حکم به ابطال گذرنامه و ممنوع الخروجی در فرض صدور حکم به اعدام محکوم علیه

تاریخ دادنامه قطعی: 1394/11/26
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: در صورت صدور حکم به اعدام محکوم علیه در جرایم مربوط به مواد مخدر، حکم به ابطال گذرنامه و ممنوع الخروج نمودن وی فاقد اثر و توجیه قانونی است.

حسب مفاد گزارش اولیه در تاریخ 1393/02/22 در بازرسی از یک دستگاه خودروی زانتیا به شماره انتظامی... به رانندگی س.م. مقدار 4/370 کیلوگرم مواد مخدر از نوع شیشه از داخل صندلی عقب خودرو که به طرز ماهرانه ای جاسازی شده بود کشف و ضبط می‌گردد (ص 2 ) صورتجلسه تحویل و آزمایش نوع مواد مخدر مکشوفه به انبار اخذ و به موجب آن نوع مواد مخدر شیشه و مقدار آن چهار کیلو و سیصد و هیجده گرم سی سانتی گرم اعلام گردیده است (ص 3 ) متهمه در تحقیقات مقدماتی به اتهام انتسابی اقرار می نمایند (ص) پرونده به دادسرا ارسال می‌گردد و در نزد بازپرس پرونده بیان نموده‌اند (مواد مخدر مکشوفه را شخصی به نام ع. به آن داده تا در لنگرود به ک. تحویل دهم....) (ص 13 ) در راستای اقاریر مشارالیها مامورین نسبت به دستگیری ع. اقدام و در تحقیقات صورت گرفته نامبرده اظهارات متهمه را تکذیب نموده و منکر بزه انتسابی شده اند (ص 37 - 36 ) در مواجهه حضوری انجام شده بین م. م. و ع. متهمه مجددا ادعای اولیه خود را تکرار می نمایند و اعلام داشته اند (مواد مخدر را از ع.، همین شخصی که در شعبه است تحویل گرفتم. خودش در صندوق ماشین گذاشت به من گفت ساک لباس است و نگفت مواد مخدر است ماشین من دست او بود قرار شد در تعمیرگاه درست کند بعد از اینکه ماشین را به من داد من به لنگرود آمدم نمی دانستم مواد داخل ماشین است اتهام را قبول ندارم در بازپرسی در حال خودم نبودم حرفهایی که زده ام را قبول ندارم) ع. نیز اظهار داشته (من هیچ موادی داخل ماشین او نگذاشتم خانم م. ماشین به من نداده اصلا رانندگی بلد نیستم تمامی اظهارات وی کذب است) (ص 55 - 54 ) سپس پرونده با صدور قرار مجرمیت مریم م. و کیفرخواست پرونده به دادگاه ارسال می‌گردد توضیحا اینکه در بازپرسی در مورد اتهام ع.پ. نیز قرار منع تعقیب صادر می‌گردد (ص 61 - 57 ) بدوا در تاریخ 1393/04/14 دادگاه از چهار نفر مامورین کاشف، در مورد چگونگی دستگیری و کشف مواد از متهمه به طور مشروح تحقیقاتی صورت می‌گیرد و صورتجلسات تنظیمی ضمیمه سابقه گردیده است (ص 79 - 72 ) جلسه دادرسی در تاریخ 1394/04/30 با حضور متهمه و وکیل ایشان و نماینده آقای دادستان تشکیل و س.م. م. در مقام دفاع از خود بیان نموده‌اند (من از وجود این مواد در اتومبیلم بی خبر بودم حتی گوشی موبایل هم همراهم نبود ماشین را دادم به ع. چون رانندگی بلد نبود ماشین را برد دوستش درست کند بیاورد این آقا رفت و آمد خانوادگی داشت با من یکی دو بار آمد خواستگاری دخترم من قبول نکردم) (ص 134 - 133 ) دادگاه پس از استماع اظهارات و مدافعات متهمه و وکیل ایشان به شرح رای شماره --- مورخ 1393/05/04 خانم س.م. فاقد سابقه کیفری در اتهام حمل چهار کیلو و سیصد و هیجده گرم و سی سانتی گرم شیشه به استناد بند 6 مواد 8 و 17 و 32 و 30 قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر به مجازات اعدام و ابطال گذرنامه و ممنوع الخروج شدن از خاک جمهوری اسلامی --‌- به مدت پنج سال از تاریخ قطعیت حکم و هچنین ضبط اتومبیل زانتیا به شماره انتظامی... در حق دولت محکوم می‌نماید (ص 137 - 135 ) توضیحا نتیجه آزمایش مواد مخدر مکشوفه نیز واصل و ضم سابقه گردیده است.پرونده در اجرای ماده 32 قانون مبارزه با مواد مخدر به دیوانعالی کشور ارسال می‌گردد که به موجب رای شماره --- مورخ 1393/12/13 ریاست محترم دیوان عالی کشور به لحاظ نقص تحقیقات رای صادره نقض و پرونده به شعبه بدوی اعاده می‌گردد. شعبه مرجوع الیه بدوی پس از یک سری تحقیقات در راستای ایرادات اعلام شده در رای ریاست محترم دیوانعالی کشور سرانجام در تاریخ 1394/06/04 دادگاه با حضور متهمه و وکیل ایشان و بدون حضور آقای دادستان با نماینده ایشان تشکیل جلسه داده و متهمه در مقام دفاع از خود بیان نموده‌اند (اولا جرم را قبول ندارم... از اعتماد و سادگی من سوء استفاده شده نمی دانم باید از خودم چطوری دفاع کنم آقای ع. چندین سال در خانه من رفت و آمد داشته است مواد مال من نیست قبول ندرام) (ص 258 - 254 ) دادگاه به شرح رای شماره --- مورخ 1394/06/09 م. م. را به اتهام حمل چهار کیلو و سیصد و هجده گرم و سی سانتی گرم شیشه به استناد بند 6 ماده 8 و مواد 17 و 30 قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر به اعدام و ابطال گذرنامه و ممنوع الخروجی از خاک جمهوری اسلامی --‌- به مدت پنج سال از تاریخ قطعیت حکم وضبط خودرو حامل مواد زانتیا به شماره انتظامی... به نفع دولت محکوم و در پایان به لحاظ فقدان سابقه کیفری تقاضای یک درجه تخفیف در مجازات را برای مشارالیها را نیز نموده اند. دادنامه در تاریخ 1394/06/22 به وکیل محکوم علیها ابلاغ گردیده و آقای ر. ق. به وکالت از نامبرده به شرح لایحه تقدیمی در تاریخ 1394/07/09 فرجام خواهی خود نسبت به رای صادره تسلیم و اجمالا بیان نموده اند: (موکل اعلام داشته اند گزارش مراجع انتظامی را قبول ندارم... تحت فشار بوده ام و بسیاری از مطالب مندرج را خودم نگفتم واقعیت همان است که در شرایط عادی و بدون رُعب و وحشت در دادگاه مطرح کرده ام... مواد متعلق به ع.پ. بوده است که قصد محکوم کردن موکل را داشته. موکله نه تنها معتاد نبوده بلکه فاقد هر گونه سابقه کیفری است) ضمنا مشروح لایحه اعتراضیه آقای وکیل در جلسه شور قرائت می‌گردد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای محمد افرا عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای محمدرضا سعیدنیا دادیار دیوان عالی کشور اجمالا مبنی‌ بر اینکه ایراد موثری غیر از عدم حضور نماینده دادستان بر رای صادره به نظر نمی‌رسد در خصوص دادنامه شماره --- مورخ 1394/06/09 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می‌دهد:

