طلاق به دلیل عسر و حرج و ترک انفاق؛ تایید حکم الزام به طلاق توسط دیوان عالی کشور

تاریخ دادنامه قطعی: 1400/02/25

خلاصه جریان پرونده:

این پرونده ا. ب. با تقدیم دادخواست به خواسته طلاق به دلیل عسر وحرج و تحقق بند یک و 2 و 8 و 11 شرایط عقد به طرفیت اقای ق. ا. طرح دعوی نموده است.و اعلام کرده در 72/1/7 با خوانده ازدواج نموده و دو فرزند مشترک دارند و خوانده از 95/6/20 ترک منزل کرد و به جای نامعلومی رفته است. به اتهام ترک انفاق به یک سال حبس محکوم و مجبور شدم خودم منزل اجاره نمایم و در عسر و حرج هستم. شعبه *در 97/4/24 تشکیل جلسه داده است.خواهان به مفاد دادخواست اشاره نموده است.خوانده پاسخ داده: حاضر به طلاق نیستم چون خودش منزل را ترک نموده و بعد هم مرا به منزل راه ندادند از سال 96 در یک تولید پوشاک کار می کنم و ماهیانه یک میلیون و دویست هزار تومان به حساب پسرم واریز کردم که اجاره می داد. به موجب دادنامه مورخه 97/10/24 زوج به پرداخت نفقه محکوم شده است. زوجه طی لایحه ای اعلام کرده زوج به پرداخت نفقه معوقه 30 ماهه محکوم شده و شرط بند یک عقد محقق است. دادگاه قرار ارجاع به داوری صادر نموده است.داور زوج نظر به عدم صلح و سازش داده است. زوجه طی لایحه ص 57 اعلام کرده زوج به داور من توهین کرده لذا انصراف داده و داور خود را تغییر می دهم. مرکز مشاوره نیز به شرح ص 58 - 59 با توجه به شرایط زوجین اعلام نموده زوجه اصرار به طلاق دارد. قاضی مشاور نظر به بطلان دعوی خواهان داده است.دادگاه به موجب دادنامه شماره --- 98/11/16 با عدم احراز تخلف از شروط عقد حکم بر بطلان دعوی خواهان صادر نموده است. خانم ا. ب. نسبت به دادنامه اعتراض نموده است. شعبه *به موجب دادنامه شماره */ 2/11 دادنامه بدوی را تایید نموده است. خانم ا. ب. از دادنامه فرجامخواهی نموده که متن لایحه تقدیمی ایشان و پاسخ فرجامخوانده در زمان شور قرائت می‌گردد.

هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. م. ت. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره * 99/2/11 فرجامخواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد:

رای شعبه

فرجامخواهی ا. ب. نسبت به دادنامه شماره *مورخه 99/2/11 صادره از شعبه *که به موجب ان با تایید دادنامه بدوی صادره از شعبه *حکم بر بطلان دعوی فرجامخواه از جهت درخواست صدور حکم طلاق صادر گردیده وارد و موجه می‌باشد. زیرا اولا داوران زوجین و کارشناس مشاوره که با زوجین مذاکره حضوری داشته با توجه به اختلاف متعدد و شرایط روحی و روانی حاکم بر زندگی زوجین به صراحت عدم امکان سازش را اعلام نموده است. و دادگاه مکلف بوده مطابق مفاد ماده 27 قانون حمایت خانواده در رد نظریه داوری و امکان سازش و ادامه زندگی زوجین مستدلا اظهارنظر نماید. که دادنامه از این جهت دارای نقص جدی است.ثانیا اینکه علیرغم درخواست زوجه برای طلاق به علت عسر و حرج دادگاه بدوی به این موضوع رسیدگی ننموده و صرفا به شروط ضمن عقد استناد نموده و دادگاه تجدیدنظر *عسر و حرج را در دادنامه اضافه نموده است. ثالثا با فرض اینکه الزام زوج به پرداخت نفقه ممکن گردد. ایا زوجه ای که برای دریافت نفقه طولانی مدت خود مجبور باشد. به محاکم مراجعه و با صدور حکم الزام زوج را بخواهد یا برای ترک انفاق شکایت کیفری مطرح نموده تا منجربه محکومیت زوج شود. دارای عسر و حرج نیست رابعا اینکه زوجین بیش از چهار سال است.که جدا زندگی می کنند و این مطلب که زوج اقرار به زندگی در شهر دیگری دارد. نیز تایید شده و جدایی طولانی زوجین قطعا می‌تواند برای زوجه عسر و حرج ایجاد کند. لذا با توجه به مراتب مذکور و شرایط ایجاد شده و نقص در دادنامه مستندا به بند 5 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته را نقض و پرونده را جهت رسیدگی مجدد به دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع می‌نماید.

