تاریخ نظریه: 1398/11/06
شماره نظریه: 7/98/1235
شماره پرونده: ح 5321-291-89
استعلام:
الف - در صورتی که طرح هادی در روستا اجرا گردد آیا اجرای طرح هادی مشمول لایحه قانون نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامه های عمومی و عمرانی و نظامی دولت مصوب 1358 میگردد یا خیر؟ برفرض شمول آیا اجرای قهری طرح هادی بدون رضایت مالکین امکان دارد یا خیر؟
ب- در صورت وقوع اراضی در طرح هادی دعوی مطالبه بهای عادله ملک قابل استماع است یا خیر؟
ج-دعوی مطالبه بهای عادله میبایست به طرفیت بنیاد مسکن طرح گردد یا دهیاری روستا.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
الف- چنانچه منظور صرف اعلام طرح هادی شهر یا روستا باشد، این امر به معنی تملک اراضی و املاک نمیباشد و ارتباطی به لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامههای عمومی، عمرانی و نظامی دولت مصوب 1358 شورای انقلاب در مورد سوال ندارد؛ اما در صورتی که دستگاههای اجرایی در شهرها و روستا بخواهند در اجرای طرح، قسمتهایی از مورد طرح را که به اشخاص حقیقی و حقوقی تعلق دارد، اجرا کند، مانند اینکه در شهر، مرکز آموزشی و یا در روستا مدرسه ایجاد کنند، که در این صورت باید وفق مقررات لایحه قانونی فوقالذکر نسبت به تملک ملک مورد نظر اقدام کنند.
ب- با توجه به اینکه صرف تصویب طرح هادی، طرح تملکی محسوب نمیشود، دعوای مطالبه بهای عادله موضوعاً منتفی است و رضایت مالک شرط نیست.
ج- با توجه به پاسخ بند «ب» پاسخ به این سوال منتفی است. بدیهی است چنانچه طرح تملک وجود داشته باشد، طرح دعوی به طرفیت دستگاه اجرایی ذیربط صورت میپذیرد.