فصل اول - کلیات
ماده اول - بانک ساختمانی که به موجب این لایحه قانونی برای مدت نامحدود تشکیل میشود شرکتی است سهامی که مرکز اصلی آن در تهران است و میتواند عنداللزوم به تصویب مجمع عمومی در هر یک از نقاط کشور شعبه باز نماید.
فصل دوم - وظائف
ماده دوم - وظائف و عملیات بانک به شرح زیر است:
الف - نقشهبرداری و تقسیم زمین با رعایت اصول شهرسازی و فروش آنها با شرایطی که در آییننامه این لایحه قانونی پیش بینی خواهد شد.
ب - اقدام بساختن خانه و ابنیه و اراضی متعلق ببانک و واگذاری عین یا منافع آنها باشخاص تحت شرایط مطابق آییننامه.
ج - ساختمان ابنیه در اراضی تقسیم شده متعلق ببانک و یا متعلق به دولت و دستگاههای وابسته به دولت و شهرداریها به نحو حقالعملکاری و همچنین در اراضی واگذار شده از طرف بانک بافراد به دولت و شهرداریها به نحو حقالعملکاری و همچنین در اراضی واگذار شده از طرف بانک بافراد.
د - تاسیس دفاتر فنی جهت تهیه نقشههای شهرسازی و ساختمانی و راهنمائی های فنی و نظارت در مقابل حقالزحمه مناسب.
ه- - دادن وام برای مدتی که از 15 سال تجاوز نکند به صورت مصالح با بهره مناسب به منظور ساختمان در اراضی واگذاری بانک باشخاص در قبال وثیقه ششدانگ اصل ساختمان و زمین و یا برابر تضمین بانک معتبر
و - پذیرفتن پول به حساب جاری یا به حساب سپرده ثابت یا بهره یا بدون بهره.
ز - انجام سایر معاملات بانکی و خرید زمین به منظور ساختمان و فروش و واگذاری باشخاص با تصویب مجمع عمومی بانک.
ح - خرید و فروش و تهیه مصالح ساختمانی.
فصل سوم - سرمایه
ماده سوم - سرمایه بانک عبارتست از یکصد و پنجاه میلیون ریال که بیکهزار و پانصد سهم یکصد هزار ریالی به شرح زیر تقسیم میشود:
الف - هفده قطعه اراضی موات اطراف تهران که طبق لایحه قانونی مصوب 28-5-31 ثبت آن به عمل آمده بانضمام چاه عمیق که به موجب تصویبنامه شماره 19766 مورخ 21-7-31 هیات وزیران در آن احداث گردیده و متعلق به وزارت کشاورزی است جمعاً به مساحت 15 میلیون متر مربع و بارزش یکصد و بیست میلیون ریال.
ب - اراضی نازیآباد به مساحت 2369500 مترمربع و چاه عمیق و قنات موجود در آن جمعاً بارزش سی میلیون ریال متعلق بشرکت سهامی بیمه ایران که تمام آن پرداخت گردیده است.
تبصره 1- وجوهی که از محل فروش خالصجات تحویل بانک میشود بدون بهره در حساب علیحده نگاه داری و طبق تصمیم هیات دولت بمصرف امور ساختمانی خواهد رسید.
تبصره 2- وجوهی که بر طبق ماده سوم لایحه قانونی تعدیل اجاره بها و احداث خانههای ارزان مورخ 21 دیماه 1331 تحویل بانک میگردد بدون بهره در حساب جداگانه نگاهداری و بمصارفی که در لایحه قانونی نامبرده پیشبینی گردیده خواهد رسید.
تبصره 3(منسوخ 1332/03/07)- اراضی مذکور در بند الف و ب و تبصره 4 این ماده به موجب این قانون ببانک ساختمانی انتقال داده میشود و برای ثبت و در دفاتر املاک احتیاجی به ثبت در دفاتر اسناد رسمی ندارد و همچنین بانک ساختمانی از پرداخت حق الثبت معاف است.
