ماده واحده - مجلس شورای ملی موافقت نامه راجع بسرویسهای حمل و نقل هوایی بازرگانی منعقده بین ایران و هلند را که در تاریخ نهم آبانماه1328 در تهران به امضا رسیده تصویب مینماید.
اینقانون که مشتمل بر یک مقدمه و شانزده ماده و یک ضمیمه است در جلسه سه شنبه بیست و چهارم بهمن ماه یکهزار و سیصد و سی و چهار به تصویب مجلس شورای ملی رسید.
نایب رئیس مجلس شورای ملی - نورالدین امامی
متن موافقت نامه بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت پادشاهی هلند راجع به سرویسهای حمل و نقل هوایی بازرگانی مابین دو کشور و ماوراء آنها
نظر به اینکه:
اعلیحضرت همایون شاهنشاه ایران
و
علیا حضرت ملکه هلند
مایل هستند به منظور برقراری و به کار انداختن سرویسهای هوایی بازرگانی مابین کشورهای خود و ماوراء آنها موافقت نامه منعقد نمایند لذا نمایندگان تامالاختیار خود را بدین منظور به شرح زیرین تعیین نمودند:
اعلیحضرت شاهنشاه ایران - جناب آقای علیاصغر حکمت وزیر امور خارجه علیا حضرت ملکه هلند جناب آقای و- پ مونتن وزیر مختار و نماینده فوقالعاده نمایندگان مزبور پس از آنکه اختیارنامههای کامل خود را که صحیح و معتبر بود مبادله نمودند در موارد ذیل موافقت حاصل کردند.
مقدمه:
در این موافقت نامه مقصود از بعضی اصطلاحات و عبارات مستعمله به شرحی است که در زیر ذکر شده مگر اینکه خلاف آن مستفاد شود.
الف - مقصود از مقامات هواپیمایی در مورد ایران اداره کل هواپیمایی کشوری و هر شخص یا هیئتی است که متصدی وظایف فعلی آن اداره یا وظایف مشابه گردد و در مورد هلند مدیر کل هواپیمایی کشوری و هر شخص یا هیئتی است که متصدی وظایف فعلی آن یا وظایف مشابه گردد.
ب - مقصود از قرارداد هواپیمایی کشوری بینالمللی قراردادی است که در تاریخ 7 دسامبر 1944 برای امضا در شیکاگو حاضر شده بود.
ج - مقصود از «قلمرو» و «سرویس حمل و نقل هوایی» و «سرویس حمل و نقل هوایی بینالمللی» و «موسسه هوایی» و «فرود آمدن به منظور غیراز حمل و نقل» همان است که در مواد 2 و 96 قرارداد هواپیمایی کشوری بینالمللی تصریح گردیده.
د - مقصود از عبارت « ظرفیت» در مورد یک هواپیما گنجایش بارگیری هواپیماست در تمام یا قسمتی از یک خط هوایی و مقصود از « ظرفیت» دربارهیک « سرویس مورد موافقت» گنجایش هواپیماست که در سرویس مزبور مورد استفاده قرار میگیرد ضرب در تعداد دفعات رفت و آمد هواپیمای مزبوردر زمان معین و خط یا قسمتی از خط معین.
ماده 1 - با رعایت مقررات این موافقت نامه هر یک از طرفین متعاهدین به موسسه یا موسسات هواپیمایی که از طرف متعاهد دیگر تعیین شده اجازهمیدهد که به منظور به کار انداختن سرویسهای مورد موافقت از فراز قلمرو خود پرواز ترانزیتی انجام دهد یا در آن قلمرو در نقاطی که در برنامه پرواز ضمیمه پیشبینی شده به منظور غیر از حمل و نقل و یا به منظور پیاده و یا سوار کردن محمولات بینالمللی از مسافر و بار و محمولات پستی فرود آید.