در خصوص فرجام خواهی آقای ر. ق. با وکالت از خانم م. م. نسبت به دادنامه شماره --- مورخ 1394/06/09 صادره از شعبه اول دادگاه انقلاب اسلامی گیلان (رشت) که به موجب آن نامبرده به اتهام حمل چهار کیلو و سیصد و هجده گرم سی سانت شیشه به استناد بند 6 ماده 8 و مواد 17 و 30 قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر به اعدام محکوم در ضمن حکم به ابطال گذرنامه و ممنوع الخروجی از خاک جمهوری اسلامی --‌- به مدت پنج سال از تاریخ قطعیت حکم و ضبط خودرو حامل مواد زانتیا به شماره... به نفع دولت صادر شده است. صرف‌نظر از اینکه بر قضیه مذکور ماده 17 قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر حاکمیتی نداشته و موضوع مذکور با توجه به نوع مجازات اتهام (اعدام) و اینکه صرفا در مورد افرادی که قصد ترانزیت و ارسال مواد از خاک --‌- به خارج را داشته قابلیت اعمال را داشته زیرا با قطعیت مجازات اعدام عملا حکم به ابطال گذرنامه و ممنوع الخروج نمودن محکوم علیه فاقد اثر و توجیه قانونی بوده النهایه از آنجائی که حسب مفاد صورتجلسه مورخه 1394/06/04 در جلسه دادرسی دادگاه دادستان یا نماینده ایشان حاضر نشده اند در حالی که حسب نص صریح ماده 300 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 حضور دادستان یا نماینده ایشان در جلسات دادگاه کیفری یک از جمله دادگاه انقلاب در رسیدگی به جرایم موضوع بندهای الف- ب- پ- ث ماده 302 قانون موضوع الزامی است لذا به استناد بند 2 از شق ب ماده 469 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 نقض و به شعبه مرجوع الیه بدوی اعاده می‌گردد.

شعبه --- دیوان عالی کشور - رئیس و عضو معاون

هادی احتشامی - محمد افرا