هیات وزیران در جلسه 1394/3/31 به پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و به استناد ماده (18) قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور - مصوب 1394 - آییننامه اجرایی ماده یادشده را به شرح زیر تصویب کرد:
ماده 1- اصطلاحات و واژه های به کار رفته در ماده (1) قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران - مصوب 1384- و ماده (1) قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید به منظور تسهیل اجرای سیاستهای کلی اصل (44) قانون اساسی - مصوب 1388 - به همان معانی در این آییننامه به کار می رود. سایر اصطلاحات و واژههای به کار رفته در این آییننامه دارای معانی زیر میباشند:
الف - تسهیلات: تسهیلات اعطایی از محل حساب ذخیره ارزی.
ب - اوراق مبتنی بر دارایی: اوراق بهادار با نامی است که تا سقف مقرر در قانون (یکصد هزار میلیارد (000ر000ر000ر000ر100)) ریال، به منظور واگذاری مطالبات ناشی از تسهیلات توسط نهاد واسط منتشر میشود. این اوراق قابل معامله در بورس ها یا بازارهای خارج از بورس(فرابورس) میباشد.
پ - بانک مرکزی: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.
ت - سازمان: سازمان بورس و اوراق بهادار.
ث- ضامن: شخص حقوقی است که پرداخت وجوه مربوط به اوراق مبتنی بر دارایی را در سررسیدهای معین تعهد و تضمین می نماید.
ج - بانک عامل: بانک دولتی است که به وصول اقساط مطالبات ناشی از تسهیلات و پرداخت آن به نهاد واسط و اجرای خدمات مربوط به آن براساس این آییننامه می پردازد.
چ - بانی: بانک عامل متقاضی واگذاری مطالبات ناشی از تسهیلات.
ح - عامل فروش: شخص حقوقی است که نسبت به عرضه و فروش اوراق مبتنی بر دارایی از طرف نهاد واسط اقدام می نماید.
خ- عامل پرداخت: شرکت سپرده گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه است که نسبت به پرداخت های مرتبط با اوراق مبتنی بر دارایی در سررسید به سرمایه گذاران اقدام می نماید.
د- امین: حسابرس بانی.
ذ- مطالبات جاری (حصه تسهیلات اعطایی سررسید نشده): تمامی حقوق بانی مطابق قرارداد اعطای تسهیلات از جمله اقساط (اعم از اصل و سود)، وجه التزام تاخیر تادیه دین و وثایق.
ر- تعهدات قبلی مربوط به حساب ذخیره ارزی: تعهدات ایجاد شده به موجب قانون و پوشش هایی که در مقابل گشایش اعتبارات اسنادی پس از اعلام بانک عامل از سوی بانک مرکزی صادر گردیده است.
ز- اشخاص حقوقی تحت کنترل بانی: اشخاص حقوقی که بانی به طور مستقیم یا غیرمستقیم مالک بیش از نصف سهام با حق رای آنها باشد یا بیش از نصف حق رای آنها را از طریق توافق با سایر صاحبان سهام داشته باشد یا بانی توانایی نصب و عزل اکثریت اعضای هیات مدیره یا سایر ارکان اداره کننده مشابه را داشته باشد یا بانی توانایی راهبری سیاست های مالی و عملیاتی شخص حقوقی از طریق قانون یا توافق را داشته باشد.
بخش دوم - ارکان انتشار اوراق مبتنی بر دارایی
ماده 2- مطالبات پیشنهادی بانی به منظور انتشار اوراق بهادار مبتنی بر دارایی باید به تایید حسابرس بانی رسیده باشد.
ماده 3- انتشار اوراق مبتنی بر دارایی، صرفاً توسط نهاد واسط مجاز میباشد.
ماده 4- ضامن، پرداخت اقساط تسهیلات به نهاد واسط را تضمین می نماید.
تبصره - بانی میتواند ضامن باشد.
ماده 5- بانی در نقش بانک عامل موظف است گزارشی از نگهداری حساب ها، دریافت اقساط و سایر اقدامات اجرایی طبق قرارداد اعطای تسهیلات را حداکثر هر شش ماه یکبار به همراه اظهار نظر امین به سازمان ارایه نماید.
