قانون اساسی معارف

ماده 1 - مکتب و مدرسه عبارت است از تاسیساتی که برای تربیت اخلاقی و علمی و بدنی ابناء نوع دائر میگردد.

ماده 2 - پروگرام مدارس و مکاتب از طرف وزارت معارف معین میگردد و باید در پروگرام حیثیت علمی و صنعتی و نشو و نمای بدنی ملحوظ باشد.

ماده 3 - تعلیمات ابتدائیه برای عموم ایرانیان اجباری است.

ماده 4 - طریق تحصیل آزاد است لیکن هر کس باید آن اندازه از معلوماتی را که دولت برای درجه ابتدائی معین نموده تحصیل کند.

ماده 5 - هر کس مکلف است اطفال خود را از سن هفت به تحصیل معلومات ابتدائیه وادارد اعم از اینکه در خانه باشد یا در مدرسه.

ماده 6 - در صورت لزوم طبی یا وجود مانع با اطلاع مامورین معارف تاخیر شروع در ارسال طفل بمکتب جایز است.

ماده 7 - ملل غیر اسلامی در مدارس دولتی حق تقاضای تحصیل مذهب خودشان را ندارند مجبور به تحصیل شرعیات اسلامی نیز نخواهند بود.

ماده 8 - مکاتب و مدارس بر دو قسمت است رسمی و غیر رسمی:
رسمی آن است که از طرف دولت دایر شده باشد - غیر رسمی آن است که بانی مخصوص داشته باشد.

ماده 9 - هر کس مدرسه غیر رسمی افتتاح کند باید به اطلاع دولت برساند.

ماده 10 - کسی که میخواهد مدرسه افتتاح کند باید رعایت شرایط ذیل را بنماید:

1 - مدیر مدرسه کمتر از سی سال نباید داشته باشد.

2 - بنای مدرسه را موافق ملاحظات حفظ‌الصحه که از طرف وزارت معارف مقرر شده است فراهم نماید.

3 - در مدارس ابتدائی مدیر باید دارای تصدیقنامه تحصیلات مدارس متوسطه و در مدارس متوسطه دارای تصدیق‌نامه تحصیلات عالیه باشد.

4 - مدیر مدرسه باید معروف بسوء عقیده و اخلاق و عادات ذمیمه نبوده مرتکب جنحه و جنایتی نشده باشد و معلمینی را هم که انتخاب‌میکند باید علاوه بر شرایط مزبوره هر کدام در فن خود تصدیق رسمی وزارت معارف را دارا باشند.

تبصره (منسوخ 1335/03/09)- مادام که داوطلبان حائز تحصیلات متوسطه بقدر کافی برای مدیریت دبستانملی نباشد وزارت میتواند بکسانی که دارای تقوی بوده و صلاحیت علمی و اخلاقی آنها مورد گواهی شورای عالی فرهنگ در تهران یا شعب آن در شهرستان ها باشد اجازه تاسیس دبستانهای چهار‌کلاسه ابتدائی را بدهد و مدیریت دبستان را بآنان واگذار نماید.

ماده 11 - هر کس در هر جا تحصیل کرده باشد تا در مقام امتحان رسمی بر نیامده است در مدارس رسمی دولتی پذیرفته نخواهد شد.

ماده 12 - مفتشین دولتی در کل مدارس و مکاتب رسمی و غیر رسمی حق ورود و تفتیش دارند و هیچ مدیری در هیچ موقعی حق مخالف ندارد.

ماده 13 - مدارسی که از اموال اوقاف دایر است نیز از حیث امور اخلاقی و حفظ صحتی و ترتیب تعلیمات و امتحانات و غیرها تا اندازه که با غرض‌واقف موافقت کند در تحت نظارت وزارت معارف است.

ماده 14 - وزارت معارف باید تدریس کتبی را که مضر باخلاق و دین محصلین است ممنوع نماید و کتبی که از طرف وزارت معارف ممنوع شده‌باشد در هیچ مدرسه نباید تدریس بشود.

ماده 15 - مدارس و مکاتب بر چهار نوع است:

1 - مکاتب ابتدائی دهکده.

2 - مکاتب ابتدائی بلدی.

3 - مدارس متوسطه.

4 - مدارس عالیه.

ماده 16 - هر یک از مکاتب و مدارس چهارگانه پروگرام مخصوص قانونی خواهد داشت و وزارت معارف مسئول اجرای آن پروگرام‌ها است.

ماده 17 - پروگرام مکاتب و مدارس ابتدائیه و متوسطه باید تعلیم واجبات دینی را بقدر لزوم شامل باشد.

ماده 18 - وزارت معارف ترتیب درجات و مراتب تحصیلیه را معین نموده برای هر کدام امتحانات و تصدیقنامه‌ها برقرار خواهد نمود که دخول در‌خدمات دولتی موقوف بداشتن آن تصدیقنامه‌ها خواهد بود.

ماده 19 - در هر ده و در هر محله از قصبات یکی مکتب ابتدائی دهکده دایر میشود.

ماده 20 - در شهرها بر حسب عده نفوس و حاجت اهالی و کفایت مالیه محلیه یک یا چندین مدرسه ابتدائی و متوسطه دایر خواهد شد.

ماده 21 - مدارس عالیه در طهران و در مراکز عمده دایر خواهد شد.

ماده 22 - مخارج مدارس ابتدائیه در قصبات و بلاد به عهده دولت و مخارج آنها از محل مالیاتی که در هر محل به موجب قانون برقرار میشود پرداخته خواهد شد.

ماده 23 - مخارج مکاتب دهکده نیز بر عهده دولت و به موجب قانون از مالکین دهکده و اهالی دریافت خواهد شد.

ماده 24 - مخارج مدارس غیر مجانی دولتی از محل حق‌التعلیمی است که از شاگردان اخذ میشود و چنانچه کسری داشته باشد بر عهده دولت است.

ماده 25 - مکاتب و مدارس مجانی که بخرج دولت اداره میشود فقط برای تمتع اطفال فقرا و اشخاصی است که رسماً عدم بضاعت آنها از طرف‌مامورین رسمی محلی تصدیق شده باشد.

ماده 26 - ابنیه متعلقه بمکاتب و مدارس و سایر متعلقات مدارس از منقول و غیر منقول در تحت نظارت وزارت معارف است.

ماده 27 - قبول محصلین بیبضاعت در مدارس متوسطه و عالیه به طور مجانی به موجب قانون مخصوص خواهد بود.

ماده 28 - مجازات بدنی در مکاتب و مدارس ممنوع است.