بسم الله الرحمن الرحیم
شماره دادنامه: 716
تاریخ دادنامه: 1399/05/21
شماره پرونده: 9803900
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
اعلام کننده تعارض: آقای ابوالفضل ربیعی با وکالت آقای محمدحسین رسالتی
موضوع: اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری
گردش کار: آقای محمدحسین رسالتی به وکالت از آقای ابوالفضل ربیعی به موجب لایحه ای اعلام کرده است که:
" احتراماً ضمن تکمیل و تقدیم فرم تقاضای بررسی ماده 90-89 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری و همچنین یک برگ وکالتنامه به وکالت از آقای ابوالفضل ربیعی در خصوص اعلام تعارض در آرای متعدد صادر شده از شعب مختلف بدوی و تجدیدنظر دیوان عدالت اداری مطالبی را به شرح ذیل به استحضار می رساند:
الف- شرح مختصری از موضوع: اشخاص حقیقی متعددی اقدام به طرح شکایت علیه سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی با خواسته الزام این سازمان به پرداخت مابه التفاوت فوق العاده اشتغال خارج از کشور بر اساس آییننامه فوق العاده مستخدمین دولت جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور نمودهاند که پس از رسیدگی در شعب متعدد بدوی و تجدیدنظر دیوان عدالت اداری آرای متعارضی با استنباط متفاوت از قانون که دارای حکم واحد میباشد صادر شده است که به شرح آتی جهات استدلال این شعب در خصوص صدور حکم به ورود شکایت و رد شکایت بیان میگردد.
ب- جهات استدلال و مستندات شعب صادر کننده حکم به ورود شکایت: بر مبنای بند 5 ماده 15 اساسنامه سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی « تهیه و تنظیم آییننامه های استخدامی و مالی سازمان و اجرای آن پس از کسب موافقت مراجع قانونی ذیربط از اختیارات و وظایف رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی است.» و مطابق ماده 4 آییننامه استخدامی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی « کارکنان محلی به کارکنانی اطلاق میشود که به موجب قرارداد و با رعایت مقررات عمومی کشور در محل نمایندگی به کار گرفته شوند و حقوق آنها بر مبنای دلار و یا ارز محلی قابل پرداخت میباشد» و بر اساس ماده 6 آییننامه مذکور « منظور از کارکنان سازمان کلیه افرادی هستند که تحت عناوین مستخدم رسمی یا پیمانی یا کارگر به صورت دائم یا موقت و همچنین کارکنان محلی که به موجب حکم یا قرارداد به خدمت سازمان پذیرفته شده یا میشوند» و به موجب ماده 22 آییننامه یاد شده « سازمان به مستخدمان خود فوق العاده هایی تحت عنوان فوق العاده های آب و هوا، محرومیت از تسهیلات زندگی، محل خدمت، تضمین، کسر صندوق، سختی شرایط کار، نوبت کاری، فوق العاده شیفت، فوقالعاده کشیک مدیریت، فوق العاده اشتغال خارج از کشور و یا سایر فوق العاده هایی که در آییننامه ذکر نشده و همچنین کمک هزینه معالجه و کمک هزینه مسکن و کمک هزینه تحصیلی فرزندان ماموران ثابت خارج از کشور و هزینه ایاب و ذهاب و با رعایت ضوابط و مقررات مورد عمل در دستگاه های مشمول قانون استخدام کشوری پرداخت مینماید.» و از طرفی طبق ماده یک آییننامه ضوابط مربوط به همترازی داخلی فوق العاده خارج از کشور ماموران ثابت اعزامی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی» فهرست مشاغلی که کارکنان محلی اعزامی از مرکز میتوانند عهده دار شوند به شرح زیر میباشد:
1- مسئول امور دفتری و بایگان، کتابدار، مسئول امور فرهنگی و امور عمومی و مشاغل خدمتی 2- مسئول خانه و فرهنگ، کارشناس فرهنگی، مورج فرهنگی، مدرس زبان فارسی، مسئول اداری و مالی، مدیر داخلی و کلیه مشاغل کارشناسی 3- وابسته فرهنگی، رئیس مرکز تحقیقات زبان فارسی 4- معاون رایزن فرهنگی، سرپرست رایزنی، نماینده فرهنگی 5- رایزن فرهنگی و بر مبنای ماده 2 همان آییننامه « گروه بندی کشورهای جهان از نظر تعیین میزان فوق العاده خارج از کشور طبق جدول شماره یک موضوع تصویب نامه شماره 29920؍ت5461-9؍10؍1371 هیات وزیران و اصلاحات بعدی آن میباشد».