ماده 6- امین به منظور حفظ منافع دارندگان اوراق و حصول اطمینان از صحت فرآیند عملیات دریافت اقساط، برعملیات بانک عامل نظارت و گزارش آن را در مقاطع مقرر به سازمان ارائه می نماید.
ماده 7- عامل فروش اوراق مبتنی بر دارایی توسط بانی از بین شرکت های کارگزاری بورس اوراق بهادار تهران و یا فرابورس ایران تعیین میگردد.
تبصره - عامل فروش میتواند به منظور توزیع گسترده اوراق از خدمات بانک ها، شرکت های بیمه تحت نظارت بیمه مرکزی و نهادهای مالی استفاده نموده و ترتیبی اتخاذ نماید تا سفارش گیری جهت خرید اوراق مبتنی بر دارایی از طریق شعب نیز انجام شود.
ماده 8- عامل پرداخت پس از دریافت وجوه مربوط به اوراق مبتنی بر دارایی، آن را در سررسیدهای معین به سرمایه گذاران پرداخت می نماید.
ماده 9- بازارگردان و متعهد پذیره نویسی اوراق مبتنی بر دارایی با معرفی بانی و تایید سازمان انتخاب میشود. متعهد پذیره نویسی و بازارگردان یا حسب مورد سرمایه گذار بازارگردانی باید از کفایت سرمایه لازم مطابق مقررات مربوط برخوردار باشند.
تبصره 1- اشخاص حقوقی تحت کنترل بانی مجاز به انجام عملیات بازارگردانی و تعهد پذیره نویسی اوراق مبتنی بر دارایی نمیباشند.
تبصره 2- بانک های دولتی مجاز به خرید این اوراق در بازار اولیه نیستند.
ماده 10- بانی تحت هیچ شرایطی مجاز به تامین مالی نهاد واسط نمیباشد.
بخش سوم - شرایط مطالبات و تسهیلات
ماده 11- به منظور انتشار اوراق مبتنی بر دارایی، تسهیلات باید در طبقه جاری (حصه تسهیلات اعطایی سررسید نشده) قرار داشته باشد.
ماده 12- بانی موظف است هنگام عقد قرارداد با نهاد واسط عدم محدودیت یا منع قانونی، قراردادی یا قضایی برای انتقال مطالبات به نهاد واسط را احراز نماید.
ماده 13- تمامی شرایط حاکم و مقررات ناظر بر قراردادهای تسهیلات، پس از انتقال مطالبات به نهاد واسط کماکان به قوت خود باقی می ماند.
ماده 14- قیمت واگذاری مطالبات به نهاد واسط براساس ساز وکار عرضه و تقاضا در بازار تعیین میشود. کمترین قیمت مورد قبول برای واگذاری به تایید مجمع عمومی بانک ها میرسد.
ماده 15- اسناد، مدارک و قراردادهای مربوط به تسهیلات دراختیار ضامن قرار میگیرد. ضامن موظف است به محض ارایه درخواست از سوی سازمان آنها را ارایه نماید. همچنین لازم است رسید کلی آن، در چارچوب اعلامی از سوی نهاد واسط به وی ارایه شود.
ماده 16- بانی باید نظرات مکتوب مسئولین واحدهای حقوقی و حسابرسی داخلی خود را در خصوص تایید شرایط تسهیلات به سازمان و امین ارائه نماید.
بخش چهارم - شرایط اوراق مبتنی بر دارایی
ماده 17- بانی و اشخاص حقوقی تحت کنترل بانی مجاز به خرید اوراق مبتنی بر دارایی نمیباشند.
ماده 18- سررسید اوراق مبتنی بر دارایی باید با سررسید تسهیلات مطابقت داشته باشد.
ماده 19- مواعد پرداخت های مرتبط با اوراق مبتنی بر دارایی به همراه مبالغ آن باید در اعلامیه پذیره نویسی ذکر گردد.
