ماده واحده - موافقتنامه حمل و نقل هوایی بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوری ارمنستان مشتمل بر یک مقدمه و هجده ماده و یک پیوست به شرح ضمیمه تصویب و اجازه مبادله اسناد آن داده میشود.
بسمالله الرحمن الرحیم
موافقتنامه حمل و نقل هوایی بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوری ارمنستان
مقدمه: دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوری ارمنستان با تمایل یکسان به انعقاد موافقتنامهای به منظور تاسیس و بهرهبرداری از سرویسهای هوایی منظم بین سرزمینهای خود و ماوراء این سرزمینها، نسبت به موارد ذیل موافقت نمودند:
ماده 1 - تعاریف
به جز درمواردی که فحوای عبارت معنی دیگری را ایجاب نماید، از لحاظ این موافقتنامه:
الف - اصطلاح «کنوانسیون» به کنوانسیون هواپیمایی کشوری بینالمللی که در تاریخ شانزدهم آذر ماه 1323 هجری شمسی برابر هفتم دسامبر1944 میلادی در شیکاگو برای امضا مفتوح گردید، اطلاق میشود و شامل هر الحاقیهای که به موجب ماده (90) کنوانسیون مزبور و هر اصلاحیه الحاقیه یا کنوانسیونی که به موجب مواد (90) و (94) آن تصویب شده است، تا جائی که این موارد برای هر دو طرف متعاهد نافذ باشد، خواهد بود.
ب - اصطلاح «مقامات هواپیمایی» در مورد جمهوری اسلامی ایران اطلاق میشود به «رئیس سازمان هواپیمایی کشوری» و هر شخص یا مقامی که مجاز به انجام وظایف فعلی آن سازمان یا وظایف مشابه آن باشد و در مورد دولت ارمنستان اطلاق میشود به رئیس اداره کل هواپیمایی و هر شخص یا مقامی که مجاز به انجام وظایف فعلی یا وظایف مشابه مقامات مذکور باشد.
پ - اصطلاح «شرکت هواپیمایی تعیین شده» اطلاق میشود به شرکت هواپیمایی که به موجب مفاد ماده (3) موافقتنامه حاضر تعیین شود و اجازه فعالیت یافته باشد.
ت - اصطلاح «ظرفیت» در مورد یک هواپیما اطلاق میشود به میزان بارگیری موثر آن هواپیما در یک مسیر یا قسمتی از مسیر و اصطلاح «ظرفیت» در مورد «سرویس توافق شده» اطلاق میشود به ظرفیت هواپیما در چنین سرویسی ضرب در دفعات پرواز هواپیمای مزبور طی زمان معین در تمام یا قسمتی از مسیر.
ث - اصطلاح «سرزمین» در مورد هر یک از طرفهای متعاهد به مناطق تحت حاکمیت آن طرف اطلاق میشود.
ج - اصطلاحات «سرویس هوایی»، «سرویس هوایی بینالمللی»، «شرکت هواپیمایی» و «توقف به منظورهای غیرحمل و نقل» به ترتیب دارای همانمعانی است که در ماده (96) کنوانسیون به آنها داده شده است.
چ - اصطلاح «نرخ» به قیمتی که باید برای حمل مسافر، بار همراه و غیرهمراه پرداخت گردد و شرایطی که به موجب آن قیمتها اعمال میگردد از جمله قیمتها و شرایط مقرر برای نمایندگی و سایر خدمات جنبی به استثنای دستمزدها و شرایط حمل پست اطلاق میشود.
بدیهی است که عناوین مواد موافقتنامه حاضر معانی هیچ یک از مقررات آن را به نحوی از انحاء محدود نمیکند یا توسعه نمیدهد.
ماده 2 - اعطاء حقوق
1 - هر طرف متعاهد حقوق مشخص شده در این موافقتنامه را جهت انجام سرویسهای هوایی بینالمللی منظم به وسیله شرکت هواپیمایی تعیین شده طرف متعاهد دیگر به شرح زیر به طرف متعاهد دیگر اعطاء مینماید:
الف - پرواز بدون فرود از فراز سرزمین طرف متعاهد دیگر،
ب - توقف در سرزمین مذکور به منظورهای غیرحمل و نقل، و
پ - توقف در سرزمین مذکور در نقاطی که برای آن مسیر در جدول مسیر پیوست موافقتنامه حاضر مشخص گردیده است به منظور سوار و پیاده کردن مسافر، بار و پست در حمل و نقل بینالمللی.