مطابق ماده 5 آییننامه فوق « کلیه کارکنان سازمان که برای تصدی یکی از مشاغل موضوع ماده یک به ماموریت خارج از کشور اعزام میشوند، میزان فوق العاده اشتغال آنان حداکثر تا (90 درصد) ارقام جدول شماره دو تعیین و پرداخت خواهد شد» بر اساس ماده 6 آییننامه مزبور « میزان فوق العاده اشتغال کلیه کارکنان قرار که از سازمان برای تصدی مشاغل بند 1 ماده 1 اعزام میشوند به میزان 2؍8 درصد و برای تصدی سایر مشاغل موضوع ماده 1 به میزان 90 درصد ارقام جدول شماره دو تعیین و پرداخت خواهد شد». مطابق ماده 10 همین آییننامه «تطبیق وضع همترازی ماموران ثابت توسط کمیسیون همترازی داخلی سازمان که مرکب از معاون بینالملل، مدیرکل امور اداری، مدیرکل دفتر طرح و برنامه و مدیرکل امور مالی یا نمایندگان تام الاختیار آنها میباشد انجام خواهد شد». گواهی شماره 83؍30864-7؍7؍1388 صادره از مدیرکل امور اداری نسبت به اخذ ویزا و منظور نمودن 100 کیلو کوپن بار و بلیط ایشان و همراهان وی مطابق مصوبه شورای اعزام مورخ 14؍6؍1388 و مجوز شماره 82؍51286-21؍1؍1392 صادره از مدیرکل پشتیبانی تشریفات خطاب به رایزن فرهنگی کشورهای موضوع اعزام کارمندان مبنی بر خرید بلیط و نامه شماره 83؍73207-23؍7؍1392 صادره از مدیرکل امور اداری سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در خصوص تعیین حقوق ارزی ماهیانه و پرداخت مابه التفاوت حقوق ارزی نامبرده از تاریخ 29؍11؍1388 تا 30؍1؍1392 به مدت 36 ماه و 15 روز و مصوبه شماره 8؍10651-21؍8؍1392 که به امضای مدیرکل امور مالی و مدیر دفتر حقوقی سازمان رسیده است و صورتجلسه پرداخت معوقات همترازی کارکنان قراردادی به شماره 8؍10650-21؍8؍1396 و نامه شماره 8؍10668-26؍8؍1392 صادره از قائم مقام رئیس و معاون اداری و مالی و موافقت رئیس سازمان مذکور در هامش نامه فوق همگی از جمله دلایل و مستندات شعب صادر کننده حکم به ورود شکایت از جمله شعبه 26 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری میباشد.
ج- جهات استدلال و مستندات شعب صادر کننده حکم به رد شکایت: اولاً- سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی دارای اساسنامه مستقل میباشد، لذا دارای شخصیت حقوقی جدا از وزارت امور خارجه دارد و کارکنان آن از شمول تصویب نامه شماره 29920؍ت461-9؍10؍1371 هیات وزیران خارج است و به همین جهت مصوبه مذکور شامل حال شاکی نمی شود. ثانیاً- شاکی به صورت قرارداد کار معین به خارج از کشور اعزام شده و تابع مفاد و مقررات مندرج در قرارداد میباشد و در متن قراردادهای فیمابین پرداخت فوق العاده همترازی پیش بینی نشده است. ثالثاً- اصلاحیه حکم همترازی به شماره 733200؍83-23؍7؍1392 به تصویب رسیده و بعد از اتمام ماموریت شاکی بوده و عطف به ماسبق نشده است. رابعاً- شاکی از شمول آییننامه ضوابط مربوط به همترازی داخلی فوق العاده اشتغال خارج از کشور ماموران ثابت اعزامی سازمان خارج است زیرا به عنوان ماموران ثابت تلقی نشده است، موارد مذکور از جمله دلایل و مستندات شعب صادر کننده حکم به رد شکایت از جمله شعبه 29 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری میباشد.