ماده 20- وجوه حاصل از سرمایه گذاری مربوط به اقساط دریافت شده متعلق به دارندگان اوراق مبتنی بر دارایی بوده و در صورت لزوم برای پرداخت کارمزد ارکان انتشار اوراق مبتنی بر دارایی، مورد استفاده قرار میگیرد.
ماده 21- تمامی هزینه های مربوط به انتشار اوراق مبتنی بر دارایی از جمله هزینه انتقال مطالبات به نهاد واسط به عهده بانی میباشد.
ماده 22- نهاد واسط، ضامن و امین موظف به حفظ اسرار متعلق به تسهیلات گیرندگان از بانی میباشند.
بخش پنجم - شرایط صدور مجوز
ماده 23- بیانیه ثبت اوراق مبتنی بر دارایی علاوه بر مفاد ماده (6) دستورالعمل ثبت و عرضه عمومی اوراق بهادار، مصوب 1385/10/1 شورای عالی بورس و اوراق بهادار، حسب مورد شامل موارد زیر میباشد:
1- مشخصات بانی، شامل:
الف - نام و نوع شخصیت حقوقی؛
ب - شماره ثبت نزد مرجع ثبت شرکت ها؛
پ- مدت شرکت؛
ت - مشخصات مدیران؛
ث- موضوع فعالیت؛
2- مشخصات اوراق مبتنی بر دارایی.
3- اطلاعات تسهیلات.
4- نحوه پرداخت به دارندگان اوراق مبتنی بر دارایی.
5- متوسط نسبت مبلغ تسهیلات به ارزش وثایق در زمان اعطای تسهیلات.
6- مصوبه رکن ذی صلاح بانی برای تامین مالی از طریق فروش مطالبات به نهاد واسط به وکالت از دارندگان اوراق با ذکر شرایط آن.
7- جریانات نقدی کل اقساط دریافتنی تا تصفیه تسهیلات و آن بخش از اقساط که مبنای انتشار اوراق مبتنی بر دارایی قرار میگیرد.
8- نظرات مکتوب مسئولین واحدهای حقوقی و حسابرسی داخلی بانی در خصوص تایید شرایط تسهیلات مطابق این آییننامه و سایر مقررات مربوط.
9- اساسنامه بانی.
10- صورت های مالی حسابرسی شده دو سال مالی اخیر بانی.
11- گزارش بانی و اظهار نظر حسابرس در خصوص ارزش مطالبات.
12- سایر اطلاعات مهم به تشخیص سازمان.
ماده 24- صدور مجوز انتشار اوراق مبتنی بر دارایی، منوط به انعقاد قراردادهای لازم میان ارکان در چارچوب تعیین شده توسط سازمان میباشد.
بخش ششم - سایر مقررات
ماده 25- سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور اعتبار مورد نیاز مربوط را همه ساله در بودجه سالانه منظور می نماید. کلیه وجوه حاصل از انتشار اوراق موضوع این آییننامه پس از اتمام فرآیند عرضه بلافاصله به حساب خزانه داری کل کشور واریز و صد در صد آن از محل اعتبار مربوطه با ابلاغ و تخصیص اعتبار توسط سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور، صرف افزایش سرمایه بانک عامل ذی ربط میشود.
ماده 26- در صورتی که بخشی از مطالبات دولت به صورت ارزی باقی مانده باشد، نحوه تبدیل ارز به ریال برای تسهیلات در مقطع انتشار اوراق مبتنی بر دارایی بر اساس نرخ اعلامی بانک مرکزی تعیین میشود. در مقاطع بازپرداخت اصل و فرع تسهیلات، تسویه به صورت ارزی خواهد بود. در صورت عدم دسترسی تسهیلات گیرنده به ارز در بازار، با تایید بانک مرکزی تسویه براساس نرخ اعلامی بانک یادشده صورت میگیرد.
ماده 27- نحوه توزیع اوراق موضوع بند (ب) ماده (1) این آییننامه در کارگروهی با حضور نمایندگان وزارت امور اقتصادی و دارایی، سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تعیین میشود.
اسحاق جهانگیری
معاون اول رئیس جمهور