2 - استفاده از حقوق حمل و نقل در نقاط واسط و ماوراء مندرج در جدول مسیر پیوست این موافقتنامه مشروط به مذاکره و موافقت شرکتهای هواپیمایی تعیین شده طرفهای متعاهد و تصویب مقامات صلاحیتدار هواپیمایی آنها خواهد بود.
3 - هیچ یک از مفاد این موافقتنامه به نحوی تلقی نخواهد شد که شرکت هواپیمایی یک طرف متعاهد محق باشد در سرزمین طرف متعاهد دیگر درقبال مزد یا کرایه مسافر، بار و پست به مقصد نقطه دیگری در سرزمین طرف متعاهد دیگر حمل کند.
4 - در مناطق جنگی و یا تحت اشغال نظامی یا در مناطقی که بدین طریق تحت تاثیر قرار گرفتهاند، انجام این قبیل سرویسها منوط به تصویب مقامات ذیصلاح خواهد بود.
ماده 3 - تعیین و اجازه
1 - هر طرف متعاهد حق دارد یک یا چند شرکت هواپیمایی را برای انجام سرویسهای مورد توافق در مسیرهای مشخص شده تعیین و مراتب را کتباً به طرف متعاهد دیگر اعلام نماید.
2 - پس از دریافت اعلامیه تعیین، مقامات صلاحیتدار طرف متعاهد دیگر با رعایت مفاد بندهای (3) و (4) ماده حاضر به شرکت هواپیمایی تعیین شده بدون تاخیر اجازه مقتضی را اعطاء خواهند کرد.
3 - مقامات هواپیمایی یک طرف متعاهد میتوانند از شرکت هواپیمایی تعیین شده طرف متعاهد دیگر بخواهند که مقامات مزبور را قانع سازند شرایط مقرر در قوانین و مقرراتی را که معمولاً برای سرویسهای هوایی بینالمللی طبق مفاد کنوانسیون توسط مقامات مزبور اعمال میگردد دارا میباشند.
4 - هر طرف متعاهد حق دارد در هر مورد که طرف متعاهد مزبور قانع نشده باشد که مالکیت عمده و کنترل موثر شرکت هواپیمایی مربوط در دست اتباع طرف متعاهد مزبور است از اعطای اجازه بهرهبرداری موضوع بند (2) این ماده امتناع ورزد و یا هر شرطی را که برای اعمال حقوق مشخص شده در ماده (2) موافقتنامه حاضر توسط آن شرکت هواپیمایی تعیین شده لازم بداند وضع نماید.
5 - در هر زمان پس از آن که مفاد بندهای (1) و (2) این ماده به مرحله عمل درآمده باشد شرکت هواپیمایی که بدین نحو تعیین شده و اجازه کسب نموده میتواند بهرهبرداری از سرویسهای مورد توافق را آغاز کند مشروط بر آن که بهرهبرداری از این سرویسها مادامی که نرخی مطابق مفاد ماده (10) این موافقتنامه در مورد سرویسهای مزبور وضع و لازمالاجراء نگردیده، انجام نپذیرد.
ماده 4 - تعلیق و لغو
1 - هر طرف متعاهد حق دارد در موارد مشروح ذیل اجازه بهرهبرداری صادر شده را لغو یا استفاده از حقوق مندرج در ماده (2) این موافقتنامه را درمورد شرکت هواپیمایی تعیین شده طرف متعاهد دیگر معلق نماید یا هر شرطی را که ممکن است برای استفاده از این حقوق لازم باشد وضع نماید:
الف - در هر موردی که قانع نشده باشد مالکیت عمده و کنترل موثر آن شرکت هواپیمایی در دست طرف متعاهدی که شرکت مذکور را تعیین نموده یااتباع طرف متعاهد مزبور است.
ب - در موردی که شرکت هواپیمایی مذکور قوانین و یا مقررات طرف متعاهدی که این حقوق را اعطاء نموده است رعایت نکند.
پ - در موردی که شرکت هواپیمایی مذکور به هر نحوی از انحاء عملیات بهرهبرداری را مطابق مقررات موافقتنامه حاضر انجام ندهد.
2 - جز در مواردی که لغو یا تعلیق یا وضع شرایط مذکور در بند (1) این ماده به صورت فوری برای جلوگیری از نقض بیشتر قوانین و یا مقررات لازم باشد اعمال این حق فقط پس از مشورت با طرف متعاهد دیگر انجام خواهد گرفت.
ماده 5 - شمول قوانین و مقررات
1 - قوانین و مقررات یک طرف متعاهد که ناظر به ووود]ورود[ یا خروج هواپیماهائی که به امر هوانوردی بینالمللی اشتغال دارند یا ناظر به بهرهبرداری وهوانوردی چنین هواپیماهائی حین پرواز برفراز یا در داخل سرزمین طرف متعاهد مذکور میباشند نسبت به هواپیماهای شرکت هواپیمایی تعیین شده طرف متعاهد دیگر مجری خواهد بود.
