قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی

فصل اول (منسوخ 1400/11/10)- کلیات

ماده 1 - انتخابات مجلس شورای اسلامی بر طبق مقررات این قانون انجام میگیرد، و دولت موظف است در برگزاری انتخابات ترتیبی اتخاذ نماید که پیش از پایان دوره قبل انتخابات را برگزار نماید به طوریکه کشور در هیچ زمان بدون مجلس نباشد.

تبصره - مقصود از کلمه مجلس در این قانون مجلس شورای اسلامی میباشد.

ماده 2 (منسوخ 1374/06/02)- عده نمایندگان مجلس 270 نفر می‌باشد و افزایش تعداد آن، بر اساس اصل 64 قانون اساسی خواهد بود.

تبصره 1 - از تعداد کل نمایندگان پنج نفر به ترتیب ذیل مربوط به اقلیتهای دینی میباشد: زرتشتیان و کلیمیان هر کدام یک نماینده، مسیحیان آشوری و کلدانی مجموعاً یک نماینده و مسیحیان ارمنی جنوب و شمال هر کدام یک نماینده.

تبصره 2 (منسوخ 1366/11/25)- جدول حوزه های انتخابیه دور دوم بر مبنای جدول دوره اول مجلس شورای اسلامی است.

تبصره 3 (منسوخ 1374/06/02)- از تاریخ رسمیت یافتن دوره اول مجلس شورای اسلامی هر ده سال یکبار بر اساس آمار سرشماری کشور در هر حوزه انتخابیه به نسبت هر 150 هزار نفر اضافی، یک نماینده اضافه میشود.

ماده 3 (منسوخ 1374/06/02)- نظارت بر انتخابات مجلس به عهده شورای نگهبان می‌باشد. این نظارت استصوابی و عام در تمام مراحل در کلیه امور مربوط به انتخابات جاری است.

ماده 4 (منسوخ 1366/11/25)- در صورتی که بیش از یک سال به پایان دوره مجلس باقی باشد انتخابات میاندوره ای در حوزه های فاقد نماینده انجام خواهد شد چنانچه تعداد نمایندگان مجلس کمتر از 200 نفر گردد و 6 ماه به پایان دوره مجلس باقی باشد انتخابات میاندوره ای برگزار خواهد شد.

ماده 5 - سرپرستان وزارت کشور، استانداری و با تایید وزیر کشور سرپرست فرمانداری و بخشداری در اجرای این قانون به جای وزیر کشور، استاندار، فرماندار و بخشدار خواهند بود.

ماده 6 - کارکنان دولت و سازمانها و شرکتها و موسسات دولتی و وابسته به دولت و شهرداریها پس از انتخاب شدن و صدور اعتبارنامه سالهای دوره نمایندگی جزء سنوات خدمت آنان با اعطای گروه و پایه محسوب خواهد شد و در دوران نمایندگی فقط حقوق نمایندگی را دریافت خواهند کرد.

فصل دوم (منسوخ 1400/11/10)- کیفیت انتخابات

ماده 7 - انتخابات به صورت مستقیم و عمومی و با رای مخفی خواهد بود.

ماده 8 (منسوخ 1363/04/14)- انتخابات نماینده در مرحله اول منوط به کسب اکثریت حداقل یک سوم کل آراء و در مرحله دوم با کسب اکثریت نسبی به هر میزان است و هر جا در قانون انتخابات در مرحله اول اکثریت مطلق وجود دارد، به اکثریت نسبی تبدیل میشود.

تبصره 1 - در صورتی که آراء دو یا چند نفر از نامزدها مساوی باشد، ملاک انتخاب یک یا چند نفر از آنان، قرعه میباشد که در جلسه مشترک هیات اجرایی مرکز حوزه انتخابیه و ناظرین شورای نگهبان انجام خواهد گرفت.

تبصره 2 (منسوخ 1374/06/02)- وزارت کشور مکلف است با هماهنگی شورای نگهبان در حوزه هایی که انتخابات آنها متوقف و یا باطل اعلام شده و یا فاقد نماینده باشد ظرف پنج ماه پس از تعیین وضعیت آخرین حوزه های انتخابیه و اعلام نتیجه توسط شورای نگهبان، انتخابات مجدد را برگزار نماید.

‌تبصره 3 (منسوخ 1374/06/02)- چنانچه به علت فوت، استعفاء و یا هر علت دیگر حوزه انتخابیه ای یک یا چند نماینده خود را از دست بدهد، وزارت کشور مکلف است ظرف مدت پنج ماه پس از تاریخ اعلام آن توسط مجلس شورای اسلامی با هماهنگی شورای نگهبان انتخابات را در حوزه مربوطه برگزار نماید.

تبصره 4 (منسوخ 1376/12/27)- انتخابات میان دوره‌ای مجلس شورای اسلامی یک مرحله ای و با اکثریت نسبی انجام خواهد گرفت و هر نماینده که اکثریت آراء را از بین داوطلبان بیاورد نماینده مردم خواهد بود.

تبصره 5 (منسوخ 1376/12/27)- این قانون پس از تصویب بلافاصله لازم‌الاجرا می‌باشد و شامل انتخابات برگزار شده در تاریخ 1376/12/22 نیز خواهد بود.

ماده 9 - چنانچه در مرحله اول برای یک یا چند نفر از نمایندگان اکثریت مطلق حاصل نگردید، انتخابات دو مرحله ای خواهد شد، بدین معنی که از بین نامزدهائی که اکثریت مطلق آراء را در مرحله اول به دست نیاورده اند، فقط به تعداد دو برابر نمایندگان مورد نیاز از بین کسانی که بیشترین آراء را در مرحله اول داشته اند، در انتخابات مرحله دوم شرکت میکنند و در صورتی که تعداد نامزدهای باقیمانده، کمتر از دو برابر باشد، تمام آنان در مرحله دوم انتخابات شرکت خواهند نمود.

تبصره 1 (منسوخ 1362/12/20)- اگر تعداد نامزدهای باقیمانده مساوی یا کمتر از نمایندگان مورد نیاز باشد، انتخابات مرحله دوم انجام نخواهد شد و ملاک انتخابات مرحله اول خواهد بود.

تبصره 2 - هیچ یک از داوطلبان نمایندگی نمیتوانند در بیش از یک حوزه انتخابیه خود را نامزد نمایند، در غیر این صورت نامزدی آنها کلا باطل و از شرکت در انتخابات آن دوره مجلس محروم میگردند.

تبصره 3 - وزارت کشور با هماهنگی شورای نگهبان زمان انجام مرحله دوم انتخابات را ظرف یک ماه پس از اعلام نتیجه مرحله اول و تایید صحت انتخابات توسط شورای نگهبان، تعیین و اعلام خواهد نمود.

تبصره 4 - کلیه رای دهندگان مرحله دوم منحصراً در حوزه انتخابیه ای که در مرحله اول انتخابات رای داده اند شرکت خواهند نمود.

ماده 10 (منسوخ 1363/02/11)- در هر مرحله انتخاباتی هر شخص واجد شرایط فقط میتواند یکبار با ارائه شناسنامه رای دهد.

تبصره (منسوخ 1363/02/11)- در صورتی که شناسنامه عکسدار نباشد، باید یکی از اعضاء شعب ثبت نام و اخذ رای با درج نام خود، در تعرفه انتخاباتی، قید نماید که رای دهنده را میشناسد.

ماده 11 - اخذ رای در سراسر کشور در یک روز انجام میشود و مدت آن حداقل ده ساعت است که در صورت ضرورت قابل تمدید میباشد.