تبصره 4(منسوخ 1332/03/07)- وظائفی که در ماده 3 قانون ثبت اراضی موات اطراف تهران مصوب 28 مرداد 1331 تعیین گردیده به عهده بانک ساختمانی خواهد بود و همچنین اراضی مواتی که به موجب قانون مذکور به ثبت رسیده و یا برسد پس از انجام کلیه تشریفات ثبتی به عنوان سرمایه ببانک ساختمانی واگذار خواهد شد وزارتین دادگستری و کشاورزی (اداره کل خالصجات) عهده- دار انجام سایر وظائف مندرج در قانون مذکور میباشند.
فصل چهارم - تشکیلات
ماده چهارم - - بانک دارای ارکان زیر است:
1) مجمع عمومی صاحبان سهام.
2) هیات مدیره.
3) هیات بازرسی.
مجمع عمومی صاحبان سهام
ماده پنجم - مجمع عمومی ممکن است عادی یا فوقالعاده باشد.
مجمع عمومی عادی سالی دو بار تشکیل میشود یکی در نیمه دوم آذرماه هر سال برای تصویب برنامه عمل و بودجه سال بعد و دیگری در نیمه دوم خرداد ماه هر سال برای تصویب مراتب مندرج در ماده هفتم این لایحه قانونی.
مجمع عمومی فوقالعاده را ممکن است هیات مدیره بانک و یا بازرسها دعوت نمایند دستور جلسه این مجمع را دعوت کننده تعیین و بهیات مدیره بانک تسلیم مینماید و هیات مدیره بانک مکلف است آگهی دعوت مجمع عمومی فوقالعاده را در ظرف ده روز منتشر نماید.
ماده ششم - نمایندگی سهام وزارت کشاورزی در بانک با وزیر کشاورزی است و نمایندگی سهام شرکت سهامی بیمه ایران با رئیس هیات مدیره شرکت مذکور میباشد.
تبصره - در کلیه مجامع هر سهم دارای یک رای خواهد بود.
ماده هفتم - وظایف مجمع عمومی به قرار ذیل است:
1) تصمیم درباره گزارش سالیانه بانک.
2) تصویب ترازنامه و حساب سود و زیان.
3) تعیین افراد هیات مدیره و بازرس طبق مقررات این لایحه قانونی.
4) اخذ تصمیم در هرگونه مسائل مربوط به عملیات بانک که در دستور جلسه گذارده شده است.
هیات مدیره
ماده هشتم (منسوخ 1331/12/06)- هیات مدیره بانک از سه نفر (یکنفر رئیس و دو نفر عضو) تشکیل میشود که هر سه باید ایرانی باشند.
ماده نهم - در مجمع عمومی هر یک از نمایندگان صاحبان سهام یک عضو هیات مدیره بانک را و اکثریت دارندگان سهام رئیس آن را پیشنهاد مینمایند که با تصویب هیات وزیران برای مدت سه سال به سمت هیات مدیره بانک منصوب میشوند.عزل هر یک از افراد هیات مدیره نیز به ترتیب فوق انجام خواهدگرفت.
تبصره 1- انتخاب مجدد هیات مدیره پس از انقضاء مدت ماموریت مانعی ندارد.
تبصره 2- حقوق هیات مدیره را مجمع عمومی تعیین خواهد نمود.
ماده دهم (منسوخ 1331/12/06)- افراد هیات مدیره در مدت تصدی خود نمیتوانند هیچگونه شغل دولتی دیگر به جزاستادی دانشگاه داشته باشند و حق ندارند در موسساتی که با بانک طرف معامله یا حساب هستند سهیم یا شریک باشند و همچنین نمیتوانند با بانک معامله نمایند.
ماده یازدهم - کلیه اسناد و نوشته - جات تعهدآور بانک بایستی بامضا رئیس هیات مدیره و یک نفر از اعضاء هیات مدیره صادر گردد..هیات مدیره بانک میتوانند قسمتی از اختیارات خود را بمسئولیت خود بیک یا چند نفر از روساء قسمت های بانک محول نمایند.
ماده دوازدهم - هیات مدیره جز در مواردی که در این اساسنامه استثناء شده است دارای همهگونه اختیار مطابق قانون تجارت برای اداره کردن امور بانک میباشد.
ماده سیزدهم - کلیه تصمیمات هیات مدیره به اکثریت آراء قابل اجرا میباشد.
هیات بازرسی
ماده چهاردهم - مجمع عمومی دو نفر بازرس برای مدت یک سال انتخاب مینمایند تجدید ماموریت بازرس ها پس از انقضاء سال ماموریت مانعی ندارد..پرداخت حقوق بازرسان به عهده صاحبان سهام میباشد.
