بخشنامه بانک مرکزی در خصوص دستورالعمل شیوه صدور کارت هدیه و بن کارت ریالی

با سلام؛
احتراماً، پیرو بخشنامه شماره 384127 /98 مورخ 1398/11/6 موضوع ابلاغ اصلاحیه «دستورالعمل شیوه صدور کارت هدیه و بن کارت ریالی»، به استحضار می رساند؛ با عنایت به مفاد ماده (101) «آیین‌نامه اجرایی ماده (14) الحاقی قانون مبارزه با پولشویی» موضوع تصویب نامه شماره 92986 /ت57101ه- مورخ 1398/7/22 هیات محترم وزیران مبنی بر منوط شدن صدور کارت هدیه و سایر کارت های نقدی به افتتاح حساب سپرده توسط متقاضی نزد موسسات اعتباری و با هدف به روزرسانی و متناسب نمودن ضوابط موصوف با شرایط و اقتضائات جدید، «دستورالعمل شیوه صدور کارت هدیه و بن کارت ریالی» مورد بازنگری قرار گرفت و در جلسه مورخ 1400/5/10 کمیسیون مقررات و نظارت موسسات اعتباری بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تایید شد که نسخه ای از آن به پیوست جهت استحضار ایفاد می‌شود. اهم تغییرات در دستورالعمل مذکور عبارتست از:
* صدور کارت هدیه توسط هر موسسه اعتباری صرفاً برای مشتری دارای حساب سپرده نزد آن موسسه اعتباری امکان پذیر است؛
* صدور کارت هدیه در هر موسسه اعتباری به صورت غیرحضوری، صرفاً از طریق ابزارهای پذیرش همان موسسه اعتباری مجاز می‌باشد؛
* حداقل مبلغ برای هر فقره کارت هدیه معادل یک میلیون (1/000/000) ریال می‌باشد؛
* حداکثر مبلغ هر فقره کارت هدیه از پنج میلیون (5/000/000) به بیست میلیون (20/000/000) ریال افزایش یافته است؛
* حداکثر مدت اعتبار کارت هدیه از یک سال به دو سال افزایش پیدا نموده است.
خواهشمند است دستور فرمایند مراتب به قید تسریع با لحاظ مفاد بخشنامه شماره 149153 /96 مورخ 1396/5/16 به تمامی واحدهای ذی ربط آن بانک /موسسه اعتباری غیربانکی ابلاغ شده و بر حسن اجرای آن نظارت دقیق به عمل آید.

مدیریت کل مقررات، مجوزهای بانکی و مبارزه با پولشویی
اداره مطالعات ومقررات بانکی
حمیدرضا غنی آبادی
الهام چیت سازان

"بسمه تعالی" "دستورالعمل شیوه صدور کارت هدیه و بن کارت ریالی"

مقدمه
کمیسیون مقررات و نظارت موسسات اعتباری، در اجرای بند (ب) ماده (11) قانون پولی و بانکی کشور و در راستای ساماندهی فرآیند صدور و استفاده از کارت هدیه و بن کارت ریالی، «دستورالعمل شیوه صدور کارت هدیه و بن کارت ریالی» را به شرح زیر تصویب نمود:

ماده 1 - گستره شمول تعاریف ذیل، منحصراً محدود به این دستورالعمل است:
1-1- بانک مرکزی: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.
1-2- موسسه اعتباری: بانک یا موسسه اعتباری غیربانکی که به موجب قانون یا با مجوز بانک مرکزی تاسیس شده و تحت نظارت بانک مرکزی می‌باشد.
1-3- مشتری: شخص حقیقی یا حقوقی که متقاضی صدور کارت هدیه یا بن کارت ریالی می‌باشد.

ماده 2 - موسسه اعتباری موظف است صرفاً برای مشتری دارای حساب نزد آن موسسه اعتباری، پس از شناسایی معمول و مقتضی مشتری - در چارچوب ضوابط و مقررات مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم و سایر مقررات مربوط - کارت هدیه صادر نماید. موسسه اعتباری باید برابر ضوابط و مقررات مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم - اطلاعات هویتی وی را به همراه مشخصات یکایک کارت های هدیه صادر شده برای وی، در سامانه های خود وارد نماید به گونه ای که ردیابی تمامی تراکنش های هر کارت صادره به آسانی میسر گردد.

تبصره 1 - صدور غیرحضوری کارت هدیه در هر موسسه اعتباری، صرفاً از طریق ابزارهای پذیرش همان موسسه اعتباری مجاز است.