2 - قوانین و مقررات یک طرف متعاهد که در سرزمین خود ناظر به ورود و خروج و اقامت موقت مسافران و کارکنان و بار یا پست از قبیل تشریفات ورود و خروج و مهاجرت است و همچنین مقررات گمرکی و بهداشتی در مورد مسافران و کارکنان و بار یا پست حمل شده توسط هواپیمای شرکتهواپیمایی تعیین شده طرف متعاهد دیگر در زمانی که در سرزمین مذکور باشد اعمال خواهد شد.
3 - هر طرف متعاهد نسخههائی از قوانین و مقررات مربوط مندرج در این ماده را بنابر تقاضا دراختیار طرف متعاهد دیگر خواهد گذاشت.
4 - شرکت هواپیمایی تعیین شده یک طرف متعاهد مجاز خواهد بود نمایندگی خود را در سرزمین طرف متعاهد دیگر دایر نماید. در صورت تعیین یک نمایندگی کل یا نمایندگی فروش کل این نماینده طبق قوانین و مقررات مربوط جاری هر یک از طرفهای متعاهد منصوب خواهد شد.
5 - انتقال درآمدهای حاصل شده توسط شرکتهای هواپیمایی تعیین شده طرفهای متعاهد طبق مقررات تسعیر ارزهای خارجی قابل اجرا در دو کشورصورت خواهد گرفت. طرفین همه امکانات خود را برای تسهیل در انتقال چنین درآمدهائی پس از کسر مخارج به کار خواهند گرفت.
ماده 6 - معافیت از حقوق گمرکی، سود بازرگانی و سایر عوارض
1 - هواپیماهای شرکت هواپیمایی تعیین شده طرف متعاهدی که سرویسهای بینالمللی را مورد بهرهبرداری قرار میدهد و مواد سوختی و روغنموتور و سایر مواد مصرفی فنی و وسایل یدکی و لوازم مورد نیاز جاری و خوار و بار موجود در هواپیماهای شرکت هواپیمایی یک طرف متعاهد که مجاز به استفاده از مسیرها و سرویسهای موضوع موافقتنامه حاضر میباشند به هنگام ورود یا خروج از سرزمین طرف متعاهد دیگر براساس عمل متقابل از پرداخت حقوق گمرکی، سود بازرگانی و هزینههای بازرسی و سایر عوارض یا هزینههای ملی معاف خواهند بود حتی اگر مواد مذکور زمانی مورد استفاده قرار گیرد یا به مصرف برسد که هواپیماهای مزبور بر فراز آن سرزمین در پرواز باشند.
2 - سوخت و روغن موتور و مواد مصرفی فنی و وسائل یدکی و لوازم مورد نیاز جاری و خواروبار وارد شده به سرزمین یک طرف متعاهد توسط طرف متعاهد دیگر یا اتباع آن که صرفاً به منظور استفاده در هواپیماهای طرف متعاهد اخیرالذکر میباشند بر اساس عمل متقابل از پرداخت حقوق گمرکی، سود بازرگانی و هزینههای بازرسی و سایر عوارض و هزینههای ملی معاف خواهند بود.
3 - سوخت و ورغن ]روغن[ موتور، سایر مواد مصرفی فنی و وسایل یدکی و لوازم مورد نیاز جاری و خواروبار در سرزمین یک طرف متعاهد بار هواپیماهای شرکت هواپیمایی طرف متعاهد دیگر میشوند و در سرویسهای بینالمللی مورد استفاده قرار میگیرند براساس عمل متقابل از پرداخت حقوق گمرکی و سود بازرگانی و مالیاتها و هزینههای بازرسی و سایر عوارض و هزینههای ملی معاف خواهد بود.
4 - لوازم جاری هوانوردی و همچنین مواد و لوازم نگاهداری شده در هواپیماهای شرکت هواپیمایی تعیین شده هر طرف متعاهد تنها با موافقت مقامات گمرکی سرزمین طرف متعاهد دیگر در آن سرزمین قابل تخلیه است. در این صورت میتوان این مواد را تا زمانی که طبق مقررات گمرکی مجدداً صادر شود و یا ترتیب دیگری در مورد آن داده شود تحت نظارت مقامات نامبرده قرار داد.
5 - مسافران، اثاثیه مسافر و باری که از سرزمین یک طرف متعاهد در عبور مستقیم میباشند و از حریمی که در فرودگاه آن طرف بدین منظور اختصاصیافته خارج نمیشوند، فقط مشمول کنترل سادهای خواهند بود. اثاثیه مسافر و باری که در عبور مستقیم است از حقوق گمرکی و سود بازرگانی سایر مالیاتهای مشابه معاف خواهد بود.
