فصل اول - کلیات
ماده 1- سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور که در این اساسنامه به اختصار «سازمان» نامیده میشود، موسسه دولتی با ماهیت آموزشی و وابسته به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی است. موضوع فعالیت سازمان، برنامه ریزی و اجرای آموزش و تربیت فنی و حرفه ای و مهارتی غیر رسمی، سنجش مهارت و صلاحیت شغلی و حرفه ای و تربیت مربی فنی و حرفه ای در سطح کشور میباشد.
تبصره - سایر دستگاههایی که دارای قوانین خاص برای ارائه آموزشهای غیررسمی هستند، در چهارچوب قوانین خود و با رعایت قانون نظام جامع آموزش و تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی مصوب 1396/08/24 به فعالیت خود ادامه خواهند داد.
ماده 2- تعریف اصطلاحات موضوع ماده (2) قانون نظام جامع آموزش و تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی در این اساسنامه نیز به کار برده میشود.
ماده 3- جامعه هدف سازمان؛ شاغلین، کارجویان، کارآفرینان، سایر مهارت جویان و مربیان آموزش فنی، حرفه ای و مهارتی میباشند.
فصل دوم - وظایف و اختیارات
ماده 4- وظایف و اختیارات سازمان با رعایت موازین شرعی، سیاست های کلی و قوانین عبارت است از:
1- هماهنگی و همکاری با دستگاههای اجرایی ارائه دهنده آموزش و تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی غیررسمی در چهارچوب مصوبات شورای عالی آموزش و تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی
2 - مشارکت و همکاری با ارکان نظام موضوع ماده (5) قانون نظام جامع آموزش و تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی در استقرار و اجرای چهارچوب صلاحیت حرفه ای
3 - اتخاذ تدابیر لازم برای تضمین کیفیت آموزش های فنی، حرفه ای و مهارتی غیررسمی در چهارچوب صلاحیت حرفه ای
4- تعمیم و ترویج آموزش های فنی و حرفه ای (شایستگی های فنی، غیرفنی و عمومی) برای ارتقای سطح آگاهی جامعه
5 - تدوین استانداردهای آموزش، شایستگی و ارزشیابی حِرف و مشاغل با مشارکت شاغلین خبره و عوامل بازار کار در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط
6 - احداث، توسعه، بازسازی و تجهیز مراکز و کارگاههای آموزش فنی و حرفه ای و سنجش مهارت و صلاحیت حرفه ای
7- طراحی، تدوین و اجرای برنامه های آموزش فنی، حرفه ای و مهارتی غیررسمی به صورت دولتی، غیردولتی، نیمه دولتی (تعاملی) و مشارکت بین المللی در قالب آموزشهای حضوری (مستقیم)، نیمه حضوری و مجازی بر اساس نیاز بازار کار در حِرف و مشاغل مختلف
8 - ارائه خدمات مشاوره و هدایت حرفه ای و شغلی و کارآفرینی به متقاضیان آموزش فنی و حرفهای
9- ایجاد مراکز سنجش مهارت و تعیین صلاحیت حرفه ای در چهارچوب قانون نظام جامع آموزش و تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی و زیر نظر شورای عالی آموزش و تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی
10- سنجش مهارت و صلاحیت شغلی مهارت آموزان و صدور گواهینامه مهارت و شایستگی و صلاحیت شغلی
11- صدور پروانه مهارت فنی کارگران ماهر موضوع ماده (4) قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب 1374/12/22
12 - صدور مجوز تاسیس مراکز کارآموزی جوار کارگاه و یا بین کارگاهی و آموزشگاههای فنی و حرفه ای آزاد در داخل و خارج از کشور، نظارت بر فعالیت آنها و لغو مجوز مراکز و آموزشگاههایی که بر خلاف قانون و مقررات و استانداردها عمل نمایند.