ماده 2 - الف - هر یک از طرفین متعاهدین به منظور بهرهبرداری طبق این موافقتنامه در خطوط مذکور در برنامه پرواز ضمیمه یک یا چند موسسه هواپیمایی خود را کتباً بطرف متعاهد دیگر معرفی خواهد نمود طرف متعاهد دیگر بمحض دریافت معرفینامه با رعایت مفاد 3 این موافقت نامه بموسسه یا موسسات معرفی شده بدون تاخیر اجازه بهرهبرداری اعطاء خواهد نمود مشروط بر اینکه در صورت لزوم موسسات هواپیمایی معرفی شده مقامات صلاحیتدار هواپیمایی طرفی که حقوق مذکور را اعطاء مینماید قانعکنند که قابلیت انجام شرایطی را که طبق قوانین و مقررات آنطرف برای عملیات موسسات هواپیمایی بازرگانی مقرر است دارا هستند.
هر موسسه هواپیمایی که بدین ترتیب تعیین و اجازه بهرهبرداری تحصیل نموده هر موقعی که بخواهد میتواند در سرویسهای مورد موافقت شروع به بهرهبرداری کند.
ب - نیز مقرر است که مبادرت باین اقدام در مناطق جنک [جنگ]یا مناطقی که تحت اشغال نظامی یا نواحی مربوط بآنست باید با اجازه و موافقت مقامات صلاحیتدار نظامی به عمل آید.
ماده 3 الف - در هر مورد که یکی از طرفین متعاهدین قانع نشود که مالکیت یا تسلط و نفوذ طرف دیگر یا اتباع او نسبت بموسسه یا موسسات هواپیمایی که معرفی کرده محرز است میتواند از اعطاء حقوق مصرحه در ماده 1 این موافقت نامه خودداری کند یا آن حقوق را تعلیق و نقض نماید یا شرایطی را که لازم میداند برای استفاده موسسه یا موسسات از آن حقوق وضع کند.
ب - همچنین هر یک از طرفین متعاهدین در هر مورد که موسسه یا موسسات هواپیمایی طرف متعاهد دیگر مطابق مواد 11 و 13 قرارداد بینالمللی هواپیمایی کشوری به صورت فعلی رفتار نکند و یا شرایطی را که در این موافقت نامه مصرح است مرعی ندارد حق خواهد داشت استفاده موسسه یا موسسات هواپیمایی تعیین شده را از حقوق مصرحه در ماده 1 این موافقت نامه تعلیق نماید یا شرایطی را که مقتضی بداند برای استفاده موسسه یا موسسات هواپیمایی از آن حقوق وضع کند.
این عمل یک جانبه اجرا نخواهد شد مگر اینکه قبلا تصمیم طرف متعاهد بطرف دیگر ابلاغ شود و بین مقامات هواپیمایی طرفین تا مدت بیست وهشت روز بعد از تاریخ ابلاغ مذکور توافقی حاصل نشده باشد.
ماده 4 - هیچ یک از مقررات این موافقت نامه نباید چنین تعبیر شود که حقوق اختصاصی و انحصاری بطرف متعاهد دیگر یا موسسات هواپیمایی آن اعطاء شده و نسبت بموسسات هواپیمایی هر کشور دیگری استثنا یا تبعیض به عمل آمده است.
ماده 5 - مفاد این موافقت نامه به موسسه هواپیمایی یکی از طرفین حق نمیدهد که در داخل خاک طرف متعاهد دیگر از یک نقطه بنقطه دیگر مسافر - وبار یا محمولات پستی با دریافت کرایه یا حقالزحمه برای حمل قبول نماید و مفاد مزبور نباید باین منظور تعبیر گردد.
ماده 6 - برای موسسات هواپیمایی که به وسیله طرفین متعاهدین معین شدهاند تسهیلات عادلانه و متساوی به عمل خواهد آمد تا سرویسهای موردموافقت را در خطوط هوایی مشخصه بین قلمرو طرفین و ماوراء آنها به کار اندازد. موسسات معینه هواپیمایی هر یک از طرفین متعاهدین باید در موقع به کار انداختن سرویسهای مورد موافقت منافع موسسه یا موسسات هواپیمایی طرف متعاهد دیگر را ملحوظ دارند تا اثر نامطلوبی در جریان امورسرویسهائیکه طرف اخیرالذکر در تمام یا قسمتی از همان خطوط دایر نموده حاصل نشود.
ماده 7 - الف - هدف اصلی سرویسهائی که طبق مقررات مواد 1 و 2 دایر میشود تامین یک ظرفیتی کافی با ضریب بارگیری منطقی است که متناسبباشد با احتیاجات کنونی و احتیاجاتی که به طور معقول برای آتیه از نظر حمل و نقل مسافر و بار و پست بین قلمروهای طرفین متعاهدین که موسساتهواپیمایی را تعیین مینمایند - پیشبینی میشود:
ب - جنبههای بازرگانی سرویسهای مورد توافق - به موجب موافقتنامه جداگانهای بین موسسات هواپیمایی معینه طرفین متعاهدین خواهد بود کهبرای تصویب تسلیم مقامات هواپیمایی طرفین متعاهدین خواهد گردید. موافقت نامه بازرگانی مزبور مسائل مندرج در بند (الف) فوق و همچنین مسائلمربوط به همکاری بازرگانی از جمله حمل و نقل بار و مسافر از مبدا و بمقصد کشورهای ثالث را شامل خواهد بود.
ماده 8 - تعرفههائیکه برای هر یک از سرویسهای مورد موافقت وضع میشود باید عادلانه باشد و میزان آن با رعایت کلیه عوامل مربوطه از جمله صرفهجوئی در عمل و نفع عادلانه و اختلاف و خصوصیات سرویسها (از قبیل میزان سرعت و وسائل راحتی مسافرین) و تعرفههائیکه از طرف موسسات هواپیمایی دیگر در هر قسمت از مسیر وضع شده تعیین شود تعرفهها باید نسبت بهر مسیر در صورت امکان بین موسسات هواپیمایی طرفین متعاهدین پس از مشورت با موسسات هواپیمایی دیگر که در همان مسیر یا در قسمتی از آن عمل مینماید تعیین گردد اینگونه موافقتها درتعیین تعرفه در صورت امکان به وسیله انجمن بینالمللی حمل و نقل هوایی انجام میگیرد نرخهائی که بدین ترتیب معین میشوند بایستی برای موافقت مقامات هواپیمایی طرفین متعاهدین ارسال شوند و پس از سی روز از تاریخ دریافت آنها قابل اجرا خواهد بود مگر اینکه یکی از آن مقاماتعدم موافقت خود را اعلام کند.
ماده 9 - مواد 15 - 24 - -31 - 32 - 33 - 35 قرارداد بینالمللی هواپیمایی کشوری به صورت فعلی آنها به منزله جزء لاینفک این موافقت نامه درمورد هر یک از طرفین متعاهدین طی مدت اعتبار این موافقت نامه لازمالاجرا خواهد بود مگر اینکه طرفین متعاهدین که قرارداد مذکور را امضا نمودهاند نسبت به مواد مذکور اصلاحاتی را که طبق ماده 94 آن قرارداد به موقع اجرا گذارده خواهد شد تصویب نمایند و در این صورت موادیکه باین ترتیب اصلاح شده نسبت بطرفین متعاهدین در مدت اعتبار این موافقت نامه لازمالاجرا خواهد بود.
ماده 10 - مقامات صلاحیتدار هواپیمایی هر یک از طرفین متعاهدین در صورت تقاضای مقامات صلاحیتدار هواپیمایی طرف متعاهد دیگر اطلاعات وآماریکه معمولا مورد لزوم و مربوط باشد بتعداد و ظرفیت سرویس های مورد موافقت و حمل و نقلهائی که توسط موسسه یا موسسات هواپیمایی معینه خود در سرویس های هوایی بمقصد نقاطی در قلمرو طرف دیگر یا از نقاطی در قلمرو طرف مزبور یا از راه آن قلمرو انجام شده است است همچنین اطلاعات راجع بمبداء و مقصد حمل و نقل های مزبور تهیه و تسلیم خواهند نمود این اطلاعات و آمار نباید از آنچه که معمولا شورای سازمان بینالمللی هواپیمایی کشوری از کشورها مطالبه مینماید تجاوز کند.
ماده 11 (اصلاحی 1346/10/21)- الف هر گاه یکی از طرفین متعاهدین مقتضی بداند که شرایط این موافقت نامه را تغییر دهد میتواند تقاضای مشورت بین مقامات رسمی هواپیمایی طرفین متعاهدین را بنماید و این مشورت در ظرف شصت روز از تاریخ تقاضا شروع خواهد شد و هر موقع که مقامات رسمی مذکور با تغییراین موافقت نامه توافق نظر حاصل نمودند تغییر مزبور پس از آنکه به وسیله مبادله یادداشت هائی از مجرای سیاسی تایید گردیده به موقع اجرا گذارده خواهد شد این تغییر بایستی بلافاصله به اطلاع شورای سازمان بینالمللی هواپیمایی کشوری برسد.
ب - تغییر در ترتیب بهرهبرداری از نقاط مورد استفاده در خطوط هوایی معینه با حذف هر قسمتی از خط هوایی معینه در یک و یا کلیه پروازها به استثنای تغییر نقاطی که موسسه یا موسسات هواپیمایی معینه در قلمرو کشور متعاهد دیگر مورد استفاده قرار میدهند. به عنوان تغییر این موافقت نامهتلقی نخواهد شد.
بنابراین مقامات هواپیمایی هر یک از طرفین متعاهدین میتوانند به طور یک جانبه این قبیل تغییرات را معمول داشته یا نقاطی را حذف نمایند - مشروط بر اینکه تغییر یا حذف نقاط را بدون تاخیر بمقامات هواپیمایی طرف متعاهد دیگر اعلام کند.
ماده 12 - در صورتی که نسبت بتفسیر یا اجرای این موافقت نامه اختلافی بین طرفین متعاهدین روی دهد طرفین در وهله اول کوشش خواهد نمود که آن را به وسیله مذاکره مستقیم بین خود حل و فصل نمایند هر گاه باین وسیله رفع اختلاف مزبور میسر نگردد به حکمیت شخص یا هیئتی که با توافق نظر طرفین تعیین شده باشد ارجاع خواهد گردید اگر با ارجاع امر به حکمیت موافقت نظر حاصل نشود یا پس از موافقت با ارجاع امر به حکمیت نسبت بتشکیل آن بین طرفین مزبور اتفاق نظر حاصل نگردد هر یک از طرفین متعاهدین میتواند موضوع مورد اختلاف را برای صدور رای بمحکمهای که صلاحیت اخذ تصمیم دارد و ممکن است در سازمان بینالمللی هواپیمایی کشوری تاسیس گردد ارجاع کند و در صورتی که چنین محکمهای وجود نداشته باشد به شورای سازمان مزبور و در غیر این صورت به دیوانداوری بینالمللی ارجاع نماید طرفین متعاهدین تعهد مینمایند طبق رایی که به ترتیب مقرر در این ماده صادر خواهد گردید عمل کنند. هر گاه و مادام که هر یک از طرفین متعاهدین یا موسسات هواپیمایی معینه آن طبق رایی که به موجب این ماده صادر شود عمل ننماید طرف متعاهد دیگر میتواند هر گونه حقوقی را که طبق این موافقت نامه بطرف متعاهد مستنکف یا به موسسه یا بموسسات هواپیمایی مستنکف متعلق بآن اعطاء نموده محدود یا معلق یا نقض نماید.
ماده 13 - در صورتی که یک قرارداد یا موافقت نامه عمومی چند جانبه راجع بحقوق مربوط بحمل و نقل سرویسهای هوایی منظم بینالمللی نسبت بهر دو کشور متعای د [متعاهد]به موقع اجرا در آید موافقت نامه فعلی به طوری اصلاح خواهد شد که با مقررات قرارداد یا موافقت نامه مزبور منطبق گردد.
ماده 14 - این موافقت نامه یک سال پس از تاریخ وصول اخطار خاتمه دادن به وسیله یکی از طرفین متعاهدین خاتمه خواهد یافت مگر این که اخطار مذکور قبل از انقضای مدت یک سال با موافقت طرفین پس گرفته شود این اخطار باید در آن واحد به شورای سازمان بینالمللی هواپیمایی کشوری نیزارسال شود طرف متعاهدیکه اخطار خاتمه موافقت نامه را دریافت کرده است بآن پاسخ وصول خواهد داد و در صورت عدم اعلام وصول اخطارمذکور چهارده روز پس از تاریخ وصول از طرف شورای سازمان بینالمللی هواپیمایی کشوری بطرف متعاهد دیگر وصول یافته تلقی خواهد شد.
ماده 15 - موافقت نامه فعلی و کلیه قراردادهای مربوط بان در سازمان بینالمللی هواپیمایی کشوری به ثبت خواهد رسید.
ماده 16 - این موافقت نامه در تاریخ مبادله یادداشت بین طرفین متعاهدین مبنی بر تصویب آن از طرف مجلسین ایران بمورد اجرا گذارده خواهد شد.
برای تایید مراتب بالا نمایندگان تامالاختیار امضاءکننده ذیل (که از طرف دول متبوع خود دارای اختیارنامه میباشند) این موافقت نامه را امضا و بمهرخود ممهور نمودند. این موافقت نامه در تاریخ سی و یکم اکتبر 1949 (9ر8ر1328 در تهران در سه نسخه بزنهای [بزبانهای]فارسی و هلندی و انگلیسی که نسخه انگلیسی آن معتبرمیباشد تنظیم گردید.
از طرف دولت شاهنشاهی ایران
علیاصغر حکمت
از طرف دولت پادشاهی هلند
و.پ. مونتن
الف - موسسه یا موسسات هواپیمایی معینه دولت پادشاهی هلند در سرویسهای خود از نقاط هلند بمقصد ایران (تهران و یا آبادان) و یا عبور ازایران از حقوق حمل و نقل بازرگانی در نقاط زیر برخوردار خواهند بود.
1 - بن - دوسلدرف - اشتوتکارت - نورنبرگ - مونیخ.
2 - نقاطی در اتریش - چکسلواکی - مجارستان و یوگسلاوی - رومانی - بلغارستان - یونان - قبرس و فرودگاه ایدا.
3 - نقاطی در آفریقای شمالی.
4 - نقاطی در اردن.
5 - نقاطی در سیلان - برمه - تایلند - مالزیا - سنگاپور - ویتنام - اندونزی - فیلیپین - هنگکنگ - استرالیا و ژاپن - تعیین سایر نقاط در خاور دورمنوط بمذاکرات بعدی خواهد بود.
ب - موسسه یا موسسات هواپیمایی معینه دولت شاهنشاهی ایران در سرویسهای خود بمقصد هلند و یا عبور از هلند - از حقوق حمل و نقلبازرگانی در نقاط زیر برخوردار خواهند بود.
نقاطی در ایران - لبنان - ترکیه - یونان - ایتالیا - اتریش - سویس - آلمان - فرانسه - هلند - انگلستان - آمریکای شمالی و جنوبی. بنابراین احتراماً پیشنهاد مینماید که چنانچه مراتب فوق مورد موافقت دولت پادشاهی هلند میباشد این نامه و پاسخ آن جناب دایر به تایید مراتب فوقبه منزله پروتکل اصلاحی « موافقت نامه بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت پادشاهی هلند راجع به سرویسهای حمل و نقل هوایی بازرگانی مابین دوکشور و ماوراء آنها» مورخ 9 آبان 1328 برابر با 31 اکتبر 1949 تلقی گردد و از تاریخ نامه تاییدی آنجناب به موقع اجرا گذاشته شود.
موقع را برای تجدید احترامات فائقه مغتنم میشمارد.
وزیر امور خارجه
جناب آقای سفیر هلند - تهران
پروتکل اصلاحی فوق مشتمل بر یک مقدمه و چهار ماده منضم بقانون اصلاح بعضی از مواد موافقت نامه بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت پادشاهیهلند راجع به سرویسهای حمل و نقل هوایی بازرگانی مابین دو کشور و ماوراء آنها میباشد.
رئیس مجلس شورای ملی - مهندس عبدالله ریاضی