6 - اسناد رسمی حاوی نشانه رسمی شرکت هواپیمایی مانند برچسب چمدان، بلیط هواپیما، بارنامه، کارت اجازه ورود به هواپیما و جدول زمانبندی که به داخل سرزمین هر طرف متعاهد برای استفاده اختصاصی شرکت هواپیمایی تعیین شده طرف متعاهد دیگر وارد شده باشد از کلیه حقوق گمرکی و سود بازرگانی و یا مالیاتها براساس عمل متقابل معاف خواهد بود.
ماده 7 - هزینههای فرودگاهی
1 - هر یک از طرفهای متعاهد در سرزمین خود فرودگاه یا فرودگاهی را جهت استفاده شرکت هواپیمایی تعیین شده طرف متعاهد دیگر در مسیرمشخص شده تعیین خواهد کرد و تسهیلات ارتباطی، هوانوردی، هواشناسی و سایر خدماتی را که برای بهرهبرداری سرویسهای مورد توافق لازم است دراختیار شرکت هواپیمایی تعیین شده طرف متعاهد دیگر قرار خواهد داد.
2 - هر یک از طرفهای متعاهد میتواند در قبال استفاده هواپیماهای شرکت هواپیمایی تعیین شده طرف متعاهد دیگر از فرودگاهها و سایر تاسیسات آنهزینههای عادلانه و معقولی دریافت دارد، مشروط بر آن که میزان این هزینهها از آنچه شرکتهای حمل و نقل هوایی که در سرویسهای مشابه بینالمللیتردد میکنند و برای استفاده از چنین فرودگاهها و تاسیساتی میپردازند، تجاوز نکند.
ماده 8 - مقررات ظرفیت و تصویب برنامههای پرواز
1 - شرکتهای هواپیمایی تعیین شده دو طرف متعاهد از رفتار عادلانه و متساوی برخوردار خواهند بود تا بتوانند برای انجام سرویسهای مورد توافق درمسیرهای مشخص شده از فرصتهای متساوی بهرهمند باشند.
2 - در انجام سرویسهای مورد توافق، شرکتهای هواپیمایی تعیین شده هر طرف متعاهد منافع شرکت هواپیمایی طرف دیگر را منظور نظرخواهد داشت تا من غیر حق در سرویسهای طرف دیگر در تمامی یا قسمتی از همان مسیرها اثر نامطلوب ایجاد نشود.
3 - هدف اصلی سرویسهای مورد توافق که توسط شرکتهای هواپیمایی تعیین شده طرفهای متعاهد انجام میشود تامین ظرفیت کافی با ضریب بار مناسب برای رفع نیازمندیهای جاری و پیشبینی شده معقول حمل مسافر و بار و پست بین سرزمین طرف متعاهد تعیین کننده شرکت هواپیمایی وسرزمین طرف متعاهد دیگر است.
4 - با در نظر گرفتن اصول مندرج در بندهای (1)، (2) و (3) این ماده، شرکت هواپیمایی تعیین شده یک طرف متعاهد همچنین میتواند ظرفیتی را برای برآورده کردن نیازمندیهای حمل و نقل بین سرزمینهای کشورهای ثالث مندرج در جدول مسیرهای ضمیمه موافقتنامه حاضر و سرزمین طرفمتعاهد دیگر تامین نماید.
5 - ظرفیتی که عرضه میشود از جمله تعداد سرویسها و نوع هواپیمای مورد استفاده شرکتهای هواپیمایی تعیین شده طرفهای متعاهد در سرویسهای مورد توافق براساس توصیه شرکتهای هواپیمایی تعیین شده مورد موافقت مقامات هواپیمایی قرار خواهد گرفت. شرکتهای هواپیمایی تعیین شده چنین توصیهای را پس از شور لازم بین خود و رعایت اصول مندرج در بندهای (1)، (2) و (3) این ماده به عمل خواهند آورد.
6 - در صورت عدم توافق بین شرکتهای هواپیمایی تعیین شده طرفهای متعاهد، مسائل مشروح در بند (5) فوق از طریق توافق بین مقامات هواپیمایی دو طرف متعاهد حل و فصل خواهد گردید. تا زمانی که این توافق حاصل نگردیده، ظرفیت عرضه شده توسط شرکتهای هواپیمایی تعیین شده بدونتغییر باقی خواهد ماند.