تبصره 2 - دستگاه های اجرایی موضوع ماده (5) «قانون مدیریت خدمات کشوری» و ماده (29) «قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران» از جمله دستگاه ها و شرکت های مستلزم یا تصریح نام مانند شرکت های اصلی و فرعی تابعه وزارت نفت (شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران، شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی ایران، شرکت ملی گاز ایران و. ..) شرکت ها و سازمان های تابعه وزارت صنعت، معدن و تجارت (ایدرو، ایمیدرو و. ..) و همچنین نهادهای عمومی غیردولتی در رابطه با آن بخش از منابع خود که از محل منابع عمومی یا کمک های مردمی تامین می‌شود و دارای حساب ریالی نزد بانک مرکزی هستند و وجوه مربوط به صدور کارت هدیه از محل حساب یادشده تامین می‌گردد، از شمول فرایند شناسایی و افتتاح حساب مذکور در ماده (2) مستثنی می‌باشند.

ماده 3 - موسسه اعتباری باید هنگام صدور کارت هدیه و یا بن کارت برای مشتری، تعهدات لازم در خصوص اجرای قانون و مقررات مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم را از وی اخذ نماید. در صورت خودداری مشتری از ارائه این تعهد و یا خودداری از عمل به تعهدات، موسسه اعتباری باید از ارائه خدمات به ایشان خودداری نماید.

تبصره - مسئولیت هرگونه سوءاستفاده از کارت هدیه و یا بن کارت صادره بر عهده مشتری می‌باشد.

ماده 4 - در صورتی که موسسه اعتباری به دلایلی همچون عدم همکاری مشتری نتواند اطلاعات لازم را برای شناسایی وی به دست آورد و یا مشتری اقدام به ارائه اطلاعات غیرواقعی نماید، موسسه اعتباری باید پس از توضیح مراتب به مشتری، از صدور کارت هدیه و یا بن کارت برای وی خودداری نماید. موسسه اعتباری موظف است مشخصات مشتریانی را که مبادرت به اعلام اطلاعات غیرواقعی نموده اند، به مرکز اطلاعات مالی و مبارزه با پولشویی - وزارت امور اقتصادی و دارایی - و بانک مرکزی گزارش کند.

ماده 5 - صدور کارت هدیه و یا بن کارت توسط موسسه اعتباری برای اشخاص زیر ممنوع است:
1-5- اشخاصی که از ارائه اطلاعات یا اسناد موردنیاز خودداری می کنند؛
2-5- دارندگان سابقه چک برگشتی رفع سوء اثر نشده؛
3-5- اشخاصی که به حکم مراجع قضایی، حق دریافت خدمات بانکی از جمله افتتاح حساب در موسسه اعتباری را ندارند؛
4-5 - اشخاصی که به حکم مراجع قضایی، حساب آن ها در موسسه اعتباری مسدود شده است و یا به هر دلیل دیگری حق برداشت از حساب را ندارند؛
5-5 - اشخاص حقیقی ایرانی فاقد شماره ملی، اشخاص حقوقی ایرانی فاقد شناسه ملی و اشخاص خارجی (حقیقی و یا حقوقی) فاقد شماره فراگیر اشخاص خارجی؛
6-5- اشخاص فهرست تحریمی بند 20 ماده 1 و فهرست توقیفی بند 21 آیین‌نامه اجرایی ماده 14 الحاقی قانون مبارزه با پولشویی مصوب جلسه مورخ 1398/7/21 هیات محترم وزیران.

ماده 6 - صدور کارت هدیه صرفاً در قبال برداشت از حساب مشتری مجاز می‌باشد.

ماده 7 - حداقل مبلغ هر کارت هدیه، یک میلیون (1،000،000) ریال و حداکثر مبلغ آن بیست میلیون (20،000،000) ریال می‌باشد.

تبصره - موسسه اعتباری مکلف است سامانه های خود را به گونه ای طراحی کند که مجموع کارت های هدیه صادره برای هر مشتری در هر روز، بیش از سقف مقرر برای پرداخت وجه نقد ریالی به ارباب رجوع از سوی بانک ها و موسسات اعتباری غیربانکی، اعلامی توسط بانک مرکزی نباشد.

ماده 8 - کارت هدیه فاقد قابلیت شارژ مجدد بوده و پس از اتمام موجودی باید ابطال گردد.

ماده 9- کارت هدیه حداکثر به مدت دو سال دارای اعتبار است. پس از انقضای مدت مزبور، مانده مصرف نشده کارت های هدیه در تمام شعب موسسه اعتباری صادر کننده، قابل دریافت می‌باشد. درج تاریخ انقضای کارت هدیه بر روی جسم کارت الزامی است.

تبصره - موسسه اعتباری موظف است پس از تاریخ انقضای کارت هدیه و در صورت عدم ارائه جسم کارت هدیه به دلایلی نظیر مفقودی، پرداخت مانده مصرف نشده کارت هدیه را صرفاً بر اساس درخواست مشتری و پس از احراز هویت وی پرداخت نماید.