ماده پانزدهم - بازرسان موظفاند در اجرای مقررات اساس نامه و آییننامههای بانک نظارت داشتهباشند و به حساب ها و ترازنامه سالیانه بانک رسیدگی و گزارش لازم جهت مجمع عمومی تهیه نمایند ولی در هرحال حق مداخله مستقیم در امور بانک ندارند..چنانچه در جریان عمل بازرسی خلاف ترتیبی مشاهده نمایند باید به هیات مدیره تذکر دهند در صورتی که بتذکر ایشان ترتیب اثر داده نشود میتوانند مجمع عمومی فوقالعاده را به وسیله هیات مدیره برای استماع گزارش کار دعوت نمایند در صورتی که هیات مدیره در این دعوت مسامحه نماید هر یک از بازرسها میتواند راساً مجمع عمومی فوقالعاده را دعوت نماید..در مواردی که بازرسان برای انجام وظائف خود مراجعه بمتخصص را لازم بدانند میتوانند بهزینه بانک یک یا چند نفر متخصص موقتاً دعوت نمایند.
فصل پنجم
ترازنامه و حساب
سود و زیان
ماده شانزدهم (منسوخ 1332/03/07)- سال مالی بانک از اول فروردین هرسال شروع و در آخر اسفندماه همان سال به پایان میرسد و نخستین سال مالی از اول فروردینماه 332 [1332]خواهد بود.
تبصره (منسوخ 1332/03/07)- هزینههائیکه از نیمه دوم بهمن سال 1331 تا آخر سال مزبور از طرف بانک ساختمانی به عمل آمده به حساب سال 32 منظور خواهد شد.
ماده هفدهم - حسابهای بانک در پایان اسفندماه بسته شده و ترازنامه بانک باید اقلا سی روز قبل از انعقاد مجمع عمومی سالیانه به بازرسها تسلیم شود.
ماده هیجدهم - تصویب ترازنامه از طرف مجمع عمومی به منزله مفاصا برای هیات مدیره خواهد بود در ترازنامه اموال بانک باید بارزش خرید یا ارزش روز هر کدام کمتر است قید شود و همچنین بستانکاریهای مشکوک بارزش احتمالی روز ترازنامه محسوب شود و بستانکاریهای لاوصول نباید جزو دارائی منظور گردد.
ماده نوزدهم - تعیین میزان استهلاک اموال غیرمنقول و منقول بر طبق معمول کشور با پیشنهاد هیات مدیره و تصویب مجمع عمومی بانک خواهد بود.
ماده بیستم - سودی که بانک از مشتریان دریافت میدارد نباید بیش از صدی شش در سال باشد.
ماده بیست و یکم - سود ویژه پس از پرداخت مالیات و کسر پنج درصد پاداشی که طبق آییننامه بین کارکنان بانک و هیات مدیره تقسیم میشود تا ده سال نصف بسرمایه بانک اضافه و نصف دیگر بین صاحبان سهام بتناسب سهم تقسیم میشود و پس از ده سال مانند دیگر شرکتهای تجارتی عمل خواهدشد.
فصل ششم
تغییر اساسنامه
ماده بیست و دوم - مجمع عمومی فوقالعاده میتوانند با در نظر گرفتن اصول این اساس نامه با رعایت قانون تجارت و تصویب هیات وزیران مواد این اساس نامه را تغییر دهند.
ماده بیست و سوم - آییننامههای مربوط باین لایحه قانونی پس از تصویب مجمع عمومی قابل اجراء است.
ماده بیست و چهارم - نسبت به موضوعاتی که در این اساس نامه پیش بینی نگردیده طبق قانون تجارت عمل خواهد شد.
ماده بیست و پنجم - وزارت کشاورزی و وزارت دارائی (شرکت سهامی بیمه ایران) مامور اجرای این لایحه قانونی هستند.
بر طبق قانون اعطای اختیارات مصوب بیستم مرداد ماه 1331 لایحه قانونی تاسیس بانک ساختمانی مشتمل بر (25) ماده و(7) تبصره تصویب میشود.
به تاریخ اول بهمنماه 1331- نخست وزیر - دکتر محمد مصدق