدمینی شاغل محسوب میشوند که در پست سازمانی مشغول انجام وظیفه باشند و یا از حقوق قانونی اشتغال بهرهمند شده و یا بواسطه بیماری از معذوریت استفاده مینمایند.
ماده 4 (منسوخ 1400/06/07)- به مستخدمین شاغل مرد که بیش از یک همسر دائم دارند و یکی از همسران آنها از دستگاههای موضوع بند الف تبصره مزبور حقوق، دستمزد، اجرت و یا حقوق بازنشستگی یا وظیفه یا مستمری و یا نظایر آن دریافت مینمایند کمک هزینه عائلهمندی پرداخت نمیشود.
ماده 5 (منسوخ 1400/06/07)- به مستخدمین شاغل مرد که همسر دائم دارند مادام که همسر آنان از دستگاههای موضوع بند الف تبصره 43 به نحوی از انحاء حقوق، دستمزد، اجرت و یا حقوق بازنشستگی یا وظیفه یا مستمری و یا نظایر آن دریافت نمینمایند کمک هزینه عائلهمندی قابل پرداخت میباشد.
تبصره - به مستخدمین مرد که همسر دائم آنان به صورت پیمانی، قراردادی، خرید خدمت و یا حقالتدریس و یا نظایر آن در دستگاههای موضوع بند الف تبصره43 بخدمت اشتغال دارند مادامی که حقوق، دستمزد یا اجرت به آنان پرداخت میشود کمک هزینه عائله مندی پرداخت نمیشود.
ماده 6 - پرداخت کمک هزینه عائلهمندی به مستخدمین شاغل و یا بازنشسته و وظیفه یا مستمری بگیر مستلزم صدور حکم کارگزینی نمیباشد لکن ذکر این کمک در فیش حقوقی مستخدمین مشمول تبصره الزامی است.
ماده 7 (منسوخ 1400/06/07)- مستخدمین زن شاغل یا بازنشسته که دارای همسر نمیباشند یا همسر آنان معلول و قادر به کار نباشد در صورتی از کمک هزینه عائلهمندی موضوع بند"ج" تبصره 43 استفاده خواهند نمود که متکفل مخارج فرزندان خود باشند.
تبصره 1 - فرزندان تحت تکفل در این آییننامه عبارتند از:
الف - فرزندان ذکور تا پایان بیست سالگی و در صورتی که به موجب مدارک مثبته در یکی از دانشگاهها و موسسات آموزش عالی مشغول تحصیل باشند حداکثر تا پایان 25 سالگی.
ب - فرزندان اناث در صورت نداشتن شوهر و شغل.
ج - فرزندان علیل که قادر به انجام کاری برای تامین معاش خود نباشند به موجب مدارک مثبته.
د - فرزندانی که قانوناً محجور شناخته شده و قادر به انجام کاری برای تامین معاش خود نباشد.
تبصره 2 - به مستخدمین زن شاغل یا بازنشسته که همسر علیل یا از کار افتاده آنان بابت معلولیت یا از کار افتادگی مستمری دریافت میدارند کمک هزینه عائله مندی پرداخت نمیشود.
تبصره 3 - تشخیص از کار افتادگی و معلولیت فرزندان و همسر مستخدمین زن شاغل یا بازنشسته بر اساس مدارک مثبته و رویه مورد عمل به عهده صندوقهای بازنشستگی مربوط میباشد.
ماده 8 - مشمولین تبصره 43 قانون بودجه سال 1364 کل کشور که به هر یک از دستگاههای دولتی مندرج در بند «ﮬ» این تبصره مامور یا منتقل شوند با رعایت کلیه مقررات مربوط میتوانند از کمک هزینه عائلهمندی بهره مند گردند.
ماده 9 - به مشمولین این تبصره که به تشخیص وزارتخانه یا موسسه یا شرکت دولتی متبوع از خانههای سازمانی استفاده میکنند، کمک هزینه عائلهمندی قابل پرداخت نخواهد بود.
تبصره - در صورتی که بین مستخدم و دستگاه مربوط در مورد تشخیص استفاده از خانه سازمانی اختلاف نظر پیش آید نظریه وزارت مسکن و شهرسازی مناط اعتبار میباشد.
ماده 10 - اعضاء ثابت کادر هیات علمی به مستخدمین رسمی دانشگاهها و موسسات عالی آموزشی و پژوهشی اطلاق میشود که تابع مقررات استخدامی تمام وقت اعضاء هیات علمی دانشگاه یا موسسه عالی آموزشی و پژوهشی مربوط باشند.
ماده 11 - چنانچه در مورد شمول تبصره 43 قانون بودجه سال 1364 کل کشور به دستگاههای مندرج در بند «ﮬ» این تبصره ابهامی مطرح شود حسب مورد نظریه سازمان امور اداری و استخدامی کشور مناط اعتبار میباشد.