13- اعتبارسنجی و رتبه بندی مراکز آموزش فنی و حرفه ای دولتی، آموزشگاههای فنی و حرفه ای آزاد و سایر ارائه دهندگان آموزش های مهارتی غیر رسمی دولتی و غیردولتی دارای مجوز از سازمان
14- جلوگیری از فعالیت اشخاص حقیقی یا حقوقی فاقد مجوز آموزش فنی و حرفه ای که از عنوان سازمان یا آموزشگاه فنی و حرفه ای سوء استفاده می کنند از طریق مراجع ذی ربط
15- تربیت مربی و نیروی فنی برای ارائه آموزش های فنی، حرفه ای و مهارتی در بخشهای دولتی و غیردولتی و بازآموزی و رتبه بندی آنها به منظور افزایش کیفیت مهارت آموزی
16- رتبه بندی مربیان تمام وقت سازمان به منظور استقرار نظام پرداخت ها بر اساس تجربه و شایستگیهای عمومی، تخصصی و حرفه ای توسط سازمان، ظرف یک سال پس از لازم الاجرا شدن این قانون
17- مطالعه و شناسایی تغییرات بازار آموزش مهارت ها، فناوری ها، شایستگی ها و شیوه های نوین مهارت آموزی در سطح ملی و بین المللی و نیازهای بازار کار فعلی و آتی و مشاغل آینده
18- انجام پژوهش های کاربردی و آینده پژوهی در حوزه آموزش های فنی، حرفه ای و مهارتی و وظایف و ماموریت های سازمان
19- اجرای برنامه های ترویجی برای ارتقای فرهنگ کار و مهارت آموزی و کار آفرینی، برگزاری جشنواره ملی مهارت و سایر رویدادهای ملی، منطقه ای و بین المللی مرتبط
20 - تولید محتواهای آموزشی، انتشار کتب و منابع آموزشی و نشریات مورد نیاز مرتبط با آموزش و تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی غیر رسمی
21- همکاری و مشارکت با موسسات، انجمن های علمی، حرفه ای، اتحادیه ها و صنوف حرفه ای و شغلی و مراکز علمی، فنی، آموزشی و پژوهشی داخلی و خارجی معتبر به منظور تدوین استاندارد شایستگی و ارزشیابی و ارتقای کیفیت و توسعه آموزش های فنی، حرفه ای و مهارتی غیر رسمی
22- انعقاد تفاهم نامه و هرگونه سند همکاری در زمینه آموزش، پژوهش و سنجش مهارت و صلاحیت حرفه ای با اشخاص حقیقی و حقوقی دولتی و غیردولتی داخلی و خارجی معتبر با رعایت قوانین و مقررات مربوط
23 - سازماندهی و جذب کمکهای فنی، اجرایی و مالی اشخاص حقیقی و حقوقی دولتی و غیردولتی داخلی و بین المللی به منظور ارتقای سطح کمی و کیفی آموزش های فنی و حرفه ای و مهارتی در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط
24- برگزاری، حضور و مشارکت فعال در مسابقات آزاد، ملی، منطقه ای و بین المللی مهارت ها
25- عضویت در سازمان های منطقه ای و بین المللی و شرکت در مجامع بین المللی مرتبط با آموزش های مهارتی غیر رسمی به عنوان نماینده دولت جمهوری اسلامی ایران
26- ایجاد بانک اطلاعاتی مهارت آموختگان و رصد اشتغال آنان ظرف شش ماه پس از لازم الاجرا شدن این قانون
27- تهیه و تنظیم شیوهنامه ها و دستورالعمل های مورد نیاز در حوزه وظایف سازمان در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط ظرف شش ماه پس از لازم الاجرا شدن این قانون
فصل سوم - ساختار سازمان
ماده 5 - ساختار سازمان عبارت است از:
1- ستاد مرکزی سازمان که در تهران مستقر است.