د- خلاصه و استدعا: حال با عنایت به مراتب معنونه و استنباط متفاوت در حکم واحد شعب دیوان عدالت اداری از قوانین و آییننامه های فوق الذکر و مرتبط با موضوعات طرح شده و یکسان بودن خواسته های دادخواست های تقدیمی و همچنین طرف شکایت که در نهایت منجر به صدور دادنامه های متعارض در یک موضوع مشابه شده است، صدور رای وحدت رویه مستند به ماده 89-90 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مورد استدعاست."
گردش کار پرونده ها و مشروح آراء به قرار زیر است:
الف: شعبه 30 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9409980900201332 با موضوع دادخواست آقای ابوالفضل ربیعی به طرفیت سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و به خواسته الزام سازمان به پرداخت فوق العاده اشتغال خارج از کشور و حق مسکن در ایام ماموریت بر مبنای اصلاحیه حکم همترازی و پرداخت مابه التفاوت آن و پرداخت حقوق یک ماه مرخصی پایان ماموریت به موجب دادنامه شماره 9609970902302245-9؍11؍1396 به شرح زیر رای صادر کرده است:
در خصوص شکایت شاکی فوق الذکر به طرفیت خوانده فوق الذکر به خواسته فوق الاشعار این شعبه با بررسی محتویات پرونده ملاحظه شکایت شاکی و دلایل و مستندات ارائه شده از ناحیه ایشان ملاحظه لایحه دفاعیه خوانده نظر به موجه بودن مشروح دفاعیات خوانده در رابطه با حق مسکن و پرداخت حقوق یکماه مرخصی پایان ماموریت شاکی شکایت شاکی را موجه ندانسته و حکم به رد آن صادر و اعلام مینماید. ولیکن شکایت شاکی را در رابطه با پرداخت فوق العاده اشتغال خارج از کشور و اصلاحیه حکم همترازی و پرداخت مابه التفاوت آن مستنداً به تصویب نامه شماره 29920؍ت461ه--9؍10؍1371 هیات وزیران و نامه شماره 73200؍83-23؍7؍1392 مدیرکل امور اداری خوانده و صورتجلسات شماره 10650؍8-21؍8؍1392 و 10651؍8-21؍8؍1392 سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی شکایت شاکی را موجه تشخیص و مستنداً به مواد 10، 11 و 65 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به ورود شکایت شاکی صادر و اعلام مینماید. رای صادره ظرف مهلت بیست روز قابل اعتراض در محاکم تجدیدنظر دیوان عدالت اداری میباشد.