7 - شرکت هواپیمایی تعیین شده هر طرف متعاهد، حداکثر سی روز قبل از شروع سرویسها در مسیرهای مشخص شده، برنامههای پرواز را به مقامات هواپیمایی طرف متعاهد دیگر برای تصویب تسلیم خواهد نمود. در مورد تغییرات بعدی نیز از همین قرار عمل خواهد شد. این محدودیت زمانی رامیتوان در موارد خاص با تصویب مقامات نامبرده کاهش داد.
ماده 9 - شناسائی گواهینامهها و پروانهها
گواهینامههای قابلیت پرواز و گواهینامههای صلاحیت و پروانههائی که توسط یک طرف متعاهد صادر شده یا اعتبار یافته و هنوز به قوت خود باقی باشد، توسط طرف متعاهد دیگر برای بهرهبرداری از مسیرها و سرویسهای موضوع این موافقتنامه معتبر شناخته خواهد شد، مشروط بر این که شرایط صدور یا اعتبار این گواهینامهها و پروانهها مساوی یا بیش از حداقل استانداردهائی باشد که به موجب کنوانسیون وضع شده یا خواهد شد. در هر حالهر طرف متعاهد این حق را برای خود محفوظ میدارد که در مورد پرواز از فراز سرزمین خود از شناسائی گواهینامههای صلاحیت و پروانههائی که جهت اتباع آن توسط طرف متعاهد دیگر یا هر دولت دیگری صادر شده یا اعتبار یافته خودداری نماید.
ماده 10 - نرخهای حمل و نقل هوایی
1 - نرخهای مورد اجرا توسط شرکتهای هواپیمایی طرفهای متعاهد در سرویسهای مورد توافق در سطح معقولی خواهد بود که با توجه به کلیه عوامل مربوط از جمله هزینه بهرهبرداری و سود معقول و خصوصیات سرویس و نرخهای شرکتهای هواپیمایی دیگر که در تمام یا قسمتی از همان مسیرهاسرویسهای منظم انجام میدهند وضع میگردد.
2 - نرخهای موضوع بند (1) این ماده براساس قواعد ذیل تعیین میگردد:
الف - هرگاه شرکتهای هواپیمایی تعیین شده دو طرف متعاهد عضو یک اتحادیه بینالمللی شرکتهای هواپیمایی با مکانیسم تعیین نرخ باشند و یکقطعنامه نرخ ناظر بر سرویسهای مورد توافق از قبل وجود داشته باشد، نرخها براساس این قطعنامه بین شرکتهای هواپیمایی تعیین شده طرفهای متعاهد توافق خواهد شد.
ب - هرگاه قطعنامهای درباره نرخ ناظر بر سرویسهای مورد توافق وجود نداشته باشد یا یک یا هیچ یک از شرکتهای هواپیمایی تعیین شده طرفهایمتعاهد عضو اتحادیه شرکتهای موضوع بند (الف) فوق نباشد، شرکتهای هواپیمایی تعیین شده طرفهای متعاهد در مورد نرخهائی که برای سرویسهای مورد توافق اعمال میگردد بین خود توافق خواهند نمود.
پ - نرخهائی که بدین ترتیب مورد توافق قرار میگیرد لااقل سی روز قبل از تاریخ پیشنهادی اجراء برای تصویب به مقامات هواپیمایی طرفهای متعاهد تسلیم خواهد گردید. این محدودیت زمانی به شرط موافقت مقامات مذکور قابل کاهش است.
ت - در صورتی که شرکتهای هواپیمایی تعیین شده طرفهای متعاهد نتوانند درباره نرخهای قابل اجرا به توافق برسند یا در صورتی که یک طرف متعاهدشرکت هواپیمایی خود را به منظور انجام سرویسهای مورد توافق تعیین ننموده باشد و یا چنانچه در فاصله پانزده روز اول از دوره سی روزه موضوع جزء (پ) این ماده، مقامات هواپیمایی یک طرف متعاهد عدم رضایت خود را از هر یک از نرخهای توافق شده بین شرکتهای هواپیمایی طرفهای متعاهد طبق بندهای (الف) و (ب) این ماده به مقامات هواپیمایی طرف متعاهد دیگر اعلام دارد، مقامات هواپیمایی طرفهای متعاهد اهتمام خواهند نمود درمورد نرخهای مناسب به توافق برسند. به طور کلی هیچ نرخی قبل از تصویب مقامات هواپیمایی طرفهای متعاهد به موارد اجراء گذارده نخواهد شد. باوجود این در صورتی که ظرف مدت پانزده روز یاد شده، هیچ کدام از مقامات هواپیمایی طرفهای متعاهد عدم رضایت خود را نسبت به نرخهای توافقشده بین شرکتهای هواپیمایی تعیین شده اعلام ندارند، نرخهای مزبور تصویب شده تلقی خواهد شد.