2- مرکز تربیت مربی فنی و حرفه ای
3- ادارات کل آموزش فنی و حرفه ای استان ها
4- مراکز آموزش فنی و حرفه ای
5 - مراکز سنجش مهارت و تعیین صلاحیت حرفه ای
تبصره - سازمان مجاز است مراکز آموزش و سنجش مهارت خیّرساز را با رعایت موازین شرعی و مقتضای وقف، وصیت یا عناوین مشابه آن و همچنین مراکز دولتی را بر اساس شاخصهای آموزش فنی و حرفه ای، نیروی انسانی، فضا و تجهیزات و اداری و مالی رتبه بندی و به صورت هیات امنائی اداره و بر آنها نظارت نماید. اعضای هیات امنا که توسط رئیس سازمان، تعیین و منصوب میشوند عبارتند از:
1- رئیس مرکز
2- یک نفر از مربیان مرکز
3- یک نفر از اتاق بازرگانی شهرستان ذی ربط
4- یک نفر از اتاق اصناف شهرستان ذی ربط
5 - یک نفر خبره آموزش های فنی و حرفه ای
6 - دو نفر از خیّرین (در مراکز خیّرساز)
تدوین و تصویب برنامه و بودجه سالانه، نظارت بر هزینه کردها و تصویب صورتهای مالی، تعیین حسابرس و خزانه دار و جذب و قبول کمک اشخاص حقیقی و حقوقی در چهارچوب قوانین و مقررات از وظایف هیات امناء میباشد. تصمیمات هیات امناء بعد از تایید مدیرکل آموزش فنی و حرفه ای استان ذی ربط، لازم الاجراست.
ماده 6 - رئیس سازمان با حکم وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی به عنوان معاون وزیر و رئیس سازمان منصوب میشود و مسئول حسن اجرای کلیه امور سازمان است.
ماده 7- وظایف و اختیارات رئیس سازمان در چهارچوب اساسنامه به شرح زیر است:
1- اداره امور سازمان و نظارت بر حسن انجام امور
2- پیشنهاد برنامه و بودجه سالانه سازمان به مراجع ذی صلاح
3- انعقاد قرارداد با اشخاص حقیقی و حقوقی
4- تدوین و ابلاغ برنامه اجرایی و مالی سازمان و ارائه گزارش عملکرد آن به مراجع ذی صلاح
5 - نمایندگی سازمان در کلیه مراجع قضائی، اداری، سازمان ها و نهادهای ملی و بین المللی
6 - انجام کلیه امور استخدامی از جمله عزل و نصب معاونان و مدیران سازمان و ارتقا و آموزش کارکنان با رعایت قوانین و مقررات مربوط
7- تعیین و نصب اعضای هیات امنای مراکز آموزش و سنجش مهارت و صلاحیت حرفه ای
تبصره - رئیس سازمان میتواند برخی از اختیارات خود را به هر یک از معاونان و مدیران سازمان تفویض نماید.
فصل چهارم - منابع مالی
ماده 8 - منابع مالی سازمان عبارتند از:
1 - اعتبارات هزینه ای، تملک دارایی های سرمایه ای و ردیفهای خاص در قانون بودجه سالانه کشور
2- درآمدهای حاصل از ارائه هرگونه خدمات آموزشی، سنجش مهارت و صلاحیت حرفه ای و فروش محصولات آموزشی و تولیدات کارگاهی پس از گردش خزانهداری کل کشور
3- دریافت هدایا و کمکهای اشخاص حقیقی و حقوقی داخلی و خارجی با رعایت قوانین و مقررات کشور
4- دریافت هرگونه وام و تسهیلات از بانکها و موسسات مالی و اعتباری معتبر
5 - معادل یک در هزار مزد کارگران در هر ماه، توسط کارفرمایان، صاحبان صنایع و بنگاههای اقتصادی طبق صورتهای ماهانه ارسالی به سازمان تامین اجتماعی به منظور مهارت آموزی مستمر شاغلین با پیش بینی در بودجه سالانه و پس از گردش خزانه داری کل کشور
6 - دو درصد (2%) از منابع حاصل از فروش کالای قاچاق توسط سازمان جمع آوری و فروش اموال تملیکی به استثنای موارد مندرج در تبصره (1) ماده (53) قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب 1392/10/03 به منظور مهارت آموزی کارجویان و اقشار آسیب پذیر جامعه با پیش بینی در بودجه سالانه
7- نیم در هزار از سود خالص پایان سال مالی آموزشگاههای فنی و حرفه ای آزاد به منظور ترویج و توسعه مهارت آموزی پس از گردش خزانه داری کل کشور
8 - درآمدهایی که سازمان به موجب قوانین و مقررات، مجاز به وصول و هزینه کرد آن میباشد.