در اثر تجدیدنظر خواهی از رای مذکور شعبه 29 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره 9709970959904269-7؍11؍1397 با استدلال زیر رای مذکور را نقض می کند:
در خصوص تجدیدنظر خواهی به عمل آمده از دادنامه شماره 2245-9؍11؍1396 شعبه 30 بدوی دیوان عدالت اداری که به موجب آن نسبت به خواسته تجدیدنظر خوانده مبنی بر الزام طرف شکایت (تجدیدنظر خواه) به پرداخت فوق العاده اشتغال خارج از کشور در ایام ماموریت بر مبنای اصلاحیه حکم همترازی و پرداخت مابه التفاوت آن حکم به ورود شکایت صادر شده است. با بررسی مندرجات اوراق پرونده و دقت در موضوع خواسته و در مستندات قانونی و مصوبات هیات وزیران و رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، نظر به اینکه اولاً: سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی دارای اساسنامه مستقل میباشد که به تایید و تنفیذ مقام معظم رهبری مدظله العالی رسیده است لذا دارای شخصیت حقوقی جدا از وزارت امور خارجه دارد و کارکنان آن از شمول تصویب نامه شماره 29920؍ت461ه--9؍10؍1371 هیات وزیران خارج است و به همین جهت مصوبه مذکور شامل حال تجدیدنظر خوانده نمی شود. ثانیاً: تجدیدنظر خوانده به صورت قرارداد کار معین به خارج از کشور اعزام شده و تابع مفاد و مقررات مندرج در قرارداد میباشد و در متن قراردادهای فیمابین پرداخت فوق العاده همترازی پیش بینی نشده است. ثالثاً: اصلاحیه حکم همترازی به شماره 733200؍83-23؍7؍1392 به تصویب رسیده و بعد از اتمام ماموریت تجدیدنظر خواه (13؍11؍1391) بوده و عطف به ماسبق نشده است. ضمن اینکه نامه شماره 10651؍8-21؍8؍1392 خطاب به قائم مقام رئیس و معاون اداری و مالی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی صرفاً متضمن پیشنهاد بوده و قابلیت اجرایی قانونی ندارد زیرا به تایید و تصویب رئیس سازمان نرسیده است. رابعاً: تجدیدنظر خوانده از شمول آییننامه ضوابط مربوط به همترازی داخلی فوق العاده اشتغال خارج از کشور ماموران ثابت اعزامی سازمان تجدیدنظر خواسته خارج است زیرا به عنوان مامور ثابت تلقی نشده است. با توجه به مراتب مذکور تجدیدنظر خواهی موجه تشخیص میشود و به استناد ماده 71 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری ضمن نقض دادنامه تجدیدنظر خواسته (در آن قسمت که حکم به ورود شکایت صادر شده است) به لحاظ عدم الزام قانونی بر اجابت خواسته حکم به رد شکایت تجدیدنظر خوانده صادر و اعلام میشود. این رای قطعی است.
ب: شعبه 45 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده های شماره 9609980904200087، 9609980904200089 با موضوع دادخواست آقایان محسن ابراهیم آبادی و بهنام خالدی علیدوستی به طرفیت سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و به خواسته الزام سازمان طرف شکایت به پرداخت مابهالتفاوت فوق العاده اشتغال خارج از کشور بر اساس آییننامه فوق العاده مستخدمین دولت جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور و اصلاح حکم شماره 73187؍83-23؍7؍1392 و پرداخت مربوط به یک ماه مرخصی پایان ماموریت به موجب دادنامه های شماره 9709970904202965، 9709970904202966-9؍10؍1397 به شرح زیر رای صادر کرده است:
در خصوص دادخواست تقدیمی خواهان به خواسته فوق الذکر با بررسی، تدقیق و مداقه جمیع اوراق و محتویات پرونده مفاد محتوای دادخواست تقدیمی و مستندات ابرازی پیوست به شرح مضبوط و مندرج در جوف پرونده اولاً: در خصوص شق اول خواسته شاکی (پرداخت مابه التفاوت فوق العاده اشتغال خارج از کشور و اصلاح حکم) به مستفاد از تصویب نامه شماره 29920؍ت461ه--9؍10؍1371 هیات وزیران و ماده 4 آییننامه استخدامی سازمان طرف شکایت که طی نامه شماره 22352؍41-18؍4؍1379 به تصویب سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور رسیده است و صورتجلسات شماره های 10650؍8-21؍8؍1392 و 10651؍8-21؍8؍1392 سازمان مزبور و اینکه طرف شکایت دفاع موثری که موجبات تزلزل ادعای شاکی را فراهم آورده و مبین عدم استحقاقش باشد به عمل نیاورده است. علیهذا نظر به مراتب معنونه شکایت و ادعای شاکی را در این شق از خواسته وارد و محرز تشخیص به استناد اصل 173 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و مواد 1، 10، 11، 16، 17، 58، 60 و 65 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به ورود شکایت به شرح خواسته صادر و اعلام مینماید. ثانیاً: در خصوص شق دوم خواسته شاکی (پرداخت حقوق مربوط به یک ماه مرخصی پایان ماموریت)، نظر به جمیع اوراق و محتویات پرونده به لحاظ اینکه شاکی دلیل، مدرک یا مستند متقنی دال بر صحت ادعا و استحقاق خویش و نیز تخلف طرف شکایت از قوانین و مقررات، ارائه ننموده است و تخلف از قوانین و مقررات از ناحیه طرف شکایت برای این مرجع در بررسی های به عمل آمده احراز نگردید علیهذا نظر به مراتب معنونه و به مستفاد از قاعده فقهی «البینه علی المدعی» شکایت و ادعای شاکی را در این شق از خواسته وارد و محرز ندانسته به استناد اصل 173 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و مواد 1 و 10 و مفهوم مخالف ماده 17 و مواد 60 و 65 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، حکم به رد شکایت صادر و اعلام مینماید. رای صادره ظرف بیست روز برای اشخاص مقیم ایران و 2 ماه برا اشخاص مقیم خارج از کشور از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظر در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری میباشد.