3 - نرخهای تعیین شده به موجب مفاد این ماده تا زمانی که نرخهای جدید تعیین نشده باشد، به قوت خود باقی خواهد ماند.
ماده 11 - امنیت هوانوردی
1 - طرفهای متعاهد در راستای حقوق و تعهدات خود به موجب حقوق بینالملل تاکید مینمایند که تعهد آنان در قبال یکدیگر برای حفظ امنیتهواپیمایی کشوری در برابر اعمال مداخله غیرقانونی جزء لاینفکی از این موافقتنامه را تشکیل میدهد.
طرفهای متعاهد بدون تحدید کلیت حقوق و تعهدات خود به موجب حقوق بینالملل، به ویژه مطابق با مفاد کنوانسیون راجع به جرائم و برخی اعمالارتکابی دیگر در هواپیما امضا شده در توکیو به تاریخ 1342/6/23 هجری شمسی مطابق با 14 سپتامبر 1963 میلادی کنوانسیون راجع به جلوگیریاز تصرف غیرقانونی هواپیما امضا شده در لاهه به تاریخ 1349/9/25 هجری شمسی مطابق با 16 دسامبر 1970 میلادی و کنوانسیون راجع به جلوگیری از اعمال غیرقانونی علیه امنیت هواپیمایی کشوری امضا شده در مونترال به تاریخ 1350/7/1 هجری شمسی مطابق با 23 سپتامبر 1971میلادی عمل خواهند کرد.
2 - طرفهای متعاهد کلیه مساعدتهای لازم را جهت جلوگیری از تصرف غیرقانونی هواپیماهای کشوری و سایر اعمال غیرقانونی علیه امنیت اینهواپیماها، مسافران و خدمه آنها، فرودگاهها و تاسیسات هوانوردی و هر نوع تهدید دیگر علیه امنیت هواپیمایی کشوری را بنا بر تقاضا در مورد یکدیگر به عمل خواهند آورد.
3 - طرفهای متعاهد باید در روابط دوجانبه خود طبق مقررات امنیت هوانوردی تعیین شده از سوی سازمان بینالمللی هواپیمایی کشوری را که به عنوان ضمائم کنوانسیون هواپیمایی کشوری بینالمللی شناخته شدهاند تا حدودی که مقررات امنیتی در مورد طرفین قابل اجراست عمل نمایند. آنها میباید از گردانندگان هواپیماهائی که محل ثبت آن هواپیماها یا محل اصلی کار و یا اقامت دائم آنها در سرزمین طرفین میباشد و نیز گردانندگان فرودگاههای واقع در سرزمینهای خود بخواهند که طبق مقررات امنیت هوانوردی مزبور عمل نمایند.
4 - هر طرف متعاهد موافقت دارد که میتوان از این گردانندگان هواپیماها درخواست نمود تا مقررات امنیت هوانوردی مورد اشاره در بند (3) فوق را که طرف متعاهد دیگر از لحاظ ورود به سرزمین خود، خروج از آن یا در مدت توقف در آنجا مقرر کرده رعایت کنند. هر طرف متعاهد باید اطمینان حاصل کند که در سرزمین او اقدامات کافی برای حفاظت از هواپیماها و بازرسی مسافران، خدمه، لوازم همراه مسافر، اثاثیه مسافر، بار و خوار و بار هواپیما قبل و در زمان سوار شدن مسافران یا بارگیری به نحو موثر معمول میشود.
هر طرف متعاهد همچنین باید با هر درخواست طرف متعاهد دیگر برای انجام اقدامات امنیتی ویژه معقول جهت مقابله با یک تهدید خاص برخورد مثبت داشته باشد.
5 - هرگاه هواپیماهای کشوری به طور غیرقانونی تصرف شود و یا اعمال غیرقانونی دیگری علیه امنیت این هواپیماها، مسافران و خدمه آنها،فرودگاهها یا تاسیسات هوانوردی صورت پذیرد، و یا تهدیدی در این مورد انجام گیرد، طرفهای متعاهد باید از طریق تسهیل ارتباطات و اتخاذ تدابیرمناسب دیگر به منظور ختم سریع و بیخطر حادثه و یا خنثی کردن تهدید مزبور به یکدیگر یاری رسانند.
