صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1402/07/04
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر شیراز
موضوع
بررسی وضعیت ضمانت شخص ثالث از دین بایع نسبت به استرداد ثمن در اثر اقاله
پرسش
در قراردادی شرط شده که طرفین میتوانند ظرف سه ماه، عقد بیع را اقاله نمایند. شخص ثالث، از دین بایع نسبت به استرداد ثمن در اثر اقاله قبل از وقوع اقاله ضمانت مینماید. آیا چنین ضمانتی صحیح است؟ دادخواست اعلام بطلان ضمانت باید با چه تصمیمی از جانب دادگاه مواجه شود؟
نظر هیات عالی
با توجه به ماده 696 قانون مدنی و نظر به اینکه آثار فسخ و اقاله از این باب مشابه میباشد لذا امکان ضمانت وجود دارد و عقد ضمان صحیح است. نتیجتاً دعوی بطلان عقد ضمان محکوم به بیحقی میباشد.
نظر اکثریت
مطابق ماده 696 قانون مدنی: «هر دینی را ممکن است ضمانت نمود، اگرچه شرط فسخی در آن موجود باشد.» پس از بیع و قبل از اقاله نمیتوان دین محتمل ناشی از اقاله را ضمانت کرد، زیرا سبب آن دین که اقاله است هنوز موجود نشده است. بر خلاف ماده 696 قانون مدنی که سبب دین یعنی عقد بیع به وجود آمده است؛ بنابراین چنین ضمانتی صحیح نیست و باطل است.
نظر اقلیت
مطابق ماده 696 قانون مدنی که هر دینی را میتوان ضمانت نمود، اگرچه شرط فسخی در آن وجود داشته باشد. در اینجا نیز سبب اقاله که عقد بیع است به وجود آمده است؛ بنابراین در فرض سوال ضمانت از استرداد ثمن در اثر اقاله قبل از وقوع اقاله صحیح است و دلیلی مبنی بر بطلان آن وجود ندارد.