تبصره 1 - تشخیص ضرورت و مدت تمدید اخذ رای در یک حوزه یا سراسر کشور به عهده وزیر کشور است.

تبصره 2 - اخذ رای باید در یکی از روزهای تعطیل رسمی باشد.

ماده 12 - کلیه وزارتخانه ها، سازمانها، و ادارات دولتی و موسسات وابسته به دولت و نهادهای انقلابی موظفند که حسب درخواست وزارت کشور، استانداران، فرمانداران، و بخشداران، کارکنان و سایر امکانات خود را تا خاتمه انتخابات در اختیار آنان قرار دهند. بدیهی است مدت همکاری کارکنان مذکور جزء ایام ماموریت نامبردگان محسوب خواهد شد.

تبصره - در جهت اعمال نظارت بر انتخابات، کلیه نهادها و ارگانهای فوق الذکر موظف اند حسب درخواست شورای نگهبان و هیئتهای منصوب از جانب آن، کارکنان خود را در اختیار آنان قرار دهند و همچنین وزارت کشور، استانداران، فرمانداران و بخشداران موظف اند امکانات لازم را در اختیار آنان قرار دهند.

ماده 13 - انتخابات اقلیتهای دینی زرتشتی، کلیمی، آشوری کلدانی و ارامنه شمال به مرکزیت حوزه انتخابیه فرمانداری تهران و ارامنه جنوب به مرکزیت حوزه انتخابیه فرمانداری اصفهان توسط فرمانداران و بخشدارانی که اقلیتهای مزبور در آنجا سکونت دارند انجام خواهد شد.

ماده 14 - در صورتی که همزمان با برگزاری انتخابات مجلس، انتخابات دیگری نیز برگزار گردد، به دستور وزارت کشور، یک شعبه ثبت نام و اخذ رای با اعضاء واحد و با صندوقهای مجزا برای هر دو انتخابات در نظر گرفته خواهد شد.

ماده 15 (منسوخ 1370/11/10)- صدا و سیمای جمهوری اسلامی مکلف است برنامه های آموزش انتخاباتی را که وزارت کشور یا هیات مرکزی نظارت منتخب شورای نگهبان ضروری تشخیص میدهند، و همچنین کلیه اعلامیه ها و اطلاعیه های مربوط به انتخابات را، از شبکه سراسری یا محلی صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، پخش نماید.

‌ماده 16 (منسوخ 1371/12/02)- انتخابات میان دوره ای چهارمین دوره مجلس شورای اسلامی در حوزه های انتخابیه آبادان، خرمشهر، قصر شیرین، مهران، دهلران، و دشت آزادگان در محدوده شهرستانهای استان مربوط به آن حوزه که حداقل صد خانوار مهاجرین جنگ تحمیلی در آن اسکان یافته باشند برگزار خواهد شد.

تبصره 1 (منسوخ 1371/12/02)- انتخابات حوزه های انتخابیه دیگری که در اثر اضطرار ناشی از جنگ، وضعیتی مشابه با وضعیت حوزه های انتخابیه مذکور در ماده فوق را‌داشته باشند به تشخیص و پیشنهاد وزیر کشور و تایید شورای عالی دفاع طبق ماده فوق برگزار خواهد شد.

‌تبصره 2 (منسوخ 1371/12/02)- شعب ثبت نام و اخذ رای مخصوص حوزه‌های انتخابیه مناطق جنگی در شهرستانهایی دائر میشود که حداقل یکصد خانوار مهاجر جنگ تحمیلی از آن حوزه انتخابیه در محدوده شهرستان مهاجر بوده و اسکان یافته باشند.

تبصره 3 (منسوخ 1371/12/02)- اخذ رای برای کاندیداهای مناطق جنگی فقط با شناسنامه انجام میگیرد.

تبصره 4 (منسوخ 1371/12/02)- رزمندگان و ساکنین و کسانی که در حوزه های مذکور میباشند مانند سایر مردم با شناسنامه رای میدهند.

تبصره 5 (منسوخ 1371/12/02)-‌رای دهندگان در جبهه ها و پادگانها و بیمارستانها و آسایشگاهها و زندانها فقط با ارائه کارت شناسائی مربوط و تایید مسئول ذیربط در محل رای خواهند داد.

ماده 17 (منسوخ 1374/06/02)- ماموران انتظامی در حدود قانون موظف به ایجاد نظم و جلوگیری از هرگونه بی نظمی در جریان انتخابات و حفاظت صندوقها میباشند.‌نیروهای نظامی و انتظامی حق دخالت در امور اجرایی و نظارت در انتخابات را ندارند.

ماده 18 - در موارد ذیل با تایید هیات نظارت حوزه انتخابیه مربوطه، برگهای رای باطل ولی جزو آراء ماخوذه محسوب شده و مراتب در صورتجلسه، قید و آراء مذکور ضمیمه صورتجلسه خواهد شد:
1 - آراء ناخوانا باشد.
2 - آرائی که از طریق خرید و فروش به دست آمده باشد.
3 - آرائی که دارای نام رای دهنده، یا امضا یا اثر انگشت وی باشد.
4 - آرائی که کلا حاوی اسامی غیر از نامزدهای تایید شده باشد.

تبصره - در حوزه هائیکه تعداد نمایندگان مورد نیاز بیش از یکنفر باشد، فقط اسامی ناخوانا باطل خواهد شد.

ماده 19 - در موارد ذیل با تایید هیات نظارت حوزه انتخابیه مربوطه، برگهای رای باطل و جزو آراء ماخوذه محسوب نشده و مراتب در صورتجلسه قید، و آراء مذکور ضمیمه صورتجلسه خواهد شد:
1 - صندوق فاقد لاک و مهر انتخاباتی باشد.
2 - آراء زائد بر تعرفه باشد.
3 - آراء کسانی که به سن قانونی رای نرسیده باشند.
4 - آرائیکه با شناسنامه افراد فوت شده یا غیرایرانی داده شده باشد.
5 - آرائیکه با تقلب و تزویر (‌در تعرفه ها، آراء، صورتجلسات، شمارش) به دست آمده باشد.
6 - آرائیکه با شناسنامه غیر یا جعلی اخذ شده باشد.
7 - آراء تکراری.
8 - آرائی که با شناسنامه کسانی که حضور ندارند اخذ شده باشد.
9 - آرائی که فاقد مهر انتخاباتی باشد.
10 - آرائی که سفید به صندوق ریخته شده باشد.
11 - آرائیکه از طریق تهدید به دست آمده باشد.
12 - آرائیکه روی ورقه ای غیر از برگ رای نوشته شده باشد.

تبصره 1 - کل آراء مندرج در صورتجلسه ایکه صندوق اخذ رای آن فاقد اوراق رای یا برگهای تعرفه باشد، باطل و جزو آراء ماخوذه محسوب نخواهد شد.

تبصره 2 - آراء زائد مذکور در بند 2 به قید قرعه از کل برگهای رای کسر میشود.

ماده 20 - در صورتی که در برگ رای علاوه بر اسمهای نامزدهای تایید شده، اسامی دیگری نوشته شده باشد، برگ رای باطل نبوده و فقط اسامی اضافی خوانده نمیشود.

تبصره 1 (منسوخ 1374/06/02)- در صورتی که نام یک داوطلب در برگه رای مکرر نوشته شده باشد فقط یک رای برای او محسوب میشود.

تبصره 2 (منسوخ 1374/06/02)- چنانچه آرای ریخته شده به صندوق به علت تشابه اسمی نامزدهای انتخاباتی به هیچوجه قابل تشخیص و تفکیک نباشد به نسبت آراء نامزدهای دارای تشابه اسمی میان آنان تقسیم میشود و در مورد رای یا آراء باقیمانده غیر قابل تقسیم به حکم قرعه عمل خواهد شد.

تبصره 3 (منسوخ 1374/06/02)- در مواردی که دو انتخابات به طور همزمان انجام گیرد آرائی که اشتباهاً به صندوق دیگر ریخته شود با حضور ناظرین شورای نگهبان قبل از هر اقدامی به صندوق مربوطه انتقال داده و سپس وظیفه قانونی انجام می‌گیرد.

ماده 21 - در صورتی که اسامی نوشته شده بیش از تعداد لازم باشد، اسامی اضافی از آخر، خوانده نمیشود.

ماده 22 - قبل از شروع رای گیری باید در حضور نمایندگان هیات نظارت بر حوزه انتخابیه مربوط، صندوقهای خالی، بسته و ممهور بمهر هیات نظارت و فرمانداری و یا بخشداری حوزه انتخابیه گردد و در صورتجلسه ایکه قبل از آغاز زمان انتخابات در محل اخذ رای تنظیم میگردد، نمایندگان هیات نظارت بر حوزه انتخابیه مربوط، تعداد صندوقها و خالی بودن آنها را گواهی نمایند و در صورتی که در جریان رای گیری نیاز باشد که صندوقی را اضافه نمایند باید بهمین ترتیب عمل نموده و صورتجلسه گردد.

ماده 23 - وزارت کشور موظف است در طول برگزاری انتخابات با توجه به وظایفی که به عهده دارد، مطالب مربوط به انتخابات را به اطلاع عموم برساند.

ماده 24 (منسوخ 1374/06/02)- فرمانداران و بخشداران مراکز حوزه های انتخابیه موظف اند پس از خاتمه رای گیری و شمارش آرا نتایج حاصله را با هیات های نظارت حوزه انتخابیه خود تطبیق داده و طی صورتجلسه ای به وزارت کشور و شورای نگهبان ارسال و سپس از رسانه های گروهی اعلام نمایند.

ماده 25 - وزارت کشور مامور اجرای قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی بوده و مسئول حسن جریان انتخابات است. بدین منظور میتواند مامورینی جهت بازرسی و کنترل جریان انتخابات به حوزه های انتخابیه و شعب ثبت نام و اخذ رای اعزام دارد.

ماده 26 (منسوخ 1374/06/02)- پس از پایان انتخابات، صورتجلسه نتیجه انتخابات با امضا هیات اجرایی مرکز حوزه انتخابیه و هیات نظارت بر انتخابات حوزه مربوطه در پنج نسخه تهیه میشود که یک نسخه نزد هیات اجرایی مرکز حوزه انتخابیه می ماند و بقیه برای هیات نظارت بر انتخابات مزبور و وزارت کشور (2 نسخه) و هیات مرکزی نظارت بر انتخابات ارسال میشود.

فصل سوم (منسوخ 1400/11/10)- جرائم و تخلفات

ماده 27 - ارتکاب امور ذیل جرم محسوب میشود:
1 - خرید و فروش رای.
2 - تقلب و تزویر در اوراق تعرفه یا برگ رای یا صورتجلسات.
3 - تهدید یا تطمیع در امر انتخابات.
4 - رای دادن با شناسنامه جعلی.
5 - رای دادن با شناسنامه دیگری.
6 - رای دادن بیش از یکبار.
7 - اخلال در امر انتخابات.
8 - کم و زیاد کردن آراء یا تعرفه ها.
9 - تقلب در رای گیری و شمارش آراء.
10 - رای گرفتن با شناسنامه کسی که حضور ندارد.
11 - توصیه به نوشتن اسم کاندیدای معین در ورقه رای از طرف اعضاء شعبه اخذ رای یا هر فرد دیگر محل صندوق رای.
12 - تغییر و تبدیل یا جعل و یا ربودن و یا معدوم نمودن اوراق و اسناد انتخاباتی از قبیل تعرفه و برگ رای و صورتجلسات و تلکس و تلفنگرامها و تلگرافها.
13 - باز کردن و یا شکستن قفل محل نگهداری و لاک و مهر صندوقهای رای بدون مجوز قانونی.
14 - جابجائی، دخل و تصرف و یا معدوم نمودن اسناد انتخاباتی بدون مجوز قانونی.
15 - دخالت در امر انتخابات با سند مجعول.
16 - ایجاد رعب و وحشت برای رای دهندگان یا اعضای شعب ثبت نام و اخذ رای با اسلحه یا بدون اسلحه در امر انتخابات.
17 - دخالت در امر انتخابات با سمت مجعول و یا بهر نحو غیرقانونی.

تبصره - چنانچه وقوع جرائم مندرج در ماده فوق موجب گردد که جریان انتخابات در یک یا چند شعبه ثبت نام و اخذ رای از مسیر قانونی خود خارج شود و در نتیجه کلی انتخابات موثر باشد مراتب وسیله وزارت کشور به منظور طرح در شورای نگهبان به هیات مرکزی نظارت اعلام میگردد.

ماده 28 - تشکیلات قضایی هر حوزه انتخابیه به منظور پیشگیری از وقوع جرم ضمن هماهنگی با ناظرین شورای نگهبان و هیات اجرایی اقدامات لازم را در محدوده مقررات معمول میدارد.

تبصره (منسوخ 1366/11/25)- از موقع ثبت نام تا پایان انتخابات بازداشت کاندیداهای نمایندگی مجلس شورای اسلامی در رابطه با اتهامات قبل از نامزدی و یا تخلفات انتخاباتی ممنوع است مگر در مواردی که به نظر شورای عالی قضایی عدم بازداشت آنان موجب تضییع حق گردد و یا اخذ تامین و تضمین لازم ممکن نباشد.

فصل چهارم (منسوخ 1400/11/10)- شرایط انتخاب کنندگان و انتخاب شوندگان

ماده 29 - انتخاب کنندگان باید دارای شرایط ذیل باشند:
1 - تابعیت کشور جمهوری اسلامی ایران.
2 - ورود به سن 16 سالگی.
3 - عدم جنون.

ماده 30 - انتخاب شوندگان هنگام ثبت نام باید دارای شرایط زیر باشند:
1 - اعتقاد و التزام عملی به اسلام.
2 - تابعیت کشور جمهوری اسلامی ایران.
3 - اعتقاد و التزام عملی به نظام جمهوری اسلامی ایران.
4 - ابراز وفاداری به قانون اساسی.
5 - سواد خواندن و نوشتن بقدر کافی.
6 - سلامت جسمی در حد برخورداری از نعمت بینائی، شنوائی و گویائی.
7 - حداقل سن 26 سال تمام و حداکثر 75 سال تمام.

تبصره - داوطلبان نمایندگی اقلیتهای دینی مصرح در قانون اساسی از شرایط مذکور در بند یک مستثنی بوده و باید در دین خود ثابت العقیده باشند.

ماده 31 - اشخاص زیر بواسطه مقام و شغل خود از داوطلب شدن محرومند:

1 (منسوخ 1370/11/10)- رئیس جمهور و مشاورین وی - وزراء و معاونین و مشاورین آنان - اعضای شورای نگهبان - رئیس دیوان عدالت اداری - رئیس بازرسی کل کشور و شاغلین نیروهای مسلح در سراسر کشور، مگر آنکه دو ماه قبل از ثبت نام از سمت خود استعفا‌ء نموده و بهیچ وجه در آن پست شاغل نباشند، معاونین رئیس جمهور، رئیس قوه قضائیه و معاونین و مشاورین وی، رئیس دیوان عالی کشور، دادستان کل کشور و معاونین و مشاورین آنها، روسای سازمانها و ادارات عقیدتی - سیاسی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در مرکز و استانها، رئیس سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران و معاونین وی، رئیس جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران و معاونین وی، روسا و سرپرستان سازمانهای دولتی در مرکز.

2 (منسوخ 1370/11/10)- ائمه جمعه دائمی، دادستانها، دادیارها، قضات، استانداران و مشاورین و معاونین آنان، مدیران کل و سرپرستان ادارات کل، فرمانداران، بخشداران، سرپرستان دفاتر سازمان تبلیغات اسلامی و جهاد سازندگی سراسر کشور و مدیران صدا و سیمای جمهوری اسلامی در حوزه ماموریت خود، مگر این که دو ماه قبل از ثبت نام از سمت خود استعفاء نموده و بهیچ وجه در آن پست شاغل نباشند، معاونین ادارات کل استانها، روسا و سرپرستان سازمانهای دولتی استانها، روسا و سرپرستان دانشگاهها (دولتی و غیرانتفاعی)، روسا و سرپرستان ادارات و سازمانهای دولتی شهرستانها و معاونین آنها و شهرداران.

3 - اعضای هیئتهای اجرایی و ناظرین شورای نگهبان در حوزه انتخابیه تحت مسئولیت خود.

تبصره 1 - مهلت مقرر در بندهای یک و دو این ماده برای اولین مرحله دوره دوم مجلس یکماه میباشد.

تبصره 2 - در مورد کسانی که طبق قوانین استخدامی و یا تعهد خدمت، استعفای آنان منوط به پذیرش آن از سوی مسئولین مربوطه باشد، قبول استعفاء شرط است.

تبصره 3 (منسوخ 1362/12/20)- مهلت مقرر در تبصره 1 ماده فوق برای اولین مرحله دوره دوم مجلس، یکماه قبل از روز اخذ رای میباشد.

تبصره 4 (منسوخ 1370/11/10)- اشخاص و مقامات اضافه شده به بندهای این ماده استثنائاً در انتخابات سراسری چهارمین دوره مجلس موظفند حداقل یک ماه قبل از تاریخ ثبت نام از سمت خود استعفاء نمایند.

ماده 32 (منسوخ 1370/11/10)- اشخاص زیر از داوطلب شدن نمایندگی مجلس محروم اند:
1 - کسانی که در جهت تحکیم مبانی رژیم سابق نقش موثر و فعال داشته اند.
2 - ملاکین بزرگ که زمینهای موات را به نام خود ثبت داده اند.
3 - وابستگان تشکیلاتی به احزاب، سازمانها و گروههائی که غیر قانونی بودن آنها از طرف مقامات صالحه اعلام شده است.
4 - کسانی که به جرم اقدام علیه جمهوری اسلامی ایران محکوم شده اند.
5 - محکومین به ارتداد به حکم محاکم صالحه قضائی.
6 - مشهورین به فساد و متجاهرین به فسق.
7 - محکومین به حدود شرعی مگر آنکه توبه آنان ثابت شده باشد.
8 - معتادین به مواد مخدر.
9 - محجورین و کسانی که به حکم دادگاه مشمول اصل چهل و نهم قانون اساسی باشند.
10 - وابستگان به رژیم سابق از قبیل اعضاء انجمنهای شهر و روساء و هیات رئیسه کانونهای حزب رستاخیز و حزب ایران نوین و اعضاء فعال آنها، نمایندگان مجلسین سنا و شورای ملی سابق.

فصل پنجم (منسوخ 1400/11/10)- هیات اجرایی

ماده 33 (منسوخ 1363/02/11)- بلافاصله پس از صدور دستور شروع انتخابات از طرف وزارت کشور، فرماندار یا بخشدار مرکز حوزه انتخابیه دستور تشکیل هیئتهای اجرایی، حوزه های فرعی را به فرماندار یا بخشدار حوزه های فرعی، صادر نموده و خود موظف است ظرف سه روز در مرکز حوزه انتخابیه، هیات اجرایی انتخابات را با حضور هیات نظارت شورای نگهبان به ریاست خود و عضویت رئیس ثبت احوال و دادستان و یا نماینده وی و 8 نفر از‌معتمدین موضوع ماده 34 تشکیل دهد.

تبصره1 (منسوخ 1370/11/10)- در شهرستان و بخشهائی که شورای اسلامی شهرستان یا بخش تشکیل شده است، یکنفر از اعضاء شورا به انتخاب شوری، یکی از نه نفر معتمدین مذکور خواهد بود.

تبصره 2 (منسوخ 1370/11/10)- انتخاب و تایید صلاحیت سی نفر معتمد موضوع ماده 34 قانون و نیز دعوت از آنها جهت انتخاب اعضاء هیات اجرایی حوزه انتخابیه مربوطه بر عهده فرماندار یا بخشدار مرکز حوزه انتخابیه مربوطه خواهد بود. و هیات نظارت شورای نگهبان طبق ضوابط بر اجراء آن نظارت خواهد داشت.

ماده 34 (منسوخ 1363/02/11)- سی نفر معتمدین با تایید هیات نظارت شورای نگهبان دعوت کتبی فرماندار یا بخشدار مرکز حوزه انتخابیه ظرف دو روز از تاریخ دعوت تشکیل جلسه داده و پس از حضور حداقل دو سوم مدعوین (‌بیست نفر) در حضور هیات نظارت از بین خود یا خارج، نه نفر را به عنوان معتمدین اصلی و پنج نفر را به عنوان معتمدین علی البدل هیات اجرایی با رای مخفی و اکثریت نسبی آراء انتخاب مینمایند.

تبصره 1 (منسوخ 1363/02/11)- از نه نفر معتمدین لازم است حداقل دو نفر روحانی باشند و در صورت عدم امکان یک نفر روحانی کافی است.

تبصره 2 (منسوخ 1363/02/11)- تعداد اعضای هیئتهای اجرایی مرکزی و فرعی و کیفیت و مهلت تشکیل آنها یکسان است.

تبصره 3 (منسوخ 1363/02/11)- معتمدین هیات اجرایی (‌نه نفر) و ناظرین شورای نگهبان نباید در انتخابات قبل مرتکب تخلفی شده باشند که منجر به ابطال یا توقف انتخابات گردیده باشد.

‌تبصره 5 (منسوخ 1370/11/10)- عضویت آن عده از افرادی که در انتخابات گذشته رسما ً (کتباً) به طرفداری از یک یا چند نامزد نمایندگی مجلس اعلام موضع نموده باشند و مشارالیهم در انتخابات جاری کاندیدا باشند، در هیات اجرایی و هیات نظارت بر انتخابات حوزه انتخابیه مربوطه ممنوع می‌باشد.

ماده 35 - هیچ یک از اعضای هیات اجرایی و ناظرین شورای نگهبان و اعضای شعب ثبت نام و اخذ رای نباید در حوزه انتخابیه با داوطلبان انتخابات به ترتیب ذیل خویشاوندی نسبی و یا سببی داشته باشند:
الف - خویشاوندی نسبی: پدر - مادر - فرزند - برادر و خواهر.
ب - خویشاوندی سببی، همسر و پدر، و مادر، برادر و خواهر او.

ماده 36 - اعضاء هیات اجرایی پس از پذیرفتن عضویت، ملزم به شرکت در جلسات و انجام وظایف قانونی میباشند.

تبصره 1 - در صورت عدم شرکت فرماندار یا بخشدار حوزه انتخابیه و یا رئیس ثبت احوال در جلسات، هیات اجرایی موظف است مراتب را طی صورتجلسه ای به مقام اجرایی مافوق اعلام داشته کسب تکلیف نماید.

تبصره 2 - در صورت غیبت فرماندار و یا بخشدار و یا رئیس ثبت احوال حوزه انتخابیه و یا بروز هر نوع اختلاف در هیات اجرایی که منجر به توقف انتخابات شود، هیات نظارت موظف است مراتب را بفوریت به هیات نظارت مافوق گزارش دهد.

تبصره 3 - هیات اجرایی موظف است در صورت جلسات و گزارش کار خود موارد غیبت اعضاء را با ذکر علت غیبت به وزارت کشور اعلام دارد.

ماده 37 - هرگاه در جریان انتخابات یک یا چند نفر از معتمدین هیات اجرایی دو جلسه متوالی یا چهار جلسه متناوب از حضور در جلسات هیات اجرایی خودداری نمایند یا وظایف قانونی خود را انجام ندهند و یا هیات اجرایی را از اکثریت ساقط کنند، به جای آنان به ترتیب تعداد رای از معتمدین علی البدل وسیله فرماندار یا بخشدار دعوت به عمل خواهد آمد. در صورتی که با دعوت از اعضای علی البدل باز هم اکثریت حاصل نگردد، باقیمانده از معتمدین (‌تا سی نفر) را تامین خواهند نمود.

ماده 38 - هیئتهای اجرایی فرعی بلافاصله پس از انتخابات معتمدین تشکیل جلسه داده و تعداد و محل استقرار شعب ثبت نام و اخذ رای را تعیین نموده و به وسیله رئیس هیات به فرماندار یا بخشدار مرکز حوزه انتخابیه جهت طرح در هیات اجرایی مرکز حوزه انتخابیه اعلام میدارند.

ماده 39 - جلسات هیئتهای اجرایی اصلی و فرعی با حضور دو سوم کلیه اعضاء رسمیت یافته و اخذ تصمیم با اکثریت مطلق حاضرین خواهد بود.

ماده 40 - هیات اجرایی مرکز حوزه انتخابیه پس از تعیین محلهای استقرار شعب ثبت نام و اخذ رای در مرکز حوزه انتخابیه و بررسی و تایید و تصویب مصوبات هیئتهای اجرایی فرعی در مورد تعداد و محل شعب ثبت نام و اخذ رای نه روز قبل از روز اخذ رای مبادرت به انتشار آگهی انتخابات حاوی تاریخ برگزاری انتخابات، ساعات اخذ رای، شرایط انتخاب کنندگان، جرائم و تخلفات و مقررات جزایی و محل شعب ثبت نام و اخذ رای در سراسر حوزه انتخابیه مینمایند.

تبصره - در صورت بروز بعضی از مشکلات با موافقت وزارت کشور، مهلت نه روز تا 7 روز تقلیل مییابد.

ماده 41 - فرماندار یا بخشدار مرکز حوزه انتخابیه موظف است سه نسخه از آگهیهای منتشره در سطح حوزه انتخابیه را به وزارت کشور ارسال دارد. یک نسخه از این آگهیها به وسیله وزارت کشور به هیات مرکزی نظارت بر انتخابات منتخب شورای نگهبان فرستاده میشود.

ماده 42 - هیئتهای اجرایی مرکزی و فرعی پس از انتشار آگهی انتخابات برای هر شعبه ثبت نام و اخذ رای پنج نفر از معتمدین محل که دارای سواد خواندن و نوشتن باشند، انتخاب و به فرماندار یا بخشدار جهت صدور حکم معرفی مینمایند.

تبصره 1 - اعضاء شعب ثبت نام و اخذ رای از بین خود یک نفر رئیس، یکنفر نایب رئیس و سه نفر منشی انتخاب مینمایند و بایستی ترتیبی اتخاذ نمایند که یک روز قبل از روز اخذ رای، محل شعبه آماده برای اخذ رای باشد.

تبصره 2 - محل شعب ثبت نام و اخذ رای مندرج در آگهی انتخابات غیرقابل تغییر است مگر اینکه دائر نمودن شعبه و یا اداره کار آن در محل اعلام شده قبلی، به علت حوادث غیرمترقبه و یا هر علت دیگری مقدور نباشد. که در این صورت مراتب تغییر شعبه ثبت نام و اخذ رای توسط هیات اجرایی و ناظران شورای نگهبان با ذکر علت، صورتجلسه شده و شعبه ثبت نام و اخذ رای جدید در کوتاهترین فاصله نسبت به شعبه سابق به نحوی دائر خواهد شد که خللی در مراجعه رای دهندگان و تشخیص محل شعبه ایجاد نشود و تبدیل شعبه باید به اطلاع مردم محل برسد.

تبصره 3 - تشکیل شعب ثبت نام و اخذ رای در موزه ها ممنوع میباشد.

ماده 43 - فرماندار یا بخشدار مرکز حوزه انتخابیه موظف است مستقیماً یا با تفویض اختیار به فرماندار یا بخشدار حوزه های فرعی برای هر یک از شعب ثبت نام و اخذ رای یک نفر نماینده تعیین نماید.

ماده 44 - هیئتهای اجرایی انتخابات مسئول صحت جریان انتخابات در حوزه انتخابیه خود میباشند.

تبصره - در مواردی که وزارت کشور برای حسن انجام انتخابات در برگزاری مرحله دوم ضروری بداند، با اطلاع و تایید هیات مرکزی نظارت بر انتخابات دستور تجدید انتخاب معتمدین هیات اجرایی مرکز حوزه انتخابیه را صادر خواهد نمود.

ماده 45 - کلیه امور انتخابات بخش مرکزی را هیات اجرایی حوزه انتخابیه شهرستان انجام میدهد.

ماده 46 - هیات اجرایی فرعی با تصویب هیات اجرایی مرکز حوزه انتخابیه میتواند برای مناطق صعب العبور و کوهستانی و مسافتهای دور و نقاطی که تشکیل شعب ثابت اخذ رای مقدور نیست، شعب اخذ رای سیار تشکیل دهد. هیات اجرایی مرکز حوزه انتخابیه نیز میتواند در صورتی که لازم بداند، نسبت به تشکیل شعب اخذ رای سیار در مرکز حوزه انتخابیه و بخش مرکزی اقدام نماید و در هر دو مورد باید به اطلاع هیات نظارت برسد. و همچنین نماینده ای از هیات نظارت در معیت صندوق سیار بوده و مسیر گردش صندوق را در صورتجلسه قید و تایید نماید.

فصل ششم (منسوخ 1400/11/10)- اعلام داوطلبی

ماده 47 - داوطلبان نمایندگی مجلس باید ظرف هفت روز از تاریخ انتشار دستور شروع انتخابات به وسیله وزارت کشور با مراجعه به فرمانداری یا بخشداری مرکز حوزه انتخابیه پرسشنامه مخصوص اعلام داوطلبی را دریافت و تکمیل و تسلیم نمایند.
مراتب قبلا به وسیله وزارت کشور و از طریق رسانه های گروهی (‌رادیو و تلویزیون) به آگاهی عموم خواهد رسید و فرمانداران و بخشداران مکلفند مراتب را به وسایل مقتضی به اطلاع کلیه اهالی حوزه انتخابیه برسانند.

تبصره - داوطلبان نمایندگی مجلس که واجد شرایط بوده و در خارج از کشور بسر میبرند باید ضمن مراجعه به سفارتخانه یا کنسولگری یا نمایندگی سیاسی مربوط، پرسشنامه داوطلبی خود را در حضور مقامات ذیصلاح سفارت یا کنسولگری یا نمایندگی سیاسی تنظیم کرده و سفارتخانه نیز مفاد مندرج در پرسشنامه و مشخصات کامل داوطلب را به وسیله تلکس یا سریعترین وسیله مخابراتی و از طریق وزارت امور خارجه به وزارت کشور اعلام مینماید تا در مهلت قانونی نسبت به بررسی صلاحیت وی در هیات اجرایی حوزه انتخابیه اقدام قانونی به عمل آید.

تبصره 2 (منسوخ 1362/12/20)- کاندیداهای مجلس میتوانند فرم داوطلبی را از وزارت کشور دریافت و پس از تکمیل به وزارت کشور ارجاع نمایند. وزارت کشور موظف است در اسرع وقت معین مراتب را به فرمانداری یا بخشداری حوزه انتخابیه مربوطه اعلام نماید.

ماده 48 - هر یک از نامزدهای نمایندگی مجلس شخصاً و به صورت کتبی میتوانند انصراف خود را به فرمانداری یا بخشداری مرکز حوزه انتخابیه اعلام نمایند.

ماده 49 - فرماندار یا بخشدار مرکز حوزه انتخابیه موظف است روزانه مشخصات کامل داوطلبان حوزه انتخابیه خود را بر اساس مفاد مندرج در پرسشنامه با سریعترین وسیله به وزارت کشور اعلام نماید.

ماده 50 (منسوخ 1366/11/25)- وزارت کشور پس از وصول مشخصات داوطلبان از فرمانداریها و بخشداریهای مراکز حوزه های انتخابیه تدریجاً لیست کامل آنان را تهیه و به منظور بررسی سوابق آنها در رابطه با صلاحیتهای مذکور در این قانون به وزارت اطلاعات، دادستانی کل، سازمان ثبت احوال کشور و اداره تشخیص هویت و پلیس بین المللی در مرکز ارسال میدارد. مراکز مزبور موظفند ظرف 48 ساعت نظر خود را با دلیل و سند به وزارت کشور اعلام نمایند.

تبصره 1 - پس از تشکیل وزارت اطلاعات، وزارت کشور موظف است سوابق را از طریق وزارت مزبور کسب نماید.

تبصره 2 - وزارت کشور میتواند در صورت لزوم از داوطلب نمایندگی مجلس انگشت نگاری به عمل آورد.

ماده 51 - وزارت کشور موظف است پس از وصول نتایج بررسی از مراجع ذیصلاح، مراتب را به فرمانداران و بخشداران مراکز حوزه های انتخابیه به نحو مقتضی اعلام نماید.

ماده 52 - هیئتهای اجرایی مراکز حوزه های انتخابیه موظف اند حداکثر ظرف پنج روز پس از پایان مهلت ثبت نام با توجه به نتایج به دست آمده از بررسیهای لازم در محل و با استفاده از نتایج اعلام شده توسط وزارت کشور صلاحیت داوطلبان در رابطه با صلاحیت های مذکور در این قانون را مورد رسیدگی قرار داده و نامزدهای واجد شرایط قانونی را برای شرکت در انتخابات حوزه انتخابیه تعیین نمایند.

ماده 53 (منسوخ 1370/08/28)- فرمانداران و بخشداران مراکز حوزه های انتخابیه مکلف اند هیات اجرایی انتخابات را ظرف یکروز نظر (‌تایید یا رد) به داوطلبان ابلاغ نموده و با سریعترین وسیله به اطلاع هیات نظارت استان برسانند.

تبصره 1 (منسوخ 1370/08/28)- کسانی که صلاحیت آنان مورد تایید قرار نگرفته حق دارند ظرف چهار روز از تاریخ ابلاغ به داوطلب، شکایت خود را مستدلا به هیات نظارت استان اعلام نمایند.

تبصره 2 (منسوخ 1370/08/28)- گزارشات، و شکایات واصله در جلسه هیات نظارت استان پس از پایان مهلت دریافت شکایات، ظرف پنج روز رسیدگی و نتیجه طی صورتجلسه ای به فرماندار یا بخشدار مرکز حوزه انتخابیه جهت آگهی عمومی اعلام خواهد شد.

ماده 54 - در صورتی که هیات اجرایی در بررسی صلاحیت داوطلبان و سایر وظائف خود مقررات قانونی انتخابات را رعایت ننماید، فرماندار یا بخشدار موظف است با اطلاع و تایید هیات نظارت شورای نگهبان با اطلاع وزارت کشور نسبت به تعویض هر یک از معتمدین هیات اجرایی یا به طور کلی تشکیل مجدد هیات اجرایی اقدام نماید. تعویض بعض اعضاء و یا تغییر کل هیات اجرایی طبق ماده 34 انجام خواهد شد.

ماده 55 - در مواردی که طبق گزارشات و شکایات و اعتراضات واصله برای شورای نگهبان معلوم گردد که اعضاء هیئتهای نظارت از قوانین و مقررات تخلف نموده اند، شورای نگهبان موظف است آنها را بلافاصله عزل و افراد دیگری را جایگزین نمایند.

فصل هفتم (منسوخ 1400/11/10)- تبلیغات

ماده 56 (منسوخ 1370/08/28)- مدت فعالیت تبلیغات انتخاباتی برای کلیه داوطلبین تایید شده موضوع ماده 52 و تبصره‌های 1 و 2 ماده 53 این قانون یکسان بوده و 8 روز قبل از روز اخذ رای (‌مرحله اول و دوم) آغاز و تا 24 ساعت قبل از روز اخذ رای ادامه خواهد داشت.

تبصره 1 (منسوخ 1370/08/28)- رد صلاحیت داوطلبان نمایندگی مجلس شورای اسلامی باید مستند به قانون و بر اساس مدارک و اسناد معتبر باشد.

‌تبصره 2 (منسوخ 1370/08/28)- ائمه جمعه، مسئولین کلیه دستگاههای اجرایی و نهادهای انقلاب (‌مدیران کل، مدیران عامل، روسا، فرماندهان نظامی و انتظامی و سرپرستان و معاونین آنها) و قضایی (‌روسای دادگستری، حکام شرع، دادستانها، دادیارها، بازپرسها) هر استان و شهرستان و بخش حق ندارند در استان، شهرستان و بخش مربوطه به هیچ طریق له یا علیه نامزد یا نامزدهای نمایندگی مجلس و احزاب و جمعیتها و گروههای سیاسی معرفی کننده آنان تبلیغ نمایند. تخلف از مفاد این تبصره جرم محسوب گردیده و متخلف به مجازات مقرر در ماده 77 محکوم خواهد شد.

ماده 57 - هیچکس حق ندارد آگهی یا پوسترهای تبلیغاتی نامزدهای انتخاباتی را که در محل های مجاز الصاق گردیده در مدت و زمان قانونی تبلیغات پاره و یا معدوم نماید و عمل مرتکب جرم محسوب میشود.

ماده 58 - انجام هرگونه فعالیت تبلیغاتی از تاریخ اعلام رسمی اسامی نامزدها له یا علیه نامزدهای نمایندگی مجلس از رادیو و تلویزیون و میز خطابه نماز جمعه و یا هر وسیله دیگری که جنبه رسمی و دولتی دارد و فعالیت کارمندان در ساعات اداری و همچنین استفاده از وسائل و سایر امکانات وزارتخانه ها و ادارات، شرکتهای دولتی و موسسات وابسته به دولت و نهادها و موسساتی که از بودجه عمومی (‌بهر مقدار) استفاده میکنند و‌همچنین در اختیار گذاشتن وسائل و امکانات مزبور ممنوع بوده و مرتکب مجرم شناخته میشود.

تبصره 1 - موسسات و نهادهائی که دارائی آنان از اموال عمومی است، همانند بنیاد مستضعفان مشمول ماده فوق میباشند.

تبصره 2 - ادارات و سازمانها و ارگانهای دولتی و نهادها و اعضای آنها با ذکر سمت خود حق ندارند له یا علیه هیچ یک از نامزدهای انتخاباتی اعلامیه، اطلاعیه، پلاکارد بدهند.

ماده 59 - مقامات اجرایی و نظارت انتخابات حق تبلیغ له یا علیه هیچ یک از داوطلبان انتخاباتی را نخواهند داشت.

ماده 60 - الصاق اعلامیه، عکس، پوستر، هرگونه آگهی تبلیغاتی بر روی علائم راهنمائی و رانندگی، تابلوی بیمارستانها، تابلوی مدارس و سایر موسسات آموزش دولتی و وابسته به دولت ممنوع بوده و مامورین انتظامی در صورت مشاهده چنین مواردی متخلفین را جلب و به منظور تعقیب قانونی به مقامات قضایی تحویل مینمایند. شهرداریها و بخشداریها نیز باید نسبت به امحاء چنین اوراق اقدام نمایند.

ماده 61 - هرگونه آگهی و آثار تبلیغاتی باید قبل از شروع اخذ رای از محل شعبه ثبت نام و اخذ رای توسط اعضاء شعب امحاء گردد.

ماده 62 - مطبوعات و نشریات حق ندارند از سه روز قبل از اخذ رای، آگهی یا مطالبی علیه نامزدهای انتخاباتی درج کنند و یا مطالبی بنویسند که دال بر انصراف گروه یا اشخاصی از نامزدهای معین باشد و در هر صورت نامزدها حق دارند پاسخ خود را ظرف 18 ساعت پس از انتشار به وسیله فرمانداری یا بخشداری مرکز حوزه انتخابیه به روزنامه مزبور بدهند و روزنامه مکلف به چاپ فوری آن قبل از زمان ممنوعیت طبق قانون مطبوعات میباشد. در صورتی که آن نشریه قبل از ساعات ممنوعیت تبلیغاتی منتشر نشود مسئول آن باید با هزینه خود پاسخ نامزد را به روزنامه یا مجله ای که در غیرمدت ممنوعیت چاپ میشود ارسال دارد و آن نشریه مکلف به درج آن در اولین چاپ نشریه خواهد بود. انتشار اینگونه مطالب در غیرمطبوعات نیز در مدت سه روز قبل از روز اخذ رای ممنوع است و نامزد معترض حق دارد در زمان قبل از ممنوعیت تبلیغات، نظر خود را منتشر نماید.

ماده 63 - داوطلبان نمایندگی و طرفداران آنان بهیچ وجه مجاز به تبلیغ علیه داوطلبان دیگر نبوده و تنها میتوانند شایستگی های خود یا داوطلب مورد نظرشان را مطرح نمایند و هرگونه هتک حرمت و حیثیت نامزدهای انتخاباتی برای عموم ممنوع بوده و متخلفین طبق مقررات مجازات خواهند شد.

ماده 64 - از 24 ساعت قبل از اخذ رای تا خاتمه آن انجام هرگونه تبلیغات انتخاباتی ممنوع است.

فصل هشتم (منسوخ 1400/11/10)- شکایات و نحوه رسیدگی

ماده 65 - هیئتهای اجرایی موظف اند، از تاریخ اعلام نهایی صلاحیت داوطلبان تا دو روز پس از اعلام نتیجه اخذ رای انتخابات، شکایات واصله را بپذیرند و از تاریخ دریافت شکایات تا هفت روز پس از پایان اخذ رای در جلسه مشترک هیات اجرایی و ناظرین شورای نگهبان در حوزه انتخابیه به آنها رسیدگی نمایند.

تبصره 1 - کسانی که از نحوه برگزاری انتخابات شکایات داشته باشند، میتوانند ظرف هفت روز از تاریخ اخذ رای شکایت مستند خود را به دبیرخانه شورای نگهبان نیز تسلیم دارند.

تبصره 2 - شکایاتی قابل رسیدگی خواهد بود که مشخصات شاکی یا شاکیان شامل نام، نام خانوادگی، نام پدر، شغل، نشانی کامل، شماره تلفن (‌در صورت داشتن تلفن) و اصل امضا شاکی را داشته باشد.

تبصره 3 - در صورتی که شاکی بدون دلیل و مدرک و مغرضانه داوطلبان انتخاباتی را متهم نماید و عمل شاکی عنوان افترا داشته باشد قابل تعقیب و پیگیری است.

تبصره 4 - طرح و بررسی شکایات در مورد افراد محرمانه بوده و افشای آن ممنوع است.

ماده 66 - شکایاتی که در جریان انتخابات به هیات اجرایی تسلیم میشود مانع از ادامه کار انتخابات نبوده ولی بعد در موعد رسیدگی به شکایات مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

ماده 67 - هیات اجرایی پس از بررسی شکایات و گزارشات چنانچه تشخیص دهد که امور انتخابات در یک یا چند شعبه از جریان عادی خارج شده و صحیح انجام نگرفته است، با تایید ناظرین شورای نگهبان انتخابات یک یا چند شعبه مزبور را در صورتی که در نتیجه، انتخابات موثر نباشد، باطل اعلام مینماید.

ماده 68 - کلیه شکایات مربوط به انتخابات قبل از ارسال پرونده انتخاباتی به مجلس توسط وزارت کشور به هیات مرکزی نظارت و پس از ارسال پرونده، عیناً به مجلس فرستاده خواهد شد.

تبصره - شورای نگهبان و هیئتهای نظارت موظف اند، کلیه شکایات مربوط به انتخابات را پس از صدور اعتبارنامه ها به مجلس ارسال دارند.

ماده 69 - در صورتی که رسیدگی به شکایات هر یک از حوزه های انتخابیه منجر به ابطال انتخابات گردد، اعلام آن از رسانه های گروهی از اختیارات شورای نگهبان است.

تبصره (منسوخ 1370/11/10)- ابطال انتخابات در هر حوزه انتخابیه باید مستند به قانون و همراه با اسناد و مدارک معتبر و با رای اکثریت مطلق اعضای شورای نگهبان می‌باشد.

ماده 70 - صدور اعتبارنامه منتخبین موکول به تایید صحت انتخابات از طرف شورای نگهبان میباشد و شورای نگهبان در اسرع وقت نظر خود را درباره انتخابات اعلام مینماید و وزارت کشور موظف است پس از تایید صحت انتخابات به وسیله شورای نگهبان بلافاصله دستور صدور اعتبارنامه را بدهد.

ماده 71 - اعتبارنامه منتخبین به دستور وزارت کشور و با مهر و امضا اعضاء هیات اجرایی و ناظرین شورای نگهبان در چهار نسخه تنظیم و صادر میگردد.

فصل نهم (منسوخ 1400/11/10)- مجازات

ماده 72 - مجازات تخلف از بند 16 ماده 27 به ترتیب ذیل تعیین میگردد:
الف - چنانچه مرتکب بدون اسلحه ایجاد رعب و وحشت نماید تا 74 ضربه شلاق محکوم میگردد.
ب - چنانچه ایجاد رعب و وحشت خواه به تحریک یا بالمباشره همراه با اسلحه باشد و محاربه صدق نکند به تا 74 ضربه شلاق و یا حداکثر تا 2 سال حبس محکوم خواهد شد.

ماده 73 - مجازات کسی که با اتخاذ سمت مجعول در انتخابات دخالت کند (‌موضوع بند 17 ماده 27) تا 50 ضربه شلاق خواهد بود و هرگاه مرتکب سندی هم در این باره جعل نموده باشد، مجازات جعل و تزویر را خواهد داشت و چنانچه دخالت وی موثر در سرنوشت انتخابات باشد و مسیر انتخابات یک بخش و یا یک شهرستان و یا یک استان را بر هم بزند مرتکب از یک تا 5 سال حبس محکوم خواهد شد.

ماده 74 - مجازات تخلف از ماده 12 و تبصره آن دو الی شش ماه انفصال از خدمت دولتی خواهد بود.

ماده 75 (منسوخ 1363/02/11)- اعضای اداری هیات اجرایی (‌فرماندار یا بخشدار، رئیس ثبت احوال، دادستان و یا نماینده وی) در صورت تخلف از ماده 36 و تبصره 2 ماده 42 این قانون به مجازات کسر حقوق تا یک سوم از یکماه تا شش ماه به حکم مراجع صالحه محکوم خواهند شد و در مورد بقیه اعضاء، محرومیت تا دو نوبت انتخابات از عضویت هیئتهای اجرایی و نظارت و شعب اخذ رای میباشد.

ماده 76 - مجازات تخلف از موضوع ماده 24 و 54، کسر حقوق تا یک سوم از یکماه تا یک سال خواهد بود.

ماده 77 - متخلفان از موارد مندرج در ماده 58 و کسانی که از طریق رادیو و تلویزیون با برنامه زنده و مستقیم تبلیغ انتخاباتی له یا علیه یکی از نامزدهای انتخاباتی نمایند و متصدیان برنامه در پخش غیرمستقیم به مجازات از یک تا شش ماه حبس محکوم خواهند شد.

ماده 78 - چنانچه ماموران انتظامی با دستور کتبی فرماندار یا بخشدار از امحاء اعلانات، عکسها، پوسترهای منصوبه در تابلوها و اماکن ممنوعه مندرج در ماده 60 استنکاف نمایند به مجازات انفصال موقت از یک تا سه ماه محکوم میگردند. و چنانچه افرادی عالماً در حین الصاق دستگیر گردند به مجازات 5 الی 15 ضربه شلاق محکوم میگردند.

ماده 79 - مجازات تخلف از ماده 61 محرومیت از عضویت در شعبه ثبت نام برای دو دوره میباشد.

ماده 80 - مجازات تخلف از ماده 62 تعطیل نشریه از یک تا سه ماه خواهد بود و نویسنده مقاله (‌در صورتی که معلوم باشد) و مدیر نشریه (‌در صورتی که نویسنده مشخص نباشد) تا 74 ضربه شلاق محکوم میگردد و همچنین کسی که از طریق غیرمطبوعات اعمال فوق را مرتکب شود به مجازات تا 74 ضربه شلاق محکوم خواهد شد.

ماده 81 - مجازات تخلف از ماده 63 در مواردی که افترا یا نشر اکاذیب باشد همان مجازات افترا یا نشر اکاذیب است و در غیر موارد فوق مجازات آن زندان حداکثر تا سه ماه خواهد بود.

ماده 82 - در اجرای صحیح اصل 99 قانون اساسی و حفظ بی طرفی کامل، ناظرین شورای نگهبان موظفند در طول مدت مسئولیت خود، بی طرفی کامل را حفظ نمایند و جانبداری ناظرین بهر طریقی از یکی از کاندیداها جرم محسوب میشود.

تبصره - مجازات تخلف از ماده فوق انفصال 6 ماه تا یک سال از خدمات دولتی و 6 ماه تا یک سال زندان خواهد بود.

ماده 83 - مجازات های این فصل به انواع مذکور منحصر نبوده و قاضی در هر مورد میتواند متخلف را به مجازات مذکور و یا هر مجازات متناسب دیگری که در قانون تعزیرات آمده است محکوم نماید.

فصل دهم (منسوخ 1400/11/10)- تشکیل و افتتاح مجلس شورای اسلامی

ماده 84 - فرمانداران و بخشداران مرکز حوزه انتخابیه موظفند پس از اعلام ستاد انتخابات کشور مبنی بر صدور اعتبارنامه منتخبین حداکثر ظرف 48 ساعت نسبت به صدور اعتبارنامه های نمایندگان مجلس شورای اسلامی حوزه انتخابیه اقدام و یک نسخه از آن را به منتخب یا نماینده وی که کتباً معرفی میشود و برای دریافت آن به فرمانداری یا بخشداری مرکز حوزه انتخابیه مراجعه نموده تحویل نمایند.

ماده 85 - پس از آنکه اعتبارنامه های دو سوم مجموع نمایندگان به دبیرخانه مجلس شورای اسلامی واصل شد اداره کل قوانین مجلس شورای اسلامی مراتب را به منظور فراهم نمودن مقدمات افتتاح مجلس شورای اسلامی باستحضار وزیر کشور میرساند.

ماده 86 - وزیر کشور پس از فراهم نمودن مقدمات افتتاح مجلس از نمایندگان منتخب دعوت مینماید تا در تهران حضور یابند. نمایندگان منتخب موظفند ظرف 5 روز از تاریخ دعوت وزیر کشور خود را به دبیرخانه مجلس شورای اسلامی معرفی نمایند.

ماده 87 - وزیر کشور موظف است در جلسه افتتاحیه مجلس شورای اسلامی گزارش انتخابات را به مجلس شورای اسلامی تقدیم نماید.

ماده 88 - آییننامه اجرایی این قانون را وزارت کشور تهیه و با تصویب هیات وزیران به اجرا میگذارد.

ماده 89 - از تاریخ تصویب این قانون کلیه قوانین مغایر لغو میگردد و قانون نظارت شورای نگهبان بر انتخابات مجلس، مصوب 1359/7/3 کمیسیون داخلی مجلس که به موجب ماده واحده مصوب 1361/3/5 مجلس تمدید شده، بقوت خود باقی است.

قانون فوق مشتمل بر هشتاد و نه ماده و پنجاه و یک تبصره در جلسه روز سه شنبه نهم اسفندماه یکهزار و سیصد و شصت و دو مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ 1362/12/10 به تایید شورای نگهبان رسیده است.

رئیس مجلس شورای اسلامی - اکبر هاشمی

ماده واحده (اصلاحی 1370/12/27)- استفاده از هرگونه پلاکارد (‌جز در محل ستاد انتخاباتی)، دیوارنویسی و کاروانهای تبلیغاتی و استفاده از بلندگوهای سیار در خارج از محیط سخنرانی و امثال اینها به استثناء عکس حداکثر در دو فرم و جزوه و تراکت با عکس و سخنرانی و پرسش و پاسخ از طرف نامزدهای انتخاباتی مجلس شورای اسلامی و ریاست جمهوری و شوراهای اسلامی و طرفداران آنان ممنوع می‌باشد. متخلفین از این قانون از سه تا سی روز زندان محکوم می گردند.

تبصره (اصلاحی 1370/12/27)- اعلام نظر شخصیتها در تایید کاندیداها به شرطی مجاز است که بدون ذکر عنوان و مسئولیت آنها باشد و مدرک کتبی مربوط به امضا آنان تسلیم هیات اجرایی انتخابات شده باشد.

ماده واحده (الحاقی 1370/12/21)- ممنوع بودن تبلیغات توسط صدا و سیما و جراید شامل پخش مستقیم مذاکرات مجلس شورای اسلامی و درج آن در جراید نمی شود.

دریافت فایل پی‌دی‌اف