ماده 12 - تسلیم آمار
مقامات هواپیمایی هر طرف متعاهد اطلاعات و آمار مربوط به حمل و نقل انجام شده در سرویسهای مورد توافق توسط شرکت هواپیمایی تعیین شده خود را به سرزمین طرف متعاهد دیگر یا از آن سرزمین را، که معمولاً توسط شرکت هواپیمایی تعیین شده برای مقامات هواپیمایی ملی خود تهیه و بهآنها ارائه میگردد بنابر تقاضا دراختیار مقامات هواپیمایی طرف متعاهد دیگر قرار خواهد داد. کلیه اطلاعات اضافی آماری حمل و نقل مورد درخواست مقامات هواپیمایی یک طرف متعاهد از مقامات هواپیمایی طرف متعاهد دیگر در صورت تقاضا مورد شور و توافق بین دو طرف متعاهد قرار خواهدگرفت.
ماده 13 - مشاوره، تغییر و اصلاح
1 - طرفهای متعاهد جهت حسن اجرای این موافقتنامه از طریق مقامات هواپیمایی خود با یکدیگر همکاری لازم معمول خواهند داشت، و به اینمنظور مقامات هواپیمایی یک طرف متعاهد میتوانند در هر زمان از مقامات هواپیمایی طرف متعاهد دیگر تقاضای مشاوره کنند.
2 - مشاوره مورد تقاضای مقامات هواپیمایی هر طرف متعاهد ظرف شصت روز از تاریخ دریافت تقاضا آغاز خواهد شد.
3 - هر یک از طرفهای متعاهد میتواند در هر زمان که لازم بداند خواستار تغییر یا اصلاح مفاد این موافقتنامه شود و در این صورت طرفهای متعاهد بایدظرف شصت روز از تاریخ دریافت تقاضای مذاکره توسط طرف متعاهد دیگر در این خصوص به مذاکره بپردازند.
4 - هرگونه تغییر یا اصلاح این موافقتنامه با رعایت مفاد ماده (18) این موافقتنامه، به مورد اجرا نهاده خواهد شد.
5 - علیرغم مفاد بند (4) اصلاحات جدول مسیر پیوست این موافقتنامه میتواند، به طور مستقیم بین مقامات هواپیمایی طرفهای متعاهد مورد توافق قرار گیرد. این اصلاحات با مبادله یادداشت از طریق دیپلماتیک لازمالاجراء خواهد گردید.
ماده 14 - حل اختلاف
1 - هرگاه در مورد تفسیر یا اجرای این موافقتنامه و پیوست (پیوستهای) آن بین طرفهای متعاهد اختلافی بروز نماید، طرفهای متعاهد در مرحله نخست اهتمام خواهند کرد که اختلاف را از طریق مذاکره حل و فصل نمایند.
2 - هرگاه طرفهای متعاهد نتوانند اختلاف را از طریق مذاکره حل و فصل کنند، میتوانند با توافق موضوع را جهت کسب نظر مشورتی به هر شخص یاهیاتی ارجاع کنند.
3 - چنانچه طرفهای متعاهد به موجب بندهای (1) و (2) فوق در مورد حل اختلاف به نتیجه نرسند هریک از طرفهای متعاهد میتواند با رعایت قوانین و مقررات مربوط خود، ضمن ارسال اطلاعیهای برای هر طرف متعاهد دیگر موضوع را به یک هیات داوری سه نفره مرکب از دو داور منتخب طرفهای متعاهد و یک سرداور ارجاع نماید.
در صورت ارجاع امر به داوری، هر یک از طرفهای متعاهد ظرف مدت شصت روز از تاریخ دریافت اطلاعیه ارجاع اختلاف به داوری، نسبت به معرفی یک داور اقدام میکند و داوران منتخب طرفهای متعاهد ظرف مدت شصت روز از تاریخ آخرین انتخاب، سرداور را تعیین خواهند کرد. چنانچه هر یکاز طرفهای متعاهد ظرف مدت مقرر داور خود را تعیین نکند و یا داوران منتخب ظرف مدت مذکور، در مورد انتخاب سرداور به توافق نرسند، هر یک ازطرفهای متعاهد میتواند از رئیس شورای سازمان بینالمللی هواپیمایی کشوری بخواهد که حسب مورد داور طرف ممتنع یا سرداور را تعیین نماید. سرداور باید در هر صورت تابعیت کشوری را دارا باشد که در زمان انتخاب با طرفهای متعاهد روابط دیپلماتیک دارد.
4 - درمواردی که سرداور باید توسط رئیس شورای سازمان بینالمللی هواپیمایی کشوری تعیین شود چنانچه رئیس شورای سازمان بینالمللیهواپیمایی کشوری از انجام وظیفه معذور یا تبعه یکی از طرفهای متعاهد باشد، انتصاب توسط معاون رئیس انجام خواهد شد، و چنانچه معاون رئیس نیز از انجام وظیفه مذکور معذور یا تبعه یکی از طرفهای متعاهد باشد، این انتصاب توسط عضو ارشد شورا که تابعیت هیچ یک از طرفهای متعاهد را نداشته باشد، انجام خواهد شد.