ماده 10 - موسسه اعتباری موظف است قبل از تاریخ انقضای کارت هدیه، در صورت ارائه جسم کارت هدیه، با درخواست مشتری و پس از احراز هویت وی، نسبت به تعویض، تولید مجدد رمز و یا رفع مسدودی کارت هدیه اقدام نماید.

ماده 11 - موسسه اعتباری موظف است قبل از تاریخ انقضای کارت هدیه، در صورت عدم ارائه جسم کارت هدیه به دلایلی نظیر مفقودی، با درخواست مشتری و پس از احراز هویت وی و ابطال کارت هدیه قبلی، منوط به سپری شدن حداقل دو ماه از تاریخ اعلام مفقودی و عدم انجام هرگونه تراکنش اعم از موفق و یا ناموفق طی مدت دو ماه از تاریخ اعلام مفقودی و نیز عدم ادعای مالکیت توسط شخص ثالث با عنوان دارنده کارت هدیه طی مدت دو ماه از تاریخ اعلام مفقودی، نسبت به صدور مجدد کارت هدیه و یا تولید مجدد رمز کارت هدیه اقدام نماید.

ماده 12 - موسسه اعتباری موظف است صرفاً برای مشتری دارای حساب نزد آن موسسه اعتباری، پس از شناسایی معمول و مقتضی مشتری - در چارچوب ضوابط و مقررات مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم و سایر مقررات مربوط - بن کارت صادر نماید.

تبصره - دستگاه های اجرایی موضوع ماده (5) «قانون مدیریت خدمات کشوری» و ماده (29) «قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران» از جمله دستگاه ها و شرکت های مستلزم یا تصریح نام مانند شرکت های اصلی و فرعی تابعه وزارت نفت (شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران، شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی ایران، شرکت ملی گاز ایران و. ..) شرکت ها و سازمان های تابعه وزارت صنعت، معدن و تجارت (ایدرو، ایمیدرو و. ..) و همچنین نهادهای عمومی غیردولتی در رابطه با آن بخش از منابع خود که از محل منابع عمومی یا کمک های مردمی تامین می‌شود و دارای حساب ریالی نزد بانک مرکزی هستند و وجوه مربوط به صدور بن کارت از محل حساب یادشده تامین می‌گردد، از شمول ماده (10) مستثنی می‌باشند.

ماده 13 - صدور بن کارت فقط به نام مشتری و با درج نام وی بر روی جسم کارت امکان پذیر است.

ماده 14 - بن کارت می‌تواند قابلیت شارژ داشته باشد.

ماده 15 - مانده مصرف نشده کارت های هدیه و بن کارت های صادره باید در سرفصل حساب «بستانکاران موقت» تحت دو حساب معین مجزا منظور گردد. مبالغ مزبور مشمول تودیع سپرده قانونی طبق ضوابط ذی ربط می‌باشد.

ماده 16 - شماره کارت هدیه و یا بن کارت صادره توسط موسسات اعتباری باید در چارچوب استاندارد شماره گذاری انواع کارت های پرداخت در کشور، اعلامی توسط بانک مرکزی تعیین گردد.

ماده 17 - موسسه اعتباری موظف است ساز و کاری را فراهم نماید که از طریق آن، ردیابی تمامی تراکنش های هر کارت صادره و همچنین اخذ آمار و اطلاعات مربوط به تعداد کارت های هدیه و یا بن کارت های صادره و مبالغ آن برای هر مشتری - به همراه مانده مصرف نشده کارت های هدیه و یا بن کارت های صادره در مقاطع زمانی حداقل روزانه - امکان پذیر باشد.

ماده 18 - موسسه اعتباری موظف است اطلاعات تراکنش های کارت های هدیه و یا بن کارت های صادره را مطابق ضوابط مذکور در آیین‌نامه مدت و طرز نگاهداری اوراق بازرگانی، اسناد و دفاتر بانک ها، اعلامی توسط بانک مرکزی نگهداری نماید و تخلف از آن مشمول مجازات های مقرر در قانون و مقررات مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم می‌شود.

ماده 19 - صدور و راهبری کارت هدیه و یا بن کارت باید در چارچوب قوانین و مقررات موضوعه، از جمله مقررات مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم باشد.

ماده 20 - از تاریخ ابلاغ این دستورالعمل، مقررات مغایر با آن از جمله بخشنامه شماره 89539 /93 مورخ 1393/4/5 و اصلاحیه پس از آن و نیز بخشنامه شماره 322960 /96 مورخ 1396/10/10 موضوع «شیوه‌نامه رسیدگی به درخواست مشتریان در خصوص کارت های هدیه صادر شده» منسوخ می‌گردد.

این دستورالعمل در بیست ماده و شش تبصره در شانزدهمین جلسه مورخ 1400/5/10 کمیسیون مقررات و نظارت موسسات اعتباری بانک مرکزی به تصویب رسید.

دریافت فایل پی‌دی‌اف