تبصره - کلیه دستگاههای اجرایی مکلفند با همکاری سازمان، نیازهای آموزشی نیروهای انسانی هر یک از طرحهای تملک دارایی های سرمایه ای خود را تعیین و حداکثر نیم در هزار اعتبارات آن طرح را به منظور آموزش های فنی و حرفه ای و مهارتی نیروی انسانی همان طرح در بودجه سالانه پیش بینی کرده و در قالب توافقنامه ای که بین سازمان و دستگاه مربوطه تنظیم میشود، هزینه نمایند.
در صورتی که به تشخیص بالاترین مقام هر دستگاه، همه یا بخشی از نیروی انسانی هر طرح پس از احراز صلاحیت فنی و تخصصی از طریق سازمان و با ارائه مدارک فنی و تخصصی مرتبط، نیاز به آموزش نداشته باشند، مازاد اعتبار مذکور صرف اجرای همان طرح میشود.
ماده 9- کلیه اسناد و اوراق تعهدآور مالی، با امضای رئیس سازمان یا مقام مجاز معتبر است.
فصل پنجم - سایر مقررات
ماده 10- مشاغل اختصاصی تمام وقت سازمان شامل مربی و کارشناسان آموزش و سنجش مهارت و صلاحیت حرفه ای مشمول تبصره (3) ماده (65) قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1386/07/08 میباشند.
ماده 11- ساعات کار مربیان تمام وقت سازمان، سی ساعت در هفته شامل بیست و چهار ساعت تدریس و شش ساعت سایر فعالیت های آموزشی، پژوهشی و اداری میباشد.
ماده 12- سازمان مجاز است بر اساس نیاز، نسبت به جذب و بکارگیری مربی به صورت حق التدریس ساعتی بدون تعهد استخدامی، با تایید سازمان اداری و استخدامی کشور اقدام نماید.
ماده 13- سازمان مجاز است از خدمات کارشناسان و متخصصین شاغل در دستگاههای دولتی و نهادهای عمومی غیر دولتی تا سقف سی و دو ساعت در ماه به عنوان مربی مدعو با موافقت رئیس دستگاه مربوط استفاده نماید.
ماده 14- مراکز آموزش فنی و حرفه ای خیّر ساز و مراکز سنجش مهارت و تعیین صلاحیت حرفه ای خیّرساز که به صورت هیات امنائی اداره میشوند، مشمول امتیاز مالیاتی موضوع ماده (172) قانون مالیات های مستقیم مصوب 1366/12/03 میباشند.
ماده 15- سازمان مجاز است نسبت به معرفی داوطلبان مهارت آموزیِ فاقد شغل به واحدهای صنعتی، تولیدی و خدماتیِ داوطلب که ظرفیت آموزشی دارند، اقدام نماید. آموزش های مذکور رایگان میباشد و مهارت آموزی که توام با کار نباشد در طول دوره آموزش مشمول قوانین و مقررات کار و تامین اجتماعی ویژه شاغلین نمیباشد.
ماده 16- جعل گواهینامه مهارت سازمان و استفاده از آن جرم است و مرتکب، به یکی از مجازات های تعزیری درجه شش موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامی مصوب 1391/02/01 محکوم میشود.
ماده 17- به منظور ایجاد هماهنگی و پیشبرد اهداف و امور آموزش های فنی، حرفه ای و مهارتی غیر رسمی در استان ها، کارگروه توسعه مهارت با عضویت نهادها، دستگاههای اجرایی و تشکلهای ذی ربط به عنوان کارگروه تخصصی شورای برنامه ریزی و توسعه استان به ریاست استاندار یا یکی از معاونان وی تشکیل میشود. دبیر کارگروه توسعه مهارت، مدیرکل آموزش فنی و حرفه ای استان میباشد.
ماده 18- سایر موضوعاتی که در این اساسنامه پیش بینی نشده است، مشمول قوانین و مقررات عمومی کشور میباشد.
قانون فوق که رسیدگی به آن مطابق فراز دوم اصل هشتاد و پنجم (85) قانون اساسی در جلسه علنی روز سه شنبه مورخ 1402/03/23 مجلس شورای اسلامی مورد موافقت قرار گرفته است، در جلسه مورخ 1402/10/10 کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مشتمل بر هجده ماده و چهار تبصره تصویب و در تاریخ 1402/10/27 به تایید شورای نگهبان رسید.
رئیس مجلس شورای اسلامی - محمدباقر قالیباف