5 - هیات داوری با توجه به سایر مواردی که طرفهای متعاهد توافق نمودهاند آیین و محل داوری را تعیین خواهد نمود.
6 - تصمیمات هیات داوری برای طرفهای متعاهد لازمالاتباع است.
7 - مخارج هیات داوری، شامل هزینهها و دستمزدهای داوران به نسبت مساوی توسط طرفهای متعاهد پرداخت خواهد گردید. هرگونه مخارجی که توسط شورای سازمان بینالمللی هواپیمایی کشوری در خصوص نصب سرداور و یا داور طرف ممتنع به شرح مندرج در بند (3) این ماده به وجود آید به عنوان بخشی از هزینههای داوری محسوب خواهد گردید.
ماده 15 - فسخ
هر طرف متعاهد میتواند در هر زمان قصد خود را مبنی بر فسخ این موافقتنامه طی اطلاعیه ای کتبی به طرف متعاهد دیگر اعلام نماید. این اعلام همزمان به اطلاع سازمان بینالمللی هواپیمایی کشوری خواهد رسید.
در این صورت موافقتنامه دوازده ماه پس از دریافت اعلام فسخ توسط طرف متعاهد دیگر فسخ خواهد شد، مگر آن که اعلام فسخ قبل از انقضای این مدت با تراضی طرفین پس گرفته شود. در صورت عدم اعلام وصول از سوی طرف متعاهد دیگر، اعلام فسخ چهارده روز پس از وصول آن به سازمان بینالمللی هواپیمایی کشوری دریافت شده تلقی خواهد شد.
ماده 16 - مطابقت با کنوانسیونها و موافقتنامههای چندجانبه
چنانچه موافقتنامه یا کنوانسیون کلی چند جانبه حمل و نقل هوایی در مورد هر دو طرف متعاهد لازمالاجراء گردد، این موافقتنامه و ضمیمه (ضمائم) آن به نحوی اصلاح خواهد شد تا با مقررات کنوانسیون یا موافقتنامه مزبور تطبیق نماید.
ماده 17 - ثبت
این موافقتنامه و ضمیمه (ضمائم) آن و کلیه اصلاحات آن نزد سازمان بینالمللی هواپیمایی کشوری به ثبت خواهد رسید.
ماده 18 - لازمالاجراء شدن
این موافقتنامه از تاریخ آخرین اطلاعیه هر طرف متعاهد به طرف متعاهد دیگر مبنی بر این که اقدامات لازم را طبق قوانین و مقررات خود برایلازمالاجراء شدن این موافقتنامه به عمل آورده، به مورد اجراء گذارده خواهد شد.
با تایید مفاد این موافقتنامه، نمایندگان تامالاختیار امضا کننده زیر که از طرف دولتهای متبوع خود مجاز میباشند این موافقتنامه را در یک مقدمه، هجده ماده و یک پیوست امضا نمودند.
این موافقتنامه در تهران در تاریخ 1379/11/4 هجری شمسی برابر با 2001/1/23 میلادی در دو نسخه اصلی به زبانهای فارسی، ارمنی و انگلیسی که هر سه متن دارای اعتبار یکسان میباشد، تنظیم گردید. در صورت اختلاف در متون، متن انگلیسی ملاک خواهد بود.
ازطرف دولت جمهوری اسلامی ایران
از طرف دولت جمهوری ارمنستان
پیوست جدول مسیر
1 - مسیرهائی که ممکن است توسط شرکتهای هواپیمایی تعیین شده جمهوری اسلامی ایران مورد بهرهبرداری قرار گیرد.
| نقاط مبدا | نقاط واسط | نقاط مقصد | نقاط ماوراء |
| تهران تبریز اصفهان | در آینده مشخص خواهدشد | در آینده مشخص خواهدشد |
| نقاط مبدا | نقاط واسط | نقاط مقصد | نقاط ماوراء |
| ایروان جمیری استپنوان | در آینده مشخص خواهدشد | تهران تبریز اصفهان | در آینده مشخص خواهدشد |
قانون فوق مشتمل بر ماده واحده منضم به متن موافقتنامه شامل مقدمه و هیجده ماده و یک پیوست در جلسه علنی روز چهارشنبه مورخ چهارم مهرماه یکهزار و سیصد و هشتاد مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ 1380/7/25 به تایید شورای نگهبان رسیده است.
رئیس مجلس شورای اسلامی - مهدی کروبی