رای مذکور به موجب آراء شماره 9809970955902081-3؍7؍1398 و 9809970955902079-2؍7؍1398 شعبه 26 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری تایید شده است.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 21؍5؍1399 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
الف: تعارض در آراء محرز است.
ب: با توجه به اینکه اولاً: سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی تابع اساسنامهای است که به تصویب مقام معظم رهبری رسیده و آییننامه استخدامی این سازمان مستند به بند 5 ماده 15 اساسنامه مذکور طی شماره 22352-41 مورخ 18؍4؍1379 به تایید سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور رسیده و مجرا میباشد و بر اساس تبصره 1 ماده 4 آییننامه استخدامی مذکور مقرر شده: «کارکنان محلی اعزامی از مرکز طبق قرارداد منعقده با رعایت مقررات عمومی کشور به کار گرفته میشوند و حقوق آنها بر مبنای دلار یا ارز محلی قابل پرداخت میباشد. دستورالعمل به کار گیری و میزان حقوق آنان تهیه و به تصویب رئیس سازمان خواهد رسید.» لیکن به موجب تبصره 2 ماده 13 این آییننامه، فوق العاده ماموریت مستخدمین سازمان (رسمی و پیمانی) تابع مقررات و ضوابط مستخدمان مشمول قانون استخدام کشوری میباشد، بنابراین ضوابط مربوط به فوق العاده اشتغال خارج از کشور موضوع تصویب نامه شماره 29920ت461ه--22؍9؍1371 هیات وزیران که در اجرای بند (ت) ماده 39و 42 قانون استخدام کشوریو ماده 7قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت صادر شده است و اختصاص به مستخدمین دولت در ماموریت های ثابت دارد شامل نیروهای قراردادی و یا کارکنان محلی نمی شود. ثانیاً: به موجب دستورالعمل اعزام کارکنان قراردادی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی به خارج از کشور که در تاریخ 6؍4؍1388 به تصویب رئیس سازمان مذکور رسیده است، کارکنان قراردادی تابع قرارداد منعقده میباشند و حقوق و مزایای خود را براساس مفاد قرارداد دریافت می کنند و به جهت اینکه مشمول دریافت فوق العاده اشتغال خارج از کشور موضوع تصویب نامه هیات وزیران نیستند، تصمیمات برخی مقامات وقت سازمان مذکور در اعمال همطرازی داخلی برای این افراد با مامورین ثابت دولتی به جهت مغایرت با مفاد آییننامه استخدامی سازمان یاد شده و خروج این مقامات از حدود اختیارات، حق مکتسبی را جهت استحقاق کارکنان قراردادی برای دریافت مابه التفاوت فوقالعاده اشتغال خارج از کشور ایجاد نمی کند.بنا به مراتب فوق، رای شماره 4269-7؍11؍1397 شعبه بیستونه تجدیدنظر دیوان عدالت اداری که متضمن این استدلال است و بر رد شکایت صادر شده صحیح و منطبق با موازین قانونی است. این رای به استناد بند 2 ماده 12 و ماده 89 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 برای شعب دیوان عدالت اداری و سایر مراجع اداری مربوط در موارد مشابه لازم الاتباع است.
محمدکاظم بهرامیرئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری