احراز عسروحرج زوجه به دلیل کراهت

خلاصه جریان پرونده:

در این پرونده س. ن. ش. به وکالت از ز. ه. ن. در مورخه 99/10/13 با تقدیم دادخواست به خواسته طلاق باتوجه به عسرو حرج و شروط بند یک و 8 عقد به طرفیت م. ا. س. طرح دعوی نموده و اعلام کرده موکله در 82/6/15 با خوانده ازدواج نموده و دو دختر دارند. لیکن خوانده ترک منزل نموده و نفقه نمی دهد. به موجب دادنامه مورخه 97/8/7 زوجه محکوم به تمکین شده و درخواست نفقه وی رد شده است.ص 23 در مورد شکایت زوجه علیه زوج دایر بر ترک انفاق در مورخه 97/7/18 قرار منع تعقیب صادر شده است.ص 26) شعبه *در مورخه 99/11/19 تشکیل جلسه داده است. وکیل زوجه گفته زوج محکوم به پرداخت نفقه و تهیه مسکن شده و حکم جلب صادر شده است.و موکل به ایشان دسترسی ندارد. و موکل در عسرو حرج است. خوانده گفته: حاضر به طلاق نیستم و من و همسرم در منزل پدر ایشان زندگی می کنیم که با هم خریدیم و من مدرک ندارم. من متواری نیستم و منزل جدید تهیه کردم و درخواست تمکین مجدد داده ام. گواهی مورخه 99/11/7 ص 33 حاکیست که زوج در مورد نفقه درخواست اعسار داده و جلب منتفی شده است.دادگاه زوجین را به داوری ارجاع داده است. داور زوجه نظر به عدم سازش داده است.ص 39) هیات کارشناسی به شرح ص 48 در مورخه 99/3/10 مسکن اعلامی زوج را مناسب ندانسته است. کارشناس در 98/12/20 نیز مسکن اعلامی زوج را تایید نکرده است.ص 51 طبق دادنامه مورخه 98/7/23 زوج به پرداخت نفقه زوجه و تهیه مسکن و اثاث از *به بعد محکوم شده است.ص 59) داور زوج نظر به سازش داده است.ص 72) لیکن داور طرفین به شرح ص 73 نظر به عدم سازش داده است.ص 73) دادگاه به شرح ص 90 اعلام کرده پس از کسب نظر قاضی مشاور مبادرت به صدور رای می نماید. و به موجب دادنامه شماره *مورخه 1400/04/05 حکم بر بی حقی خواهان باتوجه به محکومیت زوجه به تمکین و رد دعوی نفقه صادر نموده است. و شروط عقد (بند 2 و 8) را محقق ندانسته است. (نظر قاضی مشاور در پرونده نیست) اقای ح. ی. به وکالت از ز. ه. ن. نسبت به دادنامه اعتراض نموده است. دادگاه تجدیدنظر مقرر نموده در مورد محکومیت نفقه و پرداخت ان استعلام شود. ص 117 گزارش دادگاه از پرونده نفقه به شرح ص 128 حاکیست در 1400/05/10 حکم جلب زوج بابت نفقه صادر و با پرداخت ان جلب منتفی شده است.شعبه *به موجب دادنامه شماره *مورخه 1400/09/29 باتوجه به عدم احراز شرایط عقد دادنامه بدوی را تایید نموده است. خانم ه. (ز.) ه. ن. از دادنامه فرجامخواهی نموده و به عسر و حرج خود با توجه به بلاتکلیفی از سال 97 و عدم پرداخت نفقه اشاره نموده است. و اعلام کرده از همسرم کراهت شدید دارم. و حاضر به بذل کلی مهریه بخاطر کراهت میباشم. که متن لایحه تقدیمی ایشان و پاسخ فرجامخوانده اقای س. (م. ا.) س. در زمان شور قرائت می‌گردد.

هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردیده و پس از قرائت گزارش اقای س. م. ت. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره *1400/09/29 فرجامخواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد:

رای شعبه

فرجامخواهی خانم ه. (ز.) ه. ن. نسبت به دادنامه شماره *مورخه 1400/09/29 صادره از خخ. که به موجب ان با تایید دادنامه بدوی صادره از شعبه *حکم بر بطلان دعوی فرجامخواه از جهت درخواست صدور حکم طلاق صادر گردیده وارد و موجه میباشد. زیرا: 1- فرجامخواه به استناد شروط عقد و عسر و حرج درخواست طلاق داشته و دادگاه بدوی و تجدیدنظر صرفا به عدم احراز شروط عقد رسیدگی و در مورد عسر وحرج ایشان رسیدگی انجام نشده است. 2- دادگاه بدوی بدون حضور قاضی مشاور تشکیل گردیده و علیرغم اینکه دادگاه اعلام کرده با اخذ نظر قاضی مشاور مبادرت به صدور رای خواهد نمود لیکن این نظریه نیز اخذ نشده است. (ص 90) و دادرسی از این جهت نیز دارای نقص است. 3- نظریه داوران برعدم سازش می‌باشد. و دادگاه باید مطابق ماده 27 قانون حمایت خانواده در رد نظریه داوری مستدلا اظهار نظر نماید. 4- به موجب دادنامه مورخه 98/7/23زوج به پرداخت نفقه زوجه و تهیه مسکن مناسب و اثاث البیت جهت رسیدگی مشترک محکوم گردیده است. و نفقه پس از صدور حکم جلب و الزام زوج پرداخت گردیده است. اگر چه ممکن است.پرداخت نفقه پس از الزام به نظر دادگاه موجب تحقق شرط نگردد. لیکن قطعا برای زوجه ای که باید نفقه خود را با مراجعه به محاکم و صدور حکم و الزام و جلب زوج دریافت کند عسر و حرج ایجاد خواهدشد. 5- علیرغم صدور حکم دادگاه به الزام زوج به تهیه مسکن و اثاثیه نظریه کارشناسان به شرح صفحات 48 و 51 پرونده در تاریخ 98/12/20 و *در دو مقطع مختلف حکایت از این دارد. که مسکن معرفی شده توسط زوج مناسب برای زندگی نبوده است.که خود دلیل بر عدم تمایل زوج به ادامه زندگی با زوجه داشته و درخواست تمکین وی نیز نوعی فرار به جلو برای عدم پرداخت نفقه می‌تواند تلقی گردد. 6- زوجه اعلام کراهت شدید نسبت به زوج نموده است. اولا کراهت امری درونی است.و صرف بیان ان کافی است. و نیاز به اثبات ندارد. ثانیا زوجه بابت کراهت خود حاضر به بذل کل مهریه شده است. ثالثا اینکه مطابق مفاد ماده 1130 قانون مدنی عسر و حرج عبارت است.از بوجود امدن وضعیتی که ادامه زندگی را برای زوجه با مشقت همراه ساخته و تحمل ان مشکل باشد. لذا هر نوع مشقت از جمله کراهت شدید اعلامی می‌تواند از مصادیق عسر و حرج در ماده فوق باشد. 7- بلاتکلیفی زوجه از سال 97 با عدم پرداخت نفقه به موقع به ایشان و رها بودن با دو فرزند دختر وعدم تهیه مسکن با استناد به گزارشات کارشناس مورد توجه محاکم قرار نگرفته است. لذا با استناد به بند 5 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون ایین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته و دادنامه بدوی صادره از شعبه *را نقض و پرونده را جهت رسیدگی مجدد به عسر و حرج اعلامی زوجه به دادگاه بدوی مذکور ارجاع می نماید./ا401/1/27

شعبه *

رئیس شعبه: ج. ق. مستشار: س. م. ت.