تکمیل آرای شورای عالی فرهنگ در خصوص تالیف کتابهای ابتدایی

مصوب 1328/09/12 شورای عالی فرهنگ

در تعقیب تصمیم جلسه قبل پیشنهاد شماره 499-1328/9/12 اداره کل نگارش متضمن نتیجه مطالعات شورای عالی نگارش و هنرهای زیبا در خصوص تالیف کتابهای ابتدایی در جلسه 711 مورخ 12 / 9/ 1328 مطرح گردید و پس از مذاکرات پیشنهادهای شورای عالی نگارش در تکمیل آرا شورای عالی فرهنگ که در این مورد قبلاً صادر شده به شرح ذیل تصویب شد:

1- کتابهای چهار کلاس ابتدایی در تمام کشور یکسان و متحدالشکل خواهد بود به عبارت اخری یک کتاب اول و یک کتاب دوم و یک کتاب سوم و یک کتاب چهارم در هر سال تحصیلی در تمام مدارس کشور تدریس می‌شود.

2- برای آنکه کتابهایی که تهیه می‌شود به تدریج کاملتر و سهلتر شود و از طرف دیگر حسن ابتکار عموم علاقه مندان به تالیف کتابهای ابتدایی تحریک و همچنین نظریات اصلاحی صاحب نظران مورد توجه واقع گردد کمیسیونی به طور دائم در وزارت فرهنگ تشکیل می‌شود روس وظایف این کمیسیون آن خواهد بود که اولاً خود کمیسیون راساً در هر سال تحصیلی کتابها را مورد مطالعه دقیق قرار داده و عنداللزوم از نظریات اصلاحی آموزگاران اطلاع حاصل نماید و مخصوصاً از کسانی که صلاحیت اظهارنظر در اصلاح کتب دارند دعوت به عمل آورده و به نقایص کتابهای ابتدایی توجه نموده آنها را اصلاح و در 15 اسفند ماه هر سال برای چاپ در سال بعد آماده نمایند. ثانیاً به وسیله اعلان و انتشار در جرائد از کلیه کسانی که علاقه مند به اصلاح و تکمیل کتابها می‌شوند دعوت شود که هر کدام مایل باشند نظریات اصلاحی خود را به کمیسیون مزبور خواهند داد و حتی اگر کتاب دیگر را تالیف و به جای یکی از کتب موجود پیشنهاد نمایند این پیشنهاد و همچنین پیشنهادهای اصلاحی مطالعه و در این قسمت نظریه خود را به شورای عالی فرهنگ گزارش دهند تا به تدریج رفع نقایص کتابها به عمل آمده و مطالعاتی که در بهبود وضع تعلیم و تربیت ممکن است به عمل آورد، ضمن کتابها پیش بینی گردد. و هر کتاب با نظر اصلاحی که مورد تصویب کمیسیون نظارت و شورای عالی فرهنگ واقع گردد مولف آن مورد تشویق واقع شده و ممکن است باخذ جایزه نایل گردد بدیهی است در انتخاب چنین کمیسیونی باید در نظر گرفته که این اشخاص داعیه تالیف کتابهای دبستانی را نداشته باشند تا بتوانند بدون هیچ گونه نظری در باب پیشنهادهای اصلاحی اظهارنظر نمایند.

3- برای هر یک از کتابهای چهارگانه ابتدایی فقط یک جلد کتاب مطابق برنامه مصوب تدوین خواهد شد (سوای تعلیمات دینی که دارای کتاب جداگانه خواهد بود)، مطالب مربوط به موارد برنامه باید ضمن دروس طوری تلفیق شود که دانش آموزان اطلاعات عملی را که در حدود برنامه لازم است کسب نماید، در کتاب به نحوی که معلمین متخصص کتاب تعلیم و تربیت مقتضی بدانند گنجانیده شود فقط درباره کتاب چهارم ابتدایی که آخرین سال دوره ابتدایی است ممکن است مطالب فارسی، ریاضی، تاریخ و جغرافیا و علم الاشیاء در فصول جداگانه تهیه شود ولی در هر حال در یک مجله بیشتر نباشد.

4- نظریه اینکه کتابها با اصلاحی که در برنامه به عمل آمده است و بعلاه کتابهای موجود که از چند سال قبل تالیف شده محتاج به تغییر و اصلاح می‌باشد شایسته است وزارت فرهنگ هر چه زودتر نسبت به تالیف کتابها اقدام نماید. ضمناً پس از انتشار این کتابها عموم را مطلع نمایند تا اگر پیشنهاد اصلاحی دارند و یا آنکه کتاب را تالیف و به جای یکی از کتابها پیشنهاد نمایند.
به کمیسیون مربوط احاله گردد تا برای سال بعد تصمیم لازم درباره آن اتخاذ گردد برای ایجاد هما هنگی بین مطالب و مواد برنامه دروس در کلاسهای مختلف لازم است که مولف یا مولفان هر یک از مواد در کلاسهای ابتدایی کلی باشد به عباره اخری مطالب فارسی تمام کلاسهای ابتدایی تحت نظر یک نفر یا یک هیات تالیف تهیه شود برای هر یک از مواد برنامه نیز با یک نفر شخص صلاحیت­دار و یا اگر هیئتی تعیین شود بیش از سه نفر نباشد که این شخص یا این هیات مطالب تمام کتابها را در آن رشته تهیه نماید بعد از تهیه مطالب تلفیق و تالیف تحت نظر هیات نظارت تالیف کتابهای ابتدایی انجام خواهد شد.

5- تصمیماتی که فوقاً راجع بچگونگی تالیف کتاب ذکر شد مربوط به کتابهای کلاسهای دوم و سوم و چهارم خواهد بود. در خصوص کتاب اول از لحاظ آنکه تفصیل مواد دروس در آن مورد نظر نیست و تعلیم الفبا و خواندن و نوشتن مورد توجه و هدف اصلی است و این امر در تخصص عده محدود و معین ممکن است باشد بنابراین در نظر گرفته شد که کتاب اول ابتدایی رسمی در وزارت فرهنگ و نیز کتاب اول فارسی تالیف آقای نیساری مبنای رسیدگی هیات نظارت واقع گردد و بین این دو یکی را به صورت فعلی یا با اصلاحات لازم بپذیرند و ضمناً به وسیله اعلان به کلیه کسانی که داوطلب تهیه کتاب اول ابتدایی می‌باشند برسانند که تا 15 اسفند اگر کتابی تهیه می کند به کمیسیون نظارت کتابهای درسی برای رسیدگی و مطالعه ارسال دارند.
بدهی است اگر کتابی بهتر از کتاب موجود عرضه گردید ممکن است قائم مقام این کتابها شود و برای سال آینده در مدارس معمول گردد.

6- برای راهنماییهای لازم راجع به چگونگی تدریس الفبا همچنین مواد مختلف دروس کتاب معلم نیز تهیه خواهد شد این کتاب برای کلاس اول جداگانه و برای سه کلاس دیگر در یک مجله تهیه می‌شود تا آنکه برای آموزگاران مخصوصاً آنان که در نقاط دور دست باشند کمک و راهنما باشد.