با نقض دادنامه و اعاده پرونده شعبه *در مورخه 99/2/3 تشکیل جلسه داده است. زوج اظهار داشته من همسرم را دوست دارم. و نفقه معوقه را پرداخت کردم. و حاضر به طلاق نیستم. برای وی در *که کار می کنم حاضرم منزل تهیه کنم تقاضای سازش دارم. زوجه اظهار داشته: همسرم 5 سال است.که زندگی مشترک را ترک نموده و به *رفته است. در این مدت منزل تهیه نکرده و نفقه نداده و از طریق دادگاه مجبور به طرح دعوی شدم و مطالبه نفقه نمودم. 5 سال است.که بلاتکلیف هستم. 25 سال است.بلاتکلیف هستم. مجبور شدم برای ترک انفاق شکایت کنم که محکوم شد من در عسر و حرج هستم و تمام مهریه و حقوق خودم را در قبال طلاق بذل می کنم. زوج گفته حاضر به طلاق نیستم. دادگاه با ختم دادرسی به موجب دادنامه شماره * 99/12/5 با توجه به مفارقت جسمانی زوجین از سال 96 و اقرار زوج به زندگی در *و محکومیت زوج به اتهام ترک انفاق و رد دعوی تمکین و نظریه داوران بر عدم سازش و بذل مهریه و کلیه حقوق توسط زوجه در قبال طلاق با احراز عسر و حرج دادنامه بدوی را نقض و حکم به الزام زوج به طلاق زوجه صادر نموده است. اقای ق. ا. م. از دادنامه فرجامخواهی نموده که متن لایحه ایشان و پاسخ فرجامخوانده در زمان شور قرائت می‌گردد.

هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. م. ت. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره --- */ 12/5 فرجامخواسته مشاوره نموده و چنین رای می دهد.

رای شعبه

فرجامخواهی اقای ق. ا. م. نسبت به دادنامه شماره *مورخه 99/12/5 صادره از شعبه *که به موجب ان با نقض دادنامه بدوی حکم به الزام فرجامخواه به طلاق فرجامخوانده صادر گردیده وارد و موجه نمیباشد. و دادنامه فرجامخواسته با توجه به جدایی جسمانی طولانی زوجین به مدت 5 سال و ترک زندگی در این مدت توسط زوج و محکومیت زوج به اتهام ترک انفاق و الزام وی به پرداخت نفقه معوقه و مضافا نظریه داوران بر عدم سازش زوجین و از طرفی بذل مهریه و سایر حقوق مالی از ناحیه زوجه در قبال طلاق مطابق مقررات و موازین قانونی صادر و ایراد و اعتراض موجه و موثری که موجبات نقض دادنامه فرجامخواسته را مطابق مقررات مندرج در ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی ایجاب نماید. از ناحیه فرجامخواه ارائه نگردیده است. لذا مستندا به مواد 370 و 396 قانون مارالذکر با رد فرجامخواهی به عمل امده دادنامه فرجامخواسته را تایید و ابرام می‌نماید./ا 400/3/2

شعبه *

رییس شعبه: ج. ق. مستشار: س. م. ت.