ماده 12 - از ابتدای سال 1364 هر گونه افزایش مبانی حقوق، دستمزد، مزایا، فوقالعادهها، هزینهها و سایر پرداختیهای نقدی و غیر نقدی مستخدمین رسمی، ثابت، پیمانی و خرید خدمت در دستگاههای دارای مقررات استخدامی خاص مذکور در بند الف تبصره 43 قانون بودجه سال 1364 کل کشور تا تصویب و اجرای لایحه هماهنگ پرداخت در بخش عمومی ممنوع خواهد بود. لکن افزایشهای ناشی از حقوق و مزایای استحقاقی ناشی از اجرای مقررات استخدامی که به صورت موردی در خصوص مستخدمین با رعایت مقررات مندرج در آییننامه استخدامی مورد عمل فعلی اعمال میگردد (نظیر ترفیع و ارتقاء یا عناوین مشابه) مشمول این ممنوعیت نخواهد بود.
ماده 13 - مستخدمینی که از کمک هزینه عائلهمندی استفاده مینمایند مکلفند اطلاعات صحیح راجع به اشتغال همسران خود را بلافاصله پس از تغییر در اختیار دستگاه متبوع قرار دهند.
تبصره 1 - احراز اشتغال یا عدم اشتغال همسران مشمولین تبصره 43 و نیز احراز عهده دار بودن تکفل مخارج فرزندان در کلیه موارد به عهده دستگاه پرداختکننده کمک هزینه عائله مندی خواهد بود.
ماده 14 - دستگاههای دولتی مشمول بند «ﮬ» تبصره 43 قانون بودجه سال 1364 کل کشور مکلفند در خصوص آندسته از مستخدمین خود که متقاضی دریافت کالاهای اساسی هستند، اعتبارات مربوط به کمک هزینه عائلهمندی این قبیل کارکنان خود را در دو نوبت اول اردیبهشت و آبان هر سال یکجا به حسابی که وزارت بازرگانی اعلام خواهد داشت واریز نمایند و همه ماهه کمک مزبور را به صورت بن در اختیار مشمولین این تبصره قرار دهند.
تبصره 1 - وزارت بازرگانی مکلف است از محل اعتبارات این ماده و در اجرای ماده «4» آییننامه نحوه همکاری و کمک دولت به موسسات تعاونی مصرف، مصوب جلسه مورخ 1362/9/23 هیات وزیران کالاهای اساسی ردیف یک بند الف تبصره 43 قانون بودجه سال 1364 کل کشور را از طریق شرکتهای تعاونی مصرف کارکنان وزارتخانهها و موسسات دولتی، شرکتهای تعاونی سپه، فروشگاههای زنجیرهای قدس، شهر و روستا، سازمان اتکا و سایر فروشگاههای معتبر در اختیار مشمولین این ماده قرار دهد.
تبصره 2 - آن دسته از مشمولین قانون استخدام کشوری نیروهای مسلح که مشمول این ماده میباشند، کالاهای اساسی را مطابق دستورالعملی که توسط وزارت دفاع تهیه و به واحدهای تابعه ابلاغ مینماید، از طریق شرکتهای تعاونی مصرف کارکنان نیروهای مسلح و فروشگاههای سازمان اتکا دریافت خواهند داشت.
ماده 15 - دستگاههای دولتی مشمول ردیفهای 1 و 2 و 3 بند «ﮬ» تبصره 43 قانون بودجه سال 1364 کل کشور مکلفند در خصوص آن دسته از مستخدمین خود که صاحب منزل مسکونی شخصی نیستند و استفاده از تسهیلات وزارت مسکن و بانک مسکن را انتخاب نمودهاند، همه ماهه اعتبارات مربوط به کمکهزینه عائله مندی این قبیل کارکنان خود را طبق آییننامه مربوطه که وسیله وزارت مسکن پیشنهاد و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید به بانک مسکن واریز نمایند.
تبصره 1 - آن دسته از مشمولین قانون نیروهای مسلح که مشمول این ماده میباشند، از طریق بانک سپه از تسهیلات فوق مطابق دستورالعملی که توسط وزارت دفاع تهیه و به واحدهای تابعه ابلاغ میشود استفاده خواهند نمود.
ماده 16 - دستگاههای مشمول بند «ﮬ» تبصره 43 قانون بودجه سال 1364 کل کشور مکلفند به منظور انتخاب روشهای مذکور در قسمتهای 1 و 2 و 3 بند الف تبصره مذکور مفاد مواد 13 و 14 و 15 این آییننامه و آییننامه موضوع ماده 15 آن و بند الف تبصره 43 را کتباً به اطلاع مستخدمین مشمول دریافت کمک هزینهعائلهمندی برسانند.
نخستوزیر - میرحسین موسوی
پیوست شماره یک
محاسبه تفاوت حقوق مستخدمین مشمول قانون استخدام کشوری
(از لحاظ بازنشستگی و وظیفه)
در اجرای بند ح تبصره 43 قانون بودجه سال 1364 کل کشور مبلغ پرداختی به مستخدمین بازنشسته که با استفاده از سنوات خدمت ارفاقی بازنشسته گردیدهاند عبارتست از مابهالتفاوت میزان حقوق بازنشستگی ناشی از سنوات ارفاقی و میزان مندرج در بند تبصره مذکور که با اعمال فرمول زیر چنانچه حاصل بیش از مبلغ پنج هزار ریال باشد مشمول بند ب نبوده و چنانچه کمتر از میران باشد تفاوت پرداخت خواهد شد.
| مدت خدمت آخرین حقوق بازنشستگی دریافتی |
| کل مدت خدمت انجام شده و ارفاقی |
| 38571 7260 |
| 10800 |
| 3540 38571 |
| 10800 |